II SA/Ke 41/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Detka po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. C. na uchwałę Rady Miejskiej w Łagowie z dnia 24 listopada 2025 r. nr XXVI/126/25 w przedmiocie wyrażenia zgody na utworzenie i przystąpienie do spółdzielni energetycznej postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić R. C. kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. R. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na uchwałę nr XXVI/126/25 Rady Miejskiej w Łagowie z dnia 24 listopada 2025 r. w sprawie wyrażenia zgody na utworzenie i przystąpienie do spółdzielni energetycznej o nazwie "Spółdzielnia Energetyczna Łagów" z siedzibą w Łagowie. Zarządzeniem starszego referendarza sądowego z 20 stycznia 2026 r., doręczonym 30 stycznia 2026 r., skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, m.in. przez określenie w jaki sposób zaskarżona uchwała naruszyła jego konkretnie wskazany, indywidualny interes prawny, wynikający z przepisów prawa materialnego. W piśmie z 5 lutego 2025 r., stanowiącym wykonanie powyższego zobowiązania, skarżący wskazał w szczególności, że uchwała została podjęta bez zgody mieszkańców, dotyczy opłacania wynagrodzeń dla osób zarządzających Spółdzielnią, pochodzących z budżetu gminy, a więc z podatków, w związku z tym uchwała narusza indywidualny interes każdego mieszkańca. Skarżący poddał krytyce podjętą uchwałę pod kątem ryzyka, jakie ze sobą niesie, kosztów funkcjonowania w stosunku do oczekiwanych zysków podkreślając, że zaskarżona uchwała narusza nie tylko jego indywidualny interes prawny, interes strony, ogranicza nie tylko jego, ale także innych mieszkańców interes, choćby poprzez próbę przymuszenia mieszkańców, którzy wyrażą wolę bycia członkiem spółdzielni energetycznej, do zgody na przeprowadzenie przez ich własność instalacji odnawialnych źródeł energii, montażu urządzeń, bez wymogu zawarcia umowy służebności przesyłu, co już się zdarza w niektórych przypadkach w Polsce i bezprawnego zasiedzenia nieruchomości. Zdaniem skarżącego, nie można w tej sytuacji rozpatrywać indywidualnego naruszenia jego interesu prawnego, bowiem stanowi to jednocześnie możliwe naruszenie kilkudziesięciu tysięcy indywidualnych interesów każdego mieszkańca gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi sąd zobowiązany jest do ustalenia, czy odpowiada ona warunkom formalnym, czy wniesiona została w terminie, a także czy jest dopuszczalna. W myśl art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143., dalej "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Przepisem szczególnym, w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., był w tej sprawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 z późn. zm.), zwanej dalej u.s.g., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Tak rozumiana legitymacja skargowa służy podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżony akt własnego interesu prawnego lub uprawnienia, innymi słowy wykaże, że akt ten godzi w indywidualną sferę prawną podmiotu przez wywołanie negatywnych następstw prawnych. Podmiot skarżący akt w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wykazać istnienie związku pomiędzy tym aktem, a jego indywidualną sytuacją prawną, tj. wykazać, że zaskarżony akt poprzez naruszenie prawa jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawno-materialną (wynikającą z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego), nakłada obowiązki, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realność interesu prawnego strony, kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. O powodzeniu takiej skargi przesądza bowiem wykazanie naruszenia przez organ konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 1 kwietnia 2009 r., II OSK 1475/08; 12 marca 2013 r., I OSK 1761/12; 22 marca 2013 r., I OSK 2236/12; wyrok WSA w Kielcach z 26 lipca 2021 r., II SA/Ke 545/21, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA). Podkreśla się także, że uprawnienie wynikające z art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, tak więc nawet ewentualna sprzeczność danego aktu z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli akt ten nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia strony skarżącej (zob. wyrok NSA z 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, LEX nr 81964). Zaprezentowane wyżej poglądy Sąd orzekający w pełni podziela i przyjmuje jako własne. Podejmując próbę określenia, w jaki sposób zaskarżona uchwała naruszyła konkretnie wskazany, indywidualny interes prawny skarżącego, R. C. w piśmie z 5 lutego 2026 r. skupił się w szczególności na wykazaniu, że narusza ona obiektywny porządek prawny oraz interes mieszkańców gminy, co - w świetle art. 101 ust. 1 u.s.g. - nie daje podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszenia własnego interesu prawnego skarżącego i nie otwiera Sądowi drogi do merytorycznej oceny zasadności wniesionej skargi. Podobna argumentacja znajduje się zresztą w samej skardze, w której R. C. upatruje podstaw własnego interesu prawnego jedynie w fakcie, że jest mieszkańcem Gminy Łagów. Należy wskazać jednocześnie, że zaskarżona uchwała o wyrażeniu zgody na utworzenie i przystąpienie przez gminę do spółdzielni energetycznej, podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. f u.s.g., ma charakter organizacyjno-majątkowy, stanowi element wykonywania zadań własnych gminy, jest podstawą do podjęcia czynności cywilnoprawnych, nie zawiera norm generalnych i abstrakcyjnych i nie jest aktem prawa miejscowego. Uchwały dotyczące przystępowania przez gminę do podmiotów prawa prywatnego (spółek, związków, porozumień) co do zasady nie kształtują bezpośrednio praw ani obowiązków mieszkańców. Również podnoszone przez skarżącego twierdzenia o możliwych skutkach finansowych dla budżetu gminy mają charakter pośredni i hipotetyczny. Potencjalny wpływ uchwały na budżet gminy nie oznacza automatycznie naruszenia interesu prawnego podatnika lokalnego. Sam fakt bycia mieszkańcem gminy nie jest natomiast wystarczający do przyjęcia legitymacji skargowej (por. np. postanowienie WSA w Warszawie z 7 sierpnia 2024 r., sygn. I SA/Wa 1472/24, CBOSA). Mieszkaniec gminy nie może skutecznie zaskarżyć uchwały dotyczącej sfery majątkowej gminy wyłącznie z tej racji, że jest członkiem wspólnoty samorządowej. W stanie rozpatrywanej sprawy Sąd nie dopatrzył się takich okoliczności, które pozwalałyby na przyjęcie, że zaskarżona uchwała w jakikolwiek sposób narusza interes prawny R. C. w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., tj. zmienia jego dotychczasową sytuację materialnoprawną. W ocenie Sądu, związek pomiędzy uchwałą objętą skargą, a sytuacją prawną R. C. jest pośredni i hipotetyczny, a więc nie ma charakteru realnego, co nie daje podstaw do merytorycznego rozpoznania skargi przez sąd administracyjny. Mając na uwadze powyższe Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a., o czym orzekł jak w punkcie I sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego Sąd orzekł w punkcie II sentencji na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.