II SA/Ke 361/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2009r. sprawy ze skargi E. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania E.A. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...], określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołów serwisu samochodowego – stacji obsługi samochodów przy ul. [...] w K., zlokalizowanego na działkach o nr ewid. [...], [...], [...] - umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że stosownie do treści art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Podstawę prawną do wydania decyzji w tym przedmiocie stanowiły zatem przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Organ odwoławczy podkreślił, że ustawodawca nie uregulował w sposób wyczerpujący procedury wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w tym nie wskazał podmiotów tego postępowania. Określając zatem, kto jest stroną niniejszego postępowania należy kierować się zasadami ogólnymi zawartymi w ustawie Kodeksie postępowania administracyjnego, uwzględniając przy tym specyfikę postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań. Przytaczając treść art. 28 kpa, SKO podniosło, że przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych posiadają podmioty dysonujące tytułem prawnym do nieruchomości, na której ma być realizowana dana inwestycja oraz podmioty, których nieruchomość znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanego zamierzenia inwestycyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2007 r., IV SA/Wa 890/07 oraz wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 14 września 2005 r. II SA/Bd 758/04). Organ odwoławczy wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że w przypadku inwestycji mającej istotny wpływ na środowisko, krąg podmiotów mających interes prawny jest szerszy niż w przypadku innych inwestycji i obejmuje nie tylko podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia. Uzasadnione jest to zasięgiem negatywnego oddziaływania takiej inwestycji na środowisko. Organ prowadzący postępowanie ma zatem obowiązek ustalić w oparciu o raport oddziaływania danej inwestycji na środowisko, kto jest stroną postępowania oraz kto nie ma tego przymiotu i dlaczego (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2005 r. , sygn. akt IV SA 2586/03, Lex Nr 179130). Organ II instancji podkreślił, że mając na uwadze powyższe należy uznać, iż przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych zgody na realizację przedsięwzięcia posiadają jedynie podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości narażonych na oddziaływanie zamierzonego przedsięwzięcia oraz dysponujący innym prawem rzeczowym, zbliżonym swym zakresem do prawa własności. Organ odwoławczy podał, że zasadnicze znaczenie dla oceny, czy E.A. posiada interes prawny w niniejszym postępowaniu mają: Raport o oddziaływaniu na środowisko oraz pismo Przedsiębiorstwa Geologiczno – Fizjograficznego z dnia 5 marca 2008 r., sporządzone na wezwanie organu I instancji. Z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie wynika, że nieruchomość E.A. oznaczona jako działka [...], nie graniczy bezpośrednio z nieruchomością, na której ma być prowadzona przedmiotowa inwestycja, zaś w Raporcie o oddziaływaniu na środowisko wskazano, że zasięg bezpośredniego oddziaływania planowanej inwestycji zamyka się w granicach terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny. Jeśli chodzi o zanieczyszczenia powietrza, autorzy raportu stwierdzili, że nie należy się spodziewać niekorzystnego oddziaływania inwestycji na środowisko. Oddziaływanie przedsięwzięcia na etapie realizacji uznali za minimalne, a charakter oddziaływania za czasowy. Wykazali jednocześnie, że przedsięwzięcie na etapie eksploatacji będzie obiektem całkowicie bezpiecznym dla powietrza, a funkcjonowanie obiektu zapewni dotrzymanie dopuszczalnych wartości odniesienia (stężeń) substancji w powietrzu na terenie inwestycji i poza jego granicami. Ponadto podnieśli, że eksploatacja środków transportu oraz urządzeń technologicznych nie będzie stanowiła zagrożeń dla środowiska w zakresie emisji zanieczyszczeń i zostaną dotrzymane wszelkie wartości dopuszczalnych stężeń dla wszystkich zanieczyszczeń w rejonie najbliższej zabudowy mieszkaniowej. Organ II instancji wskazał, że w Raporcie podano, iż uciążliwości akustyczne inwestycji będą lokalne i zmniejszać się będą stosunkowo szybko wraz z odległością od źródeł dźwięku. Emisja dopuszczalnych norm dla najbliższych terenów chronionych w zakresie hałasu nie przekroczy dopuszczalnych norm, zaś wartości ekwiwalentnego poziomu dla najbliższych terenów chronionych wyniosły od 42,9 dB do 48,6 dB podczas gdy dopuszczalna wartość poziomu dźwięku dla tych terenów określona w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku wynosi w porze dziennej 55 dB. Ponadto organ ustalił, że zgodnie z wykonaną w raporcie oceną oddziaływania na środowisko przyrodnicze, prawidłowe funkcjonowanie obiektu nie spowoduje pogorszenia warunków zamieszkania na terenach najbliższej zabudowy mieszkalnej, a także dla świata roślin i zwierząt oraz środowiska gruntowo wodnego. Mając na uwadze powyższe, SKO uznało, że wobec faktu, iż oddziaływanie planowanej inwestycji nie będzie wykraczać poza granice nieruchomości inwestora, po stronie E.A. nie występują przesłanki określone w art. 28 kpa. Skoro zatem odwołująca się nie ma przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, należało umorzyć postępowanie odwoławcze. Przytaczając treść przepisów art. 53, art.10, art. 31 i art.32 ust. 2 i 3 ustawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że organ I instancji nie naruszył powołanych przepisów i zapewnił udział społeczeństwa przy wydawaniu decyzji, przy czym w ramach tego obowiązku rozpatrzył uwagi zgłoszone m.in. przez E.A. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że zarzuty skarżącej nie dotyczą przedmiotowego postępowania, dotyczącego środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołów serwisu samochodowego – stacji obsługi samochodów przy ul. [...] w K., zlokalizowanego na działkach o nr ewid. [...], [...], i [...], a dotyczą one nielegalnie w przekonaniu skarżącej prowadzonego warsztatu samochodowo- blacharskiego, co do którego toczy się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach E.A. podnosząc szereg zarzutów dotyczących prowadzonego - w jej przekonaniu w sposób nielegalny - zakładu blacharsko- lakierniczego. Ponadto autorka skargi podała, że "podejrzewa urzędników o manipulacje i niekontrolowanie działek wydając pozwolenia na warunki środowiskowe" oraz wskazała, że niezrozumiała dla niej pozostaje sytuacja, że Urząd Miasta Wydział Ochrony Środowiska wydaje decyzję o uwarunkowaniach środowiskowych po "tak drastycznych zarządzeniach pokontrolnych na działkach [...], [...], [...]", co uważa za "skandal i bezkarne działanie". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w decyzji organu odwoławczego będącej przedmiotem skargi, naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Stan faktyczny ustalony został przez organy obu instancji prawidłowo i znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, co nie było przez strony kwestionowane. Prawidłowo także zastosowane zostały w sprawie przepisy prawa materialnego, a mianowicie przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.08.25.150 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Przedmiotem osądu pozostaje kwestia, czy organ odwoławczy prawidłowo w okolicznościach niniejszej sprawy odmówił E.A, przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, co w konsekwencji prowadziło do umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Jak wynika z akt niniejszej sprawy decyzja organu I instancji z dnia [...] dotyczy ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołów serwisu samochodowego – stacja obsługi samochodów przy ul. [...] w K., zlokalizowanego na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], przy czym zamierzenie inwestycyjne, należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu § 3 pkt 70 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U.04.257.2573 ze zm.). Zasadnie uznał organ odwoławczy, że skarżąca uczestniczyła w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, dotyczącym decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, na zasadach określonych w przepisach art. 31 i art. 32, w związku z art. 53 ustawy przewidujących możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzony jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, przy czym oczywistym jest, że zgłaszanie uwag i wniosków w tym postępowaniu, w trybie określonym w art. 32 ustawy, nie jest równoznaczne z uczestniczeniem w nim na prawach strony. Gwarancja udziału społeczeństwa regulowana przepisami wymienionej wyżej ustawy nie jest bowiem tożsama z zasadą czynnego udziału strony w postępowaniu, zagwarantowaną przepisem art. 10 kpa. Trafnie również przyjął organ odwoławczy, że wobec nieuregulowania w ustawie Prawo ochrony środowiska problematyki podmiotów postępowania zmierzającego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, do kwestii tej znajdują zastosowanie przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W myśl art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 lutego 2004 r. w sprawie o sygn. akt I SA1748/83 stanął na stanowisku, iż pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a., a następnie pozostałe przepisy tego kodeksu, może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku obywateli. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Mając na uwadze powyższe Sąd w pełni podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż w celu wykazania legitymacji procesowej w konkretnym postępowaniu administracyjnym dany podmiot powinien wykazać, że załatwienie sprawy dotyczy bezpośrednio jego sfery prawnej. W utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że ustawa Prawo ochrony środowiska gwarantuje społeczeństwu udział w postępowaniach w sprawie ochrony środowiska. Nie znaczy to jednak, że każdy obywatel, czy też inny podmiot działający w społeczeństwie, ma z mocy tej ustawy przymiot strony. Krąg podmiotów posiadających interes prawny w przypadku inwestycji mającej istotny wpływ na środowisko jest jednak szerszy niż w przypadku innych inwestycji. Decyduje o tym zasięg oddziaływania takiej inwestycji na środowisko. Obowiązkiem organu jest więc ustalenie w oparciu o raport oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko, kto jest stroną tego postępowania oraz kto nie ma tego przymiotu i dlaczego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie IV SA 2586/03, LEX nr 179130). Przechodząc do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że organ odwoławczy, mając na uwadze przedstawione wyżej stanowisko prawidłowo ustalił, że przymiotem strony w sprawach o wydanie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołów serwisu samochodowego, legitymują się jedynie podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości narażonych na oddziaływanie tego przedsięwzięcia. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych mapy (k. 234) wynika, że nieruchomość skarżącej, oznaczona jako działka o numerze [...] nie graniczy bezpośrednio z nieruchomością, na której ma powstać planowana inwestycja. Ustalenia dokonane natomiast w Raporcie o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołów serwisu samochodowego - stacja obsługi samochodów przy ul. [...] w K. wskazują, że prawidłowe funkcjonowanie obiektu nie spowoduje pogorszenia warunków zamieszkania na terenach najbliższej zabudowy mieszkalnej, a także zagrożenia dla świata roślin i zwierząt oraz dla środowiska gruntowo-wodnego. Planowane przedsięwzięcie nie będzie powodować również przekroczeń dopuszczalnych norm zarówno w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza jak i emisji hałasu do środowiska. Autorzy raportu podkreślili, że analiza zebranych materiałów pozwala na stwierdzenie, iż uciążliwości projektowanego obiektu, przy zachowaniu warunków zawartych w Raporcie, nie wykroczą poza granice terenu, do którego inwestor ma tytuł prawny. Mając zatem na uwadze fakt, że zasięg oddziaływania planowanego zamierzenia inwestycyjnego nie wykroczy poza granice terenu inwestora, zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że E.A. nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu, co w konsekwencji prowadziło do umorzenia postępowania odwoławczego. Odnosząc się do zarzutów skargi podkreślić należy, że niezależnie od okoliczności, że skarżąca kwestionuje legalność prowadzonego zakładu blacharsko- lakierniczego, co nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, a także podnosi okoliczności pozaprawne dotyczące wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie konkretyzując podniesionych zarzutów, wskazane przez skarżącą argumenty nie mogą być przedmiotem kontroli, ponieważ E.A. nie jest stroną postępowania. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu i brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.