II SA/Ke 253/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2017r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Reginy Górnisiewicz sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach utrzymało w mocy decyzję Starosty Kieleckiego z dnia [...] r., znak: [...] orzekającą o zatrzymaniu A. S. prawa jazdy kat. A i B nr [...], wydanego w dniu 1 sierpnia 2006 r. na druku nr [...] przez Prezydenta Miasta Kielce – od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna do dnia przedłożenia pozytywnego orzeczenia lekarskiego. W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Wnioskiem z dnia 29 kwietnia 2016 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej Kielce-Zachód w Kielcach wystąpił do Prezydenta Miasta Kielce o skierowanie A. S. na badania lekarskie celem stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi. W uzasadnieniu wniosku podano, że postanowieniem z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. [...] Sąd Rejonowy w Kielcach orzekł wobec A. S. obowiązek poddania się leczeniu odwykowemu w niestacjonarnym zakładzie lecznictwa odwykowego z uwagi na stwierdzony przez biegłych lekarzy psychiatrów zespół zależności alkoholowej. Decyzją z dnia [...] r. znak: [...], Starosta Kielecki skierował A. S. na badania lekarskie w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ("ukp"). W decyzji wskazano, że badanie należy wykonać w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny pracy w Kielcach w terminie miesiąca od daty otrzymania decyzji, natomiast oryginał orzeczenia lekarskiego należy przedłożyć w terminie 3 miesięcy od doręczenia decyzji o skierowaniu. Rozstrzygnięcie to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach utrzymało w mocy decyzją z dnia [...] r. znak: [...]. Z uwagi na niewykonanie ww. badań lekarskich i nieprzedłożenie ich wyników organowi, pismem z dnia 16 grudnia 2016 r. Starosta Kielecki zawiadomił A. S. o konieczności wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, po czym wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 3 stycznia 2017r. W odwołaniu A. S. wskazał, że od dnia 6 kwietnia 2016 r. jest pacjentem poradni uzależnień przy Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w Kielcach i nadal się leczy. Biegli psychiatrzy badali go w dniu 25 lutego 2015 r., co oznacza, że badania te są już nieaktualne. Odwołujący się nie zaobserwował u siebie przeciwskazań do kierowania samochodem. Organ odwoławczy stwierdził, że niepoddanie się badaniom lekarskim w terminie wyznaczonym w skierowaniu z dnia 9 czerwca 2016 r. stanowi, zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ukp, podstawę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Jednocześnie organ wyjaśnił, że przepisy wykluczają możliwość ponownej oceny zasadności samego skierowania na badania. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Kielcach A. S. wskazał, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego został skierowany na obowiązkowe leczenie odwykowe w niestacjonarnym zakładzie lecznictwa odwykowego. Orzeczenie to wykonał podejmując leczenie w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w Kielcach. W postanowieniu nie było zaś mowy o zatrzymaniu prawa jazdy. Zdaniem skarżącego badania wykonane przez biegłych psychiatrów w dniu 25 lutego 2015 r. są już nieaktualne. Wskazał, że nie był karany za wykroczenia drogowe i w aktualnej sytuacji nie widzi u siebie przeciwskazań do kierowania samochodem. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 13 czerwca 2017 r. skarżący wyjaśnił, że nie zgłosił się na badania lekarskie, ponieważ nie zgadza się na nie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa). Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2016 r., poz. 627 ze zm.), dalej jako "ukp", zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2. Ten ostatni przepis stanowi zaś, że uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej stosowne orzeczenie lekarskie. Jak wynika z akt administracyjnych, obowiązek przedstawienia orzeczenia lekarskiego został nałożony na skarżącego decyzją Starosty Kieleckiego z dnia 9 czerwca 2016 r. wydaną w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ukp, utrzymaną w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzją z dnia 27 lipca 2016 r. Decyzja ta została wydana na wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kielce-Zachód w Kielcach, złożony w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. [...], orzekającym wobec A. S. obowiązek poddania się leczeniu w niestacjonarnym zakładzie leczenia odwykowego. W toku postępowania przed ww. Sądem skarżący został poddany badaniu przez biegłego psychiatrę i biegłego psychologa, którzy stwierdzili u niego uzależnienie od alkoholu i konieczność zastosowania leczenia odwykowego niestacjonarnego. W decyzji z dnia 9 czerwca 2016 r. wskazano, że badanie należy wykonać w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny pracy w Kielcach w terminie miesiąca od daty otrzymania prawomocnej decyzji, natomiast oryginał orzeczenia lekarskiego należy przedłożyć w terminie 3 miesięcy od dnia odbioru skierowania. Terminy te zostały określone wprost w ustawie – art. 101 ust. 2 pkt 1 i 2 ukp. W sprawie bezspornym jest, że skarżący nie zgłosił się na powyższe badanie w wyznaczonym terminie i nie przedstawił żądanego orzeczenia lekarskiego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu (odebranej przez niego w dniu 14 czerwca 2016r. – k. 9). W konsekwencji nie wypełnił obowiązku przewidzianego w art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ukp. W związku z powyższym, działając na podstawie ww. przepisu, organ I instancji zobowiązany był do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W tym miejscu wyjaśnić należy, że decyzja wydawana w trybie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ukp nie ma charakteru uznaniowego, lecz jest decyzją, którą organ zobowiązany jest wydać w stosunku do kierowcy, który nie zgłosił się na badania lekarskie, mimo że została wydana ostateczna decyzja nakazująca poddanie się takiemu badaniu. W postępowaniu w sprawie zatrzymania prawa jazdy nie bada się już prawidłowości i zasadności wcześniejszej decyzji o skierowaniu na badanie. Wprawdzie obie decyzje, wymienione w przepisach art. 99 ust. 1 pkt 2 (skierowanie na badanie lekarskie) i art. 102 ust. 1 pkt 3 (zatrzymanie prawa jazdy) cyt. ustawy pozostają ze sobą w związku, ponieważ decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydawana jest w następstwie niepoddania się przez stronę badaniu, to jednak każda z nich podejmowana jest w odrębnym postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1 Kpa i kreuje odrębne sprawy administracyjne (sprawy indywidualne, rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnej). Od każdej z nich stronie przysługuje odwołanie, a następnie skarga do sądu administracyjnego. W konsekwencji, w postępowaniu administracyjnym w sprawie dotyczącej zatrzymania prawa jazdy z powodu niepoddania się badaniu przez kierowcę nie mogą być ponownie badane te okoliczności i przesłanki, które warunkowały wydanie decyzji nakazującej kierowcy poddanie się badaniu. W świetle powyższego, organ załatwiający sprawę zatrzymania prawa jazdy związany jest decyzją o skierowaniu na badania. Związanie to oznacza, że obowiązkiem organu jest ustalenie, czy strona poddała się badaniu lekarskiemu, a więc czy zgłosiła się do uprawnionego lekarza, a jeżeli tak, to co wynika z tak wydanego zaświadczenia lekarskiego. W sytuacji braku zgłoszenia się kierowcy na badanie lekarskie, obligatoryjnie następuje zatrzymanie prawa jazdy (por. wyroki NSA: z dnia lutego 2017 r., sygn. I OSK 778/15; z dnia 10 czerwca 2016 r. sygn. I OSK 2224/14). Odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze wyjaśnić należy po pierwsze, że to nie sama strona, lecz odpowiednie organy administracji publicznej uprawnione są do rozstrzygania, na podstawie stosownego orzeczenia lekarskiego, w przedmiocie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi. Po drugie, to nie postanowienie Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 16 lutego 2016 r. było źródłem obowiązku poddania się badaniom lekarskim w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ukp, ale decyzja Starosty Kieleckiego z dnia 9 czerwca 2016 r. W w/w postanowieniu nie orzeczono w stosunku do skarżącego obowiązku poddania się badaniom lekarskim mającym stwierdzić istnienie lub brak przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi. Orzeczenie to, nakładające na skarżącego obowiązek poddania się leczeniu odwykowemu w niestacjonarnym zakładzie lecznictwa odwykowego w związku ze stwierdzonym uzależnieniem od alkoholu, potwierdzało natomiast uzasadnione zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia w aspekcie uprawnień do kierowania pojazdami. Obowiązek określony w postanowieniu Sądu Rejonowego w K. miał na celu leczenie zobowiązanego, natomiast obowiązek określony w decyzji Starosty z dnia 9 czerwca 2016 r. – stwierdzenie czy istnieją przeciwskazania zdrowotne do kierowania przez niego pojazdami. Są to więc dwa różne obowiązki. Skarżący nie ma zatem racji twierdząc, że na skutek poddania się leczeniu odwykowemu nie musi już poddawać się badaniu lekarskiemu w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ukp. Podsumowując, przyczyną, która spowodowała skierowanie skarżącego na badania lekarskie były okoliczności ujawnione w toku postępowania zakończonego ww. postanowieniem Sądu Rejonowego, w szczególności znajdująca się w aktach tej sprawy opinia psychiatryczno-psychologiczna, skutkujące powstaniem wątpliwości co do takiego stanu zdrowia skarżącego, który pozwalałby mu na kierowanie pojazdami w ruchu drogowym. Takie wątpliwości mógł usunąć tylko uprawniony lekarz wydając orzeczenie lekarskie, o którym mowa w art. 79 ust. 2 ukp, po przeprowadzeniu odpowiedniego badania. Badanie lekarskie, na które skarżący został skierowany, miało na celu wykazanie, czy jego stan zdrowia pozwala mu na bezpieczne dla siebie i innych poruszanie się pojazdem po drogach. Kierujący, którego stan zdrowia nie pozwala na poruszanie się pojazdem, stwarza niebezpieczeństwo nie tylko dla siebie, ale też innych uczestników ruchu, także tych, którzy prawidłowo poruszają się po drogach. Sam skarżący nie poddając się badaniu lekarskiemu nie pozwolił na ocenę stanu swojego zdrowia w trybie przewidzianym w art. 79 ust. 2 ukp, co musiało skutkować wydaniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ukp. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.