II SA/Ke 168/19

WyrokWSA w Kielcach2019-04-25

Skład orzekający: Renata Detka, Krzysztof Armański, Dorota Chobian

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej inwestycji w sytuacji, gdy istnieje sprzeczność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także wątpliwości co do sposobu zagospodarowania gnojowicy i potencjalnego oddziaływania na środowisko?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić jedynie w ściśle określonych przypadkach, a sprzeciw społeczny czy ogólne odwołanie do zasady zrównoważonego rozwoju nie są wystarczającymi podstawami. Kluczowe jest również dokładne zbadanie zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co w niniejszej sprawie nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, zwłaszcza w odniesieniu do terenów oznaczonych symbolami MM, KD-L i ZLz.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla budowy chlewni bezściółkowej. Organy odmówiły wydania decyzji, wskazując na potencjalne uciążliwości zapachowe, problemy z zagospodarowaniem gnojowicy oraz niezgodność planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną ocenę zgodności z planem miejscowym oraz nieuwzględnienie pozytywnych uzgodnień organów współdziałających.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Dorota Chobian, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2019r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania A. B. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 22 listopada 2018r., znak: RIT.6220.4.36.2017, odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn.: "Budowa tuczami bezściółkowej, w ramach rozbudowy istniejącego gospodarstwa, na działce o nr ewid. [...] , w miejscowości [...], gm. [...]", na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że przedmiotem w/w przedsięwzięcia jest budowa chlewni o obsadzie max. 84 DJP wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie istniejącego gospodarstwa rolnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] i 120 w miejscowości [...], gm. [...]. Obecnie prowadzony jest na działce nr ewid. [...] chów tuczników w ilości 56 DJP w dwóch budynkach inwentarskich. Na terenie działki znajduje się aktualnie budynek paszarni, budynek gospodarczy, silos paszowy, zbiornik na gnojowicę. Zbiornik na gnojowicę na działce o nr ewid. 120, usytuowanej po przeciwnej stronie drogi, gromadzi gnojowicę z jednego z budynków inwentarskich usytuowanych na działce o nr [...] . Zakres planowanego przedsięwzięcia obejmuje realizację budynku chlewni o powierzchni zabudowy ok. 561 m2 funkcjonującego w systemie bezściółkowym, silosu paszowego o pojemności ok. 10 Mg, bezodpływowego zbiornika na gnojowicę o pojemności ok. 600m3 zlokalizowanego pod budynkiem chlewni. Przedłożony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko uzgodniony został postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz pozytywnie zaopiniowany przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie postanowieniem z dnia 15 maja 2018r. umorzyło w całości postępowanie uzgodnieniowe. Z akt sprawy wynika, iż realizacja planowanej inwestycji napotkała szeroki i ostry sprzeciw mieszkańców. W trakcie prowadzonego postępowania organu I instancji do tego organu wnoszono liczne uwagi i protesty społeczne względem już prowadzonej inwestycji, wskazując na jej nadmierną uciążliwość dla społeczeństwa i sąsiedztwa. Wójt Gminy [...] po analizie całości zgromadzonego materiału dowodowego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym oraz biorąc pod uwagę sprzeciw społeczeństwa uznał, iż zachodzą przesłanki odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla w/w przedsięwzięcia. W ocenie organu I instancji, sporządzony w sprawie raport o oddziaływaniu na środowisko dla wnioskowanego przedsięwzięcia nie zawiera analizy działań niezbędnych w celu zapewnienia dotrzymania obowiązku przestrzegania standardu jakości środowiska i ochrony wszystkich elementów przyrodniczych we wzajemnym powiązaniu, w tym standardu zapachowej jakości powietrza, bowiem objęte analizą gazy, mimo, że spełniają ogólne normy stężeń, nie chronią przed uciążliwością zapachową. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż gospodarowanie odpadami powstałymi w planowanej inwestycji może powodować uciążliwości w postaci nieprzyjemnego zapachu. Kierując się zasadą przezorności stanowiącą zasadę prawa unijnego (art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej) należy wszelkie prawdopodobieństwa wystąpienia negatywnych skutków traktować tak, jak pewność ich wystąpienia. W przypadku, gdy wykazanie braku zagrożenia dla środowiska nie jest możliwe, konieczne jest podjęcie działań chroniących środowisko. Mając powyższe na względzie oraz stosując zasadę przezorności, Wójt Gminy [...] orzekł o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, dla inwestycji, których skutki są niepewne, niejasne, wątpliwe lub ryzykowne. Organ I instancji uznał, że argumentacja zawarta w raporcie, zgodnie z którą oddziaływanie przedmiotowej inwestycji nie wykroczy poza granice działki należącej do inwestora, nie odzwierciedla stanu faktycznego i stanowi naruszenie zasady zrównoważonego rozwoju oraz zasady równości wobec prawa. Organ I instancji wskazał ponadto na niewyjaśnioną w raporcie kwestię dotyczącą gospodarki gnojowicą oraz związanymi z tym odorami. Podniósł, iż ustawa o samorządzie gminnym nakłada na gminę obowiązek zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty, zwłaszcza w zakresie ochrony środowiska i przyrody, ochrony zdrowia i bezpieczeństwa obywateli. W ocenie Wójta Gminy [...] powstaje realne zagrożenie dla środowiska i przyrody oraz zdrowia i bezpieczeństwa mieszkańców gminy. Podkreślono, że we wspólnocie gminnej istnieje zasada zrównoważonego rozwoju, nakładająca obowiązek udziału w ponoszeniu wspólnych kosztów zaspokajania potrzeb zbiorowych, a nie tylko czerpania korzyści indywidualnych. Chlewnie jako budynki inwentarskie nie są objęte podatkiem od nieruchomości. Tak więc Gmina nie czerpie żadnych dochodów z powstających chlewni. W ten sposób naruszona zostaje zasada sprawiedliwości społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji stwierdziło, że rację ma organ I instancji zarzucając, iż raport oddziaływania na środowisko przedłożony w tej sprawie nie przedstawia pełnego oddziaływania inwestycji na środowisko oraz że oddziaływanie planowanej inwestycji nie zamknie się w granicach działki. Kolegium zauważyło, że jak wynika z akt sprawy całkowitą roczną produkcję gnojowicy z planowanej inwestycji oszacowano na 2288m3. Nawóz z istniejących budynków chowu gromadzony w zbiornikach o pojemności 90m3 i 260m3 zlokalizowanych na działkach [...] i 120, w ciągu roku powinien zostać zagospodarowany na minimalnej powierzchni ok. 35 ha gruntu, natomiast inwestor posiada użytki rolne o powierzchni 6,83 ha i nie posiada planu nawożenia, jak też podpisanych umów na przekazywanie nawozu naturalnego innym podmiotom. Biorąc pod uwagę wielkość rocznej produkcji obornika i gnojówki organ odwoławczy wskazał, że w ramach oceny bezpośredniego i pośredniego wpływu planowanego przez skarżącego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, konieczne jest zawsze szczegółowe wyjaśnienie sposobu oddziaływania wspomnianej ilości nawozu na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi również w tym miejscu, gdzie mają one się znaleźć. Wywiezienie gnojówki i obornika z planowanej hodowli, a zwłaszcza przekazanie innym podmiotom, nie oznacza, że losy wskazanych produktów mogą zostać pominięte w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji środowiskowej. Skoro wspomniana gnojówka i obornik mogą być przekazywane przez inwestora podmiotom, o których nie wiadomo, czy prowadzona przez nich działalność podlegała opartej na przepisach ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku ocenie jej oddziaływania na środowisko w ramach własnej działalności, to bez sprawdzenia tego aspektu sprawy nie można pominąć niewątpliwie istotnego i groźnego dla środowiska oddziaływania wynikłego ze sposobu zagospodarowania wytwarzanej w ocenianym w sprawie przedsięwzięciu znacznej ilości obornika i gnojówki. W tym zakresie za zasadne uznało SKO stanowisko organu I instancji. Ponadto Kolegium stwierdziło, że lokalizacja przedmiotowego przedsięwzięcia narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a dokładnie uchwały Nr XXII/187/2013 Rady Gminy w [...]ie z dnia 21 lutego 2013r. (Dz. Urz. Woj. Świętokrzyskiego poz. 1567 z dnia 4 kwietnia 2013r.) w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa [...] na obszarze gminy [...]. Zgodnie z tą uchwałą działka o nr ewid. [...] , położona w miejscowości [...], znajduje się na terenach oznaczonych symbolami: MM - tereny zabudowy zagrodowej, mieszkaniowej jednorodzinnej, usługowej oraz rzemieślniczo-wytwórczej, ZLz - tereny zalesień, KD-L - droga klasy lokalnej. Kolegium dokonało analizy map przedłożonych przez inwestora i stwierdziło, iż teren inwestycji zaznaczono m.in. na następujących mapach (załącznikach graficznych): K-45, K- 43, K-90-90’- 91’, K-110, K-112, K-135, K-203, K-223-222-220, K-282-283’, K-285’, K-317, K-4331, K-411’, K-413’, K-450, K-459. Na wszystkich w/w mapach wskazane granice terenu inwestycji obejmują obszary objęte ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego o symbolach: MM i ZLz. Zgodnie zaś z w/w uchwałą z dnia 21 lutego 2013r., tereny oznaczone na rysunku zmiany planu symbolem ZLz przeznacza się pod tereny zalesień. Dla terenów tych jako przeznaczenie dopuszczalne ustala się: grunty orne, użytki zielone, sady i ogrody, obiekty i urządzenia gospodarki leśnej, drogi dojazdowe, ścieżki i szlaki turystyczne oraz obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej oraz obiekty budowlane związane z gospodarką leśną - wymogi architektoniczne wg. § 21 ust.4. A zatem budowa tuczarni bezściółkowej jest sprzeczna z ustaleniami planu dla terenów o symbolu ZLz. Ponadto, zgodnie z ustaleniami w/w planu dla symbolu KD-L (§ 33 ust. 2 pkt 5 ustaleń planu) jest to droga klasy lokalnej o przekroju jednojezdniowym wraz z niezbędnymi urządzeniami technicznymi wynikającymi z przepisów o drogach publicznych. W pasie drogowym dopuszcza się lokalizację ścieżek rowerowych. Tymczasem planowana inwestycja polega na budowie tuczarni bezściółkowej, w ramach rozbudowy istniejącego gospodarstwa, a kanał łączący budynek inwentarski ze zbiornikiem na gnojowicę, usytuowanym na działce o nr ewid. 120 znajduje się właśnie na obszarze oznaczonym symbolem KD-L. Dodatkowo działka o nr 120 usytuowana jest na obszarze oznaczonym w planie miejscowym symbolem MMx, zaś zgodnie z § 21 ust. 3 pkt 8 ogólnych ustaleń realizacyjnych planu w obrębie terenów oznaczonych tym wprowadza się zakaz budowy podpiwniczeń z uwagi na wysoki stan wód gruntowych. Powyższy zapis planu wskazuje, iż także w tym zakresie inwestycja przewidziana do rozbudowy nie jest zgodna z ustaleniami planu miejscowego dla tego symbolu. Z kolei zgodnie z ustaleniami planu dla symbolu MM teren ten przeznacza się pod zabudowę zagrodową, mieszkaniową jednorodzinną, usługową nieuciążliwą oraz rzemieślniczo-wytwórczą (§ 21 ust. 1 ustaleń planu). Zgodnie z § 21 ust. 2 planu dopuszczalne przeznaczenie dla tego symbolu to: obiekty rekreacji indywidulanej, obiekty małej architektury, infrastruktura techniczna, parkingi. Akta sprawy nie dokumentują także zgodności z planem wnioskowanej inwestycji dla tej części terenu inwestycji. Wprawdzie działka przewidziana pod inwestycję posiada powierzchnię około 1,75 ha, jednakże brak jest udokumentowania, że inwestor utworzy na tej działce zagrodę rolniczą. Kolegium podkreśliło, iż w imieniu inwestora występuje osoba fizyczna reprezentująca Spółkę [...]. Organ odwołał się także do definicji zabudowy zagrodowej zawartej w § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U z 2015 poz. 1422 ze zm.), jak również do definicji rolnika indywidualnego, zawartej w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. z 2018 poz. 1405). Kolegium wskazało jedocześnie, iż organ I instancji w prowadzonym postępowaniu nie przeprowadził analizy sprawy w w/w aspekcie, tj. w kontekście ustalenia zgodności planowanej inwestycji na terenie planu oznaczonego symbolem MM, jednakże wobec bezspornego braku zgodności ustaleń planu z przeznaczeniem terenu na obszarze oznaczonym symbolami KD-L i ZL-z, Kolegium uznało zasadność podjętego rozstrzygnięcia organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że pozytywne uzgodnienia ze strony organów współdziałających nie są wiążące dla organu określającego środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Pozytywne uzgodnienie nie obliguje organu do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji, gdy organ z uzasadnionych przyczyn nie akceptuje któregokolwiek z istotnych ustaleń lub warunków określonych w postanowieniu organu uzgadniającego. Kolegium zauważyło, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w postanowieniu z dnia 16 lipca 2018r. wskazał, iż pozytywne uzgodnienie oparł na treści pisma Wójta Gminy [...] z dnia 6 grudnia 2017r., wskazującego na zgodność planowanej inwestycji z ustaleniami planu. Trudno zaś uznać za wiążące to stanowisko skoro Wójt Gminy [...] nie dokonał poprawnej analizy w zakresie zgodności z planem wnioskowanej inwestycji. Podsumowując, Kolegium uznało za zasadne utrzymanie w mocy odmownej decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla wnioskowanej inwestycji jako naruszającej ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł A. B. zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i § 4, art. 80 oraz 107 kpa, poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, a także dowolną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego, skutkujące zupełnym zignorowaniem pozytywnych uzgodnień dokonanych przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, a także opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2016 r., poz. 778) oraz zapisów uchwały Nr XXIII/187/2013 Rady Gminy w [...]ie z dnia 21 lutego 2013 roku w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa [...] na obszarze gminy [...] poprzez wadliwe przyjęcie, iż planowana inwestycja jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy skarżący planuje realizację inwestycji na części działki, dla której miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje zabudowę zagrodową (obszar oznaczony symbolem MM), - art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez wadliwe utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej ustalenia uwarunkowań środowiskowych, pomimo spełnienia wszystkich wymogów określonych przepisami prawa, w tym uzyskania dla planowanego przedsięwzięcia pozytywnych opinii i uzgodnień organów współdziałających i braku przeciwwskazań do wydania decyzji uzgadniającej. W oparciu o tak przedstawione zarzuty skarżący wniósł o: 1. uchylenie, na podstawie art. 145 § 1 pkt a) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżonej decyzji w całości, 2. zobowiązanie organu, na podstawie art. 145a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia zgodnie z wnioskiem skarżącego, w terminie 30 dni od daty doręczenia organowi wyroku, 3. w oparciu o dyspozycję art. 106 § 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o przeprowadzenie dowodu z przedłożonego dokumentu w postaci kopii miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dokładnie zaznaczoną lokalizacją planowanej przez skarżącego inwestycji, na okoliczność zgodności planowanej inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla działki skarżącego, 4. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Uzasadniając swe stanowisko skarżący wskazał, że organy orzekające w niniejszej sprawie są bezsprzecznie związane pozytywnymi uzgodnieniami dokonanymi przez RDOŚ. Wskazał na przesłanki, które mogą powodować odmowę określenia środowiskowych uwarunkowań. W jego ocenie żadna z tych przesłanek w sprawie nie zachodzi. Żaden przepis prawa nie obliguje skarżącego do przedłożenia zawartych umów z potencjalnymi odbiorcami gnojowicy. Faktem zaś notoryjnie znanym jest okoliczność, iż wytworzona przez inwestora gnojowica będzie stanowić idealny nawóz, a zatem będzie mogła zostać wykorzystana podczas dalszej produkcji rolnej przez rolników posiadających plany nawożenia. W kategorii nieporozumienia skarżący potraktował wywód SKO, zgodnie z którym A. B. nie jest w stanie wykazać, iż na terenie swojej działki utworzy zabudowę zagrodową. Takie twierdzenia stoją w rażącej sprzeczności z aktualnym stanem faktycznym. Planowana inwestycja zostanie umiejscowiona wyłącznie na części działki objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego o symbolu MM. Nie ma zatem znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy fakt, że dla pozostałej części działki obowiązują inne ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem skarżącego wadliwa jest także decyzja wydana przez organ I instancji. Wójt Gminy [...] wydane przez siebie rozstrzygnięcie odmowne motywował głównie protestami mieszkańców, które w ocenie skarżącego nie mogą determinować wydania decyzji merytorycznej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wyznaczonym wskazanymi przepisami prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, podobnie jak decyzja organu I instancji, wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności podnieść należy, że organ może odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jedynie w określonych przypadkach, a mianowicie w razie: niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko – t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 2081 ze zm., dalej powoływana jako "u.i.ś."); odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii przez organy, o których mowa w art. 77 ust. 1 ww. ustawy; braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ww. ustawy); gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 ww. ustawy); jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 ww. ustawy). Ponadto, pozytywna decyzja, o jakiej mowa w art. 71 i nast. ustawy, może być wydana tylko wówczas, gdy realizacja przedsięwzięcia na danym terenie jest dopuszczalna, to znaczy nie zakazują jej przepisy odrębne, w szczególności takie, których celem - podobnie jak w przypadku postępowania uregulowanego w ustawie - jest ochrona środowiska naturalnego człowieka (por. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 czerwca 2017r., sygn. IV SA/Po 121/17, wyrok WSA w Kielcach z dnia 30 stycznia 2018r., sygn. II SA/Ke 859/17). Jeśli nie zachodzi żadna z powyższych okoliczności, organ jest zobowiązany do określenia środowiskowych uwarunkowań. Z całą pewnością nie można uznać, aby wśród powyższych okoliczności mieściły się te wymienione przez organ I instancji jako powodujące konieczność odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ prowadzący postępowanie środowiskowe, wydając decyzję, obowiązany jest co prawda uwzględnić wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, ale sam sprzeciw społeczności lokalnej w stosunku do inwestycji nie może być podstawą do decyzji odmownej, co ma związek z charakterem tej decyzji i celami, dla których jest wydawana. Takiej podstawy nie może stanowić także ogólne odwołanie się do zasady zrównoważonego rozwoju, równości wobec prawa, zasad współżycia społecznego, czy też faktu – jak uczynił to organ – że nie jest możliwe całkowite wyeliminowanie emisji odorów. Zauważyć należy, że sporządzony w sprawie raport zawiera analizę oddziaływania na jakość powietrza, jak też przewidywane rozwiązania w planowanym obiekcie inwentarskim, które mają przyczynić się do "ograniczenia uciążliwości złowonnej". Odniósł się do tego także Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w dokonanym uzgodnieniu. Jakkolwiek uciążliwości i negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie sposób wykluczyć, rolą postępowania środowiskowego jest jednak rozpoznanie tego oddziaływania i jego zminimalizowanie. W każdym razie zaś tego rodzaju okoliczności nie mogą stanowić podstawy wydania decyzji odmownej, co dostrzegł już organ odwoławczy, który – podzielając zdanie co do konieczności wydania takiej właśnie decyzji – zmodyfikował motywy mające za tym przemawiać. Podzielił jedynie stanowisko organu I instancji co do braku dostatecznego planu zagospodarowania wytwarzanego obornika i gnojówki. Mianowicie zdaniem SKO skoro produkty te mogą być przekazywane przez inwestora podmiotom, o których nie wiadomo, czy prowadzona przez nich działalność podlegała opartej na przepisach ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku ocenie jej oddziaływania na środowisko w ramach własnej działalności, to bez sprawdzenia tego aspektu sprawy nie można pominąć niewątpliwie istotnego i groźnego dla środowiska oddziaływania wynikłego ze sposobu zagospodarowania wytwarzanej w ocenianym w niniejszej sprawie przedsięwzięciu znacznej ilości obornika i gnojówki. Po pierwsze powoływana okoliczność jako taka nie może być przesłanką odmowy wydania wnioskowanej decyzji, po drugie zaś jeśli organy miały w tej kwestii wątpliwości należało doprowadzić do ich wyjaśnienia. Ubocznie zaś trzeba zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2007r. o nawozach i nawożeniu (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 1259) plan nawożenia winien posiadać podmiot, który prowadzi chów lub hodowlę świń powyżej 2000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg lub 750 stanowisk dla macior. W niniejszym przypadku docelowa ilość zwierząt ma wynosić 1000. Jako zasadniczy powód prawidłowości stanowiska o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań Kolegium Odwoławcze wskazało sprzeczność lokalizacji przedmiotowego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Nr XXII/187/2013 Rady Gminy w [...] z dnia 21 lutego 2013r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa [...] na obszarze gminy [...] (Dz. Urz. Woj. Świętokrzyskiego poz. 1567 z dnia 4 kwietnia 2013r.). Zgodnie z tym, co podniesiono na wstępie rozważań, niezgodność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, może być faktycznie podstawą odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co wynika wprost z art. 80 ust. 2 u.i.ś. Niemniej jednak przyjęcie, że występuje sprzeczność z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może budzić najmniejszych wątpliwości, a jeżeli takie by wystąpiły, to organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej powinien podjąć działania zmierzające do ich usunięcia. Organ, dokonując oceny zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązany jest do szczegółowej analizy wszystkich postanowień planu mających zastosowanie do konkretnej inwestycji. W żadnym zaś razie wątpliwości w tym zakresie nie można interpretować na niekorzyść podmiotu zainteresowanego realizacją konkretnego przedsięwzięcia (por. K. Gruszecki, "Udostępnianie informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko. Komentarz", wyd. II, opubl. Lex/el. 2013; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 listopada 2016r., sygn. IV SA/Po 760/16, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 26 kwietnia 2018r., sygn. II SA/Sz 156/18). Lektura uzasadnienia decyzji organu odwoławczego (bo tylko ten zajmował się wspomnianą kwestią) dowodzi, że w rozpoznawanej sprawie nie zbadano w należyty sposób zgodności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami obowiązującego planu. Po pierwsze, o ile niewątpliwym jest, że charakterystyka przeznaczenia terenu o symbolu ZLz (tereny zalesień) powoduje, iż na tego rodzaju obszarze planowane przedsięwzięcie nie mogłoby powstać, o tyle organy nie dokonały wystarczających ustaleń co do tego, czy planowane przedsięwzięcie będzie w ogóle położone na tym terenie. Faktem jest, że działka o nr [...] znajduje się częściowo na terenie oznaczonym symbolem ZLz, a częściowo na terenie MM. Z części opisowej raportu w sposób jednoznaczny wynika jednak, że zarówno istniejąca zabudowa, jak i planowany obiekt inwentarski znajdują się w całości na terenie oznaczonym symbolem MM. Jeśli zatem przedstawione opracowania graficzne nie potwierdzały tego w sposób jednoznaczny (por. np. fot. z k. 410, gdzie nie oznaczono granicy terenów ZLz i MM, ale planowany obiekt inwentarski znajduje się w sąsiedztwie istniejących zabudowań, położonych na terenie MM), bądź wynikało z nich coś odmiennego (por. np. mapy z k. 317 czy 331, gdzie – zdaje się jako teren inwestycji – zaznaczono całą działkę nr [...] ), wobec zaistniałych wątpliwości należało tę kwestię jednoznacznie wyjaśnić zamiast z góry, bez poczynienia niezbędnych ustaleń, przyjmować interpretację niekorzystną dla inwestora. Mapa załączona do skargi z zaznaczonym dokładnym umiejscowieniem inwestycji potwierdza jedynie wątpliwości w powyższym zakresie. Jeśli chodzi o kolejną przywołaną przez SKO niezgodność z planem miejscowym, mającą polegać na tym, że pod drogą oznaczoną w planie symbolem KD-L istnieje kanał łączący budynek inwentarski ze zbiornikiem na gnojowicę, należy zauważyć, że jak wynika z wyjaśnień inwestora złożonych na rozprawie, rura ta powstała 20 lat temu, została wykonana przez jego rodziców, wówczas jeszcze drogi asfaltowej nie było, była jedynie droga polna. 20 lat temu powstał także zbiornik na gnojowicę. Organ odwoławczy nie wziął tych okoliczności pod uwagę. W szczególności zaś ocenił możliwość realizacji powyższych elementów na podstawie zapisów planu miejscowego w wersji obowiązującej w dacie orzekania, podczas gdy – jak się okazuje – najprawdopodobniej istniały one już od wielu lat, a zostały wybudowane w czasie kiedy plan bądź to nie obowiązywał lub też obowiązywał w innej wersji. Organ nie przeanalizował zaś obecnie obowiązujących zapisów planu w aspekcie możliwości samego istnienia (a nie możliwości realizacji) przedmiotowego kanału czy zbiornika na gnojowicę. Analogiczne uwagi dotyczą bowiem tego ostatniego elementu. Ubocznie jedynie należy zwrócić uwagę, że organ przyjął, że zbiornik na gnojowicę na działce nr 120 został zrealizowany w formie podpiwniczenia, nie uzasadniając takiego ustalenia w żaden sposób. Jeśli chodzi o zgodność planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami planu w zakresie terenów oznaczonych symbolem MM, organ odwoławczy wprost podniósł, że akta sprawy nie dokumentują zgodności z planem wnioskowanej inwestycji dla tej części terenu, a organ I instancji nie przeprowadził analizy w tym aspekcie. Organ II instancji uznał jednak, że wobec bezspornego braku zgodności ustaleń planu z przeznaczeniem terenu na obszarze oznaczonym symbolami KD-L i ZLz, zasadnym było rozstrzygnięcie organu I instancji. Już z tych twierdzeń wynika zatem, że jak dotąd nie została przeprowadzona wyczerpująca analiza zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z postanowieniami planu w zakresie terenów o symbolu MM. Z uwagi zaś na fakt, że – jak wyżej wykazano – uzupełnienia wymaga także analiza zgodności co do obszarów oznaczonych symbolami KD-L i ZLz, konieczne jest również wyczerpujące zbadanie zgodności w zakresie terenów MM. Za takie nie można z pewnością uznać uwag poczynionych przez SKO, sprowadzających się do twierdzenia, że nie udokumentowano, iż skarżący utworzy na działce zabudowę zagrodową. Rację ma skarżący, że wywody organu, opierające się na tym, że w toku postępowania inwestor był reprezentowany przez spółkę czy jej przedstawiciela, co miałoby sugerować, że na przedmiotowej działce nie powstanie zabudowa zagrodowa, są co najmniej niezrozumiałe. Jak bowiem wynika z akt sprawy zabudowa zagrodowa na działce już istnieje i w tym zakresie stan faktyczny nie ulegnie zmianie. Potwierdzają to wyjaśnienia skarżącego złożone na rozprawie, gdzie stwierdził on, że przejął gospodarstwo rolne od rodziców, sam je prowadzi, a spółka pomagała mu jedynie w przygotowaniu dokumentacji. Ponadto organ odwoławczy odwołał się do definicji zabudowy zagrodowej, jaka wynika z zapisów § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2015r. poz. 1422 ze zm.), podczas gdy plan miejscowy podjęty uchwałą Rady Gminy w [...]ie z dnia 21 lutego 2013r. przewiduje w § 2 pkt 18 samodzielną definicję zabudowy zagrodowej. Zgodnie z tym przepisem przez taką zabudowę należy rozumieć w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych, a także budynki działalności gospodarczej i usług związanych w produkcją rolniczą. Jest to zatem definicja szersza niż ta przewidziana w w/w rozporządzeniu i – co istotne w aspekcie niniejszej sprawy – obejmuje także budynki działalności gospodarczej i usług związanych w produkcją rolniczą. Z tych wszystkich względów, wobec faktu, iż zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji, wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, a także art. 107 § 3 kpa, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w punkcie I wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Wobec faktu, że podstawą prawną uwzględnienia skargi był przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. brak było podstaw do zawarcia w wyroku rozstrzygnięcia wnioskowanego w skardze, opartego na przepisie art. 145a § 1 p.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji doprowadzi do wyeliminowania wskazanych powyżej uchybień, w tym w szczególności dokona wyczerpującej analizy zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mając przy tym na względzie poczynione wyżej uwagi, a w zależności od wyniku tego badania podejmie stosowne rozstrzygnięcie, po ewentualnym uprzednim (jeśli zajdzie taka konieczność) przeanalizowaniu również pozostałych przesłanek odmowy wydania wnioskowanej decyzji, także przy uwzględnieniu wniosków wynikających z powyższych rozważań. Jeśli zaś organ dojdzie do przekonania, że zasadnym jest wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydając ją weźmie pod uwagę elementy wymienione w art. 80 ust. 1 u.i.ś. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania sądowego (pkt II wyroku) znajduje oparcie w art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty złożyła się kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika obliczonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radcy prawnego (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 265), a nadto kwota wpisu w wysokości 200 zł oraz 17 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło