II SA/Ke 43/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Marta Bieniek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 marca 2014r. sprawy ze skargi B. A. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania pomocy na zalesianie na 2010r. oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie na 2010rok. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 21 czerwca 2010r. B. A. złożyła wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie (schemat I – zalesianie gruntów rolnych) wraz z załacznikami. W przedmiotowym wniosku został zadeklarowany do zalesienia grunt o pow. 3,57 ha położony na działce ewidencyjnej nr [...] . Decyzją z dnia 17 maja 2011r. Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał B. A. pomoc na zalesianie w łącznej kwocie 21 320,80zł, na mocy której wnioskodawczyni uzyskała płatności z tytułu: - wsparcia na zalesienie w kwocie 17 579,00zł, płatnego jednorazowo po wykonaniu zalesienia; - premii pielęgnacyjnej w kwocie 3 723,80zł, płatnej corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia. W dniu 27 maja 2013r. (data nadania wniosku) B. A. złożyła wniosek o zmianę decyzji z dnia 17 maja 2011r. w sprawie przyznania pomocy na zalesienie – na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że porównanie treści analogicznej decyzji z 25 lipca 2012r. dotyczacej innego zalesionego gruntu z decyzją z 17 maja 2011r. uświadomiło jej, że nie ma “premii zalesieniowej" w decyzji z 2011 roku. Postanowieniem z dnia 27 września 2013r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił B. A. wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją ostateczną z dnia 17 maja 2011r. – na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie B. A. wniosła o uznanie jako powodu wznowienia postępowania “błędny instruktaż pracownika BP ARiMR, który nie pouczył lub błędnie pouczył o takim, a nie innym wypełnieniu rubryk urzędowego formularza". Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie, stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 §1 kodeksu postepowania administracyjnego, biegnącym od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postepowania. Powołana przez B. A. decyzja z 25 lipca 2012r. została doręczona jej w dniu 30 lipca 2012r., a więc termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upływał w dniu 30 sierpnia 2012r. Natomiast wniosek został złożony w dniu 27 maja 2013r. (data nadania), tak więc wniosek nie może być merytotycznie rozpoznany. Skargę na ww. postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach B. A., domagając się uchylenia zarówno tego rozstrzygnięcia, jak i postanowienia organu I instancji. Skarżąca zarzuciła organowi II instancji: - naruszenie przepisu art. 148 §1 i art. 145 k.p.a. poprzez przyjęcie, że uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz, że wznowienie jest niedopuszczalne; - naruszenie przepisu art. 149 k.p.a. poprzez niewydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, wobec spełnienia warunków formalnych wniosku – w szczególności w zakresie dochowania terminu jego złożenia i wskazania podstawy wznowienia; - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak zebrania materiału dowodowego, podjęcia wszelkich czynności dla wyjaśnienienia stanu faktycznego sprawy oraz ustalenia przyczyny i podstawy wznowienia postępowania; wobec sprzeczności, które pojawiły się w uzasadnieniu decyzji, dotyczących ustalenia podstawy wznowienia jako błędnego pouczenia przez pracownika; - naruszenie przepisów art. 89 §2 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie w sprawie rozprawy, gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy; - naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie ostatecznego wypowiedzenia się co do zgłoszonych żądań dla ustalenia podstawy i przyczyny wznowienia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Rozpatrując skargę w ramach tak ustalonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności postanowienia organu II instancji. Na wstępie podkreślić trzeba, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w postępowaniu wznowieniowym, będącym trybem nadzwyczajnym, umożliwiającym ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano było dotknięte którąkolwiek z wad, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145 a § 1 k.p.a.. Stosownie do treści art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania administracyjnego następuje z urzędu lub na żądanie strony z tym, że wznowienie postępowanie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz w art. 145a następuje wyłącznie na żądanie strony. Przed przeprowadzeniem postępowania organ administracji publicznej jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego ograniczającego się do zbadania zagadnień formalnych. Z treści art. 149 k.p.a. wynika, kiedy organ jest władny wydać postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego, bądź o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Wydanie ostatniego z powołanych rozstrzygnięć następuje wówczas, gdy wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a., a także jeśli wniosek o wznowienie postępowania nie zawiera żadnych z przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1 k.p.a. Wystąpienie jednej z wymienionych okoliczności skutkuje wydaniem przez właściwy organ postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że w świetle powyższych uregulowań właściwy organ administracji, do którego wpłynął wniosek o wznowienie postępowania, jest obowiązany z urzędu zbadać zachowanie przedmiotowego terminu. Ewentualne wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony – mimo uchybienia terminu do złożenia wniosku – stanowi bowiem rażące naruszenie prawa, jako że godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.). Dopiero pozytywne ustalenia w zakresie zachowania przedmiotowego terminu uzasadniają wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Natomiast w przypadku uchybienia przez wnioskodawcę terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania, obowiązkiem organu administracji jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania – na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.. W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy skarżąca – składając wniosek z dnia 27 maja 2013r.(data nadania) o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie na 2010 rok – zachowała ustawowo określony 1 – miesięczny termin do jego złożenia. Jak wynika bowiem z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Podkreślenia wymaga, że to strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o tych okolicznościach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26.03.2010r., sygn. akt: I OSK 99/09 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31.03.2008r., sygn. akt: I SA/Wa 1235/07, LEX nr 517145). W przeciwnym wypadku należy wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania – w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. Jakkolwiek organ swobodnie ocenia przedstawione w tym zakresie dowody, to musi ocenić je i przedstawić swoje stanowisko w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Analizując pod tym kątem niniejszą sprawę Sąd uznał, że organ prawidłowo – na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego – uznał, że przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie ustawowego jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o istnieniu okoliczności, które podaje jako podstawę do wznowienia. B. A. wymieniając w złożonym w dniu 27 maja 2013r. podaniu podstawy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ww. rozstrzygnięciem z dnia 17 maja 2011r., wskazała art. 145 § 1 pkt 5 (wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję). W uzasadnieniu wnioskodawczyni wskazała, że porównując decyzję dotyczącą innego zalesionego gruntu (chodzi o decyzję z dnia 25 lipca 2012r.) zorientowała się, że uprzednia decyzja z dnia 17 maja 2011r. nie uwzględnia jej praw do "premii zalesieniowej". Jak podaje niezwłocznie udała się do siedziby Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa celem uzyskania wyjaśnień, a następnie złożyła wniosek o wznowienie postępowania. Jak wskazał organ odwoławczy, skarżąca decyzję z 25 lipca 2012r., na którą powoływała się we wniosku o wznowienie, odebrała ją w dniu 30 lipca 2012r., natomiast wniosek nadała w dniu 27 maja 2013r. Po dogłębnej analizie akt administracyjnych niniejszej sprawy nie sposób zgodzić się ze stwierdzeniami zawartymi w skardze skarżącej. Jak słusznie bowiem zauważyły organy orzekające – ustalając stan faktyczny niniejszej sprawy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. – B. A. wiedzę o treści decyzji z dnia 25 lipca 2012r. powzięła w dniu 30 lipca 2012r., tj. w dniu jej otrzymania, natomiast wniosek o wznowienie postępowania złożyła po upływie 10 miesięcy od zauważenia różnicy w decyzjach z 25 lipca 2012r. i 11 maja 2011r. Potwierdza to treść jej wniosku w przedmiocie wznowienia postępowania i okoliczności podnoszone później co do błędnego pouczenia przez pracownika Powiatowego Biura nie mogą tej okoliczności zmienić, że skarżąca o podstawie wznowienia dowiedziała się w dniu 30 lipca 2012r. a wniosek złożyła z uchybieniem jedno miesięcznego terminu. Powyższe świadczy zdaniem Sądu o uchybieniu przez B. A. terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania administracyjnego. Jak wynika z art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Oznacza to, że organy rozpatrujące wniosek skarżącej o wznowienie postępowania administracyjnego prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy oraz zasadnie odmówiły wznowienia wnioskowanego postępowania administracyjnego z przyczyn formalnych. Wydane rozstrzygnięcia oparte zostały o prawidłowo zinterpretowane przepisy prawa oraz właściwą analizę zgromadzonego w sprawie materiału, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego postanowienia organu drugiej instancji. Końcowo należy jeszcze raz wyjaśnić stronie, że wznowienie postępowania obwarowane jest szczególnymi wymogami formalnymi – wobec konieczności zabezpieczenia zasady trwałości wydanych decyzji ostatecznych, związanej bezpośrednio z gwarantowaniem pewności obrotu prawnego. W przypadku braku spełnienia tych przesłanek obowiązkiem organów administracji publicznej jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania i w tym zakresie nie występuje jakiegokolwiek uznanie organu administracyjnego. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a..