II SA/Ke 201/22
WyrokWSA w Kielcach2022-06-08
Skład orzekający: Agnieszka Banach, Beata Ziomek, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo strony, w którym wyrażono niezadowolenie z decyzji i poproszono o wyjaśnienie jej ponownego wysłania, może być potraktowane jako odwołanie od decyzji, nawet jeśli nie zostało wprost zatytułowane jako odwołanie, a organ administracji nie podjął działań wyjaśniających w celu ustalenia intencji strony?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, oceniając charakter pisma strony, powinien kierować się intencją strony wyrażoną w całokształcie okoliczności, a nie tylko jego tytułem lub dosłownymi sformułowaniami. W przypadku wątpliwości co do charakteru pisma, organ ma obowiązek wezwać stronę do jego wyjaśnienia, zgodnie z zasadami współdziałania (art. 9 k.p.a.) i pogłębiania zaufania obywateli do organów (art. 8 k.p.a.). Niewykonanie tego obowiązku, prowadzące do błędnego uznania pisma za niebędące odwołaniem i w konsekwencji do odmowy przywrócenia terminu, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
H. G. złożyła pismo w odpowiedzi na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie kwarantanny, wnosząc o wyjaśnienie powodu ponownego wysłania decyzji i wskazując, że postępowanie zostało umorzone. Organ uznał to pismo za niebędące odwołaniem, co skutkowało odmową przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Skarżąca zarzuciła organowi niewszechstronną ocenę materiału i naruszenie przepisów postępowania, wskazując na zawiłość procedury i brak jasnych informacji ze strony organu. Sąd uchylił postanowienie organu, uznając, że organ błędnie zakwalifikował pismo strony i naruszył zasady postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie i zasądza od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi H. G. na postanowienie Inspektor Sanitarny z dnia [...] lutego 2022 r. [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Inspektor Sanitarny na rzecz H. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2022 r. [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej jako "organ", "ŚPWIS") - po rozpatrzeniu wniosku H. G. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z [...] maja 2020 r., znak: [...] [...] nakładającej na H. G. administracyjną karę pieniężną w kwocie [...]zł za naruszenie obowiązku kwarantanny - odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z [...] maja 2020 r.
W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ podniósł, że 3 maja 2020 r. H. G. w związku z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej została objęta obowiązkiem kwarantanny trwającej od 3 do 16 maja 2020 r. na podstawie przepisów obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 maja 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 792 ze zm.). W dniu 9 maja 2020r. H. G. trzykrotnie naruszyła obowiązek kwarantanny, opuszczając jej miejsce odbywania, co potwierdzają notatki urzędowe z dnia 9 maja 2020 r. sporządzone przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji w O. przekazane Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w O. (dalej jako "PPIS w O."). Decyzją z dnia [...] maja 2020 r. znak [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. nałożył na H. G. karę pieniężną w wysokości [...] zł w związku z naruszeniem obowiązku kwarantanny. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W dniu 19 lutego 2021 r. do PPIS w O. wpłynął "Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania" z 15 lutego 2021 r. złożony przez H. G., w którym wniosła ona o "przywrócenie terminu do złożenia odwołania od mandatu wydanego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O.", uzasadniając, że o nałożeniu mandatu dowiedziała się dopiero w chwili otrzymania pisma o wszczęciu postępowania egzekucyjnego.
PPIS w O. postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. odmówił stronie przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Na skutek zażalenia ŚPWIS postanowieniem z [...] czerwca 2021 r. [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie PPIS w O. i umorzył postępowanie przed organem I instancji, albowiem decyzja administracyjna nakładająca na stronę administracyjną karę pieniężną nie została jej doręczona w sposób prawidłowy, tj. zgodny z prawem. Ponadto wskazano, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest aktualny wówczas, gdy rozstrzygnięcie zostało prawidłowo doręczone, bowiem dopiero wtedy zaczyna biec termin do jego zaskarżenia. O uchybieniu terminu nie można mówić, gdy przesyłka nie została doręczona adresatowi w sposób odpowiadający prawu.
