II SA/Ke 188/15
WyrokWSA w Kielcach2015-03-12
Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Teresa Kobylecka, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca wpis do ewidencji działalności gospodarczej, mimo faktycznego zaprzestania jej prowadzenia, może być uznana za osobę bezrobotną i mieć przyznane prawo do zasiłku dla bezrobotnych?Ratio decidendi
Posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, nawet jeśli faktyczne prowadzenie działalności ustało, uniemożliwia uznanie osoby za bezrobotną w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Ustawa wiąże status bezrobotnego z formalnym wpisem do ewidencji, a nie z faktycznym wykonywaniem działalności gospodarczej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych L. P. z dniem 2 maja 2011 r. Decyzja ta została wydana w wyniku wznowienia postępowania, ponieważ okazało się, że L. P. posiadał zarejestrowaną działalność gospodarczą od 2001 r. do 2014 r. L. P. twierdził, że formalnie zaprzestał prowadzenia działalności w 2002 r. i nie był świadomy konieczności wykreślenia wpisu z ewidencji. Organy administracji oraz sąd uznali, że formalny wpis do ewidencji działalności gospodarczej uniemożliwiał przyznanie statusu bezrobotnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę L. P. na decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych we wznowionym postępowaniu oddala skargę.
Decyzją z dnia 19 grudnia 2014r. Wojewoda , po rozpoznaniu odwołania L.P., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 674 ze zm.) utrzymał w mocy wydaną we wznowionym postępowaniu decyzję Starosty z dnia 28 października 2014r., którą uchylono decyzję ostateczną Starosty Powiatu z dnia 2 maja 2011r. w sprawie uznania L.P. za osobę bezrobotną z dniem 2 maja 2011r. oraz przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10 maja 2011r. w wysokości 890,60 zł miesięcznie w okresie pierwszych trzech miesięcy posiadania prawa do zasiłku oraz w wysokości 699,30 zł miesięcznie w okresie kolejnych miesięcy posiadania prawa do zasiłku oraz odmówiono uznania L.P. za osobę bezrobotną z dniem 2 maja 2011r. i przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
W dniu 2 maja 2011r. podczas rejestracji w urzędzie pracy L.P. złożył pod odpowiedzialnością karną oświadczenie, że m.in. nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej, nie złożył wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej i nie upłynął jeszcze okres do, określonego w tym wniosku, dnia podjęcia działalności gospodarczej oraz nie zgłosił do ewidencji działalności gospodarczej wniosku o zawieszenie wykonywania tej działalności i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął. Podczas rejestracji L.P. złożył również własnoręczny podpis pod oświadczeniem bezrobotnego zamieszczonym w części C karty rejestracyjnej, potwierdzając tym samym pod odpowiedzialnością karną, że m.in. nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Na podstawie przedstawionych dokumentów oraz złożonych oświadczeń, decyzją Starosty z dnia 2 maja 2011r. L.P. został uznany z dniem 2 maja 2011r. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od dnia 10 maja 2011r.
W wyniku wznowienia postępowania, postanowieniem z dnia 17 września 2014r., okazało się, że L.P. posiadał zarejestrowaną działalność gospodarczą w okresie 13 grudnia 2001r. – 4 sierpnia 2014r.. Z akt sprawy wynika, że L.P. prowadził działalność gospodarczą od dnia 27 grudnia 2001r. i z tego tytułu w okresie od 27 grudnia 2001r. do 31 października 2002r. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Po złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej L.P. nie zgłosił do ewidencji działalności gospodarczej wniosku o zawieszenie wykonywania tej działalności.
W ocenie organu I instancji, z powyższego wynika, że L.P. w dniu rejestracji w urzędzie pracy, tj. 2 maja 2011r. nie spełniał warunków do uznania go za bezrobotnego, a zatem i przyznania prawa do zasiłku. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (w brzmieniu obowiązującym od 1 lutego 2011r.) bezrobotny to osoba, która m.in. nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalność i gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej.
Od powyższej decyzji L.P. wniósł odwołanie, w którym wniósł o uchylenie decyzji ze stwierdzeniem jej nieważności. Podniósł, że o zakończeniu działalności gospodarczej z dniem 1 listopada 2002r. powiadomił ZUS oraz urząd skarbowy i był przekonany, że dopełnił wszelkich formalności. Składając wnioski o zasiłek dla bezrobotnych w PUP w latach 2005 i 2011 nie był pytany o to przez pracownika PUP i sądził, że któraś z tych instytucji powiadomi wszelkie inne instytucje, w tym urząd pracy. Podniósł, że w okresie po 1 listopada 2002r. kilkakrotnie był zatrudniony na podstawie umowy o pracę i za te okresy nie ubiegał się o status bezrobotnego, natomiast po tej dacie nie prowadził żadnej działalności gospodarczej i nie prowadzi jej do chwili obecnej.
L.P. podał, że kwestionariusz wypełniony przez niego podczas rejestracji w urzędzie pracy zawiera m.in. pytanie, czy posiada zarejestrowaną działalność gospodarczą. Zakreślił słowo "nie" - skoro nie był pytany, czy posiada wpis do ewidencji. Skoro oświadczenie dotyczy stanu faktycznego, a nie prawnego, nie można zarzucić mu oświadczenia nieprawdy. W dalszej części odwołania zainteresowany kwestionował fakt poinformowania go w sposób należyty i zrozumiały dla niego o okolicznościach powodujących istnienie i ustanie prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych podnosząc, że sam fakt podpisania oświadczenia nie jest równoznaczny z dokonaniem pouczenia. Twierdził ponadto, że wydając decyzję PUP powinien wziąć pod uwagę, że w rzeczywistości był on osobą bezrobotną, na co wyraźnie wskazują inne dowody, zupełnie pominięte przez PUP.
Organ II instancji rozpatrując odwołanie wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu rejestracji L.P. w Powiatowym Urzędzie Pracy, tj. 2 maja 2011r. bezrobotnym mogła być osoba, która m. in. nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.
Z akt sprawy wynika, że L.P. zarejestrował się Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna z dniem 2 maja 2011r., natomiast prawo do zasiłku dla bezrobotnych zostało mu przyznane od dnia 10 maja 2011r. Przy rejestracji zainteresowany otrzymał "Pouczenie" zawierające w swej treści informację, iż osoba zainteresowana nie może uzyskać statusu bezrobotnego jeśli m.in. podjęła działalność gospodarczą zgodnie z datą wskazaną we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Zainteresowany potwierdził własnoręcznym podpisem odbiór jednego egzemplarza powyższego pouczenia oraz oświadczył, że został pouczony o okolicznościach powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej i prawa do świadczeń. Uprzedzony o obowiązku składania prawdziwych zeznań oraz odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 § 1 kodeksu karnego złożył oświadczenie, iż nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (dowód: "Oświadczenie bezrobotnego" z dnia 2 maja 2011r.).
W dniu wizyty L.P. w PUP, tj. 4 sierpnia 2014r. wyszła na jaw okoliczność, że posiada on zarejestrowaną nieprzerwanie od dnia 27 grudnia 2001r. działalność gospodarczą (dowód: wydruk z systemu Centralnej Ewidencji o Informacji o Działalności Gospodarczej RP z dnia 4 sierpnia 2014 r.). W aktach sprawy znajduje się ponadto wydruk z systemu Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP z dnia 1 września 2014r., z którego wynika, że zainteresowany zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej w dniu 4 sierpnia 2014r. W aktach ujawniono ponadto zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 30 czerwca 2010r., z którego wynika, że zainteresowany złożył do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zmianę wpisu w dniu 30 czerwca 2010r. Powyższe potwierdza również znajdująca się w aktach sprawy kopia formularza "EDG-1 Wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej" z dnia 29 czerwca 2010r. złożonego przez L. P. do UM. Ponadto w dokumentacji zgromadzonej w sprawie znajduje się pismo ZUS z dnia 7 sierpnia 2014r., z którego wynika, że zainteresowany w okresie 27.12.2001r. - 31.10.2002r. podlegał wyłącznie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.
W związku powyższym, organ odwoławczy stwierdził, że L.P. w dniu rejestracji w PUP w dniu 2 maja 2011r. posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej z datą rozpoczęcia wykonywania działalności od 27 grudnia 2001r. Z przytoczonego wyżej przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy wynika, że zainteresowanemu w takiej sytuacji nie mógł być przyznany status osoby bezrobotnej, a co za tym idzie, prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Powiadomienie urzędu skarbowego, czy ZUS o fakcie zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej nie oznacza dokonanego poprawnie zgłoszenia jej zakończenia.
Organ odwoławczy stwierdził także, że również zarzuty skarżącego w kwestii niewłaściwego poinformowania zainteresowanego o okolicznościach powodujących istnienie i ustanie prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie są uzasadnione. Jak opisano powyżej zainteresowanemu została przekazana w formie pisemnej informacja o tychże okolicznościach, a własnoręcznym podpisem potwierdził on jej odbiór. L.P. otrzymał powyższe informacje w formie dokumentu i mógł się zapoznać z nimi w domu, czy w jakimkolwiek innym miejscu. Taka forma powiadamiania klientów urzędów pracy o przysługujących im prawach i obowiązkach funkcjonuje w praktyce od lat i nie była kwestionowana zarówno przez sądy jak i inne instytucje. Niezależnie od powyższego najważniejsze prawa i obowiązki bezrobotnego zawsze są artykułowane zainteresowanej osobie przez pracownika urzędu pracy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Wojewody z dnia 19 grudnia 2014r. wniósł L.P., zarzucając
- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 674 z późn. zm.) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że L.P. nie był osobą bezrobotną z dniem 2.05.2011r.;
- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. niewydanie właściwego rozstrzygnięcia przewidzianego w przepisach o postępowaniu odwoławczym, nieuchylenie nieważnej decyzji organu I instancji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, co stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a..
Skarżący wniósł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Ponadto w skardze zawarto wniosek o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadka H. P., z zeznań skarżącego L.P., z dokumentów wskazanych w uzasadnieniu skargi na okoliczność faktu, że L.P. był osobą bezrobotną od dnia 1 listopada 2002r. do chwili obecnej.
W uzasadnieniu skarżący podał, że w dniu 13 grudnia 2001r. zgłosił do Ewidencji Działalności Gospodarczej (dalej EDG) działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług jako kierowca powierzonymi środkami transportu, jednak już w dniu 7 października 2002r. zgłosił do Urzędu Skarbowego, że z dniem 1 listopada 2002r. zawiesza działalność gospodarczą. Natomiast w dniu 3 listopada 2003r. zgłosił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że z dniem 1 listopada 2002r. wyrejestrował działalność. Odtąd - poza okresami zatrudnienia na podstawie umów o pracę — nie prowadził żadnej działalności gospodarczej. Był pewien, że zgłaszając wyrejestrowanie działalności w ZUS, a wcześniej zgłaszając zawieszenie działalności w Urzędzie Skarbowym, dopełnił wszelkich formalności.
Dopiero w dniu 4 sierpnia 2014r., kiedy zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w celu zarejestrowania się jako bezrobotny, uzyskał informację od pracownicy, iż w jej komputerze figuruje jako prowadzący działalność gospodarczą i w związku z tym do czasu wykreślenia się z ewidencji działalności gospodarczej zasiłek dla bezrobotnych mu nie przysługuje. W tym samym dniu złożył wniosek o wykreślenie go z EDG, a w dniu 6 sierpnia 2014r. wniosek o wypłatę zasiłku dla bezrobotnych. W tym też dniu zarejestrowany został jako bezrobotny.
W ocenie skarżącego, w świetle złożonych dowodów nie można kwestionować faktu, że od dnia 1 listopada 2002r. - poza okresami zatrudnienia na podstawie umowy o pracę - był osoba bezrobotną. Zbyt formalistyczne rozumienie przez organ pojęcia "bezrobotny", określonego w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. jest nie do przyjęcia w niniejszej sytuacji. Skarżący w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wykazał, że nie podejmował żadnej działalności poza okresami zatrudnienia.
Skarżący podał, że nie formalne, a rzeczywiste pojęcie bezrobocia było celem ustawodawcy i tak rozumiały je Sądy. Powołał uchwałę z dnia 9 września 1993r., w której Sąd Najwyższy orzekł, iż "osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej w trybie określonym w art. 15 i 16 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 41, poz. 324 ze zm.), lecz działalności tej nie podjęła w okresie, w którym była zarejestrowana jako bezrobotna, nie traci statusu bezrobotnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt. 9 lit. e ustawy z dnia 16.10.1991r. o zatrudnieniu i bezrobociu (Dz.U. Nr 106, poz. 457 ze zm.) - OSNC 1994/3/63. Również uchwała 7 sędziów NSA z dnia 16 grudnia 1966r. stanowi: "Osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, może być pozbawiona statusu bezrobotnego w wyniku wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku dla bezrobotnego z tego powodu, że jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, chyba, że wykaże, iż nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności (art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit. f ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - Dz.U. Z 1996r. Nr 47, poz. 211 z późn. zm.) - ONSA 1997/2/47.
W ocenie skarżącego, również i najnowsze orzecznictwo sądów administracyjnych odchodzi od formalnego pojęcia osoby bezrobotnej. Pojęcie "podjęcie działalności gospodarczej" wiąże się z faktycznym jej podjęciem, z wystawieniem pierwszej faktury, a więc wiąże się z bezpośrednim przystąpieniem danego podmiotu gospodarczego do obrotu gospodarczego. W takim także znaczeniu sformułowania tego używa ustawa z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.)" - tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 listopada 2006r., II SA/Wa 1494/06.
W odwołaniu od decyzji Starosty skarżący domagał się uznania tej decyzji za nieważną z powodu powołania nieistniejącego przepisu prawnego. Wojewoda uznał, że zarzut ten nie może znaleźć uzasadnienia z uwagi na fakt, że organ I instancji wydał postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej. Ze stanowiskiem takim skarżący nie może się zgodzić, gdyż niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego w decyzji, obojętne z jakich przyczyn, nie może być usuwane w trybie art. 113 § 1 Kpa - patrz m.in. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 1.06.2011 r. II SA/Gd 155/11, LEX nr 821531, wyrok WSA w Warszawie z dnia 29.06.201 lr. VII SA/Wa 1296/11, LEX nr 1088737, wyrok WSA w Kielcach z dnia 2.10.2012r. II SA/Ke 405/12, LEX nr 1234948 oraz wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 18.06.2014r. II SA/Go 371/14, LEX nr 1476461.
Skarżący nie zgodził się również ze stanowiskiem organu odwoławczego, że zarzuty skarżącego co do pouczenia o okolicznościach powodujących istnienie i ustanie prawa do pobierania zasiłku, są nieuzasadnione. Formularz pod nazwą "Oświadczenie rejestrowanego" zredagowany jest raczej jako ankieta niż oświadczenie składane przez przedsiębiorcę pod odpowiedzialnością kamą z art. 233 1 Kk. Poza tym niektóre pytania są niejasne i mało zrozumiałe, dlatego aktualne są zarzuty i wskazania orzeczeń sądowych zawarte w uzasadnieniu odwołania z dnia 27 listopada 2014r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej daje p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrole działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w taki sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalność orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja utrzymująca w mocy decyzję wydaną na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, art. 150 § 1 pkt 2 i art. 150 § 1 kpa, a więc decyzję wydaną w trybie wznowienia postępowania. Kontrolując legalność takiej decyzji obowiązkiem Sądu było stwierdzenie, czy istniały w sprawie podstawy do wznowienia postępowania oraz czy istniały podstawy do wydania decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy.
W postanowieniu z dnia 17 września 2014r. o wznowieniu postępowania, Starosta wskazał jako podstawę wznowienia postępowania przepis art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe. Powołując tę podstawę wznowienia organ wskazał na ujawnioną w dniu 4 sierpnia 2014r. okoliczność, że L.P. posiadał zarejestrowaną działalność gospodarczą od 13 grudnia 2001r., nie było dokonywane zawieszenie wykonywania tej działalności, a ponadto w okresie od 27 grudnia 2001r. do 31 października 2002r. L.P. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Przytoczone w powyższym postanowieniu okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania zostały powołane również w decyzji organu I instancji z dnia 28 października 2014r. Należy w związku z tym zauważyć, że mimo wskazania jako podstawy wznowienia jedynie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., w istocie organy administracji powołały się również na przesłankę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję.
Należy podkreślić, że postanowienie o wznowieniu postępowania nie zawęża granic postępowania rozpoznawczego tylko do podstawy wznowienia wyznaczonej w postanowieniu, co wynika z treści art. 149 § 2 k.p.a. (por. E. Adamiak (w:) KPA. Komentarz, wyd. 11, Warszawa 2011, str. 578). Wszystkie wyliczone enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a. podstawy wznowienia postępowania są kwalifikowane jako podstawy naruszenia przepisów prawa procesowego i cechą ich wszystkich jest to, że uzasadniają wątpliwości co do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, co stanowi podstawę do wyprowadzenia konstrukcji naruszenia prawa.
Stwierdzone niespornie w sprawie, nieznane organowi nowe okoliczności faktyczne dotyczące istnienia nieprzerwanie od 13 grudnia 2001r. do 4 sierpnia 2014r. wpisu w ewidencji działalności gospodarczej, wskazującego na posiadania w tym czasie przez L. P. zarejestrowanej działalności gospodarczej, jednoznacznie wskazują na istnienie uzasadnionych wątpliwości co do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, będącego podstawą wydania decyzji z dnia 2 maja 2011r. Uzasadniało to przyjęcie, że zachodziła w sprawie podstawa do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Stąd zarzuty skargi, co do prawidłowości powołanej podstawy wznowienia postępowania należy uznać za nieuprawnione.
Materialno-prawną podstawą decyzji z dnia 28 października 2014r. o uchyleniu decyzji z dnia 2 maja 2011r., uznającej L. P. z dniem 2 maja 2011r. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od dnia 10 maja 2011r., był m.in. przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 litera f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w brzmieniu obowiązującym w dniu 2 maja 2011r. tj. w dniu, w którym L.P. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny. W myśl tego przepisu "bezrobotnym" jest m.in. osoba, która jest zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis :
- zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo
- nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej.
Powyższe brzmienie tego przepisu wprowadziła nowelizacja ustawy z dnia 16 grudnia 2010r., obowiązująca od 1 lutego 2011r. (Dz.U.2010.257.1725), która doprecyzowała, w jakim okresie osoba posiadająca wpis do ewidencji działalności gospodarczej może jednocześnie posiadać status bezrobotnego. Osoba, która przy składaniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej oznaczyła późniejszy termin podjęcia tej działalności, może posiadać status bezrobotnego aż do dnia wskazanego jako dzień podjęcia działalności. Status bezrobotnego można posiadać również w okresie, w którym zgłoszono zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej.
Organy obu instancji prawidłowo w ocenie Sądu ustaliły, że w dniu 2 maja 2011r., tj. w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy, L.P. nie spełniał warunku uznania go za bezrobotnego. Okolicznościami w sprawie niniejszej bezspornymi, ustalonymi po wznowieniu postępowania są:
- dnia 13 grudnia 2001r. skarżący uzyskał wpis do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta; z zaświadczenia o tym wpisie wynika, że datą rozpoczęcia działalności gospodarczej był 27 grudnia 2001r.,
- dnia 30 czerwca 2010r. skarżący złożył wniosek o zmianę wpisu w zakresie przedmiotu działalności (z opisowego na PKD),
- dnia 4 sierpnia 2014r. skarżący złożył wniosek do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, prowadzonej przez Ministra Gospodarki o wykreślenie działalności z ewidencji, z datą wykreślenia 4 sierpnia 2014r.;
- wpis z rejestru został wykreślony dnia 5 sierpnia 2014r.
- skarżący nie zgłaszał do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej.
Zatem w okresie od 27 grudnia 2001r. do 4 sierpnia 2014r. skarżący miał zarejestrowaną działalność gospodarczą. Z pisma ZUS z dnia 7 sierpnia 2014r. wynika natomiast, że w okresie od 27 grudnia 2001r. do dnia 31 października 2002r. podlegał wyłącznie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Z tych okoliczności wynika więc, że L.P. nie spełniał warunków do uznania go za bezrobotnego.
Dodatkowo należy zauważyć, że twierdzenia skarżącego dotyczące faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej od dnia 1 listopada 2002r. i nie prowadzenia jej aż do dnia wyrejestrowania z ewidencji działalności gospodarczej, co nastąpiło w dniu 4 sierpnia 2014r. - nie jest wiarygodne, skoro L.P. w dniu 30 czerwca 2010r. złożył do EDG wniosek o zmianę dotyczącą wpisu w części określającej przedmiot jego działalności. Zmiana ta polegała na tym, że zamiast świadczenia usług jako kierowca powierzonymi środkami transportu wykonywanymi w transporcie krajowym i międzynarodowym, przedmiot swej działalności określił jako transport drogowy towarów. Skarżący ani w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze nie wyjaśnił, w jakim celu dokonał tej zmiany.
Nie można też w żadnym razie uznać, że podnoszone przez skarżącego zgłoszenie do Urzędu Skarbowego zawieszenia z dniem 1 listopada 2002r. działalności gospodarczej, a także zgłoszenie w dniu 3 listopada 2003r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat faktu wyrejestrowania działalności gospodarczej (co nie było prawdą), mogło wywołać jakiekolwiek skutki prawne odnośnie rejestracji działalności gospodarczej skarżącego. Skoro bowiem skarżący zgłoszenie działalności gospodarczej skierował do Urzędu Miejskiego, to powinien był wiedzieć, że również jakiekolwiek zmiany dotyczące tego zgłoszenia tam również muszą być kierowane, a nie do innych instytucji.
Niewadliwie również organy administracji uznały, że skarżący wypełnił "oświadczenie rejestrowanego" z dnia 2 maja 2011r., załączone do wniosku o wydanie decyzji niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy. W oświadczeniu tym skarżący podał, że nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej (pkt 16). Przy rejestracji zainteresowany otrzymał "Pouczenie" zawierające w swej treści informację, iż osoba zainteresowana nie może uzyskać statusu bezrobotnego, jeśli m.in. podjęła działalność gospodarczą zgodnie z datą wskazaną we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej (pkt 15 pouczenia). Skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem odbiór jednego egzemplarza powyższego pouczenia oraz oświadczył, że został pouczony o okolicznościach powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej i prawa do świadczeń. W tym samym dniu L.P. podpisał również oświadczenie rejestrowanego, o którym była wyżej mowa. Wbrew zarzutowi skargi nie można przyjąć, aby sposób zredagowania tego oświadczenia sugerował, że jest to ankieta, a nie oświadczenie składane przez przedsiębiorcę pod odpowiedzialnością karną. Takiej interpretacji zaprzeczają bowiem już pierwsze słowa tego oświadczenia brzmiące: "Będąc osobą uprzedzoną o obowiązku składania prawdziwych zeznań oraz o odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 § 1 k.k. oświadczam co następuje:..". Zarzut niejasności tego oświadczenia również nie zasługuje na uwzględnienie, skoro skarżący niewątpliwie miał możliwość uzyskania od urzędnika przyjmującego to oświadczenie dodatkowych wyjaśnień odnośnie jego sytuacji. Należy uznać zatem, że skarżący miała świadomość konsekwencji wynikających z jednoczesnego posiadania statusu osoby bezrobotnej i wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.
Z przedstawionych okoliczności wynika, że z uwagi na posiadanie w dniu rejestracji, tj. 2 maja 2011r. wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, L.P. nie spełniał warunków do uznania go za osobę bezrobotną, a w konsekwencji również do przyznania mu zasiłku dla bezrobotnych.
Wymaga również wskazania, że z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia wynika, iż wbrew wywodom skargi, posiadanie statusu bezrobotnego nie jest powiązane z faktem rzeczywistego wykonywania działalności gospodarczej, lecz z okolicznością formalnego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Dlatego w niniejszej sprawie nie ma znaczenia, czy skarżący rzeczywiście prowadził w dniu rejestracji działalność gospodarczą.
Nie mogły zmienić oceny Sądu powołane w skardze uchwały Sądu Najwyższego z dnia 9 września 1993r. i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996r. Uchwały te nie dotyczyły bowiem stanu prawnego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, która miała zastosowanie w niniejszej sprawie, została uchwalona dopiero w dniu 20 kwietnia 2004r., zaś zmiana mającego zastosowanie przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f tej ustawy - dnia 16 grudnia 2010r. (od 1 lutego 2011r.). Również powołany jako "najnowsze orzecznictwo sądów administracyjnych" wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 listopada 2006r., sygn. akt II SA/Wa 1496/06, Lex nr 295073, nie mógł zmienić rozstrzygnięcia sprawy. Wyrok ten bowiem dotyczył innego niż w niniejszej sprawie stanu faktycznego. W sprawie rozpoznanej przez WSA w Warszawie chodziło o sytuację, w której w dacie rejestracji w powiatowym urzędzie pracy skarżący wprawdzie miał już wpis w ewidencji działalności gospodarczej stwierdzający, że rozpoczął działalność gospodarczą, ale faktycznie do dnia rejestracji tej działalności jeszcze nie podjął. Tymczasem w niniejszej sprawie nie było sporu co do tego, że L.P. po dniu wskazanym w zgłoszeniu działalności gospodarczej, a przed dniem rejestracji w PUP, faktycznie podjął i prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą oraz podlegał z tego tytułu obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.
Nie znajduje żadnego uzasadnienia zarzut skargi, dotyczący uznania decyzji organu I instancji za nieważną z powodu powołania nieistniejącego przepisu prawnego. Ponadto w niniejszej sprawie nie miało miejsca prostowanie przez ten organ swego orzeczenia.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że organy orzekające dokonały prawidłowej wykładni oraz prawidłowo zastosowały przepisy art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.
Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło