II SA/Ke 367/25

WyrokWSA w Kielcach2025-11-13

Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Beata Ziomek, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji odmawiającej wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, powołując się na zasadę trwałości decyzji administracyjnych i brak interesu społecznego lub słusznego interesu strony, mimo że wyrok Trybunału Konstytucyjnego zakwestionował podstawę prawną pierwotnej decyzji?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji w trybie art. 154 § 1 k.p.a. jedynie z powodu zasady trwałości decyzji administracyjnych lub braku interesu społecznego, jeśli istnieją przesłanki wskazujące na potrzebę dostosowania decyzji do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych, które zmieniły wykładnię prawa. W szczególności, jeśli pierwotna decyzja opierała się na przepisie uznanym za niekonstytucyjny, a późniejsza zmiana wykładni prawa wskazuje na konieczność przyznania świadczenia, słuszny interes strony może przemawiać za zmianą decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący G. K. domagał się zmiany ostatecznej decyzji odmawiającej mu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego kwestionujący sposób obliczania tego ekwiwalentu. Organy administracji odmówiły zmiany decyzji, wskazując na zasadę trwałości decyzji ostatecznych i brak przesłanek z art. 154 k.p.a. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie jego konstytucyjnych praw i przepisów dotyczących wyroku TK.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach nr 10/25 z dnia 30 maja 2025 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Skarżysku-Kamiennej nr 1 z dnia 2 kwietnia 2025 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach z dnia 30 maja 2025 r. nr 10/25 w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji. II SA/Ke 367/25 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją nr 10/25 z 30 maja 2025 r. Komendant Wojewódzki Policji w Kielcach (dalej "Komendant Wojewódzki"), po rozpatrzeniu odwołania G. K., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Skarżysku-Kamiennej (dalej "Komendant Powiatowy") nr 1 z 2 kwietnia 2025 r. odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Skarżysku-Kamiennej nr 35 z 29 października 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że 27 listopada 2018 r. skarżący złożył wniosek o ponowne przeliczenie i wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Komendant Powiatowy decyzją z 29 października 2020 r. odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Powyższą decyzję doręczono stronie 3 listopada 2020 r. Odwołanie od tej decyzji nie zostało wniesione. Następnie 21 marca 2025 r. do Komendanta Powiatowego wpłynął wniosek skarżącego o zmianę ostatecznej decyzji tego organu z 29 października 2020 r. i ponowne przeliczenie i wyrównanie wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. W wyniku rozpoznania tego wniosku Komendant Powiatowy 2 kwietnia 2025 r. wydał decyzję, od której odwołanie wniósł G. K. Rozpoznając powyższe odwołanie, Komendant Wojewódzki podkreślił, że uchylenie bądź zmiana decyzji administracyjnej jest jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszania decyzji ostatecznych. Ochrona takich decyzji została wyrażona ogólną zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych zawartą w art. 16 § 1 k.p.a. i stanowi jedną z fundamentalnych zasad systemu postępowania administracyjnego, zapewniającą pewność i stabilność obrotu prawnego. Ustawa o Policji nie wprowadziła wyjątków od zasady trwałości decyzji ostatecznych z art. 16 k.p.a. Z kolei jednym z trybów wzruszania ostatecznej decyzji administracyjnej jest jej uchylenie lub zmiana na podstawie art. 154 k.p.a. Tryb ten ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy strona na podstawie decyzji, której domaga się uchylenia lub zmiany nie nabyła żadnych praw lub obowiązków. Postępowanie wszczęte i prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. nie zmierza do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną lecz do zbadania, czy zachodzą przesłanki przemawiające za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Postępowanie prowadzone na podstawie powyższego przepisu jest samodzielnym postępowaniem o zmianę lub uchylenie decyzji, którego celem jest ustalenie, czy za zmianą (uchyleniem) decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony oraz czy nie sprzeciwia się temu przepis szczególny. Ocena tych przesłanek dokonywana w kontekście wzruszenia decyzji ostatecznej należy do orzekającego w sprawie organu administracji. Zgodnie ze stanowiskiem organu odwoławczego, przesłanki określone w art. 154 § 1 k.p.a., które muszą być spełnione, aby decyzja została wzruszona to po pierwsze musi to być decyzja, która nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania, po drugie decyzja ta musi być ostateczna, po trzecie za wzruszeniem decyzji muszą przemawiać względy interesu społecznego lub słuszny interes strony. Przy czym wymagania interesu społecznego lub słusznego interesu strony muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą być zindywidualizowane, w sposób, który wynika ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. Przepis ten ustanawia nadzwyczajny tryb weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych, co jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji określonej w art. 16 k.p.a., zatem określone nim przesłanki nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego, decyzja, której dotyczy wniosek nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania, bowiem odmawia załatwienia sprawy zgodnie z wnioskiem strony z 21 marca 2025 r. Organ wskazał, że odwołujący we wniosku z 26 listopada 2018 r. powoływał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, w którym orzeczono, że przepis art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Odmawiając uwzględnienia wniosku organ powołał się na art. 9 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 1610). Organ odwoławczy zaznaczył, że decyzją z 29 października 2020 r. odmówiono skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy od której strona nie wniosła odwołania, skutkiem czego stała się ostateczna w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. W odniesieniu do przesłanki interesu społecznego lub słusznego interesu strony organ stwierdził, przywołując stosowne orzecznictwo, że przedmiotem postępowania prowadzonego w oparciu o art. 154 k.p.a. nie jest rozstrzygnięcie sprawy co do istoty "od nowa", ale sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za zmianą decyzji ostatecznej. Postępowanie to nie może zmierzać do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym orzeczeniem. Dlatego słuszny interes strony nie może sprowadzać się do kwestionowania decyzji z uwagi na jej wadliwość merytoryczną. Z tych względów argumentacja odwołania na temat niezgodności wydanej decyzji z normami konstytucyjnymi nie mogła skutkować uwzględnieniem wniosku. W sytuacji, gdy strona nie podjęła działań polegających na przedstawieniu swojej argumentacji w zwykłym postępowaniu to brak jest podstaw do zmiany ostatecznej decyzji z uwagi na interes strony. Podsumowując Komendant Wojewódzki stwierdził, że decyzja Komendanta Powiatowego nr 35 z 29 października 2020 r. została wydana w sposób prawidłowy, co uzasadnia podstawę do odmowy uchylenia zaskarżonej decyzji w trybie art. 154 k.p.a. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję G. K. zarzucił temu rozstrzygnięciu działanie, które uniemożliwiło mu realizację gwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariusza Policji do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu z tytułu jego niewykorzystania oraz naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w zw. z art. 115a ustawy o Policji w zakresie związanym z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego RP z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, a przez to pozbawienia należnych mu z mocy prawa świadczeń w postaci właściwej wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie decyzji w oparciu o dowody zebrane w sprawie, a także zasądzenie wyrównania wraz z odsetkami i wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego zgodnie z wyrokiem TK. W uzasadnieniu skargi jej autor przedstawił powody, dla których nie odwoływał się od decyzji z 29 października 2020 r. wskazując na celową zwłokę organu Policji do pozytywnego załatwienia jego wniosku o ponowne naliczenie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy z uwzględnieniem wyroku TK z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15. Zdaniem skarżącego, jego roszczenie powstało z dniem 6 listopada 2018 r., tj. z dniem w którym ww. wyrok został ogłoszony. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Kielcach wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Zwrócił się również o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak też decyzja organu I instancji, naruszają przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona została decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Skarżysku-Kamiennej odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej o odmowie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy. Postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego o uchylenie i zmianę decyzji ostatecznej odmawiającej mu wypłaty wyrównania ekwiwalentu za urlop. We wniosku strona wskazała art. 154 k.p.a. Zgodnie z art. 154 § 1 k.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zgodzić należy się z Komendantem Wojewódzkim, że postępowanie wszczęte i prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. nie zmierza do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, lecz do zbadania, czy zachodzą przesłanki przemawiające za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej w jednym tylko aspekcie, a mianowicie, czy za jej zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Do organu administracji orzekającego w sprawie należy ocena, czy w rozpatrywanym przypadku interes społeczny lub słuszny interes strony przemawia za wzruszeniem decyzji ostatecznej. Badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. W przeciwnym wypadku wszczęcie postępowania z art. 154 k.p.a. stawałoby się konkurencyjne dla innych trybów postępowania. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. również postępowanie dowodowe winno być prowadzone jedynie pod kątem ustalenia, czy za zmianą (uchyleniem) decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Co więcej, dla uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie odwołalności fakultatywnej (art. 154 i 155 k.p.a.) bez znaczenia jest czy weryfikowana decyzja jest zgodna z prawem czy została wydana z jego niekwalifikowanym naruszeniem. Organ miał zatem obowiązek rozważyć możliwość zastosowania art. 154 § 1 k.p.a., który odwołuje się do takich pojęć jak "interes społeczny" czy "słuszny interes strony". Ocena, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa, przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony, należy do właściwego organu administracji publicznej, który jest w tym zakresie związany przepisem art. 7 k.p.a. in fine. Przesłanki wymagania interesu społecznego lub słusznego interesu strony (art. 154 § 1 k.p.a.) muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą zyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy (wyrok NSA z 23 lutego 2007 r., I OSK 553/06). Pojęcie "słuszny interes strony" ma charakter nieostry i niedookreślony. W orzecznictwie wyrażane jest stanowisko, że uwzględnienie interesu strony w rozumieniu art. 154 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, że mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, nie pozostającego w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ przyjmuje ten sposób rozstrzygnięcia, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony na korzystniejszą. Treść "słusznego" a zatem kwalifikowanego interesu strony powinna być ustalana w danej sprawie i musi ulec konkretyzacji wynikającej z jej stanu faktycznego i prawnego. Kategoria interesu społecznego jest zaś pojęciem dynamicznym, stopniowalnym i zmiennym w czasie, co oznacza, iż także ono powinno być rozpatrywane na tle konkretnej sprawy. W interesie społecznym niewątpliwe pozostaje, aby stan faktyczny sprawy odpowiadał stanowi prawnemu, co jest elementem stabilności porządku prawnego. Nie jest przy tym wykluczona sytuacja, w której za weryfikacją decyzji ostatecznej przemawiać będzie zarówno interes społeczny jak i słuszny interes strony. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje, że zastosowanie art. 154 k.p.a. jest możliwe niezależnie od tego, czy przedmiotem wniosku jest decyzja związana czy uznaniowa, istotne jest natomiast aby zastosowanie tego trybu nie doprowadziło do stanu niezgodnego z prawem. Z samego charakteru decyzji administracyjnej nie można więc czynić przeszkody do uwzględnienia wniosku złożonego w trybie art. 154 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt II OSK 1457/17). Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 K.p.a. musi być więc interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Rozpatrując kwestię przesłanek z art. 154 K.p.a., należy przyjąć, że słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 K.p.a., zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1406/06 publ. CBOSA). Należy jednocześnie podkreślić, że ustawowa przesłanka o jakiej mowa w art. 154 K.p.a. tj. słuszny interes strony, nie jest przesłanką abstrakcyjną, ale konkretną odnoszącą się do danej sprawy i wywodzoną z decyzji ostatecznej, co do której został uruchomiony tryb nadzwyczajny. Stąd nie jest możliwe wywiedzenie słusznego interesu strony tylko z art. 154 K.p.a., istnienie tego słusznego interesu musi wynikać z rozwiązań materialnoprawnych na podstawie których wydana została ostateczna decyzja, co do której uruchomiono tryb z art.154 K.p.a. Na podstawie art. 154 K.p.a. może być zmieniona lub uchylona decyzja ostateczna prawidłowa (wydana zgodnie z przepisami prawa), jak również decyzja wadliwa prawnie. Celem postępowania administracyjnego jest wydanie prawidłowego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli rozstrzygnięcie nie jest prawidłowe, nie jest zgodne z prawem, możliwe jest jego wzruszenie. Natomiast gdy wadliwości rozstrzygnięcia nie uzasadniają ani stwierdzenie nieważności decyzji, ani wznowienia postępowania, ocena tych wadliwości może być przedmiotem postępowania o uchylenie lub zmianę decyzji w trybie art. 154 lub 155 K.p.a. W sytuacji zatem, gdy przy uwzględnieniu interesu społecznego lub słusznego interesu strony możliwa jest taka zmiana decyzji względnie jej uchylenie, która nie prowadzi do sprzeczności z powszechnie obowiązującą normą prawną (której np. rozumienie od wydania decyzji "pierwotnej" uległo zmianie), to co do zasady nie ma przeszkód, by na gruncie omawianej regulacji doszło także do zmiany lub uchylenia decyzji o charakterze związanym. Warunkiem jest to, aby całość systemu prawnego nie stała temu na przeszkodzie (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2019 r. sygn. akt I OSK 2893/17 publ. CBOSA). Z materiału dowodowego wynika, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem 16 lipca 2007 r. i stosownie do art. 114 ust. 1 ustawy o Policji otrzymał ekwiwalent za urlop, co według organu skutkuje brakiem podstaw do zmiany decyzji. Powyższe stanowisko Komendanta Wojewódzkiego jest nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności. W kwestionowanej w trybie art. 154 K.p.a. decyzji z 30 maja 2025 r. nr 10/25, organ w istocie podtrzymał literalną wykładnię art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych, jakiej dokonał organ I instancji, wyłączającą możliwość zastosowania zgodnych z Konstytucją RP zasad obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wobec funkcjonariuszy, którzy - jak skarżący - zostali zwolnieni ze służby przed 6 listopada 2018 r., a wnioski o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego złożyli po wspomnianej wyżej dacie. W świetle orzecznictwa, przyjęcie za prawidłową wykładni przepisów przejściowych zastosowaną przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach w ostatecznej decyzji nr 35 z 29 października 2020 r., oznaczałoby istnienie zjawiska tzw. "wtórnej niekonstytucyjności", które polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne. Oznaczałoby to, że ustawodawca przepisami przejściowymi próbuje ograniczyć zakres zastosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, a nadto narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków TK, które wiążą również ustawodawcę. Zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach oznaczają zatem konieczność wzięcia pod uwagę przy wykładni przepisu art. 115a ustawy o Policji, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., K 7/15. Skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne brzmienie art. 115a ustawy o Policji w zakresie współczynnika 1/30, to posłużenie się przez ustawodawcę w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach sformułowaniem "na zasadach wynikających z przepisów ustawy" oznacza, iż należy stosować art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, jednak z wyłączeniem tej jego części (dotyczącej współczynnika ekwiwalentu w wysokości 1/30), która została uznana za sprzeczną z przepisami ustawy zasadniczej i którą należy wypełnić treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Nie może być wątpliwości, że podjęcie rozstrzygnięcia w trybie art. 154 § 1 k.p.a. uwzględniającego wyrok TK i linię orzeczniczą sądów administracyjnych ukształtowaną po wydaniu tego wyroku przez TK nie może prowadzić do stanu naruszenia prawa w kontekście brzmienia art. 115a ustawy o Policji i art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Sądy wskazały bowiem, jak te przepisy prawa należy interpretować w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Jedną z przyczyn zastosowania art. 154 k.p.a. może być zmiana wykładni prawa dokonana po wydaniu decyzji ostatecznej, a odnosząca się do podstawy prawnej wydania weryfikowanej decyzji ostatecznej, ponieważ celem zastosowania tego przepisu nie jest eliminowanie, na zasadzie tzw. uznania administracyjnego, decyzji administracyjnej, ze względu na jej istotną wadliwość, ale ze względu na wystąpienie innych przesłanek, także tych pozaprawnych (wyrok NSA z 18 września 2019 r. sygn. I OSK 2893/17, lex nr 2721994). Z uwagi na powyższe, nie zasługuje na akceptację stanowisko wyrażone przez Komendanta Wojewódzkiego w zaskarżonej decyzji, że zmiana kwestionowanej decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a., byłaby sprzeczna z interesem społecznym, skutkując eliminacją prawidłowego rozstrzygnięcia. Za niewzruszalnością takiej decyzji nie może przemawiać przywoływana przez ten organ zasada trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 k.p.a.), ponieważ nie ma wystarczających racji, aby przedkładać dalsze formalne obowiązywanie decyzji ostatecznej nad rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z prawem. Z tych też względów zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Komendanta Powiatowego nr 1 z 2 kwietnia 2025 r., wydane zostały z naruszeniem przepisu art. 154 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i dlatego zasadnym było wyeliminowane ich z obrotu prawnego. Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze przedstawioną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenę prawną, wedle której art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nie może stanowić przeszkody do zastosowania w stanie sprawy art. 115a ustawy. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd administracyjny kontroluje zaskarżony akt w aspekcie jego legalności tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego, w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Dokonując oceny w ww. zakresie Sąd nie może zastępować organów administracji zarówno w ustalaniu stanu faktycznego, jak i w wyjaśnianiu podstawy prawnej, które to zadania należą do organów administracji publicznej. Stąd żądanie wydania decyzji przez Sąd i zasądzenia wyrównania ekwiwalentu pieniężnego wraz z odsetkami nie zasługują na uwzględnienie. Organy - ponownie rozpoznając niniejszą sprawę - stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. uwzględnią powyższą ocenę prawną i wskazania Sądu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło