II SA/Ke 308/07
WyrokWSA w Kielcach2007-10-10
Skład orzekający: Dorota Pędziwilk- Moskal, Renata Detka, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie uzgadniające warunki realizacji przedsięwzięcia w zakresie ochrony środowiska, które nie rozstrzygnęło w sposób wyczerpujący kwestii emisji hałasu i nie opiera się na wystarczających dowodach, może zostać utrzymane w mocy przez organ odwoławczy?Ratio decidendi
Postanowienie uzgadniające warunki realizacji przedsięwzięcia w zakresie ochrony środowiska, które nie rozstrzygnęło w sposób wyczerpujący kwestii emisji hałasu i nie opiera się na wystarczających dowodach (np. opinii biegłego), jest wadliwe. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy takie postanowienie, narusza przepisy prawa materialnego i postępowania. W takiej sytuacji sąd administracyjny uchyla zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Starosty pozytywnie opiniujące w zakresie ochrony środowiska budowę stacji paliw płynnych. Skarżący zarzucał m.in. niemożność zlokalizowania inwestycji na działce, ograniczenie wartości jego działki, brak analizy zgodności z planem miejscowym oraz wadliwe określenie granic terenu zainwestowania. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżone postanowienie.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie; stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk- Moskal, Sędzia WSA Renata Detka, Asesor WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 września 2007r. sprawy ze skargi H. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uzgodnienia w zakresie ochrony środowiska I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Starosty z dnia [...] znak: [...], opiniujące pozytywnie w zakresie ochrony środowiska inwestycję polegającą na budowie stacji paliw płynnych na działce nr [...]położonej w B. przy ul. [...] gmina B.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji ustalił, że w sprawie został złożony wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na korzystanie ze środowiska, dla przedsięwzięcia polegającego na posadowieniu w ziemi stalowego zbiornika dwupłaszczowego na paliwa ciekłe o łącznej pojemności 32 m- wraz z niezbędną aparaturą kontrolno-pomiarową, urządzeniami do dystrybucji paliw i urządzeniami zabezpieczającymi przenikanie paliwa do gruntu. W ramach prowadzonego postępowania w sprawie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, Burmistrz Miasta i Gminy, po zasięgnięciu wymaganych opinii, postanowieniem z dnia [...] nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Podstawą nałożenia takiego obowiązku było ustalenie, że budowa stacji paliw płynnych ropopochodnych jest przedsięwzięciem określonym w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa ochrony środowiska, tj. takim, dla którego może być wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Raport taki został sporządzony i przedłożony. Na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska, Burmistrz Miasta i Gminy, pismem z dnia [...] wystąpił do Starosty jako organu ochrony środowiska, o uzgodnienie przedmiotowego, planowanego przedsięwzięcia. Starosta postanowieniem z dnia [...] uzgodnił planowane przedsięwzięcie inwestycyjne w zakresie ochrony środowiska, określając dla tego przedsięwzięcia środowiskowe uwarunkowania na etapie realizacji i funkcjonowania inwestycji. W oparciu o obliczenia zawarte w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko organ uzgadniający ustalił, że planowana stacja nie będzie powodowała przekroczenia dopuszczalnych wartości stężeń zanieczyszczeń w powietrzu. W normalnych warunkach eksploatacji dzięki zastosowaniu najnowocześniejszych urządzeń i systemów zabezpieczeń przed skażeniem środowiska, możliwość skażenia gleby lub wody zostanie zredukowana do zera. Możliwość wycieku paliwa ze zbiornika magazynującego do gruntu zostanie wykluczona. Rozlanie substancji ropopochodnych podczas tankowania pojazdów i napełniania zbiornika magazynowego zostanie zabezpieczona przez zastosowanie szczelnych płyt żelbetowych w obszarach stanowisk i szczelnego układu odwodnienia. W celu zabezpieczenia wód podziemnych i powierzchniowych przed przedostaniem się zanieczyszczeń, zaprojektowane zostaną urządzenia do oczyszczania ścieków deszczowych. Organ wyjaśnił, że planowana budowa, która w całości ma być usytuowana na działce nr [...], będzie obejmować: posadowienie dwupłaszczowego zbiornika o łącznej pojemności 32 m- w gruncie, montaż wielostanowiskowego dystrybutora do napełniania zbiorników samochodowych paliwami płynnymi, budowę szczelnych płyt żelbetowych w punktach dystrybucji paliw wraz z kanalizacją deszczową oraz separatorem oleju i studnią chłonną, zamontowanie monitorowanych w zakresie szczelności przewodów ssących paliwa ciekłe oraz budowę zadaszenia nad wysepką z dystrybutorami.
Następnie organ II instancji stwierdził, że wobec przyjęcia ustawowych standardów oddziaływania określonych zagrożeń na środowisko, wyznaczających wielkości graniczne w tym zakresie, rola odpowiedniego organu sprowadza się w istocie do stwierdzenia, czy zamierzone oddziaływanie mieści się w wyznaczonych przez przepisy granicach, czy też je przekracza. W oparciu o raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który był podstawą uzgodnienia zamierzenia inwestycyjnego w zakresie ochrony środowiska, organ I instancji zasadnie uznał, że zamierzona emisja nie przekracza wyznaczonych standardów i nie prowadzi do zagrożenia środowiska.
Odnośnie emisji hałasu z terenu projektowanego ruchu pojazdów organ stwierdził, że przeprowadzone porównawcze obliczenia akustyczne wykazały, że nie będzie on powodował przekroczenia wartości dopuszczalnych w stosunku do działki nr [...]. Natomiast w stosunku do niezabudowanej działki nr [...] emisja ta jest przekroczona na obszarze ok. 3 m w porze dnia i niemal na całej szerokości działki w porze nocnej. W związku z tym organ uznał, że zachodzi konieczność uzyskania zgody właściciela działki nr [...] na ruch pojazdów lub wykupienia tej działki. Organ II instancji powołał się na fakt dołączenia do akt sprawy oświadczenia M. L., z którego wynika, że jest właścicielem działki nr [...] i działkę tę sprzeda S. C.
Organ stwierdził w dalszym ciągu, że analiza oddziaływania planowanej inwestycji na poszczególne elementy środowiska nie wykazała negatywnych oddziaływań na florę, faunę i krajobraz na zagospodarowanej sąsiedniej działce i w jej otoczeniu. SKO podkreśliło, że organ ochrony środowiska uzgadniając planowane przedsięwzięcie określił warunki korzystania ze środowiska w ten sposób, iż nałożył na inwestora szereg obowiązków, w tym m. in: zaprojektowanie wzdłuż granic terenu stacji ciągów zieleni wysokiej o charakterze izolacyjno-ochronnym, zaprojektowanie uszczelnienia geomembraną miejsc narażonych na skażenie terenu substancjami ropopochodnymi, zaprojektowanie instalacji paliwowych jako szczelnych, wykonanych z rur dwuściankowych, stosowania do dystrybucji paliw dystrybutorów wyposażonych w system zawracania oparów paliw do zbiornika magazynowego, wykonanie sieci monitoringowej stacji paliw z wykorzystaniem dwóch piezometrów.
Ustosunkowując się do zarzutu zażalenia w zakresie braku możliwości realizacji na działce nr [...] o szerokości 6-7 m wszystkich obiektów stacji paliw i niezbędnej infrastruktury Kolegium zauważyło, że na działce sąsiedniej nr [...], na której usytuowana jest istniejąca stacja LPG, ma być adaptowana część istniejącego budynku mieszkalnego do wymagań stacji paliw płynnych. Także raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko odnosi się zarówno do planowanej stacji paliw na działce nr [...], jak i do istniejącej stacji paliw gazowych na działce nr [...], sąsiadującej z działką stanowiącą własność H. M. Dlatego zasadnie został on uznany za stronę postępowania zakończonego kwestionowanym postanowieniem.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu dotyczącego obowiązywania dla terenu objętego wnioskiem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym teren ten jest przeznaczony pod zabudowę mieszkalną z możliwością lokalizacji obiektów o charakterze usługowym, oraz że funkcja mieszkalna jest nadrzędna i nie powinna być ograniczana funkcją uzupełniającą, organ II instancji zauważył, że wywody w zakresie zgodności planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami planu powinny się znaleźć w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a to w nawiązaniu do treści art. 56 ust. 1 Prawa ochrony środowiska. Niemniej jednak organ II instancji zauważył, że z załączonego do akt sprawy wypisu i wyrysu z planu miejscowego wynika, iż działka nr [...] położona jest na terenie oznaczonym symbolem MN1, dla którego obowiązują ustalenia realizacyjne szczegółowe, tj. przeznaczenie podstawowe - budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne, wolnostojące o intensywności zabudowy netto do 0,3. Minimalna szerokość działki dla budynku wolnostojącego - 20 m. Przeznaczenie dopuszczalne to usługi podstawowe nieuciążliwe w parterach budynków mieszkalnych lub jako obiekty wolnostojące, infrastruktura techniczna. Organ uznał, że stacja paliw może być zaliczona do infrastruktury technicznej sensu largo. Kolegium wyjaśniło też, że zawarty w ustaleniach szczegółowych planu dla terenu o symbolu MN1, zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco wpłynąć na stan środowiska w rozumieniu przepisów Prawa ochrony środowiska - nie zostanie naruszony. Przedmiotowa stacja paliw płynnych ropopochodnych zaliczana jest bowiem do przedsięwzięć, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska oraz w § 3 ust. 1 pkt 35 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, tj. do przedsięwzięć, dla których sporządzenie raportu nie jest obligatoryjne, lecz może być wymagane.
W skardze na to postanowienie H. M. zarzucił, że:
1. z uwagi na niewielką szerokość działki przeznaczonej pod zainwestowanie, nie jest możliwe zlokalizowanie stacji paliw płynnych wraz z niezbędną infrastrukturą w granicach działki nr [...]. W związku z tym zamierzenie to uniemożliwi lub w znacznym stopniu ograniczy możliwość lokalizacji zabudowy mieszkaniowej na stanowiącej własność skarżącego działce nr [...], którą planuje podzielić na dwie działki budowlane,
2. wskazane ograniczenia spowodują obniżenie wartości działki skarżącego, przez co zostanie naruszony jego interes faktyczny i prawny,
3. organy obu instancji nie dokonały istotnej analizy planowanej inwestycji z punktu widzenia ustaleń obowiązującego na tym obszarze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie wykazano bowiem jednoznacznie "zgodności proponowanego zamierzenia i jego bezkolizyjnego funkcjonowania z nadrzędną funkcją planu". Wbrew twierdzeniom organu, z obowiązku dołączenia do wniosku o uzgodnienie w sprawie ochrony środowiska również wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że organ uzgadniający już na etapie postanowienia ma obowiązek dokonania szczegółowej analizy w zakresie zgodności planowanej inwestycji z planem,
4. z planowanego wykorzystania dla potrzeb projektowanej stacji istniejącej infrastruktury stacji LPG zlokalizowanej na działce nr [...] wynika, że wątpliwa jest prawidłowość ograniczenia granic terenu zainwestowania do działki nr [...], gdyż powinna ona obejmować również działkę nr [...]. Obie te działki powinny też występować w opisie lokalizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek przyczyny wadliwości zaskarżonej decyzji nie są tożsame z zarzutami podnoszonymi przez skarżącego. Podstawą uwzględnienia skargi jest w tej sytuacji przepis art. 134 § 2 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej u.p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 u.p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach dopatrzył się naruszenia przez organ odwoławczy przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawą wydania przez Starostę postanowienia z dnia [...], którego dotyczy zaskarżone postanowienie, był przepis art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity - Dz. U. Nr 129/06 poz.902 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ, o którym mowa w ust. 1 (tj. organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach czyli w niniejszej sprawie Burmistrz Miasta i Gminy - art. 46a ust. 7 pkt 4 Prawa ochrony środowiska), uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia m. in. z organem ochrony środowiska. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest wyjaśnienie zakresu współdziałania organów w toku postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także charakter postanowienia uzgadniającego, w tym zwłaszcza to, czy organ decydujący jest związany stanowiskiem organu współdziałającego.
Co do pierwszego ze wskazanych zagadnień w orzecznictwie sądów administracyjnych został zaprezentowany pogląd (który mimo zmiany stanu prawnego nie stracił na aktualności), że uzgodnienia dokonuje organ nie tylko w granicach swej właściwości, ale także swoich kompetencji. Dlatego też zawarcie w sentencji rozstrzygnięcia warunku (...) uznać należy za pozbawione podstawy prawnej. Organ współdziałający jest zobowiązany do zajęcia stanowiska w określonym zakresie i przekazania go we właściwej formie organowi decydującemu. Postępowanie to nie ma bowiem samodzielnego bytu, a o treści decyzji rozstrzyga organ decydujący, który w świetle prawa ponosi za nią pełną odpowiedzialność (wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 marca 2005 r., IV SA/Wa 982/04,LEX nr 176122). Co do drugiej zasygnalizowanej kwestii należy zgodzić się z poglądem, że każdy z organów wymienionych w art. 48 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, ma inny zakres przedmiotowy działania i ma merytoryczne przygotowanie do oceny tylko tych aspektów planowanego przedsięwzięcia, które pozostają w związku z jego działalnością. Dlatego też z punktu widzenia zasady przezorności wystarczające będzie zajęcie stanowiska co do określenia standardów realizacji przedsięwzięcia, a nie wypowiedzenia się co do całego projektu decyzji. Z taką rolą organów współdziałających koresponduje również przyjęta forma współdziałania między organami administracji jaką jest uzgodnienie. W takiej sytuacji organ wydający decyzję jest bowiem związany stanowiskiem organu współdziałającego i nie może od niego odstąpić (por. K. Gruszecki, Decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych a zasada przezorności. PiP 2007/3/85 - t.6). Podobny pogląd odnośnie związania organu zwracającego się o uzgodnienie stanowiskiem organu uzgadniającego wyrażonym w trybie art. 106 kpa w formie postanowienia, jest utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych - por. wyrok NSA z dnia26 listopada 1999 r., t. 1 IV SA 1512/98, LEX nr 48178, wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2005 r., VII SA/Wa 190/05, LEX nr 186669, wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 czerwca 2006 r., IV SA/Wa 140/06, LEX nr 219341).
Z przytoczonych poglądów wynikają dwie istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy konsekwencje.
Ponieważ kwestia będąca przedmiotem uzgodnienia w niniejszej sprawie, ( tj. uzgodnienie w zakresie ochrony środowiska, w ramach czego mieści się z pewnością zagadnienie emisji hałasu), należy do wyłącznych kompetencji organu uzgadniającego jako wyspecjalizowanego organu ochrony środowiska, to nie może ona pozostać nie rozstrzygnięta przez organ uzgadniający. Organ ten nie może więc ani pozostawić jej rozstrzygnięcia organowi który zwraca się o uzgodnienie, ani przemilczeć jakiegoś aspektu uzgodnienia, ani też uzależnić uzgodnienia od warunku, którego ewentualne spełnienie i zakres jego wypełnienia, nie będzie mogło już podlegać ocenie organu uzgadniającego, ponieważ już zajął on w sprawie stanowisko.
Fakt związania organu zwracającego się o uzgodnienie stanowiskiem organu, który ma dokonać uzgodnienia powoduje, że organ decydujący nie może rozstrzygnąć kwestii będącej przedmiotem uzgodnienia w sposób odmienny niż organ uzgadniający, ani też nie może skorygować ewentualnych wadliwości zawartych w postanowieniu uzgadniającym (por. analogiczny pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2005 r., VII SA/Wa 190/05, LEX nr 186669, którego teza brzmi: Ewentualne wady, czy też uchybienia procesowe, które miały miejsce w toku postępowania odrębnego prowadzonego w trybie art. 106 k.p.a., nie mają wpływu na rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu głównym. Postanowienie ostateczne wydane w wyniku współdziałania organów na podstawie art. 106 k.p.a., nawet jeżeli jest wadliwe, do czasu jego wyeliminowania z obrotu prawnego wiąże organ rozstrzygający w sprawie głównej w takim zakresie, jaki był przedmiotem rozstrzygnięcia). Skoro tak, to wszelkich korekt wadliwości popełnionych w toku postępowania uzgadniającego należy dokonywać w tym postępowaniu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że Starosta wydając postanowienie z dnia [...] uzgadniające pozytywnie w zakresie ochrony środowiska przedmiotową inwestycję polegającą na budowie stacji paliw płynnych, naruszył przedstawione wyżej reguły współdziałania organów w toku postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.
Nie może budzić wątpliwości, że treścią postanowienia wydanego przez organ ochrony środowiska w trybie art. 48 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, może być albo pozytywne uzgodnienie warunków realizacji danego przedsięwzięcia, albo odmowa takiego uzgodnienia. Pozytywne uzgodnienie może nastąpić tylko wtedy, gdy wszystkie warunki realizacji takiego przedsięwzięcia pozostające w zakresie kompetencji organu uzgadniającego, zostaną zweryfikowane pozytywnie. Do takich warunków w niniejszej sprawie należy między innymi kwestia wpływu projektowanego przedsięwzięcia na klimat akustyczny środowiska. W tym zakresie organ uzgadniający, wbrew treści sporządzonego w sprawie raportu oddziaływania na środowisko przyjął, że w związku ze stwierdzonym przekroczeniem wartości dopuszczalnych hałasu emitowanego z terenu projektowanej stacji - w porze dziennej na obszarze 3 metrów sąsiadującej bezpośrednio z tą stacją nieruchomości oznaczonej numerem [...] i na całej jej szerokości w porze nocnej - w celu ochrony przed emisją hałasu należy zaprojektować wzdłuż granicy terenu stacji ciągi zieleni wysokiej o charakterze izolacyjno-ochronnym. Organ ten nie wyjaśnił dlaczego odstąpił od rozwiązania problemu hałasu wskazanego w raporcie oddziaływania na środowisko, na jakiej podstawie zaproponował odmienne rozwiązanie, czy rozwiązanie to rzeczywiście zmniejszy emisję hałasu z terenu projektowanej stacji na sąsiednią działkę, a jeśli tak to o ile i czy na pewno poniżej dopuszczalnych norm. Z akt sprawy nie wynika, aby w tym zakresie zostały przeprowadzone jakiekolwiek dowody, w szczególności jakieś pomiary, czy ekspertyzy, co przy tak specjalistycznym zagadnieniu jest konieczne. W efekcie wskazane przez organ I instancji rozwiązanie problemu nadmiernej emisji hałasu należy uznać za pozbawione oparcia w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym.
Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, SKO w istocie również zaakceptowało dowolny, bo nie poparty żadną argumentacją pogląd, o możliwości ograniczenia emisji hałasu z terenu projektowanej stacji przy pomocy pasa zieleni wysokiej o charakterze izolacyjno-ochronnym. Organy obu instancji naruszyły w ten sposób podstawową zasadę postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 7 kpa oraz nie dopełniły nałożonego na nie w art. 77 § 1 kpa obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
O rozwiązaniach problemu hałasu wskazanych w raporcie oddziaływania na środowisko, tj. o konieczności uzyskania zgody właściciela działki nr [...] na ruch pojazdów w obszarze stacji lub potrzebie wykupienia tej działki, organ I instancji wspomniał jedynie pośrednio, przytaczając treść oświadczenia M. L. (jednego ze współwłaścicieli działki nr [...]), z którego ma wynikać, że "prowadzone są prace związane z notarialnym uregulowaniem prawa własności na rzecz zakupu w/w działki przez S. C.". Organ II instancji zauważając omawiany problem uznał za raportem, że zachodzi w sprawie konieczność uzyskania zgody właściciela działki nr [...] na ruch pojazdów w obszarze stacji lub wykupienia tej działki. Organ II instancji również powołał się w uzasadnieniu swojego postanowienia na treść oświadczenia M. L. z dnia [...] co do zamiaru sprzedania działki nr [...] inwestorowi. Oba organy nie uwzględniły jednak tego, że powołane oświadczenie nie wywołuje takich skutków prawnych od jakich nastąpienia raport uzależniał akceptację przedmiotowego przedsięwzięcia z punktu widzenia ochrony przed hałasem. Po pierwsze bowiem już z treści tego oświadczenia (potwierdzonego zaświadczeniem Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...], w którym na podstawie ewidencji podatkowej stwierdzono, że oprócz M. L., współwłaścicielami tej nieruchomości po 1/5 części są jeszcze A. L., Z. L., A. L. i S. L.) wynika, że M. L. jest jednym tylko ze współwłaścicieli nieruchomości oznaczonej numerem [...]. Jego oświadczenie nie mogło więc odnosić skutku w stosunku do pozostałych współwłaścicieli tej nieruchomości. Po drugie oświadczenie takie nie wywołuje żadnych skutków w zakresie rzeczowego prawa własności tej nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 158 kc, umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Według natomiast art. 73 § 2 kc, jeżeli ustawa zastrzega dla czynności prawnej inną formę szczególną, czynność dokonana bez zachowania tej formy jest nieważna. Nie mogło więc dojść w wyniku tego oświadczenia do przeniesienia własności wskazanej nieruchomości na rzecz S. C., a o takim właśnie rozwiązaniu mowa w raporcie. Po trzecie natomiast, w oświadczeniu tym nie ma w ogóle mowy o drugim z proponowanych w raporcie rozwiązań, tj. o uzyskaniu zgody właścicieli nieruchomości oznaczonej nr [...] na hałas emitowany z terenu projektowanej stacji. W konsekwencji więc należy stwierdzić, że organ ochrony środowiska - tj. Starosta , nie miał podstaw do pozytywnego zaopiniowania przedmiotowego przedsięwzięcia, z powodu nie rozwiązania w jego projekcie, w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, problemu nadmiernej emisji hałasu z terenu projektowanej stacji paliw płynnych na sąsiednią nieruchomość oznaczoną numerem [...]. Z powyższych uwag wynika również, że rozwiązanie wskazanego problemu nie mogło być pozostawione organowi właściwemu do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedmiotowego przedsięwzięcia. W razie bowiem pozytywnego zaopiniowania warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia, kwestia ta nie podlegałaby już dalszemu badaniu w toku postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko zwłaszcza, że organ decydujący nie ma kompetencji do decydowania o warunkach realizacji przedsięwzięcia z punktu widzenia wymogów ochrony środowiska. Te kompetencje bowiem są zarezerwowane dla wyspecjalizowanego organu ochrony środowiska. Gdyby uznać taką ocenę warunków realizacji przedsięwzięcia za dopuszczalną, to należałoby przyjąć, że uzgodnienie z organem ochrony środowiska nie jest konieczne, co byłoby oczywiście sprzeczne z obligatoryjnym charakterem takiego uzgodnienia wyraźnie zasygnalizowanym w art. 48 ust. 2 Prawa ochrony środowiska.
Przedstawione naruszenia przepisów prawa materialnego popełnione przez organy obu instancji miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Gdyby bowiem organy administracji prawidłowo oceniły kwestię zaproponowanego w raporcie sposobu zabezpieczenia środowiska przed nadmiernym hałasem emitowanym z terenu projektowanego ruchu pojazdów, to powinny odmówić pozytywnego uzgodnienia zaproponowanych w raporcie oddziaływania na środowisko warunków realizacji tego przedsięwzięcia. Również zasygnalizowane wyżej naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby bowiem organy administracji podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a w szczególności wyjaśniły przy pomocy dowodu z opinii biegłego czy i jaki wpływ na zmniejszenie emisji hałasu poniżej wartości dopuszczalnych miałby proponowany pas zieleni wysokiej o charakterze izolacyjno-ochronnym, to mogłoby to doprowadzić do zgodnego z prawem, pozytywnego uzgodnienia przedmiotowego przedsięwzięcia. Wskazane naruszenia prawa spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit. a) i c) u.p.p.s.a.
Wystarczającym dla końcowego załatwienia sprawy było przy tym uchylenie jedynie zaskarżonej decyzji organu II instancji. Organ ten bowiem ma możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia wskazanej wyżej kwestii skuteczności proponowanego sposobu zabezpieczenia sąsiedniej nieruchomości przed hałasem. To postępowanie wyjaśniające bowiem, będzie dotyczyć jedynie niewielkiego fragmentu poczynionych ustaleń, a więc nie będzie przeprowadzone w znacznej części ani tym bardziej w całości. Organ II instancji będzie mógł przy tym skorzystać z uprawnień, jakie daje mu przepis art. 136 kpa. Jeżeli w wyniku takiego uzupełniającego postępowania okaże się, że proponowany sposób zabezpieczenia nie doprowadzi do zmniejszenia emisji hałasu poniżej wartości dopuszczalnych, a także do daty wydania postanowienia przez organ II instancji nie dojdzie do spełnienia pozostałych, wskazanych w raporcie oddziaływania na środowisko, warunków zabezpieczenia środowiska przed emisją hałasu, organ II instancji będzie miał możliwość zreformowania postanowienia organu I instancji, do czego upoważnia go art. 138 § 1 pkt 2 kpa.
W związku z treścią wyroku uchylającego zaskarżone postanowienie, ubocznie tylko można się odnieść do zarzutów skargi.
Zarzuty sprowadzające się do obawy skarżącego o zmniejszenie wartości jego działki nr [...] nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie Sądu. Przedmiotem bowiem kontrolowanego postępowania było uzgodnienie warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia z punktu widzenia przepisów ochrony środowiska. Organ uzgadniający będący organem ochrony środowiska nie mógł więc przy rozstrzyganiu sprawy brać pod uwagę innych aspektów, niż związane z ochroną środowiska, w szczególności nie mógł uwzględniać ekonomicznych konsekwencji tego przedsięwzięcia dla właścicieli gruntów sąsiednich.
Ocena zgodności lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego należy do organu, który wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, o czym stanowi wprost art. 56 ust. 1 Prawa ochrony środowiska. Z obowiązku przedłożenia przez organ występujący o uzgodnienie, m. in. wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 48 ust. 3 pkt 3 Prawa ochrony środowiska) rzeczywiście wynika obowiązek skonfrontowania planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami planu, ale tylko w zakresie, jaki wynika z kompetencji danego organu uzgadniającego. W wypadku uzgodnienia dokonywanego przez organ ochrony środowiska chodzi o stwierdzenie, czy zamierzenia wnioskodawcy nie są sprzeczne z postanowieniami planu mającymi na celu ochronę środowiska. W ramach takiej oceny nie mieści się wyjaśnienie, czy planowana inwestycja nie powoduje ograniczeń w zabudowie jednorodzinnej. Taka ocena nie dotyczy bowiem ochrony środowiska. Poza tym wbrew zarzutom skargi organ II instancji dokonał analizy zamierzonego przedsięwzięcia z punktu widzenia podstawowego i dopuszczalnego przeznaczenia terenu, na którym ma stanąć przedmiotowa stacja paliw i niewadliwie przyjął, że nie będzie ona kolidować z ustaleniami planu. Dodatkowo należy zauważyć, że przedmiotową stację paliw płynnych, przy obecnej liczbie pojazdów silnikowych, można zaliczyć do usług podstawowych, a jej nieuciążliwość dla najbliższej zabudowy mieszkaniowej, a więc tym bardziej dla dalszego otoczenia, stwierdzono w raporcie oddziaływania na środowisko (pkt. 7.2.1. raportu).
Wbrew zarzutowi skargi zarówno w raporcie oddziaływania na środowisko jak i w zaskarżonej decyzji uwzględniono fakt, że dla funkcjonowania planowanej stacji paliw płynnych konieczne będzie częściowe wykorzystanie infrastruktury technicznej istniejącej na sąsiedniej działce nr [...] należącej do inwestora, na której istnieje czynna stacja paliw gazowych. Wspomniana wyżej zawarta w raporcie ocena nieuciążliwości stacji dla najbliższej zabudowy mieszkaniowej, a więc i dla potencjalnej zabudowy na działce skarżącego, została dokonana z uwzględnieniem wskazanego założenia (tj. z uwzględnieniem tego, że dla funkcjonowania planowanej stacji paliw płynnych konieczne będzie częściowe wykorzystanie infrastruktury technicznej istniejącej na sąsiedniej działce nr [...]).
Nie można też zgodzić się z twierdzeniem, że w postanowieniu uzgadniającym wadliwie określono granice terenu zainwestowania, bo powinny one obejmować zarówno działkę nr [...] jak i nr [...]. Wszystkie bowiem planowane do wykonania urządzenia za wyjątkiem jednego piezometru, będą znajdować się na działce nr [...]. Poza tym wyznaczenie granic zainwestowania nie wynika z postanowienia uzgadniającego organu ochrony środowiska. W takim postępowaniu jak kontrolowane istotne jest jedynie, czy uzgadniając warunki realizacji przedsięwzięcia uwzględniono z jakiego terenu (tj. czy tylko z terenu na którym planowana jest lokalizacja urządzeń, czy też również z terenu działki sąsiedniej), może następować niekorzystny wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko. To zaś zostało w kontrolowanym postępowaniu uwzględnione.
Rozpoznając sprawę ponownie organ wyda stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie wszystkie przedstawione wyżej uwagi i eliminując dotychczasowe naruszenia prawa.
Orzeczenie zawarte w punkcie II wyroku oparte zostało na przepisie art. 152 u.p. p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło