II SA/Ke 24/14

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 3 marca 2014 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. J. C. złożyła na formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. W złożonym formularzu wnioskodawczyni oświadczyła, że jest mężatką i ma roczną córką. Skarżąca otrzymuje wynagrodzenie za prace w wysokości 2500 zł miesięcznie, jej mąż zarabia 4200 zł na podstawie umowy o pracę, ponadto osiąga z gospodarstwa rolnego miesięczny dochód w wysokości 1240 zł. Wnioskodawczyni wykazała własność dwóch mieszkań wielkości 48 m i 27 m oraz działki z altaną w ogrodzie działkowej o powierzchni 3 ary. Mąż wnioskodawczyni mieszka osobno w gminie P. nie chce partycypować w kosztach utrzymania dziecka. Skarżąca oświadczyła, że mieszka z córką w K., ponosi sama koszty wychowania małego dziecka. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem. Podkreślić ponadto należy, iż opłaty sądowe – do których zalicza się wpis –stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z tego względu może być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. W rozpoznawanej sprawie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu. Wnioskodawczyni osiąga stały dochód z wynagrodzenia za prace, posiada dwa mieszkania. Jej mąż osiąga stałe dochody z wynagrodzenia za pracę i gospodarstwa rolnego. Nie są więc osobami ubogimi. Kodeks rodzinny i opiekuńczy stanowi, że małżonkowie są obowiązani nie tylko do wzajemnej pomocy oraz współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli (art. 23), ale również do przyczyniania się do zaspakajania potrzeb rodziny według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych (art. 27). Dlatego nawet w razie ustanowienia rozdzielności majątkowej (czy też prowadzenia odrębnych gospodarstw domowych), małżonkowie nadal obowiązani są do zaspokajania potrzeb rodziny (por. postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2011r., sygn. akt II FZ 193/11, dostępne w internetowej bazie orzeczniczej NSA). Okoliczność, że mąż wnioskodawczyni mieszka osobno i nie chce partycypować w kosztach utrzymania dziecka nie uzasadnia więc zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni powinna wyegzekwować od małżonka obowiązek alimentacyjny. Jeśli tego nie robi, nie może żądać powoływać się na swoja trudną sytuacje materialną i żądać zwolnienia z od kosztów sądowych w sprawie zainicjowanej jej skargą na decyzję nakazującą rozbiórkę altany w ogródku działkowym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 3 art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.