W dniu 29 września 2021 r. PPIS w O. doręczył ponownie za zwrotnym potwierdzeniem odbioru H. G. decyzję z [...] maja 2020 r. Decyzja zawierała stosowne pouczenie o możliwości wniesienia odwołania do Ś. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego za pośrednictwem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji.
W dniu 11 października 2021 r. do PPIS w O. wpłynęło pismo H. G. z 5 października 2021 r. zatyt. "Odpowiedź na decyzję z [...]05.2020 r."., w którym wniosła ona o wyjaśnienie powodu ponownego wysłania decyzji. PPIS w O. pismem z 14 października 2021 r. odpowiedział, że w związku z brakiem w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru przedmiotowej decyzji, został zobowiązany, na mocy wydanego postanowienia ŚPWIS z [...] czerwca 2021 r., doręczyć ww. decyzję w sposób prawidłowy.
W dniu 29 października 2021 r. do PPIS w O. wpłynęło "Odwołanie od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego" z [...] października 2021r. (data nadania w placówce Poczty [...]) H. G., w którym strona oświadczyła, że nie zgadza się z karą udzieloną przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. 11 maja 2020 r. i wniosła o umorzenie sprawy. Pismem z 8 listopada 2021 r. PPIS w O. przekazał organowi do rozpatrzenia odwołanie strony wraz z aktami sprawy.
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, zważając na treść art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2095), pismem z 9 grudnia 2021 r. zawiadomił H. G. o uchybieniu terminu złożonego odwołania, informując, że zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
W dniu 31 stycznia 2022 r. do ŚPWIS wpłynął "Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego" z 11 stycznia 2022 r. złożony przez H. G.. Strona została wezwana na podstawie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej w skrócie k.p.a.) do usunięcia braku formalnego wniesionego wniosku poprzez jego własnoręczne podpisanie, co uczyniła.
W tych okolicznościach faktycznych organ stwierdził, że przesyłkę zawierającą decyzję organu pierwszej instancji odebrała w dniu 29 września 2021 r. D. R., co potwierdza adnotacja na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Doręczenie decyzji nastąpiło więc w zgodzie z art. 43 k.p.a. Ponadto decyzja organu pierwszej instancji zawierała wyczerpujące pouczenie o prawie złożenia środka zaskarżenia. Doręczenie decyzji nastąpiło więc w sposób prawidłowy. Termin do wniesienia odwołania upłynął 13 października 2021 r., zaś odwołanie nadano w placówce pocztowej dopiero 27 października 2021 r. Zostało ono zatem wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do jego złożenia.
Organ wyjaśnił nadto, że akta przedmiotowej sprawy zawierają pismo H. G. zatyt. "Odpowiedź na decyzję z [...].05.2020 r." (data wpływu do PPIS 11 października 2021 r.), które jednak w ocenie ŚPWIS nie może być traktowane jako odwołanie od decyzji z 11 maja 2020 r., gdyż z jego treści nie wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji, a jedynie prosi ona o wyjaśnienie powodu jej ponownego wysłania. Organ zwrócił uwagę, że odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeśli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z decyzji. Jednak co do odwołania konieczne jest to, aby zawierało taką wypowiedź, która wskazuje na zamiar strony traktowania tego pisma jako odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Zdaniem ŚPWIS, z akt sprawy wynika i nie budzi żadnych wątpliwości, wobec odebrania przez stronę decyzji z 11 maja 2020 r., która zawierała także stosowne pouczenie o możliwości wniesienia odwołania, że termin do wniesienia odwołania w sprawie upłynął z dniem 13 października 2021 r. Tymczasem strona wniosła odwołanie dopiero 27 października 2021 r. – według daty nadania pisma w placówce pocztowej. Stąd organ ocenił, że doszło w niniejszej sprawie do uchybienia terminowi do złożenia odwołania.
Ponadto w przedmiotowej sprawie nie zostało uprawdopodobnione, że strona nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Wskazać bowiem należy, że osoba zainteresowana przywróceniem terminu powinna uwiarygodnić swoją prośbę o przywrócenie terminu stosowną argumentacją, z której będzie wynikało, że przeszkoda uniemożliwiająca dochowanie terminu była od niej niezależna, tak by umożliwić organowi administracji publicznej powzięcie przekonania o prawdopodobieństwie braku winy w uchybieniu terminowi po stronie zainteresowanego. To na stronie, która uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, spoczywa obowiązek wykazania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Nie jest wymagane udowodnienie braku winy, wystarczające jest uprawdopodobnienie tej okoliczności. Strona wskazała, że uchybienie terminu nastąpiło nie z jej winy, ponieważ nie została właściwie zawiadomiona o nałożeniu kary. ŚPWIS wskazał więc, że w przedmiotowej sprawie decyzja PPIS w O. została odebrana 29 września 2021 r., w związku z powyższym strona została właściwie zawiadomiona, ale nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu. Dopuściła się ona co najmniej niedbalstwa w zakresie swojej pozycji procesowej, bowiem o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej.
Organ ocenił końcowo, że złożenie odwołania od decyzji PPIS w O. z [...] maja 2020 r. po terminie nastąpiło z winy H. G..
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wywiedzionej od powyższego postanowienia H. G. zarzuciła niewszechstronną ocenę zebranego materiału w niniejszym postępowaniu oraz naruszenie art. 12 § 1 k.p.a. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia "oraz jego zmianę co do całości rozstrzygnięcia" i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi jej autorka wskazała, że organ po raz kolejny nie wziął pod uwagę jej wniosku o przywrócenie terminu oraz nie pozwolił jej na obronę w swojej sprawie. Zdaniem skarżącej, od samego początku postępowania Sanepid dążył wyłącznie do skutecznego nałożenia na nią kary grzywny za nieprzestrzeganie kwarantanny. Organ ten z uwagi na brak doświadczenia w prowadzeniu tak dużej ilości spraw, wywołanych przez epidemię COVID-19, doprowadził do niezwykłej zawiłości postępowania.
Podniosła, że nie wiedziała, jak ma rozumieć otrzymane od Sanepidu pisma. Wskazała, że nie ma wiedzy w zakresie postępowania administracyjnego, stąd poziom zawiłości sprawy całkowicie przerósł możliwości jej zrozumienia. Trudno było zrozumieć proces działania Sanepidu. Skarżąca zarzuciła, że kierowane pisma nie był spójne, a ona nie wiedziała, jak powinna zareagować na konkretne pisma doręczane przez organ.
Zdaniem strony, Sanepid celowo nie chce przywrócić terminu do wniesienia odwołania, bowiem spowoduje to możliwość wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd Sanepid nie ma już wpływu. Postępowanie organu administracyjnego ogranicza jej możliwość obrony, jako osobie nie posiadającej wiedzy specjalistycznej w dziedzinie prawa.
Skarżąca dodała, że kary nakładane przez Sanepid są niezwykle wysokie dlatego wyczerpanie drogi obrony jest dla niej niezwykle ważne.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że skarga jest niezasadna. Organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a nadto dodał, że w przedmiotowej sprawie każdy etap postępowania był rozpatrywany zgodnie z obowiązującymi przepisami i terminami załatwienia sprawy według k.p.a.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej "p.p.s.a.").
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu, a także czy przy jego wydawaniu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi H. G. uczyniła postanowienie Inspektor Sanitarny o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z [...] maja 2020 r. nakładającej na skarżącą karę pieniężną za naruszenie obowiązku kwarantanny.
Podstawę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły m.in. przepisy art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej "k.p.a.").
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zatem przywrócenie terminu, co do zasady, może znaleźć zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy doszło do jego uchybienia. Można powiedzieć, że stwierdzenie uchybienia terminowi do złożenia odwołania otwiera stronie drogę do ubiegania się o przywrócenie uchybionego terminu.
W niniejszej sprawie organ ustalił, że odwołanie od decyzji z [...] maja 2020 r. zostało wniesione przez H. G. z uchybieniem terminu. Organ uznał, że odwołanie zostało nadane przesyłką pocztową 27 października 2021 r. Skoro decyzja z 11 maja 2020 r. doręczona została skutecznie stronie 29 września 2021 r. za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, to termin do wniesienia odwołania od tej decyzji - w opinii organu - upłynął 13 października 2021 r. Organ dostrzegł okoliczność, że 11 października 2021 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo H. G. z 5 października 2021 r., w którym strona złożyła oświadczenie, działając - jak wskazała - w odpowiedzi na decyzję z [...] maja 2020 r. (doręczoną jej 29 września 2021 r.).
Z oświadczenia tego wynika, że H. G. była przekonana, że postępowanie zostało umorzone w całości przed organem pierwszej instancji na mocy postanowienia Ś. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] czerwca 2021 r. Analizowane pismo stanowi zatem reakcję procesową strony postępowania w związku z doręczeniem jej 29 września 2021 r. decyzji z [...] maja 2020 r. W tym pisemnym stanowisku strona zgłosiła zarzut, że postępowanie zostało umorzone w całości, co w połączeniu ze stwierdzeniem, że pismo składa "w odpowiedzi na decyzję w sprawię z dnia [...].05.2020 r." świadczy o tym, że strona wyraziła swoje niezadowolenie z doręczonego jej rozstrzygnięcia. Organ uznał, że pismo to nie może stanowić odwołania, skoro nie wynika wprost z jego treści zamiar strony, aby traktowane było ono jako odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji.
W tym miejscu wypada zauważyć, w związku z oceną prawidłowości dokonania przez organ odwoławczy kwalifikacji czynności procesowej H. G. w postaci pisma z 5 października 2021 r., że w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości to, że przy ustaleniu charakteru pisma strony nie ma decydującego znaczenia jego tytuł, ani nawet dosłowne powołanie poszczególnych zawartych w niej zwrotów, ale ocena intencji strony dokonana w oparciu o całokształt podniesionych okoliczności. O tym, jaki charakter ma mieć ostatecznie pismo decyduje strona, ale w razie wątpliwości w tym zakresie obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie stronie informacji o jej sytuacji procesowej, przysługujących jej środkach obrony praw oraz uwarunkowaniach ich złożenia, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa (por. wyrok WSA w Opolu z 8 grudnia 2015 r., II SA/Op 427/15, lex nr 1946937 i tam wyrok NSA z 9 sierpnia 2006 r., I OSK 1134/05, http//:orzeczenia.nsa.gov.pl).
Niewątpliwie organ administracji publicznej jest związany wolą strony wyrażoną w podaniu i nie jest władny do zmiany kwalifikacji prawnej żądania strony niezgodnie z intencją wnoszącego podanie. Na gruncie procedury administracyjnej pojęcie "podania" rozumiane jest jednak przez ustawodawcę szeroko, gdyż stosownie do treści art. 63 § 1 k.p.a. środki odwoławcze należą również do kategorii podań. Dodatkowo, w odniesieniu do środków odwoławczych zasada skargowości wynikająca z art. 61 k.p.a. sprawia, że postępowanie odwoławcze może być prowadzone przez organ odwoławczy tylko w razie złożenia żądania przez legitymowany podmiot i nie jest dopuszczalna zmiana treści żądania strony przez uruchamianie właściwego - według oceny organu - trybu postępowania, niezgodnie z intencją strony. Stąd, gdy w piśmie wyrażone zostało niezadowolenie z treści rozstrzygnięcia, a pismo wniesione zostało w ustawowym terminie do wniesienia środka odwoławczego, to organ zobowiązany jest potraktować to pismo jako złożony w terminie środek odwoławczy, a w razie jakichkolwiek wątpliwości w tym zakresie organ winien zwrócić się do strony z wezwaniem o wyjaśnienie tych wątpliwości.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 7 października 2021 r. sygn. akt I GSK 499/21 (dost. na orzeczenia.nsa.gov.pl), że obowiązek udzielania informacji stronie obejmuje cały tok postępowania od wszczęcia do jego zakończenia decyzją. Zakres przedmiotowy udzielania informacji stronie obejmuje zarówno informowanie o przepisach prawa materialnego jak i przepisach prawa procesowego (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1686/20, Lex nr 3119215).
W toku postępowania organ administracji publicznej z urzędu udziela stronom i innym uczestnikom postępowania informacji, niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Natomiast oczekiwanie organu na odnośne wnioski stron i nieudzielenie takich informacji, wyjaśnień i wskazówek z powodu braku wniosku, narusza przepis art. 9 k.p.a., co należy traktować jako wystarczającą (samodzielną) przesłankę do uchylenia decyzji, nawet gdy jest ona zgodna z prawem materialnym (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 790/18, LEX nr 2677975). Przepis art. 9 k.p.a., statuujący zasadę udzielania stronom informacji faktycznej i prawnej, nakłada na organ administracji państwowej obowiązek informowania z urzędu strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania. Bierność organu stanowi naruszenie prawa bez względu na to, w jakiej fazie postępowania miała miejsce. Gdyby niespełnienie tego obowiązku mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co dotyczy zwłaszcza stron działających bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, wówczas stanowi to wystarczającą podstawę do uchylenia aktu podjętego w takich warunkach (por. wyrok NSA z 9 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 6/06, Lex nr 293175). Organ administracji powinien podjąć wszelkie czynności, w tym polegające na stosownych wyjaśnieniach i pouczeniach, aby sprawa została załatwiona zgodnie z interesem wnoszącego podanie. Organ obowiązany jest więc informować stronę w zakresie prawa administracyjnego materialnego i procesowego (por. wyrok NSA z 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1102/10, Lex). Nie budzi zaufania obywatela do działalności organów administracji publicznej (art. 8 §1 k.p.a.) lekceważenie przez ten organ swoich obowiązków procesowych, zwłaszcza gdy wynikiem tych zaniedbań strona ponosi negatywne skutki prawne.
W ocenie Sądu, w tej sprawie co najmniej przedwcześnie organ ustalił, że H. G. odwołanie wniosła z uchybieniem terminu, skoro organ nie wyjaśnił, czy pismo strony z 5 października 2021 r. stanowiło odwołanie. Sąd nie ma jednak wątpliwości, że skarżąca w terminie do wniesienia odwołania wyraziła swoje negatywne stanowisko odnośnie decyzji z 11 maja 2020 r. W każdym razie nie zmienia tej oceny fakt, że w piśmie z 5 października 2021 r. skarżąca jednocześnie wniosła o wyjaśnienie, w jakim celu ww. decyzja została do niej ponownie wysłana.
Treść uzasadnienia skargi jest z kolei dobitnym dowodem na to, jak ważną rolę w postępowaniu administracyjnym odgrywa respektowanie przez organ jego procesowych obowiązków wynikających z art. 8 i art. 9 k.p.a. Skarżąca wskazała w szczególności, że kierowane do niej pisma nie były spójne, nie wiedziała, jak powinna zareagować na konkretne pisma doręczane przez organ. Przedmiotowe postępowanie administracyjne okazało się dla niej zawiłe, a podejmowane przez organ czynności procesowe niezrozumiałe.
W związku z powyższym w okolicznościach tej konkretnej sprawy Sąd uznał, że organ dowolnie ustalił, że pismo H. G. z 5 października 2021 r. nie stanowi odwołania od decyzji z 11 maja 2020 r. Takie ustalenie okazało się zaś kluczowe z punktu widzenia art. 58 § 1 k.p.a., skoro organ może orzekać o przywróceniu terminu wyłącznie w sytuacji, gdy doszło do jego uchybienia. Sąd uznał więc, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa procesowego - art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 i art. 9 k.p.a. - w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
Z tych powodów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I wyroku. W punkcie II wyroku Sąd orzekł o kosztach postępowania sądowego na podstawie art. 200 p.p.s.a., a na koszty te złożył się wpis od skargi w wysokości 100 zł.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uwzględni powyższe stanowisko Sądu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło