II SA/Ke 424/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk – Moskal po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gry na automatach poza kasynem p o s t a n a w i a : odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...], wymierzającą karę pieniężną w łącznej wysokości 48.000,00 zł za urządzanie gry poza kasynem gry na automatach o nazwie: [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł G. G., prowadzący działalność gospodarczą [...], składając jednocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W tym ostatnim zakresie skarżący wskazał, oprócz zarzutów co do kwestionowanej decyzji, na grożące mu znaczną szkodę majątkową oraz trudnie do odwrócenia skutki – z uwagi na wysokość nałożonej kary - 48.000 zł. Tymczasem [...] nie dysponuje wolnymi środkami w tak znaczącej kwocie. W konsekwencji uiszczenie kary z pewnością odbije się na prowadzonej działalności gospodarczej, powodując istotne jej ograniczenie – wobec braku możliwości realizowania zaplanowanych przedsięwzięć inwestycyjnych, obsługi bieżących zobowiązań wobec kontrahentów, a nawet Skarbu Państwa. Uzasadniając wniosek skarżący wyjaśnił, że za okres od stycznia do października 2015 r. poniósł wydatki w wysokości 1.552.215,73 zł, podczas gdy przychód stanowił kwotę 1.646.517,49 zł. Dodatkowo w tym okresie dokonał też wydatków na zakup towarów i usług w kwocie 43.215,22 zł. Koszty te nie uwzględniają rozliczeń VAT w kwocie 36.944 zł do zapłacenia za ww. okres. Zdaniem skarżącego, kara pieniężna stanowi zatem znaczne obciążenie finansowe i jej uiszczenie może spowodować niemożność dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Z tej przyczyny wniosek winien zostać uwzględniony, zaś rację podnoszonej argumentacji potwierdzają poglądy prawne zaprezentowane między innymi w postanowieniu WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, NSA w postanowieniu z 1 grudnia 2015r., sygn. akt II GZ 770/15 oraz NSA z 25 lutego 2015r., sygn. akt I GSK 80/15. Do wniosku skarżący załączył kopie rozliczenia VAT od stycznia do października 2015r. oraz wyciąg z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jeśli chodzi o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności po przekazaniu akt sądowi, jest to możliwe tylko na wniosek i tylko w razie spełnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy P.p.s.a. Tymi przesłankami są: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Omawiana instytucja wprowadza wyjątek od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja (postanowienie) korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona skarżąca ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14 listopada 2006r., II FZ 585/06, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Strona skarżąca winna zatem wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. W judykaturze podkreśla się też, że podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. postanowienia NSA: z 25 kwietnia 2012r., sygn. akt II FSK 498/12; z 10 maja 2011r., sygn. akt II FZ 106/11; z 9 września 2011r., sygn. akt II FSK 1501/11, dostępne j.w.). Mając na względzie powyższe zauważyć należy, że wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie mogą uzasadniać podnoszone w skardze merytoryczne zarzuty przeciwko zaskarżonej decyzji, tj. z powodu jej wydania z naruszeniem prawa. Podkreślić przy tym trzeba, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest bowiem pogląd, zgodnie z którym ponoszenie wydatków pieniężnych nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o spełnienie świadczenia pieniężnego z natury rzeczy przecież odwracalnego w przypadku, gdyby okazało się ono nienależne. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to zatem sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie ochrony tymczasowej, o której mowa w powołanych wyżej przepisach p.p.s.a. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Analizując załączoną do wniesionej w dniu 12 kwietnia 2016r. skargi dokumentację (wyciąg z podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów za 2015r., k. 20 oraz rozliczenie VAT od stycznia do października 2015r., k. 19) stwierdzić należy, że w realiach niniejszej sprawy skarżący nie wykazał, że w jego przypadku wystąpiły przesłanki do wstrzymania zaskarżonej decyzji, określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie uprawdopodobnił bowiem wystąpienia okoliczności potwierdzających wystąpienie niekorzystnych z punktu widzenia jego interesów następstw wykonania decyzji. W tym zakresie należy zwrócić uwagę, że przedstawione dokumenty (obrazujące sytuację finansową z okresu poprzedzającego o ponad 3 miesiące wniesienie skargi) jedynie w sposób wybiórczy odzwierciedlają aktualną sytuację finansową skarżącego i jego możliwości płatnicze, które – wbrew twierdzeniom wniosku – nie są złe (zgodnie z oświadczeniem skarżącego w podanym okresie uzyskał on przychód w wysokości 1.646.517,49 zł, dokonał też zakupu towarów i usług na kwotę 43.215,22 zł). Powołany we wniosku stan faktyczny w żaden sposób nie prowadzi do wniosku, że płynność finansowa skarżącego została w jakikolwiek sposób zagrożona. W tej sytuacji tut. Sąd w całości podziela stanowisko przedstawione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 12 lipca 2016r. o sygn. akt VIII SA/Wa 413/16, wydanym w odniesieniu do wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w okolicznościach faktycznych i prawnych, podobnych do zaistniałych w niniejszej sprawie. Mianowicie, jak wskazał Sąd w tym orzeczeniu, skarżący nie uprawdopodobnił, jaką szkodę lub jakie konkretnie trudne do odwrócenia skutki może spowodować wyegzekwowanie od niego nałożonej decyzją ostateczną kary pieniężnej. W tym zakresie za niewystarczające należy uznać ogólne twierdzenie o tym, że uiszczenie kary może obecnie spowodować niemożność prowadzenia dalszej działalności gospodarczej, przy jednoczesnym poprzestaniu przez stronę na złożeniu dokumentacji, obrazującej jego sytuację finansową jedynie za 2015r. Natomiast sam fakt, że wydatki związane z prowadzeniem własnej działalności gospodarczej przekraczają (według zawartych we wniosku twierdzeń) możliwości skarżącego do opłacenia przedmiotowej kary pieniężnej – bez wykazania, jaka jest jego aktualnie rzeczywista sytuacja finansowa – nie przesądza o aktualnych zdolnościach płatniczych skarżącego, które pozostają w niniejszej sprawie niewyjaśnione. Nie wiadomo zatem, czy istnienie wskazanego zobowiązania może spowodować niewypłacalność i konieczność likwidacji działalności, tym bardziej, że skarżący zamknął przecież 2015 rok dodatnim wynikiem finansowym i nie twierdzi, by obecnie utracił płynność finansową. Zaznaczyć przy tym trzeba, że strona w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów. W takich okolicznościach, w ocenie Sądu, stanowisko skarżącego nie jest wystarczające do uwzględnienia wniosku. Skarżący przedstawił jedynie swoje subiektywne obawy, wskazując ogólne skutki, które mogą nastąpić w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Strona nie uprawdopodobniła jednak – w kontekście aktualnej sytuacji finansowej w 2016r. – że konsekwencje te mogą ją dotknąć w przewidywalnej przyszłości. Tym samym nie zostały spełnione ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Natomiast w orzecznictwie przyjmuje się że wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniać mogą tylko konkretne okoliczności, będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Innymi słowy strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności. Reasumując, skoro skarżący nie uprawdopodobnił niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody, to nie można przyjąć, że wykonanie decyzji spowodowałoby taką szkodę. Skarżący nie wykazał również, że wykonanie decyzji mogłoby rodzić niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Końcowo dodać należy, że w podobnych okolicznościach faktycznych postanowieniem z 7 lipca 2016r. sygn. akt II GZ 688/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 kwietnia 2016r. sygn. akt III SA/Lu 570/16 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (dostępne j.w.). Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji postanowienia – na podstawie art. 61 § 3 ustawy P.p.s.a.