II SA/Ke 357/18
WyrokWSA w Kielcach2018-08-29
Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Beata Ziomek, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana sposobu użytkowania budynku szkoły podstawowej na środowiskowy dom samopomocy, polegająca na remoncie, wymianie instalacji, wykonaniu kabiny prysznicowej i ścianek działowych, stanowi zmianę sposobu użytkowania w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagającą zgłoszenia lub pozwolenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonane prace budowlane, polegające na remoncie, wymianie instalacji, wykonaniu kabiny prysznicowej i ścianek działowych w budynku szkoły, nie stanowią zmiany sposobu użytkowania w rozumieniu Prawa budowlanego, która wymagałaby zgłoszenia lub pozwolenia. Organy prawidłowo umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe, ponieważ nie stwierdzono istotnej zmiany warunków technicznych i użytkowych obiektu, zwłaszcza w zakresie bezpieczeństwa, które uzasadniałyby ingerencję organów nadzoru budowlanego.Stan faktyczny
Strony wniosły o kontrolę zmiany sposobu użytkowania budynku szkoły podstawowej na środowiskowy dom samopomocy (ŚDS). W budynku wymieniono instalacje, zmieniono układ pomieszczeń, wydzielono nowe pomieszczenia i wykonano kabinę prysznicową. Organy uznały, że roboty te nie wymagają ingerencji nadzoru budowlanego i umorzyły postępowanie. Strony wniosły skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania A. B. i B. B., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Pismem z dnia 29.08.2017r. A. i B. B. zwrócili się do PINB z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku znajdującego się na działce nr ewid. [...].
W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 19.09.2017r. pracownicy organu stwierdził, że na ww. działce znajduje się budynek murowany parterowy podpiwniczony przykryty dachem o konstrukcji drewnianej dwuspadowej pokrytej blachą, w którym trwają roboty remontowe w dwóch pomieszczeniach, natomiast pozostałe pomieszczenia były użytkowane. A. i B. B., właściciele sąsiedniej działki nr ewid. [...], oświadczyli, że w dniu 03.07.2017r. w ww. budynku rozpoczęto roboty budowlane związane ze zmianą jego sposobu użytkowania. W budynku wymieniono instalacje wewnętrzne i zmieniono układ pomieszczeń z wydzieleniem nowych pomieszczeń. Obecna podczas kontroli dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] (MGOPS) oświadczyła, iż na podstawie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 4.09.2017r. nieruchomość oznaczona jako działka nr ewid. [...] została przekazana MGOPS w trwały zarząd na czas nieoznaczony – z przeznaczeniem na działalność [...], natomiast do końca czerwca 2017r. w budynku tym funkcjonowała szkoła podstawowa. Na początku lipca 2017r. Gmina [...] rozpoczęła w ww. obiekcie roboty polegające na malowaniu ścian, wymianie umywalek i muszli WC, wykonaniu kabiny prysznicowej w łazience oraz wykonaniu ścianek działowych z gipskartonu w celu wydzielenia dodatkowych pomieszczeń i przedzielenia korytarza. Obiekt ten jest użytkowany od dnia 4.09.2017r. na pobyt czasowy od poniedziałku do piątku w godzinach od 7.30 do 15.30.
W trakcie kontroli przedstawiono:
- decyzję Starosty nr 25/2000 znak: BK.L7351-12-4/2000 z dnia 24.05.2000r., wydaną dla Urzędu Miasta i Gminy [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę budynku Szkoły Podstawowej (dokończenie budowy), przyłącza kanalizacyjnego i zbiornika bezodpływowego, przyłącza wodociągowego, linii kablowej i napowietrznej NN oraz drogi, chodników i urządzeń sportowych na działkach nr ewid [...],
- decyzję Starosty z dnia 24.04.2001r., udzielającą pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku;
- protokoły z kontroli okresowych pięcioletnich i rocznych, z których wynika, że kontrolowany budynek znajduje się w odpowiednim stanie technicznym zapewniającym dalsze bezpieczne jego użytkowanie.
Mając na uwadze powyższe decyzją z dnia 25.02.2018r. PINB, działając na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie budynku [...] (dalej ŚDS) znajdującego się na działce nr ewid. [...]
Odwołanie od ww. decyzji wnieśli A. i B. B., domagając się zmiany tego rozstrzygnięcia i zastosowania trybu przewidzianego w art. 71 a ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017r. poz. 1332) lub uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem stron zmiany dokonane w budynku dotyczą warunków bezpieczeństwa pożarowego, warunków higieniczno-sanitarnych i pracy, a powstałe nowe pomieszczenia mają funkcję odmienną od sal lekcyjnych – co świadczy o zmianie sposobu użytkowania budynku szkoły.
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, podkreślił, że w myśl przepisów Prawa budowlanego zgłoszenia wymagać będzie tylko taka zmiana, która modyfikuje wymagania stawiane obiektowi budowlanemu, głównie w zakresie bezpieczeństwa. Konieczne jest więc ustalenie wpływu proponowanych modyfikacji na wymagania dotyczące zasad prawidłowego użytkowania, które zostały wyszczególnione w art. 5 Prawa budowlanego. Dopiero to pozwala w pełni ocenić możliwość zmiany sposobu użytkowania i ewentualną konieczność dokonania zgłoszenia. Nie można natomiast mówić o zmianie warunków higieniczno-sanitarnych z uwagi na wykonanie nowych przyborów sanitarnych (prysznic) czy też zmianie warunków pracy w związku z przeznaczeniem sal lekcyjnych na pomieszczenia (pracownie) dla osób przebywających w ŚDS i jego pracowników. Zdaniem organu obecny charakter i funkcja obiektu nie odbiega w sposób istotny od funkcji poprzedniej tj. szkoły i nie powoduje zmiany parametrów o których mowa w art. 71a ustawy. Osoby przebywają tam w określonych godzinach (7.30-15.30), od poniedziałku do piątku, a ich zajęcia (biorąc pod uwagę przeznaczenie poszczególnych pomieszczeń) nie odbiegają od tych prowadzonych w szkole. Z kolei posiłki nie są przygotowywane w przedmiotowym budynku, lecz dowożone – co nie wpływa na bezpieczeństwo pożarowe, gdyż nie występują pomieszczenia ani urządzenia które mogłyby rozprzestrzenić ogień. Ponadto, jak wynika z udzielonych informacji, ilość uczniów w szkole w latach 2010-2016 wahała się od 54 do 30 osób, a obecnie w ŚDS zajęcia prowadzone są z 28 podopiecznymi. Nie można zatem stwierdzić, aby zmiana przeznaczenia budynku spowodowała zintensyfikowanie oddziaływania w stosunku do dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu. Natomiast twierdzenie skarżących – jakoby nowa funkcja obiektu spowodowała konieczność częstszego wywozu nieczystości ciekłych z szamba, które jest użytkowane przez nich wspólnie z osobami przebywającymi w przedmiotowym obiekcie – nie świadczy automatycznie o zmianie warunków higieniczno-sanitarnych, a tym samym o zmianie sposobu użytkowania tego budynku. Kwestia uregulowania udziału między odwołującymi się a Gminą [...] w ponoszonych kosztach związanych z opróżnianiem szamba jest sprawą do rozstrzygnięcia na podstawie przepisów prawa cywilnego. W konsekwencji zasadne było umorzenie niniejszego postępowania – z uwagi na fakt, że ww. roboty budowlane, polegające na wykonaniu instalacji wodno-kanalizacyjnej oraz ścianek wewnętrznych w celu wydzielenia dodatkowych pomieszczeń nie wymagają ingerencji organów nadzoru budowlanego. W tym zakresie organ powołał się na art. 29 ust. 1 pkt 27 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy. Natomiast nawet, jeśli przyjąć, że wykonane roboty budowlane stanowiły przebudowę budynku, to w świetle art. 29 ust. 2 pkt 1a w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy takie roboty budowlane, jak w omawianym przypadku – które nie dotyczą przegród zewnętrznych, albo elementów konstrukcyjnych budynków – nie wymagają pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnieśli A. i B. B., zarzucając powyższej decyzji naruszenie:
- zasad określonych przepisami art. 7 K.p.a. zasady prawdy obiektywnej poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy;
- art. 77 § 1 K.p.a., gdyż organ w sposób wyczerpujący nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego;
- art. 107 § 3 K.p.a. - brak w uzasadnieniu faktycznym decyzji odniesienia się do przedstawionych dowodów;
- art. 8 K.p.a. - zasady pogłębionego zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej;
- w sposób rażący - przepisów prawa materialnego tj. art. 71 ust. 2 w nawiązaniu do art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy przez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że podjęcie działalności w budynku szkoły przez ŚDS nie naruszyło przepisu art. 71 ust. 2 ustawy - podczas gdy w przedmiotowej sprawie doszło do zmiany warunków wymienionych w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy, co w konsekwencji oznaczało obowiązek dokonania zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części organowi architektoniczno-budowlanemu w oparciu o art. 71 ust. 2 ustawy;
- art. 71a ustawy, dotyczący obowiązku organów nadzoru budowlanego wydania postanowienia w oparciu o przepisy art. 71a ustawy - w związku z samowolną zmianą sposobu użytkowania oraz brakiem zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego przepisów;
- ich interesu prawnego na podstawie przepisów art. 10 § 1 K.p.a. w związku z nieprzeprowadzonym postępowaniem administracyjnym w celu wydania decyzji o warunkach zabudowy niezbędnej do zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania (w sytuacji, gdy brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego).
W obszernym uzasadnieniu zarzutów skargi skarżący zakwestionowali m.in. twierdzenia organu odwoławczego, że obecny charakter i funkcja obiektu nie odbiega w sposób istotny od funkcji poprzedniej tj. szkoły. Zdaniem skarżących, szkoła podstawowa a ŚDS to bowiem nie to samo, a obecne użytkowanie jest odmienne od poprzedniego. Potwierdzeniem takiej oceny jest, zdaniem stron, fakt, że obecnie pomieszczenia szkolne są użytkowane m. in. na pralnię, łazienkę - prysznic, pokój wyciszeń, jadalnię, sale rekreacji, salę rehabilitacji itp. Natomiast szkoła nie posiadała takich pomieszczeń. Ponadto ŚDS został dostosowany do wymogów określonych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9.12.2010r. (Dz. U. nr 238, poz.1586), którego § 18 pkt 1-6 odnosi się do dziennego typu środowiskowych domów samopomocy i określa warunki, jakie trzeba spełnić, aby "standard usług w domu w którym świadczone są usługi uważać za spełniony". Już z powyższego rozporządzenia wynika, że użytkowanie środowiskowych domów samopomocy jest odmienne od użytkowania budynku szkoły podstawowej, gdyż zadaniem takiej instytucji jest zapewnienie opieki zdrowotnej i opiekuńczej osobom, które z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności wymagają pomocy innych. W związku z tym wyposażenie pomieszczeń domu jest inne niż szkolne (wg rozporządzenia - meble domowe, pralka, żelazko itp.), a świadczenie usług nie jest edukacją dzieci i jest realizowane tylko przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje zawodowe (§ 10 rozporządzenia). Powyższe rozporządzenie bez jakichkolwiek wątpliwości określa, że podjęcie działalności w budynku, w którym prowadzono inną działalność, jest zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń tego budynku. Takie właśnie użytkowanie pomieszczeń budynku szkoły zostało zastosowane, a potwierdzeniem tego jest protokół z kontroli z dnia 19.09.2017r., do którego organy się nie odniosły – przez co naruszyły przepisy K.p.a. Dodatkowo organy nie rozpoznały przeznaczenia dwóch pomieszczeń, które były w remoncie w dniu 19.09.2017r. w czasie kontroli, jak również faktu, że szkoła posiadała 4 toalety, a protokół podaje 4 toalety i łazienkę - prysznic. Ponadto organ II instancji podaje, że osoby przebywają w budynku w godzinach 7.30-15.30 od poniedziałku do piątku, pomijając fakt, że ŚDS działa w ten sposób cały rok, a szkoła nie pracuje z dziećmi w wakacje, ferie, przerwy świąteczne. Tymczasem jest to zasadnicza różnica, która powoduje zintensyfikowanie oddziaływania w stosunku do dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu i dotyczy np. poboru wody, odprowadzenia ścieków do wspólnie użytkowanego przez skarżących ze szkołą zbiornika na ścieki (zintensyfikowanie działalności jest również zmianą sposobu użytkowania obiektu). Nawet immisje, które dotyczą stron, są zwiększone, gdyż hałas związany z przebywaniem dzieci na terenie szkoły miał miejsce tylko przed lekcjami szkolnymi, w czasie przerw i po lekcjach, a obecnie pensjonariusze domu i pracownicy (opiekunowie) cały czas w różnych grupach przebywają przed budynkiem, gdzie prowadzą głośne rozmowy, korzystają z terenu obok budynku (spacery, huśtawka, ławki) często bez nadzoru osób odpowiedzialnych. Zdaniem skarżących organ II instancji nie rozpoznał decyzji Burmistrza [...]a z dnia 4.09.2017r. o oddaniu w trwały zarząd ww. nieruchomości, z której wynika, że "w związku z pisemnym oświadczeniem stron, że nie będą odwoływać się od niniejszej decyzji staje się ona prawomocna i podlega wykonaniu. [...], dnia 8.09.2017r.". Podana data jest sprzeczna z podanym do protokołu przez Dyrektora MGOPS oświadczeniem (zacytowanym przez oba organy), że budynek jest użytkowany od dnia 4.09.2017r., gdyż w świetle treści decyzji, jakiekolwiek czynności (roboty budowlane i użytkowanie) dotyczące nieruchomości przekazanej w trwały zarząd innej instytucji powinny mieć miejsce najwcześniej od daty uprawomocnienia się decyzji. Dlatego też ani oświadczenie Dyrektora MGOPS, ani decyzja Burmistrza nie są zgodne z datą 28.08.2017r. o użytkowaniu budynku szkoły i są pisemnym poświadczeniem nieprawdy złożonym w dokumencie przez funkcjonariuszy publicznych. Z kolei samowolne działanie dotyczące przeniesienia ŚDS jest nadużyciem władzy w związku z przekroczeniem uprawnień. W konsekwencji powyższe czynności co do użytkowania przez ŚDS dotychczasowego budynku szkoły od dnia 28.08.2017r. zostały podjęte przedwcześnie, gdyż odwołując się do uzasadnienia do sprawy o sygn. akt II SA/Ke 266/17 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22.06.2017r. co do zaskarżonej uchwały nr VI/41/2015 z dnia 27.03.2015r. w przedmiocie przekształcenia [...] "zaskarżona uchwała cały czas pozostaje w obrocie prawnym, wywołując różnego rodzaju skutki, którego to stanu nie zmienia okoliczność, że filia szkoły, której uchwała ta dotyczy będzie zlikwidowana z dniem 31 sierpnia 2017r. Dopiero bowiem stwierdzenie nieważności uchwały eliminuje wywołane przez nią skutki prawne". Tym samym działania dotyczące dalszego przeznaczenia budynku zlikwidowanej szkoły powinny mieć miejsce dopiero, gdy minie termin jej likwidacji, gdyż po wykonaniu prac budowlanych i rozpoczęciu użytkowania od dnia 28.08.2017r. formalnie nadal była to funkcjonująca szkoła. Ponadto Gmina winna była wstrzymać się z tymi działaniami do czasu, kiedy upłynął termin ewentualnego wniesienia skargi kasacyjnej – co strony uczyniły, gdyż uważają, że likwidacja szkoły była bezpodstawna w związku z naruszeniem prawa dotyczącym przekształcenia [...], którą nadal uważają za [...].
Końcowo skarżący wskazali, że uzasadnienie faktyczne decyzji nie odnosi się do przedstawionych dowodów w tym:
1) protokołu PINB z kontroli budynku szkoły z dnia 19.09.2017r.;
2) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13.02.2012r. o sygn. akt II SA/Kr 1758/11 w sprawie obowiązku zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (dotyczącego również braku zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania świetlicy wiejskiej w budynku szkoły jako części obiektu budowlanego);
3) naruszenia interesu prawnego skarżących w oparciu o art. 10 § 1 K.p.a. (brak postępowania administracyjnego w celu wydania decyzji o warunkach zabudowy niezbędnej do dokonania zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania na terenie, gdzie nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego);
Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o wydanie orzeczenia stwierdzającego naruszenie ww. przepisów: art. 7, 8, 77, 107 K.p.a. oraz w związku z tym naruszenie przepisów art. 71 ust. 2 w zw. z art. 71 ust. 1 pkt 2 i oraz art. 71a ustawy i art. 10 § 1 K.p.a. i uchylenie decyzji organów obu instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Odnosząc się do zarzutów skarżących dotyczących naruszenia uchwały Rady Miejskiej. o likwidacji filii szkoły, gdyż zgodnie z § 1 tej uchwały termin likwidacji został wyznaczony na dzień 31.08.2017r., natomiast roboty budowlane rozpoczęto od dnia 3.07.2017r., przenoszenie mienia od dnia 24.07.2017r., a użytkowanie budynku na ten cel od dnia 28.08.2017r. – organ stwierdził, że pozostaje to bez wpływu na postępowanie prowadzone przed organami nadzoru budowlanego w przedmiocie oceny czy doszło do zmiany sposobu użytkowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w powyżej zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie budynku [...] znajdującego się na działce ozn. nr ewid. [...].
Na wstępie należy podkreślić, że w sytuacji przytoczenia w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Sąd rozpoznaje ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby istotnie wpłynąć na wynik sprawy, można przejść do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Wbrew zarzutom skargi, w sprawie niniejszej nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Lektura akt administracyjnych pozwala stwierdzić, że istotne dla sprawy okoliczności faktyczne znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym. Stan faktyczny sprawy został przez organ ustalony prawidłowo, a Sąd rozpoznający sprawę niniejszą przyjmuje go za własny.
Z akt sprawy wynika, że:
- decyzją Starosty z dnia 24.05.2000r., wydaną dla Urzędu Miasta i Gminy [...], zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę budynku Szkoły Podstawowej (dokończenie budowy), przyłącza kanalizacyjnego i zbiornika bezodpływowego, przyłącza wodociągowego, linii kablowej i napowietrznej NN oraz drogi, chodników i urządzeń sportowych na działkach nr ewid. [...];
- decyzją Starosty z dnia 24.04.2001r., udzielono pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku;
- na podstawie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 4 września 2017r. zabudowana nieruchomość ozn. nr ewid. [...] została przekazana MGOPS w trwały zarząd na czas nieoznaczony – z przeznaczeniem na działalność [...];
- do końca czerwca 2017r. w przedmiotowym budynku funkcjonowała szkoła podstawowa;
- na początku lipca 2017r. Gmina [...] rozpoczęła w tym obiekcie roboty polegające na: malowaniu ścian, wymianie umywalek i muszli WC, wykonaniu kabiny prysznicowej w łazience, wykonaniu ścianek działowych z gipskartonu w celu wydzielenia dodatkowych pomieszczeń i przedzielenia korytarza;
- przedmiotowy obiekt użytkowany jest od 4 września 2017r. na pobyt czasowy od poniedziałku do piątku w godzinach od 7.30 do 15.30;
- budynek znajduje się w odpowiednim stanie technicznym zapewniającym dalsze bezpieczne jego użytkowanie, co potwierdzają protokoły z kontroli okresowych pięcioletnich i rocznych.
Analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie dowodzi, że wbrew zarzutom skargi, ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada zgromadzonym dowodom, które zostały przez organ rozpatrzone zgodnie z wymogami procedury administracyjnej. Wskazać bowiem trzeba, że organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia (art. 7 K.p.a.), zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) i dokonując jego oceny w sposób zgodny z art. 80 K.p.a.
Nie sposób również podzielić argumentacji skarżących co do naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., gdyż wyczerpujące uzasadnienie – tak faktyczne jak i prawne – zakwestionowanej decyzji zostało sporządzone zgodnie z wymogami tego przepisu.
W sprawie niniejszej organy stwierdziły, że zaistniały podstawy do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego ( art. 105 § 1 K.p.a.), z uwagi na brak podstaw do wydania nakazów lub zakazów. Stanowisko to Sąd podziela.
Trafne organ podnosi, że zmiany przeznaczenia budynku nie można utożsamiać ze zmianą sposobu jego użytkowania. Skład orzekający podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zaprezentowane w tezie wyroku z dnia 18.12.2007r. o sygn. akt II SA/Lu 775/07, LEX nr 510905, zgodnie z którym "ustawodawca, nie zdefiniował pojęcia normatywnego zmiany sposobu użytkowania, a określił w treści Prawa budowlanego przykładowe i najczęściej występujące w praktyce jego składniki, zaopatrując wykaz dodatkowo określeniem "rozumie się w szczególności". Taki sposób normowania stwarza organom administracyjnym możliwość korzystania ze swobody decyzyjnej w zakresie oceny sposobu użytkowania lokalu w świetle ustalonych faktów, ale także nakłada na te organy obowiązek szczególnie starannego, zgodnego z doświadczeniem życiowym określenia sposobu użytkowania, a zwłaszcza ewentualnej zmiany tego sposobu lub jej braku oraz starannego i wszechstronnego uzasadnienia podjętej na tej podstawie decyzji". Podkreślić jednocześnie trzeba, że wymagania stawiane obiektom budowlanym zostały określone w art. 5 ust. 1 ustawy i te właśnie warunki stanowią wskazówkę dla organu odnośnie zakresu niezbędnych działań, które należy podjąć w celu ustalenia, czy doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu. Wskazać przy tym należy na obowiązek zbadania przez organ, czy w wyniku zmiany faktycznego sposobu użytkowania danego obiektu lub jego części doszło do zmiany w zakresie określonych w art. 71 ust. 1 oraz art. 5 ustawy warunków technicznych oraz użytkowych danego obiektu (lub jego części). Jak wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 18.10.2012r. o sygn. akt II SA/Lu 695/12, LEX nr 1234365 "nie każda zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części jest prawnie relewantna, ale tylko taka, która wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi, związanych głównie z bezpieczeństwem jego dalszego, zmienionego sposobu użytkowania". W orzecznictwie przyjmuje się, że zmiana sposobu użytkowania nie może być utożsamiana ze zmianą funkcji (przeznaczenia) obiektu budowlanego lub jego części.
Zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części sprowadza się głównie do potrzeby ustalenia, czy i w jakim stopniu podjęcie i zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności związanej z jego użytkowaniem wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi, związanych głównie z bezpieczeństwem jego dalszego zmienionego sposobu użytkowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.03.2012r. o sygn. akt II OSK 2549/10, LEX nr 1219114). Ponadto, przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego wymagające pozwolenia właściwego organu należy rozumieć nie tylko przeznaczenie obiektu do innego rodzaju użytkowania, lecz także zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, jeżeli wywołuje to skutki określone w art. 71 ustawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2005r. o sygn. akt VII SA/Wa 476/05, LEX nr 179074).
W rozpoznawanej sprawie słusznie organ wskazuje, że w sprawach dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części kluczowe jest ustalenie pierwotnego sposobu użytkowania obiektu i porównania tych ustaleń z nową działalnością, która ma być w nim prowadzona, z punktu widzenia oddziaływania zmian na warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska. W badanej sprawie organ wskazał, że zmiana sposobu wykorzystania budynku polegająca na zmianie jego aktualnej funkcji (np. szkoły) na inną funkcję (np. dom samopomocy) nie będzie automatycznie prowadziła do obowiązku zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania, jeżeli nie ulegają zmianie warunki określone w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
W realiach sprawy niniejszej wykonanie nowych przyborów sanitarnych (prysznic) czy też zmiana warunków pracy w związku z przeznaczeniem sal lekcyjnych na pomieszczenia (pracowanie) dla osób przebywających w [...]i jego pracowników, nie uzasadnia uznania, że doszło do zmiany warunków higieniczno - sanitarnych. Podkreślić również należy, że aktualna funkcja i charakter obiektu nie odbiega w sposób istotny od poprzedniej funkcji i nie powoduje zmiany parametrów, o których mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Jak wynika z akt sprawy ( K-I-29 ) osoby przebywają w obiekcie w godzinach 7.30-15.30, od poniedziałku do piątku, a ich zajęcia - biorąc pod uwagę przeznaczenie poszczególnych pomieszczeń - nie odbiegają od tych prowadzonych w szkole. Posiłki nie są przygotowywane w budynku lecz dowożone, a zatem nie występują pomieszczenia i urządzenia, które mogłyby rozprzestrzeniać ogień. Z pisma Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z dnia 16 stycznia 2018r. wynika, że w szkole pobierało naukę od 54-30 uczniów, a obecnie w [...] zajęcia prowadzone są z 28 podopiecznymi. W tym stanie rzeczy słusznie organ uznał, że zmiana przeznaczenia budynku nie spowodowała zintensyfikowania oddziaływania w stosunku do dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu.
Podnoszone przez skarżących kwestie częstszego wywozu nieczystości ciekłych z szamba, które jest użytkowane przez nich wspólnie z osobami przebywającymi w przedmiotowym obiekcie, nie świadczą o zmianie warunków higieniczno-sanitarnych, a tym samym o zmianie sposobu użytkowania tego budynku. Uregulowanie udziału w ponoszonych kosztach związanych z opróżnianiem szamba między skarżącymi a Gminą [...] jest sprawą z zakresu prawa cywilnego.
Na akceptację zasługuje również stanowisko organu, zgodnie z którym wykonane w budynku roboty budowlane, polegające na wykonaniu instalacji wodno-kanalizacyjnej oraz wykonaniu ścianek wewnętrznych w celu wydzielenia dodatkowych pomieszczeń nie wymagają ingerencji organów nadzoru budowlanego.
W myśl art. 29 ust. 1 pkt 27 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1332 ze zm.) roboty budowlane polegające na budowie instalacji elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, (...) wewnątrz użytkowanego budynku nie wymagają pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia.
W tych okolicznościach, stwierdzić należy, że również zarzuty naruszenia prawa materialnego są nieuzasadnione.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku wydano na podstawie § 2 pkt 1, § 4 ust. 1 i 3, § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016r. poz. 1715 ze zm.) w związku z art. 250 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło