II SA/Ke 216/14

WyrokWSA w Kielcach2014-04-15

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Jacek Kuza, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. nakazując wykonanie zmian i przeróbek w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z przepisami, zamiast nakazać jego rozbiórkę na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., nakazując wykonanie zmian i przeróbek w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z przepisami, ponieważ istniała możliwość wykonania tych przeróbek. Nie zachodziły przesłanki do nakazania rozbiórki obiektu na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., gdyż nie znajdował się on na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę ani nie powodował bezpośredniego niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, a istniała możliwość usunięcia naruszeń przepisów techniczno-budowlanych poprzez wykonanie nakazanych prac.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą wykonanie przeróbek w budynku gospodarczym usytuowanym przy granicy działki. Budynek został wybudowany samowolnie przed 1 stycznia 1995 r. Skarżący zarzucili, że nakazane prace nie zapewnią bezpieczeństwa ich drodze dojazdowej i są niezgodne z prawem budowlanym, a także podnieśli kwestie dotyczące przebiegu granicy działek. Sąd rozpoznał skargę na decyzję organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi M. G. i H. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania H.G. i M. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] nałożył na J. B. i S. B. obowiązek wykonania w terminie do dnia 31 marca 2014r. przeróbek niezbędnych do doprowadzenia budynku gospodarczego o wymiarach w rzucie 9,10 x 5,65m, znajdującego się na działce nr ewid. 44/2 w m. Podmąchocice 13, gm. Górno, usytuowanego przy granicy działki nr ewid. 45/2, do stanu zgodnego z przepisami techniczno - budowlanymi; tj.: zlikwidowanie okapu dachu budynku od strony południowej poprzez: demontaż ostatnich płyt pokrycia dachowego z eternitu i obcięcie drewnianej konstrukcji dachowej znajdującej się poza licem ściany południowej budynku, a następnie zapewnienie szczelnego połączenia ściany z pozostałą częścią połaci dachowej poprzez wykonanie obróbki blacharskiej z blachy ocynkowanej o gr. 0,8mm i uzupełnienie przestrzeni pozostałej po zdemontowaniu eternitu, materiałem niepalnym dopuszczonym do stosowania w budownictwie oraz zamontowanie rynny, której usytuowanie nie będzie przekraczać zewnętrznego lica ściany południowej, przy czym wody opadowe z rynny należy odprowadzić rurami spustowymi na nieutwardzony teren własnej działki lub do dołów chłonnych. Decyzję wydano na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 1974r. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). Od decyzji tej odwołanie złożyli H. G. i M. G., którzy wnieśli o jej uchylenie i wydanie decyzji nakazującej zobowiązanym przebudowanie dachu, gdyż w ich ocenie obowiązki nakazane przez organ I instancji nie zapewnią bezpieczeństwa ich drodze dojazdowej oraz są niezgodne z prawem budowlanym. Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy wskazał, że w dniu 27 czerwca 2013r. pracownicy organu I instancji dokonali kontroli na działce nr ewid. 44/2 w m. P., w wyniku której stwierdzono, że na działce tej znajduje się m.in. budynek gospodarczy o wymiarach w rzucie 9,10m x 5,65m, parterowy, z posadzką poniżej poziomu otaczającego teren działki. Budynek ten posiada ściany murowane z pustaka, strop żelbetowy, konstrukcję dachu drewnianą, z pokryciem z eternitu. Od strony południowej okap wystaje ok. 40cm poza lico ściany zewnętrznej budynku, zaś do budynku zamocowana jest rynna i rura spustowa, której wylot skierowany jest w kierunku działki sąsiedniej. Obecni podczas kontroli J. B. i S. B. oświadczyli do protokołu, że przedmiotowy obiekt budowlany zrealizowali w 1982r. na istniejącej uprzednio piwnicy z kamienia ze sklepieniem kamiennym, pokrytym słomą, bez dopełnienia czynności formalno - prawnych. Oświadczyli ponadto, że od tego czasu przedmiotowy budynek nie był przebudowywany, jak również, że przebieg granicy pomiędzy nieruchomościami o nr ewid. 44/2 i 45/2 został ustalony przez Sąd Okręgowy w postanowieniu z dnia 21 stycznia 2010r., natomiast istniejące ogrodzenie nie wyznacza granicy, która przebiega poza ogrodzeniem, przy czym nie jest znana dokładna lokalizacja. H. G. oświadczył do protokołu, że granica pomiędzy działkami o nr ewid. 44/2 i 45/2 przebiega w sposób wskazany w postanowieniu Sądu Okręgowego, zgodnie ze szkicem granicznym, zaś przedmiotowy budynek został wybudowany w 1988r., a nie w 1982r., domagał się przebudowy dachu przedmiotowego obiektu z dwuspadowego na jednospadowy, ze spadkiem w kierunku działki o nr ewid. 44/2. W toku postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił ponadto, że decyzją z dnia 6 maja 1992r. Wójt Gminy nakazał S. B. dokonanie przebudowy dachu przedmiotowego budynku z konstrukcji dwuspadowej na jednospadową, ze spadkiem dachu w kierunku działki zobowiązanego, z jednoczesnym wykonaniem ogniomuru od strony granicy działki, celem doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z przepisami. W trybie odwoławczym Wojewoda decyzją z dnia [...] uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I Instancji. Decyzją z dnia 23 marca 1993r. Wójt Gminy umorzył postępowanie, zaś w trybie odwoławczym Wojewoda decyzją z dnia [...] uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Pismem z dnia 17 lipca 2013r. organ I instancji wystąpił do Wójta Gminy Górno o udzielenie informacji, czy postępowanie prowadzone w przedmiotowej sprawie przez Wójta Gminy zostało zakończone. W odpowiedzi Wójt Gminy pismem z dnia 20 sierpnia 2013r. poinformował organ I instancji, że w zasobach archiwalnych Urzędu Gminy nie znajdują się dokumenty związane z postępowaniem w sprawie przedmiotowego budynku gospodarczego. Uznając zatem, że do chwili obecnej postępowanie w przedmiotowej sprawie nie zostało zakończone, organ I instancji pismem z dnia 23 października 2013r. poinformował strony postępowania o kontynuowaniu postępowania w przedmiotowej sprawie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 26 września 2013r. wystąpił do Wójta Gminy , jako zarządcy drogi gminnej Nr [...] o wyrażenie opinii, czy przedmiotowy budynek gospodarczy swym usytuowaniem powoduje zagrożenie, utrudnienie ruchu drogowego oraz zakłóca wykonywanie zadań zarządcy drogi. W odpowiedzi Wójt Gminy w piśmie z dnia 10 października 2013r. wskazał, że usytuowanie przedmiotowego budynku gospodarczego nie powoduje zagrożenia, ani utrudnienia ruchu drogowego oraz nie zakłóca wykonywanie zadań zarządcy drogi. Decyzją z dnia 20 listopada 2013r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na J. B. i S. B. obowiązek wykonania w terminie do dnia 31 marca 2014r. przeróbek niezbędnych do doprowadzenia budynku gospodarczego o wymiarach w rzucie 9,10 x 5,65m, znajdującego się na działce nr ewid. 44/2 w m. P., usytuowanego przy granicy działki nr ewid. 45/2, do stanu zgodnego z przepisami techniczno - budowlanymi; tj.: zlikwidowanie okapu dachu budynku od strony południowej poprzez: demontaż ostatnich płyt pokrycia dachowego z eternitu i obcięcie drewnianej konstrukcji dachowej znajdującej się poza licem ściany południowej budynku, a następnie zapewnienie szczelnego połączenia ściany z pozostałą częścią połaci dachowej poprzez wykonanie obróbki blacharskiej z blachy ocynkowanej o gr. 0,8mm i uzupełnienie przestrzeni pozostałej po zdemontowaniu eternitu, materiałem niepalnym dopuszczonym do stosowania w budownictwie oraz zamontowanie rynny, której usytuowanie nie będzie przekraczać zewnętrznego lica ściany południowej i odprowadzenie wody opadowej z rynny rurami spustowymi na nieutwardzony teren własnej działki lub do dołów chłonnych. W ocenie organu odwoławczego odwołanie od decyzji z dnia [...] nie zasługuje na uwzględnienie. Ustalenia dokonane przez organ I instancji znajdują potwierdzenie w przeprowadzonych dowodach, zebranych i ocenionych stosownie do przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a.. Organ odwoławczy w pełni podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji, które legły u podstaw wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak również ocenę prawną wyrażoną przez organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ stwierdził, że ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany samowolnie pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Okoliczność powyższa nie jest kwestionowana przez żadną ze stron tego postępowania. Różnica stanowisk stron, co do roku budowy przedmiotowego obiektu pozostaje bez żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Do usunięcia skutków powstałych naruszeń przepisów Prawa budowlanego, będą miały w niniejszej sprawie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Stosownie do intertemporalnego przepisu art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, przepisu art. 48 (dotyczącego obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1995r. lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy art. 37 lub art. 40-42 ustawy Prawo budowlane z 1974r. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo uznał, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy art. 40-42 Prawa budowlanego z 1974r. Stosownie do przepisu art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Słusznie przy tym organ I instancji wywiódł, że na gruncie niniejszej sprawy nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 37 Prawa budowlanego z 1974r., obligujące organ nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Zgodnie z przepisem art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Stosownie do przepisu ust. 2 art. 37 terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. W sprawie niniejszej, na terenie, na którym usytuowany jest przedmiotowy obiekt budowlany, w chwili obecnej nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Nie można zatem stwierdzić, czy przedmiotowy obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, a tym samym brak jest podstaw do orzeczenia rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego w oparciu o przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. Na gruncie niniejszej sprawy nie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r., która nakazuje wydać nakaz rozbiórki, w przypadku gdy obiekt budowlany powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Słusznie podniósł organ I instancji, że przedmiotowy obiekt budowlany w obecnym usytuowaniu narusza obecnie obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), zwane dalej warunkami technicznymi. Niemniej jednak stosując wykładnię przepisu art. 40 Prawa budowlanego z 1974r., mającą swoje poparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych, podnieść należy, że ustawa Prawo budowlane z 1974r. w art. 37 ust. 1 pkt 2 nie zdefiniowała przesłanek przymusowej rozbiórki. Istotą tej regulacji jest możliwość doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Oznacza to w pierwszym rzędzie badanie, czy budowa spełnia wymogi techniczno - budowlane oraz ustalenie, czy jest możliwe wydanie decyzji w trybie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r., nakazującej dokonanie zmian i przeróbek, w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi. Jeżeli zaś nie ma możliwości wydania nakazów w zakresie, wynikającym z art. 40 Prawa budowlanego z 1974r., dopiero wówczas zachodzą przesłanki do orzeczenia przymusowej rozbiórki takiego obiektu budowlanego w trybie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 01.12.2009r., Sygn. akt: II OSK 1886/08 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11.04.2008r., Sygn. akt: II SA/G1 708/07). Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające wykazało, iż istnieje możliwość wykonania przeróbek, określonych w sentencji decyzji organu I, które w ocenie organu odwoławczego doprowadzą przedmiotowy budynek gospodarczy do stanu zgodnego z przepisami. W niniejszej sprawie nie ma również zastosowania przepis art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r., zaś organ odwoławczy w pełni podzielił rozważania poczynione w tym zakresie przez organ I instancji. Słusznie organ I instancji wskazał, że usytuowanie przedmiotowego obiektu budowlanego, w obecnym kształcie narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przedmiotowy obiekt budowlany usytuowany jest w odległości ok. 0,15-0,55m od granicy z działką o nr ewid. 45/2, jak również posiada okap wystający o ok. 40cm poza lico ściany oraz rynnę i rurę skierowaną na teren działki sąsiedniej. Stosownie do przepisu § 272 ust. 3 warunków technicznych budynek usytuowany przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o odporności REI 60. Przepis § 319 ust. 1 warunków technicznych stanowi z kolei, że dachy i tarasy powinny mieć spadki umożliwiające odpływ wód opadowych i z topniejącego śniegu do rynien i rur spustowych, które to wody opadowe stosownie do przepisu § 28 ust. 2 należy odprowadzać na własny teren nieutwardzony działki. Zgodnie zaś z przepisem § 12 ust. 5 warunków technicznych odległość obiektu budowlanego od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż : 1,5m do okapu, gzymsu, balkonu lub daszku nad wejściem, a także takich części budynku jak galeria, taras, schody zewnętrzne, pochylnia lub rampa. Zatem budynek, który jest usytuowany przy granicy działki w ogóle nie może posiadać okapu. Konsekwencją usytuowania budynku przy granicy działki i związanego z tym obowiązku zlikwidowania okapu, musi być zastosowanie przepisu § 28 ust. 2 warunków technicznych i nakazanie zamontowania rynny oraz rur spustowych celem odprowadzenia wód opadowych i topniejącego śniegu na teren własnej działki (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 6 lutego 2013r., sygn. akt II SA/Ke 827/12). Odnosząc się przy tym do argumentów odwołania podnieść należy, że w ocenie organu odwoławczego wykonanie przez zobowiązanych nakazanych obowiązków doprowadzi przedmiotowy obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem, w szczególności przepisami techniczno - budowlanymi. Nie można przy tym postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie odnosić do postępowania w sprawie budynku gospodarczego, usytuowanego na działce skarżących. Są to bowiem zupełnie różne od siebie odrębne sprawy administracyjne, pozostające ze sobą bez żadnego związku i wpływu na rozstrzygnięcie. Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożyli H. G. i M. G., wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podnieśli, że organ nadzoru budowlanego nakazał wcześniej doprowadzenie do zgodności z prawem budowlanym ich budynku gospodarczego na działce nr 45/2, mimo że posiadają oni ekspertyzę budynku. Skarżący załączyli do skargi wyrok WSA w Kielcach z dnia 6 lutego 2013r., sygn. akt II SA/Ke 827/12, z którym się nie zgadzają. Zarzucili, że małż. B. wybudowali swój budynek gospodarczy bez zezwolenia na budowę, ekspertyzy budowlanej oraz bez ich zgody na budowę, czyli samowolnie, a nadzór budowlany dał im wolną rękę do napraw. Zarzucili, że obecnie rynna jest i nie zabezpiecza drogi dojazdowej do ich posesji, nie wskazano sposobu utylizacji eternitu, nie nakazano wykonania przebudowy dachu przez firmę budowlaną. Podnieśli, że "granica wyznaczona przez Sąd nie pokrywa się z granicą aktu własności ziemi i księgi wieczystej działki nr 44/2". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Organ podniósł, że rozstrzygnięcie w sprawie budynku gospodarczego usytuowanego na działce skarżących, a nawet zapadły w tej sprawie wyrok WSA w Kielcach z dnia 6 lutego 2013r., sygn. akt II SA/Ke 827/12 pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, a odmienne w tym zakresie subiektywne zapatrywanie skarżących nie może zmienić tej oceny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że nie narusza ona prawa. Ustalenia poczynione przez organy obu instancji odpowiadają zebranym w sprawie dowodom. Strony nie kwestionowały okoliczności, że obiekt budowlany będący przedmiotem sprawy został wybudowany samowolnie przed 1 stycznia 1995r., tj. pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974r., nr 38, poz. 229 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodzić się zatem należy z organem nadzoru budowlanego, że do usunięcia skutków powstałych naruszeń prawa będą miały zastosowanie przepisy tej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. (Dz. U. z 2010r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.) przepisu art. 48 (dotyczącego obiektów budowlanych lub ich części wybudowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed 1 stycznia 1995r.) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W ocenie Sądu, organ nadzoru budowlanego zasadnie uznał, że w sprawie niniejszej nie zachodzą przesłanki określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, tj. obiekt budowlany nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, ani też nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Podkreślenia przy tym wymaga, że nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 tej ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 1989r., sygn. IV SA 83/89, ONSA 1989/11/38). Należy podnieść, że istniejący na działce nr ewid. 44/2 budynek gospodarczy nie powoduje zagrożenia i utrudnienia ruchu drogowego oraz nie zakłóca wykonywania zadań zarządcy drogi. Wynika to z pisma Gminy, będącej zarządcą drogi gminnej nr [...] (pismo z dnia 10 października 2013r. wydane w oparciu o art. 38 ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Poczynione przez organ nadzoru budowlanego prawidłowe ustalenia wskazują na możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, wobec czego organ prawidłowo zastosował art. 40 ustawy z 24 października 1974r. Prawo budowlane. Przepis ten zobowiązuje właściwy terenowy organ administracji państwowej do wydania inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, do stanu zgodnego z przepisami. Ponieważ proces legalizacji, o którym mowa w tym przepisie, zawsze ma na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie orzekania przez organ nadzoru budowlanego, dlatego badanie przesłanek umożliwiających taką legalizację winno nastąpić przy zastosowaniu przepisów aktualnych. Nie ulega wątpliwości, że budynek będący przedmiotem niniejszej sprawy naruszał obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r. nr 75, poz. 690 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Przedmiotowy budynek jest bowiem usytuowany w odległości ok. 0,15 – 0,55m od granicy z działką skarżących o nr ewid. 45/2, posiada także okap wystający o około 40 cm poza lico ściany oraz rynnę i rurę skierowaną na teren działki sąsiedniej. Stosownie zaś do § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia odległość budynku od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m do okapu, gzymsu, balkonu lub daszku nad wejściem, a także do takich części budynku jak galeria, taras, schody zewnętrzne, pochylnia lub rampa. Wprawdzie przepisy rozporządzenia przewidują w niektórych przypadkach możliwość usytuowania budynku w granicy z sąsiednią działką (§ 12 ust. 2 i 3 pkt 1, 2 i 4), jednak taki obiekt nie może posiadać okapu naruszającego prawo własności sąsiedniej nieruchomości. W związku z tym organ prawidłowo nakazał małż. Bujak zlikwidowanie okapu dachu budynku od strony południowej poprzez: demontaż ostatnich płyt pokrycia dachowego z eternitu i obcięcie drewnianej konstrukcji dachowej znajdującej się poza licem ściany południowej budynku, a następnie zapewnienie szczelnego połączenia ściany z pozostałą częścią połaci dachowej poprzez wykonanie obróbki blacharskiej z blachy ocynkowanej o gr. 0,8mm i uzupełnienie przestrzeni pozostałej po zdemontowaniu eternitu, materiałem niepalnym dopuszczonym do stosowania w budownictwie. Konsekwencją usytuowania przedmiotowego budynku przy granicy działki i związanego z tym obowiązku zlikwidowania okapu, musi być również zastosowanie § 28 ust. 2 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem w razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Dach budynku powinien zaś mieć spadek umożliwiający odpływ wód opadowych i z topniejącego śniegu do rynien i wewnętrznych lub zewnętrznych rur spustowych (§ 319 ust.1). W związku z tym organ nadzoru budowlanego zobowiązał J. i S. małż. B. do zamontowania rynny, której usytuowanie nie będzie przekraczać zewnętrznego lica ściany południowej, zaś wody opadowe z rynny będą odprowadzane rurami spustowymi na nieutwardzony teren własnej działki lub do dołów chłonnych. Wbrew zarzutom skargi uznać należy, że organ nadzoru budowlanego nakazując wykonanie określonych obowiązków miał na uwadze położenie przedmiotowego budynku gospodarczego przy granicy działki. Należy podnieść, że organ nadzoru budowlanego nie może ustalać przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami. Zauważyć także trzeba, że organ w decyzji zastrzegł, że rozbiórka części pokrycia dachowego z eternitu powinna być wykonana przez wykonawcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności, w wyniku której powstają odpady niebezpieczne, w sposób określony w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004r. w sprawie sposobu i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz.U. nr 71, poz. 649 ze zm.). Przepisy tej ustawy określają sposób bezpiecznego usuwania wyrobów zawierających azbest, wobec czego zastrzeżenia skarżących są w tej mierze nieuzasadnione. Organ zastrzegł bowiem bezpieczne warunki rozbiórki części pokrycia dachowego. Mając na uwadze powyższe, Sąd podzielił stanowisko organu nadzoru budowlanego, że jest możliwe doprowadzenie przedmiotowego budynku gospodarczego do stanu zgodnego z przepisami poprzez nałożenie określonych w decyzji obowiązków (art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane), a zatem nie ma konieczności nakazania rozbiórki tego obiektu. Podkreślić należy także, że kwestia wydanych skarżącym przez organ nadzoru budowlanego nakazów w celu doprowadzenia do zgodności z prawem samowolnie wybudowanego przez nich budynku gospodarczego w innej sprawie nie ma znaczenia w sprawie niniejszej. Decyzja ta była już przedmiotem kontroli Sądu (sygn. akt II SA/Ke 827/12). W związku z tym, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę – Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło