II SA/Ke 379/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014r. sprawy ze skargi [...] K. W. i wspólnicy Spółka Jawna z siedzibą w [...] na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia oddala skargę. Okręgowy Inspektor Pracy w K. postanowieniem z dnia [...], znak [...] po rozpoznaniu wniesionego przez [...] Spółka Jawna w K. odwołania, na postanowienie inspektora pracy z [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 144 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej przez inspektora pracy zakończonej protokołem kontroli podpisanym w dniu 23 stycznia 2014 r. stwierdzono niewykonanie decyzji nr 4,5,6,7,8 i 9 z prawomocnego nakazu inspektora pracy z dnia 19 marca 2013 r. pomimo doręczonego w dniu 25 lipca 2013 r. upomnienia. W związku z powyższym zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne i wymierzona grzywna w celu przymuszenia w kwocie 2000 zł. Organ II instancji wskazał, że okoliczności związane z wydaniem egzekwowanych decyzji, a także fakt ich częściowego niewykonania nie budzą żadnych wątpliwości. Zobowiązany w upomnieniu wzywającym do realizacji decyzji został pouczony, że w przypadku niewykonania obowiązku zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne przewidziane dla egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym. W niniejszej sprawie prawidłowo zastosowano grzywnę w celu przymuszenia bowiem w przypadku egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - decyzji nakazujących wypłatę świadczeń ze stosunku pracy, jest to jedyny środek egzekucyjny jaki może być zastosowany. Grzywna została zastosowana w kwocie poniżej górnej granicy określonej przepisami. Co do zastosowanej grzywny w celu przymuszenia i jej wysokości Inspektor Okręgowy podniósł, że grzywna ta nie jest karą. Jest to dolegliwość, która ma przymusić zobowiązanego do realizacji ciążącego na nim obowiązku przy czym prawo nakazuje zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony. Ustalając kwotę grzywny organ kierował się zasadą celowości i skuteczności zastosowanego środka. Wymierzając grzywnę wziął pod uwagę upływ czasu, w jakim zobowiązany zwleka z wykonaniem nałożonego na niego decyzją obowiązku, charakter nałożonego obowiązku (wypłata świadczenia ze stosunku pracy) oraz koszt realizacji decyzji uwzględniając ich częściowe wykonanie. W ocenie organu grzywna w wysokości 2.000 zł (przy 50.000 zł górnej ustawowej granicy) biorąc pod uwagę kwotę, którą zobowiązany ma zapłacić realizując decyzje, będzie adekwatnym i skutecznym środkiem egzekucyjnym. Organ odwoławczy także dodał, że nie można z treści art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wywodzić, że organ ma obowiązek uzasadniania wysokości zastosowanej grzywny możliwościami finansowymi zobowiązanego. Tym bardziej, że zobowiązany może się uwolnić od zapłacenia grzywny, wykonując ciążący na nim obowiązek (wykonanie egzekwowanej decyzji - o ile nastąpi przed ściągnięciem kwoty grzywny, będzie stanowiło podstawę do jej umorzenia). Aktualnie jednak sam zobowiązany przyznaje w zażaleniu, że egzekwowane decyzje w dalszym ciągu nie są w części wykonane, co nie daje podstaw do umorzenia grzywny. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] Jawna w K. zarzucili, że wymierzając grzywnę organ nie wziął pod uwagę wysokości zaległych wynagrodzeń oraz trudnej sytuacji spółki. Wskazali, że organ nie uzasadnił dlaczego akurat taką wysokość grzywny uznał za właściwą. Ponadto grzywnę można wymierzyć tylko w celu przymuszenia do obowiązków niepieniężnych albo wykonalnych zastępczo, a w tej sprawie chodzi o obowiązek pieniężny w postaci zapłaty wynagrodzeń. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 94 pkt 5 Kodeksu pracy jednym z obowiązków ciążących na pracodawcy jest terminowe i prawidłowe wypłacanie wynagrodzenia należnego pracownikowi. Z kolei w myśl art. 184 § 1 tej ustawy nadzór i kontrolę przestrzegania prawa pracy, w tym przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, sprawuje Państwowa Inspekcja Pracy. Powyższa zasada znajduje potwierdzenie w art. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 404 ze zm.) zgodnie z którymi Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w zakresie określonym w ustawie, natomiast art. 11 pkt 7 powołanej ustawy stanowi, że w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia, właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione odpowiednio do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu. Realizację powołanego przepisu na gruncie rozpoznawanej sprawy stanowił nakaz inspektora pracy z dnia 19 marca 2013 r., którym strona skarżąca została zobowiązana do natychmiastowej wypłaty wynagrodzeń oraz innych świadczeń pracownikom wymienionym w tym nakazie. Pomimo upomnienia z dniu 23 lipca 2013 r., skarżąc spółka nie wykonała wszystkich ciążących na niej na podstawie ww. nakazu obowiązków, co uzasadniało wszczęcie wobec niej postępowania egzekucyjnego w administracji w celu przymuszenia do ich realizacji. Powyższe okoliczności faktyczne są bezsporne i nie były kwestionowane przez stronę skarżącą. Natomiast skarżąca spółka zarzuca, że wysokość grzywny jest zbyt wygórowana, a organ nie uzasadnił dlaczego akurat taką jej wysokość uznał za właściwą oraz, że grzywna ta w ogóle nie powinna być wymierzona, gdyż wypłata wynagrodzeń nie jest obowiązkiem niepieniężnym. Powyższe zarzuty należy uznać za niezasadne. Zgodnie z art. 119 § 1. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2012.1015 ze zm.) grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Wbrew zarzutom skargi egzekucja wszczęta w niniejszej sprawie dotyczyła obowiązków o charakterze niepieniężnym, miała bowiem na celu przymuszenie skarżącej do określonego zachowania się - wypłaty pracownikom wynagrodzeń. Przedmiotem postępowania egzekucyjnego był nakaz inspektora pracy. Wykonanie tego nakazu należy zaliczyć do obowiązku o charakterze niepieniężnym (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2003 r. SA/Sz 2831/02, dostępny - orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem przymuszenie zobowiązanego do określonego zachowania, w tym wypadku do wykonania obowiązku określonego w nakazie inspektora pracy, przesądza o niepieniężnym charakterze obowiązku będącego przedmiotem egzekucji, chociaż sama realizacja zobowiązania nastąpi poprzez wypłatę określonych kwot pieniężnych. W ocenie Sądu organ odwoławczy wszechstronnie, w nawiązaniu do okoliczności niniejszej sprawy uzasadnił, dlaczego jego zdaniem zasadnym będzie nałożenie grzywny w celu przymuszenia w wysokości 2000 tysięcy złotych. Rację ma organ, że kondycja finansowa zobowiązanego nie może stanowić podstawy do zaniechania prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto jeśli sam skarżący przyznaje w skardze, że istniejące wobec pracowników należności są niższe niż nałożona na niego grzywna, to nie ma przeszkód, aby wykonał nakaz z dnia 19 marca 2013 r., co spowoduje odstąpienie od ściągnięcie tej grzywny. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.