II SA/Ke 298/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi "X" Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 220 § 2, art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm.) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez "X" Sp. z.o.o. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, wymierzającej spółce "X" Sp. z.o.o. karę pieniężną w wysokości 12.000zł za urządzanie gry poza kasynem gry na automacie o nazwie [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że decyzja z dnia [...] została doręczona "X" Sp. z.o.o.za pośrednictwem poczty w dniu 22 września 2014r. Spółka reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu zaskarżyła powyższą decyzję do organu II instancji. Jak wynika z dokumentów, odwołanie datowane na dzień 1 października 2014r., zostało nadane pocztą w dniu 3 listopada 2014r. i w dniu 6 listopada 2014r. wpłynęło do organu I instancji. Pismem z dnia 18 listopada 2014r. Naczelnik Urzędu Celnego odniósł się do zarzutów odwołania i nie znajdując podstaw do zmiany swojej decyzji, zgodnie z art. 227 § 1 Ordynacji podatkowej przekazał je wraz z aktami sprawy do Dyrektora Izby Celnej. W dniu 20 listopada 2014r. do Dyrektora Izby Celnej wpłynęło odwołanie Spółki, reprezentowanej przez adw. K. K. na decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Wbrew temu, co wskazano w treści odwołania, do pisma nie załączone zostało pełnomocnictwo oraz dowód uiszczenia opłaty skarbowej. Pismem z dnia 24 listopada 2014r. Dyrektor Izby Celnej, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpatrzenia, wezwał adw. K.K. do złożenia oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki przed organem odwoławczym w sprawie odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego wraz z oryginałem potwierdzenia uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 17zł. W dniu 8 grudnia 2014r.do Izby wpłynęły żądane dokumenty. Zgodnie z przepisem art. 223 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, a więc nie może być przez organy podatkowe przedłużany czy skracany. Decyzja został doręczona stronie w dniu 22 września 2014r., natomiast odwołanie zostało złożone w dniu 3 listopada 2014r. (data stempla pocztowego), tj. po terminie. Zgodnie z art. 162 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa w razie uchybienia terminowi należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, dopełniając czynności, dla której był określony termin. W przedmiotowej sprawie strona skorzystała z prawa do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W dniu 14 listopada 2014r. do Izby Celnej wpłynęło pismo "X" Sp. z o.o. stanowiące wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Po rozpatrzeniu tego wniosku Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. W myśl art. 228 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Postanowienia dotyczące stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania powinny być wydawane wówczas, gdy przekroczenie terminu jest oczywiste i po analizie okoliczności sprawy. Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (wyrok NSA z dnia 8 lipca 2010r., II FSK 372/09, LEX nr 786866). Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Tym samym organ podatkowy, wobec nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, nie tylko jest uprawniony, lecz wręcz obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (wyrok NSA z dnia 1 października 2009r., I FSK 854/08, LEX nr 537058). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na postanowienie z dnia [...]. wniosła "X." Sp. z o.o., reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, domagając się jego uchylenia i zarzucając naruszenie: 1. art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez nie stosowanie w niniejszym postępowaniu zasady postępowania podatkowego, wskazanej w tym przepisie tj. nie przestrzeganie zasady działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, 2. art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy i tym samym wydanie postanowienia niezgodnie z prawem, 3. art. 180 Ordynacji podatkowej poprzez nie przeprowadzenie dowodów w sprawie, które stanowiłyby podstawę do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, 4. art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak wszechstronnego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że odwołanie od decyzji z dnia [...] zostało złożone w terminie, tj. w dniu 1 października 2014r., skierowane było do Dyrektora Izby Celnej za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Celnego. Odwołanie zostało nadane do organu w jednej kopercie wraz z odwołaniem od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. W dniu 31 października Spółka otrzymała wezwanie do zapłaty kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł od Naczelnika Urzędu Celnego, w związku z czym skierowała do Naczelnika pismo o wyjaśnienie, na jakiej podstawie egzekwuje zapłatę oraz z ostrożności procesowej złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w załączeniu którego zostało ponownie złożone odwołanie. W ocenie Spółki, podała ona w sposób precyzyjne w jaki sposób nastąpiło doręczenie odwołania, natomiast organ nie zbadał tej możliwości, a jedynie stwierdził, że został uchybiony termin do złożenia odwołania. Organ nie ustosunkował się do tego, czy dwa odwołania mogły znajdować się w jednej kopercie. Skarżąca przedłożyła potwierdzenie nadania przesyłki, na której były zapisane numery spraw, których dotyczyły odwołania, co jest jedynym dowodem na okoliczność złożenia odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie podstawą materialnoprawną zaskarżonego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania był art. 220 § 2 i art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Na wstępie należy podnieść, że organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bowiem bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Natomiast rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 ustawy organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, zaś zgodnie z przepisem art. 223 § 2 pkt 1 ustawy odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, a więc nie może być przez organy podatkowe przedłużany, ani skracany. Stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika z ustawy wprost. Każde przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Z akt sprawy niniejszej wynika, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego została doręczona skarżącej Spółce w dniu 22 września 2014r. (potwierdzenie odbioru decyzji – k. 50 akt adm.), natomiast odwołanie od tej decyzji, datowane na 1 października 2014r., zostało nadane pocztą w dniu 3 listopada 2014r. (data stempla pocztowego), tj. po terminie określonym w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy. Organ słusznie podniósł okoliczność, że skarżąca Spółka w dniu 6 listopada 2014r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Ma to znaczenie o tyle, że w przypadku złożenia odwołania po terminie wraz z prośbą o jego przywrócenie, organ odwoławczy nie może wydać postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania przed rozpoznaniem tego wniosku. Uwzględnienie bowiem wniosku o przywrócenie terminu wyłącza możliwość wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2015r. Dyrektor Izby Celnej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 13 maja 2015r., sygn. akt II SA/Ke 261/15 oddalił skargę "X" Sp. z o.o. z siedzibą na postanowienie z dnia [...]. W związku z tym uznać należy, że organ stwierdzając, że odwołanie od decyzji z dnia 17 września 2015r. skarżąca Spółka złożyła po terminie nie naruszył przepisu art. 228 § 1 pkt 2 ustawy. Organ podatkowy w przypadku, gdy wniosek o przywrócenie terminu nie został uwzględniony, mógł jedynie orzec o stwierdzeniu uchybienia terminu. Nie są zasadne zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, które zawarte były także w skardze do WSA na postanowienie z dnia 13 maja 2015r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Sąd w sprawie sygn. akt II SA/Ke 261/15 stwierdził m.in., że organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów wskazujących na możliwość braku winy strony w uchybieniu terminu, a do tego sprowadzałyby się żądania skarżącej spółki. To strona zainteresowana przywróceniem terminu jest zobowiązana do uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu temu terminowi, co w sprawie nie nastąpiło. Organ odniósł się do okoliczności podniesionych we wniosku, dokonał sprawdzenia koperty, w której miało zostać nadane odwołanie oraz rejestru przesyłek. Zarzut naruszenia art. 121 ustawy poprzez nieprzestrzeganie przez organ zasady działania w sposób budzący zaufanie do organów jest w sprawie niniejszej całkowicie niezasadny. Jak podniósł Sąd w sprawie sygn. akt II SA/Ke 261/15 w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron należy przyjąć, że osoby te są zobowiązane do szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonego zlecenia, a zatem ocena, czy dochowali reguł starannego działania winna być dokonywana w oparciu o odpowiednio wysokie kryteria. Działania pełnomocnika skarżącej Spółki nie wskazują na zachowanie przez niego staranności w prowadzeniu niniejszej sprawy, co niewątpliwie przekłada się na ocenę wiarygodności twierdzeń, co do wniesienia odwołania w terminie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.