II SA/Ke 426/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Armański, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty z dnia 30 czerwca 2025 r. znak: KO.I.5741.2.2025 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty na rzecz A. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Ke 426/25 Uzasadnienie Postanowieniem z 30 czerwca 2025 r., znak: KO.I.5741.2.2025, Świętokrzyski Kurator Oświaty, po rozpoznaniu odwołania A. W. od orzeczenia Zespołu Orzekającego Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w J. z 12 maja 2025 r., nr [...], o potrzebie kształcenia specjalnego M. W., działając na podstawie m.in. art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Orzeczenie z 12 maja 2025 r. zostało doręczone A. W. przez pocztę 19 maja 2025 r., co ustalono na podstawie opcji śledzenia przesyłki. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od tego orzeczenia upływał zatem dla niego 2 czerwca 2025 r. Odwołanie A. W., opatrzone datą 2 czerwca 2023 r., zostało dostarczone do Poradni przesyłką kurierską I. 3 czerwca 2025 r. Z opcji śledzenia przesyłek wynika, że ww. odwołanie zostało nadane za pośrednictwem I. 2 czerwca 2025 r. Zgodnie ze stanowiskiem organu, I. nie jest operatorem wyznaczonym, o którym mowa w art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., co oznacza, że za datę wniesienia odwołania należy uznać datę jego wpływu do Poradni, tj. 3 czerwca 2025 r. W konsekwencji, należało uznać, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W skardze do tut. Sądu A. W. zarzucił powyższemu rozstrzygnięciu Kuratora naruszenie prawa procesowego, tj.: 1. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że skarżący wnosząc odwołanie za pośrednictwem kuriera I. uchybił terminowi do jego wniesienia; 2. art. 57 § 5 pkt 2 w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, at. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak całościowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego; 3. niewłaściwą wykładnię art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.; 4. art. 107 § 3 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w sposób lakoniczny. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zasądzenie kosztów postępowania, rozpoznanie skargi na rozprawie, rozpoznanie skargi także poza zakresem zarzutów stosownie do art. 134 p.p.s.a. W uzasadnieniu podniesiono, że Sąd Najwyższy (SN) powziął na tle art. 165 § 2 k.p.c., którego treść w relewantnym dla rozpoznawanej sprawy zakresie odpowiada treści art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., wątpliwości dotyczące wykładni art. 7 ust. 1 zd. pierwsze dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego i usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług, zmienionej dyrektywą 2008/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lutego 2008 r., w związku z powyższym postanowieniem z 19 lipca 2017 r., sygn. III UZP 3/17, wystąpił do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z pytaniem prawnym. Trybunał ten w wyroku z 27 marca 2019 r. w sprawie C-545/17 wskazał, że przepis prawa krajowego, który uznaje za równoznaczne z wniesieniem pisma procesowego do danego sądu jedynie złożenie takiego pisma w placówce pocztowej jednego operatora wyznaczonego do świadczenia usługi powszechnej, i to bez obiektywnego uzasadnienia opartego na względach porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego, narusza art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 8 dyrektywy 97/67/WE. W ślad za powyższym SN postanowieniem z 29 sierpnia 2019 r., sygn. III UZP 3/17, uznał, że nadanie pisma procesowego za pośrednictwem operatora pocztowego niebędącego operatorem wyznaczonym jest równoznaczne z wniesieniem pisma procesowego do sądu (art. 165 § 2 k.p.c. w zw. z art. 7 ust. 1 zd. pierwsze dyrektywy Dyrektywa 97/67/WE). Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach I GSK 562/18, I GSK 574/18 przyjął, że ww. wyrok TSUE i postanowienie SN powinny mieć znaczenie przy interpretacji innych przepisów wprowadzających podobne rozwiązania. Określony zatem w art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin na wniesienie pisma należy uznać za zachowany również wtedy, gdy przed jego upływem pismo zostało nadane za pośrednictwem innego niż wyznaczony operatora pocztowego. W świetle powyższego, zdaniem skarżącego, odwołanie wniesione ostatniego dnia terminu do I. – operatora pocztowego niebędącego operatorem wyznaczonym w rozumieniu przepisów Prawa pocztowego, jest wniesione w ustawowym terminie. W odpowiedzi na skargę Świętokrzyski Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo powołał się na stanowisko sądów administracyjnych na tle art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., w tym uchwałę siedmiu sędziów NSA z 19 października 2015 r., sygn. I OPS 1/15. Skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.)., dalej "p.p.s.a.", zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a, stosownie do którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przyczyną jego wydania w niniejszej sprawie było uchybienie 14-dniowemu terminowi do wniesienia odwołania określonemu w art. 129 § 2 k.p.a. W sprawie bezsporne jest, że ostatni dzień terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Zespołu Orzekającego Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w J. z 12 maja 2025 r. upływał 2 czerwca 2025 r. Bezsporne jest również, że w tej dacie skarżący nadał przesyłkę zawierającą odwołanie u operatora pocztowego I. Przesyłka wpłynęła do organu I instancji 3 czerwca 2025 r. Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Niewątpliwie I. sp. z o.o. nie jest operatorem wyznaczonym, o którym mowa w art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Należy jednak mieć na uwadze, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 27 marca 2019 r., w sprawie C-545/17 (EU:C:2019:260), wydanym w trybie pytania prejudycjalnego, stwierdził co następuje: "Art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 8 dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/6/WE z dnia 20 lutego 2008 r., należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on przepisowi prawa krajowego, który uznaje za równoznaczne z wniesieniem pisma procesowego do danego sądu jedynie złożenie takiego pisma w placówce pocztowej jednego operatora wyznaczonego do świadczenia usługi powszechnej, i to bez obiektywnego uzasadnienia opartego na względach porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego". Podkreślenia wymaga okoliczność, że wyrok TSUE wydany w trybie prejudycjalnym ma tzw. względną (powszechną) moc wiążącą, której istotą jest obowiązek uwzględniania orzeczenia TSUE także poza sprawą, w której zadane zostało pytanie prejudycjalne (por. wyrok NSA z 26 października 2021 r., sygn. II GSK 1409/21). W kontekście przywołanego wyroku TSUE, w rozpoznawanej sprawie Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 sierpnia 2024 r., sygn. I GSK 1307/23. W jego uzasadnieniu wskazano, że problematykę zachowania terminu należy rozważać na gruncie przepisów krajowych z uwzględnieniem orzecznictwa TSUE. Każde państwo członkowskie UE jest bowiem związane po pierwsze - postanowieniami Traktatów założycielskich (pierwotnym prawem wspólnotowym), po drugie - aktami przyjętymi przez instytucje UE (wtórnym prawem wspólnotowym), i po trzecie - wykładnią i stosowaniem prawa wspólnotowego wynikającą z orzecznictwa TSUE. W przywołanym wyroku NSA odniósł się również do uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 19 października 2015 r., sygn. I OPS 1/15 (ONSAiWSA 2016/2, poz. 15), z której wynika, że oddanie przed upływem przewidzianego prawem terminu pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej innego operatora niż operator wyznaczony w rozumieniu art. 83 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe nie skutkuje zachowaniem terminu w sytuacji, gdy pismo dostarczono sądowi po jego upływie". W ocenie NSA wyrażonej w wyroku w sprawie I GSK 1307/23 wskazana uchwała została podjęta w 2015 r., natomiast TSUE wydał wyrok w sprawie C-545/17 w 2019 r., co uzasadnia odstąpienie od wykładni prawa przyjętej w tej uchwale. W świetle powyższego należy przyjąć, że w rozpoznawanej sprawie Świętokrzyski Kurator Oświaty wadliwie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez skarżącego. Organ dokonując interpretacji i stosując przepis art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. nie uwzględnił bowiem wykładni prawa UE wynikającej z orzecznictwa TSUE, tj. wyroku z 27 marca 2019 r. w sprawie C-545/17. Nie ma uzasadnionych podstaw do tego, aby procesowo różnicować skutki wniesienia pisma w zależności od rodzaju operatora pocztowego. Działalność pocztowa jest bowiem działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców i wymaga wpisu do rejestru operatorów pocztowych (art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe; Dz.U. z 2025 r. poz. 366), zaś wszyscy zarejestrowani operatorzy pocztowi zobowiązani są m.in. do przestrzegania tajemnicy pocztowej i świadczenia swoich usług pocztowych w sposób zapewniający bezpieczeństwo obrotu pocztowego (art. 7 pkt 1 i 2 Prawa pocztowego). Operator pocztowy jest przedsiębiorcą uprawnionym do wykonywania działalności pocztowej, polegającej na świadczeniu usług pocztowych w obrocie krajowym lub zagranicznym, na podstawie wpisu do rejestru operatorów pocztowych (art. 1 i art. 3 pkt 12 Prawa pocztowego) i w tym zakresie spełniać winien te same wymogi co operator wyznaczony. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 13 Prawa pocztowego, operator wyznaczony to operator pocztowy obowiązany do świadczenia usług powszechnych. Pozostali operatorzy pocztowi w swojej działalności nie mają obowiązku świadczenia usług powszechnych określonych w art. 3 pkt 30 cyt. ustawy. W świetle podniesionych rozważań, należy uznać, że odwołanie wniesione do Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty za pośrednictwem I. w dniu 2 czerwca 2025 r. zostało wniesione z zachowaniem 14 dniowego terminu, przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. Tym samym zarzuty podniesione w skardze okazały się zasadne. Zaskarżone postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 134 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. skutkowało koniecznością jego uchylenia. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych obowiązkiem organu II instancji będzie rozpoznanie i rozstrzygnięcie złożonego w terminie odwołania, zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz procedury administracyjnej. Orzeczenie o kosztach oparto o art. 200 p.p.s.a.