II SA/Ke 466/05

WyrokWSA w Kielcach2006-03-22

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Anna Żak, Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na zabudowaniu przestrzeni między dwoma budynkami, w tym wykonaniu ścian, stropu i dachu, w celu stworzenia kotłowni, powinny być kwalifikowane jako budowa nowego obiektu budowlanego podlegająca przepisom art. 48 Prawa budowlanego, czy jako przebudowa istniejącego obiektu podlegająca przepisom art. 50 i 51 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zabudowanie wolnej przestrzeni między dwoma budynkami poprzez wykonanie dwóch zewnętrznych ścian, stropu i dachu, w celu stworzenia kotłowni, stanowi budowę nowego obiektu budowlanego. W związku z tym, samowolnie wykonane roboty budowlane powinny być oceniane w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego, a nie art. 50 i 51 tej ustawy, które mają zastosowanie w innych przypadkach. Zastosowanie niewłaściwych przepisów stanowiło naruszenie prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych przy kotłowni, która została wybudowana samowolnie przez M. R. bez pozwolenia na budowę. Skarżący K. P. podnosił, że kotłownia jest usytuowana w granicy jego działki i powoduje uciążliwości. Organy nadzoru budowlanego, uznając roboty za legalizowalne w trybie art. 51 Prawa budowlanego, nakazały wykonanie określonych prac. Sąd uznał, że roboty te stanowiły budowę nowego obiektu, a nie przebudowę, co skutkowało zastosowaniem niewłaściwych przepisów.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: II SA/Ke 466/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie: Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant: referent stażysta Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2006 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] numer [...] w przedmiocie : nakazu wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K. P. 240 (dwieście czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...], nr [...] po rozpatrzeniu odwołania K. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakazującej M. R. wykonanie w terminie do dnia 30.11.2004r. określonych robót budowlanych przy kotłowni zlokalizowanej na działce w Łączynie nr 72 w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z obowiązującymi normami i przepisami - na podstawie art.138 par.1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art.51 ust.1 pkt.2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. Odwołanie od niej wniósł K. P., podnosząc, że kotłownia, w której "pali" się przez całe lato, usytuowana jest w granicy z jego działką i wydobywający się z komina dym uniemożliwia otworzenie okien w mieszkaniu. Organ odwoławczy podał, iż podczas oględzin ustalono, że M. R. bez pozwolenia na budowę, w listopadzie 2003r. zabudował przestrzeń między budynkiem mieszkalnym i budynkiem gospodarczym o wymiarach ok.2,5m.x5,0m wykonując ścianę z otworem okiennym i drzwiowym. Pomieszczenie zostało przykryte stropem. W pomieszczeniu został zainstalowany kocioł c.o. typu SAS II opalany miałem. Komin został wyprowadzony na wysokość ok.1,0m ponad dach pomieszczenia kotłowni. Ponieważ roboty budowlane i instalacyjne zostały wykonane bez pozwolenia na budowę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego /PINB/ na podstawie art.50 ust.1 pkt.1 ustawy Prawo budowlane z 1994r., postanowieniem z dnia [...] wstrzymał roboty budowlane przy budowie kotłowni oraz wstrzymał jej użytkowanie. Następnie decyzją z dnia [...] na podstawie art. 51 ust.1 pkt.3 tej ustawy nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót przy kotłowni. Z przedłożonej przez inwestora dokumentacji projektowej opracowanej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane wynikało, że dotychczasowe roboty budowlane zostały wykonane w sposób fachowy i zgodnie z warunkami technicznymi i polskimi normami. Jednak projektant uznał, że należy jeszcze wykonać szereg robót budowlanych w celu doprowadzenia kotłowni do stanu zgodnego z przepisami. Roboty te zostały wymienione w w/w dokumentacji. W związku z tym organ I instancji nakazał w zaskarżonej decyzji wykonanie wskazanych robót budowlanych według zaleceń wynikających z projektu zamiennego. W ocenie organu odwoławczego decyzja PINB oparta na podstawie art. 51 ust.1 pkt.2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. jest prawidłowa, bowiem w przypadkach innych niż określone w art.48 ust.1 i w art.49 b, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy cytując przepis par.140 ust.1 rozporządzenia. Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wyjaśnił, iż określa on, tak samo jak i Polska Norma sposób w jaki mają być wykonane i usytuowane przewody kominowe w zależności od rodzaju dachu na tym samym budynku, tak aby zapewniony był ciąg kominowy, natomiast nie ma w nich mowy o sposobie ich budowy, tak aby uchronić budynki sąsiednie przed zadymianiem. Ponadto budynek skarżącego znajduje się w odległości około 2,75 m od granicy i zwrócony jest do tej granicy pełną ścianą. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. P. wniósł o uchylenie powyższej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucając naruszenie art.5 ust.1 pkt.9, art.14 ust.1 pkt.2, art.48 ust.2 pkt.2, art.49 ust.1 ustawy Prawo budowlane z 1994r. W uzasadnieniu skargi wskazał m. in iż usytuowanie kotłowni w granicy z jego nieruchomością jest niezgodne z wymogami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002r., a ponadto budynek inwestora, do którego dobudował on kotłownię, został wzniesiony bez pozwolenia na budowę, co wyklucza w ogóle legalizację kotłowni. Zarzucił, iż organy nie wyjaśniły, czy ze względu na usytuowanie kotłowni w bliskiej odległości od budynku skarżącego nie będzie ona powodowć uciążliwości w postaci zadymiania i zanieczyszczania powietrza na posesji skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił dodatkowo, iż w sprawie nie można mówić o budowie obiektu budowlanego lecz o wykonaniu robót polegających na przebudowie istniejącego obiektu, ponieważ inwestor wyłącznie uzupełnił istniejącą zabudowę na działce. Bezspornym jest, że przed rozpoczęciem prac budowlanych przy kotłowni, między działkami w granicy istniała ściana, a za nią wolna przestrzeń ograniczona ścianami istniejących budynków, którą inwestor zabudował stawiając ścianę od strony podwórka oraz wykonując dach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ja decyzja organu i instancji zapadła z naruszeniem art. 50 i 51 ust. 1 pkt.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane dalej zwanej ustawą ( Dz.U. z 2003r. nr 207, poz.2016 ze zm.). Na wstępie stwierdzić należy, że po nałożeniu na inwestora w trybie art. art. 51 ust. 1 pkt.3 ustawy obowiązku złożenia projektu budowlanego zamiennego, organ nadzoru budowlanego zgodnie z treścią art.51 ust.3 po stwierdzeniu wykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt.3, wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, nie ma natomiast podstaw do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązku wykonania robót budowlanych na podstawie art.51 ust.1 pkt.2 ustawy jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Te uchybienia nie były jednak podstawową przyczyną uchylenia przez Sąd obu decyzji organów nadzoru budowlanego. Zgodnie z treścią art. 28 w/w ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane - roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przez roboty budowlane rozumieć należy budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7 wyżej w ustawy) natomiast przez budowę rozumie się wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego/ art.3 pkt.6 ustawy/. W niniejszej sprawie, jak wynika z materiału dowodowego, inwestor M. R. bez pozwolenia na budowę zabudował przestrzeń między dwoma budynkami wykonując ścianę frontową z oknem i drzwiami oraz jak wynika z treści "projektu zamiennego" dobudował także ścianę w granicy z działką skarżącego od strony południowo- wschodniej / fakt wybudowania ściany w granicy organ odwoławczy pominął w uzasadnieniu swojej decyzji/, obiekt ten przykrył stropem, wykonał w nim posadzkę betonową, doprowadził instalację elektryczną, a następnie w obiekcie tym zamontował kocioł miałowy wraz z niezbędnymi urządzeniami służącymi do ogrzewania istniejącego budynku mieszkalnego. Wybudowane ściany posadowione są na fundamentach. Przy takim stanie faktycznym organy orzekające w sprawie podjęły próbę legalizacji samowolnie wykonanych przedmiotowych robót budowlanych w oparciu o art.50 i 51 ustawy, które mają zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art.48 ust.1 i art.49 b ustawy. Jednak organy nadzoru budowlanego, w ogóle nie uzasadniły charakteru robót budowlanych wykonanych przez inwestora nie wyjaśniając, dlaczego zostały one zakwalifikowane jako inny przypadek niż budowa obiektu budowlanego. Podjęcie próby uzasadnienia charakteru tych robót dopiero w odpowiedzi na skargę jest spóźnione, takie rozważania winny mieć miejsce w zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu / wbrew poglądowi wyrażonemu w odpowiedzi na skargę/ przedmiotowe roboty budowlane polegały na wykonaniu nowego obiektu budowlanego, który przeznaczono na kotłownię. Zabudowanie wolnej przestrzeni między dwoma budynkami z wykorzystaniem istniejących elementów konstrukcyjnych tj. ścian tych dwóch budynków poprzez wykonanie dwóch brakujących zewnętrznych ścian, stropu, dachu i innych robót umożliwiających korzystanie z tak wzniesionego budynku, zaliczyć należy do robót budowlanych w postaci budowy nowego obiektu budowlanego a nie przebudowy istniejącego budynku/ bez względu na to czy ściana w granicy działek została wybudowana wcześniej / Z tych też względów w przypadku wzniesienia przedmiotowego obiektu w warunkach samowoli budowlanej zastosowanie winien mieć art.48 ustawy Prawo budowlane z 1994r., a nie przepis art.50 i 51. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy nadzoru budowlanego powinny wobec tego dokonać oceny zgodności z prawem prowadzonej przez M. Różańskiego budowy w oparciu o przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r.r. Nr , poz. ze zm.). Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a, art.135 oraz art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło