II SA/Ke 298/18
WyrokWSA w Kielcach2018-06-12
Skład orzekający: Beata Ziomek, Krzysztof Armański, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji uchylającej decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa przy jej wydaniu, mimo przedstawienia przez stronę nowego dowodu dotyczącego dochodu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji uchylającej decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze, ponieważ postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie jest właściwe do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy ani do przeprowadzania nowego postępowania dowodowego. Przedstawienie przez stronę nowego dowodu dotyczącego dochodu, nieznanego organowi wydającemu pierwotną decyzję, może być podstawą do wznowienia postępowania, a nie do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Strona D. W. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 lutego 2018 r., która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji uchylającej decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze na dziecko S. W. Skarżąca kwestionowała sposób wyliczenia dochodu rodziny, twierdząc, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Organ odwoławczy odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując, że przedstawione przez stronę nowe dowody dotyczące dochodu nie mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności, a jedynie do ewentualnego wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2018r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 lutego 2018r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie świadczenia wychowawczego oddala skargę.
Decyzją z dnia 26 lutego 2018 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 31 maja 2016 r., znak: [...], uchylającej decyzję Kierownika Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia 8 kwietnia 2016 r., znak: [...], w części przyznającej D. W. świadczenie wychowawcze na dziecko S. W. na okres od 1 kwietnia 2016r. do 30 września 2017r. (począwszy od dnia 1 maja 2016r.).
W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny
i prawny sprawy.
Po rozpatrzeniu wniosku z dnia 1 kwietnia 2016 r., organ w/w decyzją z dnia 8 kwietnia 2016 r. przyznał D. W. świadczenie wychowawcze na dzieci: L. M. w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od 01.04.2016r. do 30.09.2017r., N. M. w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od 01.04.2016 r. do 30.09.2017 r. oraz S. W. w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od 01.04.2016 r. do 28.02.2017 r. oraz w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od 01.03.2017 r. do 29.03.2017 r.
Wnioskiem z dnia 15 października 2017 r. D.W. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności w/w decyzji z dnia 31 maja 2016 r., uchylającej decyzję z dnia 8 kwietnia 2016r. we wskazanej powyżej części. Skarżąca zakwestionowała wyliczenie dochodu opodatkowanego za rok 2014 wskazując, że organ I instancji stwierdził, iż dochód wyniósł 1344,00 zł, a podzielony przez 4 miesiące stanowił kwotę 336,00 zł, z czym jednak można polemizować, ponieważ nowy stosunek pracy ze szkołą w O. został zawarty w dniu 1.09.2015r., a więc biorąc pod uwagę wynagrodzenie za drugi miesiąc wynosiło ono bez kosztów uzyskania przychodów 269,50 zł. Z wniosku wynikało dalej, że dochód nieopodatkowany w kwocie 10.800,00 zł podzielony na 12 wyniósł miesięcznie 900 zł. Natomiast dochód uzyskany w Zespole Szkół w C. wyniósł nie jak podaje organ 2039,33 zł tylko 1930,75 zł, co w przeliczeniu na osobę stanowi kwotę 791,69 zł i uprawnia skarżącą do uzyskania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Do wniosku dołączono m.in. kopię zaświadczenia o uzyskanym dochodzie w marcu 2016 r. oraz o uzyskanym dochodzie w październiku 2016 r.
Kolegium, odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 31 maja 2016r. wyjaśniło, z przytoczeniem poglądów orzecznictwa, jak należy rozumieć pojęcie rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Podkreśliło, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie orzeka się co do istoty sprawy.
Jak wskazał organ odwoławczy, w myśl art. 5 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r. poz. 195) świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. W niniejszym przypadku rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Z akt sprawy wynikało, że na dochód strony w 2014 r. składał się dochód niepodlegający opodatkowaniu z tytułu zasądzonych alimentów otrzymanych w wysokości 4800 zł na córkę S.W. oraz na dzieci L. i N. M. w wysokości 1800 zł w łącznej wysokości 6600 zł, dochód z tytułu pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz dochód uzyskany z tytułu zatrudnienia w Szkole Podstawowej w O. osiągnięty w 2014 r. w wysokości 1815,09 zł, który po pomniejszeniu o należny podatek, składki społeczne w wysokości 300,06 zł i zdrowotne w wysokości 171,03 zł, wyniósł 1344,00 zł. Ponieważ w dniu 2 marca 2016r. D.W. podjęła dodatkowe zatrudnienie w Zespole Szkół w C., należało ponownie przeanalizować sytuację dochodową jej rodziny. Zgodnie z zaświadczeniem z dnia 21.04.2016 r. strona uzyskała wynagrodzenie za miesiąc kwiecień 2016 r. w wysokości 2.039,33 zł netto. Zatem, po doliczeniu tego dochodu miesięczny dochód rodziny D.W. wyniósł 3275,33 zł (1236,00+2039,33), a w przeliczeniu na osobę 818,83 zł (3275,33/4). Kwota ta przekroczyła kryterium dochodowe wynoszące 800 zł na pierwsze dziecko. Ustalenia te obligowały organ I instancji do wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji przyznającej stronie świadczenie wychowawcze na córkę S.W. W związku z faktem, iż uzyskanie dochodu nastąpiło w miesiącu kwietniu 2016r. świadczenie wychowawcze na dziecko S.W. nie przysługiwało od miesiąca maja 2016 r., a tym samym organ I instancji decyzją z dnia 31.05.2016 r. zasadnie orzekł o uchyleniu decyzji Kierownika Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia 08.04.2016r., w części przyznającej D.W. świadczenie wychowawcze na dziecko S.W.
Odnosząc się do zarzutów strony przedstawionych we wniosku o stwierdzenie nieważności Kolegium wyjaśniło, że zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż decyzja ta wydana została na podstawie zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 21.04.2016 r. o dochodzie uzyskanym z tytułu zatrudnienia w Zespole Szkół w C. za miesiąc kwiecień 2016 r. w kwocie 2 039,33 zł netto. Zaświadczenie to stanowi urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 217 § 2 i art. 218 § 1 kpa). Dane zawarte w zaświadczeniu są wiążące dla organu. W konsekwencji organ orzekający w przedmiocie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie jest uprawniony do samodzielnego ustalania znaczenia danych zawartych w treści zaświadczenia. Tym samym organ I instancji nie miał podstaw do kwestionowania tego dokumentu, tym bardziej, że nie dysponował zaświadczeniem wskazującym na inną (niższą) kwotę dochodu netto za kwiecień 2016 r., które strona obecnie przedłożyła, co potwierdza data jego wydania - 24.08.2016 r.
Ustosunkowując się do załączonego do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zaświadczenia o zarobkach wydanego przez Zespół Szkół w C. wskazującego inną kwotę dochodu za kwiecień 2016 r. niż w zaświadczeniu będącym podstawą wydania kwestionowanej decyzji, Kolegium wyjaśniło, że tego rodzaju okoliczność może być podstawą wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia 31 maja 2016 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D.W. zarzuciła powyższemu rozstrzygnięciu niewłaściwe zastosowanie ustawy o świadczeniach rodzinnych, która wyraźnie daje wskazówki do obliczenia dochodu, nakazując m.in. odjąć koszty uzyskania przychodu. Podniosła, że na skutek audytu w grudniu 2017 r. z powodu wadliwego obliczania dochodu do świadczeń odwołany został pracownik MGOPS w S. Zdaniem skarżącej decyzja z dnia 31 maja 2016r. została wydana niezgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, a naruszenie to ma charakter oczywisty.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).
W zakończonej zaskarżoną decyzją sprawie D.W. domagała się stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 31 maja 2016 r. uchylającej, w trybie art. 27 ust. 1 ustawy z 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1851 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", decyzję przyznającą D. W. świadczenie wychowawcze na dziecko S.W. W uzasadnieniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji skarżąca wskazała na rażące naruszenie prawa, kwestionując wyliczenie jej dochodu. W tej sytuacji należało przyjąć, że domaga się stwierdzenia nieważności w/w decyzji z uwagi na przesłankę przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Na wstępie należy podkreślić, że postępowanie, w którym zaskarżona decyzja została wydana ma charakter nadzwyczajny stanowiący wyjątek od wyrażonej w art. 16 § 1 kpa zasady trwałości decyzji administracyjnych. Dlatego żądanie stwierdzenia nieważności decyzji uchylającej decyzję, która przyznano skarżącej świadczenie z funduszu alimentacyjnego mogło być skuteczne jedynie w przypadku wykazania rażącego (kwalifikowanego) naruszenia prawa przy podejmowaniu tej decyzji.
Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera definicji "rażącego naruszenia prawa". Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki społeczne wywołane decyzją. Za "rażące" należy uznać wyłącznie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności. Aby stwierdzić nieważność decyzji należy ustalić, że wada taka tkwi w samej decyzji, np. decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, gdy decyzja pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, mającej charakter rażący. Nie chodzi tu przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2017 r., sygn. II OSK 2454/15).
Z uwagi na fakt, że po wydaniu decyzji z dnia 8 kwietnia 2016r., przyznającej D.W. świadczenie wychowawcze także na pierwsze dziecko, organ pozyskał informację o zatrudnieniu D. W. w Zespole Szkół w C., był zobowiązany zweryfikować spełnienie kryterium dochodowego przez skarżącą. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 3 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę (co do zasady) nie przekracza kwoty 800 zł. Dochód rodziny to zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy suma dochodów członków rodziny. Dochód członka rodziny to zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3a. Przy czym w świetle art. 48 ust. 1 i 2 ustawy w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwszy okres, na który ustalane jest to prawo (a zatem tak jak w niniejszym przypadku), rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014, a prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Jednocześnie, zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy przez pojęcie dochodu należy rozumieć dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Jak zaś stanowi art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1952 ze zm.) przez dochód należy rozumieć m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, a ponadto także alimenty na rzecz dzieci i świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów.
Na dochód skarżącej za rok 2014 składał się dochód z tytułu zasądzonych alimentów oraz świadczeń pobranych z funduszu alimentacyjnego w łącznej kwocie 10.800 zł oraz dochód z tytułu zatrudnienia w Szkole Podstawowej w O. w wysokości – po pomniejszeniu o składki na ubezpieczenie społecznej i zdrowotne – 1344 zł. Jeśli uwzględnić wyłącznie te dochody, istotnie kryterium dochodowe nie zostało przekroczone, czego efektem było przyznanie świadczenia na pierwsze dziecko w decyzji z dnia 8 kwietnia 2016r. Z zaświadczenia o zatrudnieniu
i wynagrodzeniu, jakie wpłynęło do organu w dniu 29 kwietnia 2016r. (k. 40 akt administracyjnych), datowanego na dzień 21 kwietnia 2016r., wynikało, że D.W. jest zatrudniona w Zespole Szkół w C. na podstawie umowy o pracę zawartej w dniu 2 marca 2016r. na czas określony, tj. do 24 czerwca 2016r. na stanowisku nauczyciela w wymiarze pełnego etatu, a wynagrodzenie brutto za miesiąc kwiecień 2016r. wynosi 2039,33 zł. W tej sytuacji organ I instancji prawidłowo uwzględnił ten dochód stosując dyspozycję art. 7 ust. 3 ustawy. Zgodnie z tym przepisem w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. W tej sytuacji zatem łączny, przeciętny dochód będący podstawą ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, wyniósł 10.800zł/12 + 1344zł/4 + 2039,33zł = 3275,33 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie dawało kwotę 818,83 zł, a więc przekraczającą kwotę kryterium dochodowego. W świetle art. 27 ust. 1 i art. 18 ust. 6 ustawy organ zasadnie zatem orzekł o uchyleniu decyzji o przyznaniu świadczenia na pierwsze dziecko od dnia 1 maja 2016r., a w żadnym razie nie można przyjąć, że doszło do rażącego naruszenia tych przepisów. Zgodnie z pierwszym z nich organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. Art. 18 ust. 6 stanowi zaś, że w przypadku gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczenia wychowawczego, świadczenie nie przysługuje od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu.
Odnosząc się do argumentów zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności należy podnieść, że dochód z tytułu zatrudnienia skarżącej w Szkole Podstawowej w O. był przez nią osiągany w 2014r. począwszy od 1 września do końca tego roku, a zatem w sposób prawidłowy został podzielony przez
4 miesiące. W tym przypadku bowiem nie jest brany pod uwagę – jak w przypadku art. 7 ust. 3 ustawy – wyłącznie dochód za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu.
Istotne znaczenie w tej sytuacji ma zatem kwota wynikająca z zatrudnienia skarżącej w Zespole Szkół w Celestynowie za miesiąc kwiecień 2016r. Wydając decyzję z dnia 31 maja 2016r. organ dysponował w tym zakresie wyłącznie zaświadczeniem z dnia 21 kwietnia 2016r. i nie można czynić mu zarzutu, że nie podważył jego prawidłowości. Brak było bowiem wówczas do tego wystarczających podstaw. W szczególności, zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 1 lit. j rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze, obowiązującego w dacie wydawania decyzji z dnia 31 maja 2016r., podstawą ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, w przypadku uzyskania dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, był dokument określający wysokość dochodu osiągniętego przez członka rodziny oraz liczbę miesięcy, w których dochód był uzyskiwany. W świetle tego przepisu organ nie miał zatem podstaw aby kwestionować zaświadczenie z dnia 21 kwietnia 2016r.
Zaświadczenie o zarobkach z dnia 24 sierpnia 2016 r., wystawione przez Zespół Szkół w C., z którego wynika, że skarżąca w kwietniu 2016 r. osiągnęła dochód (pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, bez pomniejszania o składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz należny podatek dochodowy) w kwocie 2685,98 zł, tj. w kwocie różniącej się od kwoty wynikającej z zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 21 kwietnia 2016 r., które to zaświadczenie stanowiło podstawę do ponownego obliczenia przez organ dochodu rodziny strony, skarżąca złożyła dopiero wraz z wnioskiem o stwierdzenie nieważności. W tym miejscu należy wyjaśnić, że wskazywane przez skarżącą okoliczności mogły ewentualnie odnieść pożądany skutek w postępowaniu zwykłym (odwoławczym), względnie w postępowaniu po wznowieniu postępowania administracyjnego (art. 145 i nast. Kpa), a nie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji nie jest bowiem środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą decyzję ostateczną, abstrahując od stopnia tej wadliwości. Postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym, względnie wznowieniowym. Organ administracyjny prowadzący postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej zasadniczo orzeka na podstawie akt postępowania zwykłego. Nie przeprowadza nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie lub kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją poddaną kontroli w postępowaniu nieważnościowym (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2017 r., sygn. II FSK 1301/15).
W świetle powyższego, zakres kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie ograniczony jest do weryfikacji legalności decyzji Kolegium wyłącznie pod kątem realizacji powołanej przez skarżącą przesłanki rażącego naruszenia prawa. Kolegium, dokonując weryfikacji decyzji ostatecznej w trybie stwierdzenia nieważności, nie miało obowiązku prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy dochód skarżącej w niniejszej sprawie został ustalony prawidłowo. Organ ten oceniał jedynie, czy wydana w postępowaniu administracyjnym decyzja ostateczna obarczona była wadami kwalifikowanymi, uzasadniającymi wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. W konsekwencji zakres kontroli sądowoadministracyjnej ograniczony był wyłącznie do analizy legalności rozstrzygnięcia o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 31 maja 2016 r., a nie do kontroli czynności dowodowych oraz samego rozstrzygnięcia prowadzącego do uchylenia decyzji z dnia 8 kwietnia 2016r. w określonym zakresie.
Skarżąca podważając w/w ustalenia organu, a przede wszystkim obliczenie dochodu, w istocie domaga się przeprowadzenia w postępowaniu nieważnościowym nowego postępowania dowodowego, co jest niedopuszczalne. Załączone do wniosku o stwierdzenie nieważności zaświadczenie o zarobkach z dnia 24 sierpnia 2016 r., stwierdzające nową, istotną dla sprawy okoliczność faktyczną nieznaną organowi, który wydał decyzję, może natomiast stanowić podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 31 maja 2016 r. (art. 145 § 1 pkt 5 kpa). Rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji Kolegium mogło natomiast uwzględnić wyłącznie dokumenty, które miał w aktach organ wydający decyzję z dnia 31 maja 2016 r., w tym zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 21 kwietnia 2016 r., przedłożone przez samą skarżącą.
Podsumowując, strona nie może w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej skutecznie wywodzić, że błędne, w jej ocenie, ustalenia faktyczne organu, stanowią rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Organ na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalił taki, a nie inny dochód rodziny strony, co stanowiło podstawę do wydania decyzji w trybie art. 27 ust. 1 ustawy. Nie można więc tu stwierdzić żadnej oczywistej sprzeczności z treścią określonego przepisu prawa.
Ubocznie zauważyć wypada, że w decyzji z dnia 31 maja 2016r. organ orzekł o uchyleniu decyzji z dnia 8 kwietnia 2016r. w części przyznającej D.W. świadczenie wychowawcze na dziecko S.W. na okres od 1 kwietnia 2016r. do 30 września 2017r., podczas gdy w decyzji z dnia 8 kwietnia 2016r. świadczenie to zostało przyznane – w przypadku S.W. – łącznie na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 29 marca 2017 r. Taki właśnie – prawidłowy – okres wskazano w uzasadnieniu decyzji z dnia 31 maja 2016r. Poza tym istotnym jest w ocenie Sądu fakt, że powodem uchylenia decyzji z dnia 8 kwietnia 2016r. było przekroczenie kryterium dochodowego, a zatem pozbawienie prawa do świadczenia następowało co do zasady w stosunku do całego okresu objętego decyzją z dnia 8 kwietnia 2016r. w przypadku S.W., począwszy od dnia 1 maja 2016r., i okres ten został objęty rozstrzygnięciem decyzji z dnia 31 maja 2016r. Powyższe uchybienie organu nie może zatem stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, w tym na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło