II SA/Ke 239/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 24 lutego 2025 r. znak: SKO.PS-80/598/86/2025 w przedmiocie uznania świadczenia pielęgnacyjnego za nienależnie pobrane I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji i umarza postępowanie administracyjne; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz S. J. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z 24 lutego 2025 r. znak: SKO.PS-80/598/86/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (dalej "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania S. J. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy Łopuszno z 9 grudnia 2024 r. nr ZR.NP.556.15.2024.BGP w przedmiocie uznania świadczenia pielęgnacyjnego wypłaconego stronie z tytułu opieki nad niepełnosprawną córką K. J. za okres od 27 kwietnia 2024 r. do 30 września 2024 r. w łącznej wysokości 15 338,40 zł za świadczenie nienależnie pobrane oraz zobowiązania strony do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego za okres 27 kwietnia 2024 r. do 30 września 2024 r. w łącznej wysokości 15 338,40 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał na następujące niesporne okoliczności niniejszej sprawy, w której: - prawo do świadczenia pielęgnacyjnego zostało przyznane stronie decyzją z 13 grudnia 2022 r. na okres od 1 października 2022 r. do 31 grudnia 2025 r., następnie zmienioną decyzją z 4 stycznia 2024 r. w zakresie wysokości przyznanego świadczenia; - S. J. od 27 kwietnia 2024 r. do 30 września 2024 r. sprawowała funkcję prezesa Zarządu w Spółce [...] (która nie była w likwidacji, brak jest także w KRS wpisu o "zawieszeniu działalności"), jednocześnie pobierając świadczenie pielęgnacyjne. Ze względu na powyższy stan faktyczny organ odwoławczy podkreślił – powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych – że pełniąc funkcję prezesa w zarządzie spółki nie spełnia się przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (a tym samym nie jest się uprawnionym do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego), jako że w związku z pełnieniem funkcji prezesa na stronie ciążą konkretne prawa i obowiązki wynikające z przepisów Kodeksu spółek handlowych, ponosi ona także odpowiedzialność majątkową za Spółkę (art. 291, art. 299 k.s.h.), podatkową (art. 116 ustawy - Ordynacja podatkowa), a nawet karną. SKO powołało się na podstawę materialnoprawną decyzji organu I instancji, tj. art. 30 ust. 1 i art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 323 ze zm.), zwanej dalej "u.ś.r." – akcentując że ten ostatni przepis wymienia dwa warunki, których zaistnienie powoduje, że mamy do czynienia z nienależnie pobranym świadczeniem. Pierwszy warunek to istnienie okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo uzyskanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub części, drugi to pouczenie osoby pobierającej świadczenia o braku prawa do ich pobierania. W tym ostatnim zakresie SKO zwróciło uwagę, że: - w ww. decyzji z 13 grudnia 2022 r. strona została poinformowana o ciążącym na niej obowiązku niezwłocznego zawiadomienia organu o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczenia i o konsekwencjach ewentualnego zaniechania dokonania takiego zgłoszenia; - we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, poprzedzającego wydanie wskazanej wyżej decyzji, strona została prawidłowo pouczona o okolicznościach mających wpływ na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego; - pouczenie takie znalazło się w formularzu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, który odwołująca osobiście wypełniała i podpisała, znajduje się tam akapit dotyczący sytuacji, w których świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, obejmuje on również sytuację, w której osoba podejmie jakąkolwiek formę zatrudnienia. Uwzględniając powyższe, zdaniem SKO, strona była pouczona o obowiązku informowania organu o sytuacji, w której takie prawo jej nie przysługiwało – a tego obowiązku nie dochowała. Dodatkowo strona została pouczona o obowiązku poinformowana organu pomocowego o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego również w kolejnej decyzji – z 4 stycznia 2024 r. – zmieniającej wysokość świadczenia pielęgnacyjnego. Tym samym strona zawsze była pouczana o obowiązku niezwłocznego zawiadomienia organu o zmianach mających wpływ na prawo do świadczenia, w tym o podjęciu zatrudnienia, przy czym zgodnie z powyższymi wywodami formą zatrudnienia będzie również nieodpłatne sprawowanie funkcji prezesa spółki z o.o. Organ II instancji, analizując treść skierowanych do strony pouczeń, stwierdził że została w jasny i skonkretyzowany sposób pouczona o ciążącym na niej, jako świadczeniobiorcy, obowiązku poinformowania organu o każdej zmianie sytuacji mającej wpływ na prawo do tych świadczeń, w tym w szczególności o podjęciu zatrudnienia. Faktem jest, że pouczenie zawarte we wniosku oświadczenie pielęgnacyjne stanowi jedynie wzór, który można modyfikować, jednakże brak jest prawnych i faktycznych możliwości dostosowania pouczenia do różnorodnych i zmieniających się stanów fatycznych. Ponadto, organ administracji nie ma wiedzy jakie istotne zmiany mogą zaistnieć po stronie świadczeniobiorcy w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, tak aby móc formułować zindywidualizowane pouczenia. W niniejszej sprawie istotne znaczenie o prawotwórczym charakterze miała również decyzja organu I instancji z 31 października 2024 r., uchylającą stronie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem w związku z otwarciem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością od 27 kwietnia 2024 r. Powyższej decyzji, wbrew zarzutom odwołania, strona nie zaskarżyła – a zatem nie zakwestionowała ustaleń organu co do zaistnienia przesłanek faktycznych (w postaci objęcia przezeń funkcji prezesa w kwestionowanym okresie), uzasadniających wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne. W konsekwencji, zdaniem SKO, organ I instancji był zobligowany, w świetle art. 30 ust. 1, 2b i 8 u.ś.r. do orzeczenia zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego wraz z należnymi odsetkami. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach S. J. zarzuciła decyzji organu odwoławczego naruszenie przepisów: 1. prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 30 ust. 1 i 2 pkt 1 u.ś.r. poprzez ich wadliwe zastosowanie, a to bezpodstawne zobowiązanie do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego, podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki zastosowania tych przepisów – w związku z tym, że strona nie została w sposób prawidłowy pouczona przez organ I instancji o tym, że pełnienie nieodpłatnie funkcji członka zarządu prawa handlowego jest przesłanką warunkującą zwrot przedmiotowego świadczenia; b) art. 32 ust. 1 u.ś.r. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy warunkiem decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia jest uprzednie uchylenie lub zmiana decyzji, na podstawie której to świadczenie zostało przyznane; 2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego, a to w niniejszej sprawie bezpodstawne i dowolne: - ustalenie, że stronie należy przypisać działanie świadome w złej wierze pobrania świadczenia pielęgnacyjnego, przejawiające się w pełnieniu funkcji członka zarządu w spółce prawa handlowego – podczas gdy skarżąca nie wiedziała, że nie może, nawet nieodpłatnie, sprawować ww. funkcji i pobierać świadczenie pielęgnacyjne, w tym nie została w tej materii należycie pouczona przez organ, a w konsekwencji nie sposób przypisać jej działania świadomie w złej wierze celem pobrania świadczenia pielęgnacyjnego; - ustalenie, że strona została prawidłowo pouczona, że pełnienie funkcji członka zarządu w spółce prawa handlowego jest przesłanką zwrotu przedmiotowego świadczenia, w sytuacji gdy skarżąca została ogólnikowo pouczona, że: - istnieje obowiązek poinformowania o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczenia; - świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w sytuacji podjęcia zatrudnienia, bez jakiejkolwiek sprecyzowania, że jej nieodpłatna aktywność może zostać zakwalifikowana, jako "zmiana mająca wpływ na prawo do świadczenia" albo "podjęcie zatrudnienia"; - brak ustalenia, że skarżącej – nieposiadającej wiedzy prawniczej – nie można przypisać działania świadomego w złej wierze celem pobrania świadczenia pielęgnacyjnego, zwłaszcza że: - nawet wysoce wyspecjalizowani prawnicy, za jakich muszą uchodzić sędziowie, przez szereg lat wyrażali zróżnicowane stanowiska co do tego, czy nieodpłatne pełnienie funkcji członka zarządu sp. z o.o., stanowi formę zatrudnienia w rozumieniu ustawy oświadczeniach rodzinnych, - w u.ś.r. wprost zawarto definicję "zatrudnienia" w art. 3 pkt 22, przy czym w treści tego przepisu nie ma mowy o nieodpłatnym pełnieniu funkcji członka zarządu, a organ w żaden sposób nie pouczył skarżącej, że "podjęcie zatrudnienia" należy interpretować odmiennie, jak to wynika expressis verbis z literalnej treści tego przepisu, co miało istotny wpływ na wydanie i treść decyzji SKO, gdyż doprowadziło do bezpodstawnego ustalenia, że skarżąca nienależnie pobrała świadczenie pielęgnacyjne, a w konsekwencji do wadliwego zastosowania art. 30 ust. 1 i 2 pkt 1 u.ś.r. poprzez zobowiązanie skarżącej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia bezzasadnego i utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy, b) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez wadliwe utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy spełnione były wszystkie przesłanki dla pozytywnego rozpatrzenia przedmiotowego odwołania, co skutkowało bezpodstawnym niezastosowaniem art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o: - uchylenie w całości decyzji organów obu instancji – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a."; - umorzenie postępowania administracyjnego; - zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania; - rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja SKO, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o uznaniu świadczenia pielęgnacyjnego (przyznanego decyzją z 13 grudnia 2022 r.) wypłaconego stronie z tytułu opieki nad niepełnosprawną córką za okres od 27 kwietnia 2024 r. do 30 września 2024 r. w łącznej wysokości 15 338,40 zł za świadczenie nienależnie pobrane oraz zobowiązaniu strony do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego za okres 27 kwietnia 2024 r. do 30 września 2024 r. w łącznej wysokości 15 338,40 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Zgodnie z art. 30 ust. 1 u.ś.r. osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Podstawą decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy zaskarżonym rozstrzygnięciem, był art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r., zgodnie z którym za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. W niniejszym przypadku za okoliczność powodującą ustanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego po stronie skarżącej organy uznały fakt sprawowania funkcji prezesa zarządu w spółce z o.o. [...] w okresie od 27 kwietnia 2024 r. do 30 września 2024 r. Jest to okoliczność niesporna. SKO nie kwestionowało przy tym faktu, że skarżąca nie pobierała z tego tytułu wynagrodzenia. Powołało się jednak na stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, z którego wynika że wykonywanie czynności prezesa zarządu spółki wiąże się z konkretnymi prawami i obowiązkami wynikającymi z przepisów Kodeksu spółek handlowych, odpowiedzialnością majątkową za spółkę, odpowiedzialnością podatkową, a nawet karną, co oznacza że osoba pełniąca taką funkcję nie może być uznana za osobę bezrobotną, która dysponuje pełną gotowością do zajmowania się niepełnosprawnym członkiem rodziny i może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Otóż zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. – w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2024 r., stosownie do art. 63 ust. 1 ustawy z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429) – świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Art. 3 pkt 22 u.ś.r. zawiera definicję zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, przez które każe rozumieć wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Jeśli przeanalizować ostatnio przytoczony przepis (a także – w sposób czysto językowy – sam art. 17 ust. 1 u.ś.r., stanowiący o "zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej", które to pojęcia wiążą się niewątpliwie z uzyskiwaniem "zarobku") trudno odnaleźć w nim pozycję odpowiadającą nieodpłatnemu pełnieniu funkcji członka zarządu w spółce kapitałowej. Owszem, przeważająca część orzecznictwa przyjęła, że poprzez zakres obowiązków ustawowych ciążących na osobie pełniącej taką funkcję należy rozciągnąć zakres pojęcia "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" także właśnie na wykonywanie tego rodzaju czynności. Jest to jednak wynik określonej wykładni przepisów. Należy zresztą zauważyć, że w przywołanym w skardze wyroku z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. II SA/Gl 236/24, WSA w Gliwicach wyraził odmienne stanowisko podnosząc, że zawarte w art. 3 pkt 22 u.ś.r. wyrażenia "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa" wyklucza rozszerzającą interpretację tego pojęcia, ponieważ wymieniony w nim katalog należy uznać za zamknięty. Wobec tego pominięcie powyższych okoliczności (posiadanie udziałów w spółce kapitałowej, pełnienie w niej funkcji prezesa) w katalogu form aktywności gospodarczej wymienionych w tym przepisie oznacza, że okoliczności te nie mogą być traktowane jako zatrudnienie lub inna praca zarobkowa na gruncie rozważanej ustawy. Niezależnie od tego, czy jest to stanowisko prawidłowe, czy nie, daje jednak obraz tego że sytuacja faktyczna w jakiej znalazła się skarżąca (nie posiadająca przecież wiedzy prawniczej) nie może być wprost i jednoznacznie oceniana na gruncie obowiązujących przepisów w kontekście "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Ma to istotne znaczenie przy ocenie spełnienia drugiej przesłanki, o jakiej mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r., tj. pouczenia osoby pobierającej – w tym przypadku świadczenie pielęgnacyjne – o braku prawa do jego pobierania, a w konsekwencji jej świadomości w tym zakresie. Mianowicie na gruncie tej przesłanki w orzecznictwie przyjmuje się, że warunkiem uznania świadczenia rodzinnego za nienależnie pobrane jest świadomość świadczeniobiorcy braku prawa do pobierania danego świadczenia, która to świadomość musi wynikać z uprzedniego pouczenia. Obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że mu się ono nie należy, co dotyczy zarówno osoby, która została skutecznie pouczona o okolicznościach, w jakich nie powinna pobierać świadczeń, jak też osoby, która uzyskała świadczenie na podstawie nieprawdziwych zeznań lub dokumentów, czy też w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd instytucji zobowiązanej do wypłaty świadczenia. Dla prawidłowego ustalenia istnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia decydujące znaczenie ma zatem świadomość osoby pobierającej świadczenie. Osoba zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia musi być świadoma, że okoliczność, która powoduje ustanie prawa do uzyskanego świadczenia, wystąpiła. Z tego względu istotne jest dochowanie obowiązku poinformowania świadczeniobiorcy o okolicznościach mających wpływ na prawo do świadczenia, a następnie ustalenie, czy nieuprawnione pobranie świadczenia nastąpiło z "winy" strony, i w konsekwencji, że świadczenie to miało charakter nienależnego (por. m.in. wyrok WSA w Łodzi z 29 stycznia 2025 r., sygn. II SA/Łd 779/24). Nie można uznać za spełniające wymogi prawidłowego pouczenia takie pouczenie, którego treść jest jedynie przytoczeniem treści jednego przepisu, czy też wielu przepisów. Pouczenie spełnia wymogi prawidłowego tylko wówczas, gdy jest zredagowane w sposób zrozumiały dla konkretnej osoby i w taki sposób, aby mogła jego treść odnieść do swojej sytuacji, aby następnie wiedzieć, że określona okoliczność w jej sytuacji ma znaczenia dla przyznania jej uprawnienia, a jej zaistnienie rodzi po jej stronie obowiązek poinformowania organu o tym fakcie. Pouczenie powinno jednoznacznie wyjaśniać w jakich sytuacjach pobierane świadczenie staje się "nienależnie pobrane" w rozumieniu prawa (por. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z 15 kwietnia 2025 r., sygn. II SA/Gl 1444/24, wyrok WSA w Poznaniu z 6 marca 2024 r., sygn. IV SA/Po 110/24). W ocenie Sądu w opisanej wyżej sytuacji – gdy okoliczność braku przesłanki "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" nie może być wyinterpretowana wprost z przepisu, ale jest wynikiem wykładni dokonanej przez orzecznictwo sądowe (jak zresztą zauważono także nie do końca jednolitej) – warunku prawidłowego pouczenia w powyższym rozumieniu nie spełnia ogólna informacja, nawet udzielona kilkakrotnie, o tym że warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, bądź że świadczenie to nie przysługuje w sytuacji podjęcia jakiejkolwiek formy zatrudnienia, jak również o ciążącym na stronie obowiązku niezwłocznego zawiadomienia organu o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczenia. Na niekorzyść strony nie może w tej sytuacji przemawiać podnoszona przez Kolegium okoliczność związana z tym, że "organ administracji nie ma wiedzy jakie istotne zmiany mogą zaistnieć po stronie świadczeniobiorcy w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, tak aby móc formułować zindywidualizowane pouczenia". Nie zmienia to faktu, że na gruncie art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. należy w sposób jednoznaczny wykazać świadomość świadczeniobiorcy braku prawa do pobierania danego świadczenia, co w niniejszym przypadku w ocenie Sądu nie zostało uczynione. Wbrew stanowisku SKO o spełnieniu omawianej przesłanki (prawidłowego pouczenia strony) nie może świadczyć również fakt uchylenia skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego decyzją z 31 października 2024 r. i brak zaskarżenia tej decyzji przez skarżącą. To, że skarżąca zaakceptowała obiektywną okoliczność związaną z oceną dokonaną przez organy (po okresie, którego dotyczy fakt pobierania świadczenia pielęgnacyjnego) nie może oznaczać, że pobierając świadczenie miała ona świadomość braku podstaw do jego pobierania. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 oraz p.p.s.a., uznając że organy w sposób istotny naruszyły dyspozycję przepisu art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. Mając zaś na uwadze, że w stanie faktycznym i prawnym rozpoznawanej sprawy okoliczności objęte hipotezą normy prawnej tego przepisu, które legły u podstaw wszczęcia postępowania administracyjnego, w rzeczywistości nie zaistniały – z uwagi na brak prawidłowego pouczenia skarżącej, a w konsekwencji jej świadomości co do pobierania nienależnego świadczenia – prowadzone w tym przedmiocie postępowanie administracyjne uznać należało za bezprzedmiotowe. W konsekwencji czego podlegać ono musiało umorzeniu, o czym Sąd, na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu przez organ kosztów postępowania sądowego (pkt II wyroku), obejmujących wynagrodzenie radcy prawnego (480 zł), znajduje oparcie w art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).