II SA/Ke 480/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 marca 2007 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję-rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia[...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę. Rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...]Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy Rozkaz Personalny Komendanta Miejskiego Policji w K. Nr [...]z dnia [....] w części dotyczącej zwolnienia ze służby w Policji asp.szt. M. T. z dniem 29 maja 2006r oraz zmienił rozkaz w części odmowy przyznania nagrody rocznej za 2005r. przyznając nagrodę roczną za 2005r. w wysokości jednomiesięcznego uposażenia. Organ odwoławczy w motywach rozstrzygnięcia podniósł, iż podstawę wydania rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w K. Nr [...] stanowił art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990r. (Dz.U. z 2002r. Nr 7, poz. 58 ze zm.). Przedmiotowej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności uzasadniając to interesem społecznym wyrażającym się tym, że bezpieczeństwo i porządek publiczny winny być realizowane przez osoby przestrzegające prawo i spełniające warunki określone w art. 25 ustawy o Policji. Z uwagi na zwolnienie ze służby w w/w trybie policjantowi nie przyznano uprawnień do świadczeń pieniężnych określonych w art. 114 ust. 1 cyt. ustawy jak również nagrody rocznej za 2005 i 2006 rok według zasad określonych w § 5 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz.U. Nr 86, poz. 789 ze zm.). W odwołaniu od decyzji M. T. podnosił, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zwolnienia ze służby w Policji zostały naruszone zasady ogólne zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego. Nie został on poinformowany o wszczęciu tego postępowania, nie zapewniono mu udziału w postępowaniu co narusza art. 9 i 10 kpa. Nadto wnosił o zmianę decyzji w przedmiocie przyznania nagrody rocznej za 2006r. Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 25 maja 2006r. sygn. akt IX Ka 452/06 utrzymano w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 31 października 2005r. sygn. akt II K 313/05 skazujący M. T.za popełnienie czynu określonego w art. 270 § 1 kk i wymierzający karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z zawieszeniem wykonania kary pozbawienia wolności na okres próby 2 lat, karę grzywny oraz zwrot kosztów postępowania sądowego obu instancji. Okoliczność ta stanowi obligatoryjną przesłankę zwolnienia policjanta ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji. Obowiązek złożenia przez policjanta meldunku w sprawie wszczęcia i zakończenia postępowania karnego wynika z § 13 ust. 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 2 września 2002r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz.U. Nr 151, poz. 1261). Postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji wszczęto z urzędu, skarżący na bieżąco był informowany o konsekwencjach skazania, został prawidłowo pouczony o przysługującym prawie złożenia odwołania i z tego uprawnienia skorzystał. Odnosząc się do kwestii dotyczącej odmowy przyznania nagrody rocznej za 2005 i 2006 rok organ stwierdził, że stosownie do treści § 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg – nagroda roczna nie przysługuje za rok kalendarzowy w którym postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem o skazaniu. W tej sytuacji zaistniała podstawa do ustalenia nagrody rocznej za 2005r. natomiast brak było podstaw do ustalenia nagrody rocznej za 2006r., w którym policjant został prawomocnie skazany. M. T. zaskarżył rozkaz personalny Nr[...] z dnia [...]Komendanta Wojewódzkiego Policji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zarzucając organowi naruszenie procedury administracyjnej oraz przepisów prawa materialnego tj. ustawy o Policji. Zdaniem skarżącego, błędne jest ustalanie prawa do nagrody rocznej za 2006r. w sytuacji kiedy nie ma jeszcze prawomocnej i ostatecznej decyzji o zwolnieniu ze służby, w związku z tym uważa, że przyznanie uprawnień do nagrody rocznej powinno nastąpić oddzielnym rozkazem. Twierdzi, że Komendant Wojewódzki Policji nie ustosunkował się do kwestii ekwiwalentu za niewykorzystany urlop i nadpracowane godziny mimo, iż złożył odpowiednie pismo w dniu 12 czerwca 2006r. a także zaskarżył w całości rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w K. z dnia [...]. Wywodzi, iż z treści art. 114 nie wynika zakaz bądź ograniczenie prawa do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, natomiast organ może ograniczyć tylko uprawnienie do odprawy. Naruszenia przepisów postępowania administracyjnego skarżący upatruje w tym, że nie wszczęto wobec niego żadnego postępowania administracyjnego, o czym świadczy choćby fakt wydania decyzji o zwolnieniu w tym samym dniu, w którym zapadł wyrok utrzymujący w mocy wyrok sądu I instancji. Ponadto nie umożliwiono mu wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i nie był na bieżąco informowany o faktycznych i prawnych okolicznościach, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków. Podkreśla, że jako technik kryminalistyki nie był zobligowany do posiadania wiedzy na temat zwolnienia ze służby. Nadto w ocenie skarżącego jednym rozkazem zostały zakończone cztery postępowania administracyjne tj. w sprawie zwolnienia ze służby w Policji, ustalenia prawa do nagrody rocznej za 2005r., ustalenia prawa do nagrody rocznej za 2006r., w sprawie nie wypłacenia ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy i nadpracowane godziny. W każdym z tych postępowań organ naruszył uprawnienia strony wynikające z art. 9 i 10 kpa. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej ustawą p.p.s.a.), decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi: - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, - naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, - inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd nie stwierdził, aby w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia prawa materialnego bądź procesowego, które mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a. Tym samym, wbrew zarzutom skargi, kwestionowana decyzja nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2002r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk, właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Od decyzji, o których mowa w ust. 1, policjantowi służy odwołanie do wyższego przełożonego ( art. 32 ust. 2). Jeżeli decyzję, o której mowa w ust. 1, ustawa zastrzega dla Komendanta Głównego Policji, od decyzji takiej służy odwołanie do ministra właściwego do spraw wewnętrznych ( art. 32 ust. 3). Należy zauważyć, iż mianowanie o jakim mowa w w/w przepisie nie jest "mianowaniem" w rozumieniu kodeksu pracy. Między stosunkami prawnymi powstałymi na skutek mianowania na podstawie kodeksu pracy i ustawy o Policji powstają zasadnicze różnice w ich treści. Istotne cechy tych stosunków prawnych inaczej są regulowane w obu odrębnych aktach prawnych tj. kodeksie pracy i w ustawie o Policji. Brzmienie przepisu art. 32 ustawy o Policji wskazuje, że zarówno akt mianowania jak i zwolnienia ze służby dokonywane są w drodze decyzji administracyjnych co oznacza, że stosunek służbowy policjanta jest stosunkiem administracyjnym, a tym samym nie jest stosunkiem pracy w rozumieniu art. 2 kodeksu pracy ( por. T. Zieliński: Prawo pracy- zarys systemu, cz.I, Warszawa 1986, s.240 oraz uchwała SN z 5.12.1991r. I PZP 60/91, OSNC 1992/7-8/123). Do stosunków tych nie mają zatem zastosowania przepisy kodeksu pracy na mocy ogólnej klauzuli zawartej w art. 5 kodeksu pracy, zgodnie z którym - jeżeli stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne, przepisy kodeksu stosuje się w zakresie nie uregulowanym tymi przepisami. Należy podkreślić, że ustawy szczególne lub rozporządzenia (pragmatyki) regulujące odrębnie stosunki pracy pewnych grup zawodowych mają pierwszeństwo w stosowaniu przed kodeksem pracy. W konsekwencji powyższego do tych stosunków kodeks pracy ma zastosowanie tylko w zakresie nie uregulowanym tymi ustawami lub rozporządzeniami i to jedynie w zakresie wymienionym w przepisie szczególnym. Wskazać należy również, iż uregulowania szczególne (ustawy i wydane na ich podstawie rozporządzenia) mogą być dla pracownika mniej korzystne niż kodeks pracy. Na gruncie rozpoznawanej sprawy materialnoprawne podstawy i warunki zwolnienia ze służby policjantów zawierają wyłącznie przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2002 roku nr 7, poz. 58, ze zm.), a postępowanie w tych sprawach regulują zarówno przepisy tej ustawy, jak i kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach nie uregulowanych w omawianej ustawie. Przepis art. 41 ust. 1 ustawy o Policji wymienia enumeratywnie przypadki obligatoryjnego zwolnienia policjanta ze służby w Policji. Podstawę zwolnienia skarżącego stanowił art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Przepis art. 114 ust. 1 ustawy o Policji zawiera katalog świadczeń przysługujących policjantowi zwalnianemu ze służby z zastrzeżeniami wynikającymi z ust. 2 – 4 tego przepisu. Policjant otrzymuje: 1) odprawę, 2) ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3, 3) zwrot kosztów przejazdu policjanta i członków jego rodziny oraz przewozu urządzenia domowego do nowego miejsca zamieszkania w kraju, w zakresie i na zasadach obowiązujących przy przeniesieniach z urzędu. 2. Świadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 3, przysługują policjantowi, jeżeli w dniu zwolnienia ze służby spełniał warunki do uzyskania świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego. 3. Policjant zwalniany ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 i 4a oraz ust. 2 pkt 8 otrzymuje 50 % odprawy oraz ekwiwalent pieniężny za urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe niewykorzystane w latach poprzedzających rok zwolnienia ze służby. 4. Policjantowi zwalnianemu ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 2 Komendant Główny Policji lub upoważniony przez niego przełożony może w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb rodziny policjanta przyznać nie więcej niż 50% odprawy. Zdaniem Sądu, stanowisko skarżącego, iż policjantowi zwalnianemu ze służby w trybie art. 41 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy przysługują wszystkie świadczenia wymienione w art. 114 ust. 1, jedynie z ograniczeniem świadczenia w postaci odprawy, nie znajduje uzasadnienia w kontekście całości unormowania zawartego w art. 114. Analiza przepisu art. 114 prowadzi do wniosku, że ustawodawca różnicuje przysługujące zwalnianemu policjantowi świadczenia w zależności od podstawy zwolnienia. Zastrzeżenia, o których mowa w ust. 2 art. 114, dotyczą policjantów spełniających warunki do uzyskania świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego, zastrzeżenia z ust. 3 znajdują zastosowanie do policjantów zwalnianych ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 (wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby) i 4a (wymierzenia przez sąd prawomocnym orzeczeniem środka karnego w postaci zakazu wykonywania zawodu policjanta) oraz ust. 2 pkt 8 (popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia pozostawanie w służbie). Największe zaś obostrzenia dotyczą właśnie policjanta zwalnianego ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 i art. 41 ust. 2 pkt 2 (skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe inne niż określone w ust. 1 pkt 4). Zgodnie z brzmieniem ust. 114 ust. 4 jedynym świadczeniem przysługującym policjantowi zwalnianemu ze służby w trybie art. 41 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 2 może być - w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb rodziny policjanta - nie więcej niż 50% odprawy przyznawane fakultatywnie przez Komendanta Głównego Policji lub upoważnionego przez niego przełożonego. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było przyznanie funkcjonariuszowi zwalnianemu w trybie art. 41 ust. 1 pkt. 4 innych świadczeń, wówczas wymieniłby je wprost tak jak czyni to w przypadku ust. 3, gdy podstawę zwolnienia policjanta stanowi art. 41 ust. 1 pkt. 3 i 4a oraz ust. 2 pkt. 8, stanowiąc, że policjant oprócz odprawy otrzymuje również ekwiwalent pieniężny za urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe niewykorzystane w latach poprzedzających rok zwolnienia ze służby. Jak wynika z akt sprawy skarżący został zwolniony ze służby w Policji Rozkazem personalnym Komendanta Miejskiego Policji w K. z dnia [...] Nr [...], (zaopatrzonym w rygor natychmiastowej wykonalności) na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji. Skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 25 maja 2006r. sygn. akt IX Ka 452/06 za przestępstwa z art. 270 § 1 kk . Z uwagi na tryb zwolnienia ze służby w policji - wobec regulacji art. 114 ust 4 cyt. ustawy - do skarżącego nie znajdują zastosowania zasady przyznawania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe wyrażone w art. 114 ust.1 pkt 2 cyt. ustawy. Mając na uwadze powyższe okoliczności zarzut skarżącego odnośnie naruszenia art. 114 ustawy o Policji jest bezzasadny. Za nietrafny należy uznać zarzut skarżącego w kwestii ustalania prawa do nagrody rocznej za 2006r. dopiero po wydaniu ostatecznej i prawomocnej decyzji o zwolnieniu ze służby. Niezbędne elementy rozkazu personalnego o zwolnieniu policjanta ze służby określa § 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz.U. Nr 151, poz. 1261). Z ust. 2 tego przepisu wynika, że rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby może określać uprawnienia do nagrody rocznej oraz innych świadczeń pieniężnych, w tym z tytułu zwolnienia ze służby. Nie ma zatem przeszkód by postanowienia w zakresie uprawnień skarżącego do nagrody rocznej za 2005 i 2006 rok. zostały objęte rozkazem personalnym o zwolnieniu ze służby. Materialnoprawne przesłanki przyznania nagrody rocznej zostały określone w rozdziale 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz.U. Nr 86, poz. 789 ze zm.). Zgodnie z § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia, policjantowi pełniącemu służbę przez okres pełnego roku kalendarzowego przysługuje nagroda roczna w wysokości jednomiesięcznego uposażenia. Z kolei przepis § 5 i § 6 wymienia enumeratywnie przypadki kiedy nagroda roczna nie przysługuje lub jest obniżana. Podstawę odmowy przyznania skarżącemu nagrody rocznej za 2006r. stanowił § 6 pkt 1 lit. a rozporządzenia, zgodnie z którym nagroda roczna nie przysługuje lub jest obniżana za rok kalendarzowy w którym policjant popełnił czyn będący przedmiotem postępowania karnego lub dyscyplinarnego, a jeżeli nagroda roczna została już wypłacona - za rok, w którym postępowanie takie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem lub decyzją. Wyjaśnienia organu wskazują, że skarżący otrzymywał nagrody roczne za ubiegłe lata, w tym za lata kiedy popełnił czyny będące przedmiotem postępowania karnego. W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę pozbawienie skarżącego nagrody rocznej za 2006r. w danych okolicznościach faktycznych było zgodne z prawem. Niczym nieusprawiedliwiony pozostaje również zarzut skarżącego o naruszeniu art. 10 k.p.a. Po pierwsze, Skarżący nie wyjaśnił wprost w czym upatruje naruszenia tego przepisu. Brak bliższej konkretyzacji tego zarzutu w powiązaniu z przedmiotem rozpatrywanej sprawy uniemożliwia Sądowi merytoryczne odniesienie się do niego. Po drugie,. Skarżący w żaden sposób nie wykazał by został pozbawiony przez organy możliwości udowodnienia swoich twierdzeń. Warunkiem sine qua non uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest wykazanie, iż takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Do strony skarżącej należy zatem wykazanie związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. Skarżący nie podał jakich czynności został pozbawiony i jakie okoliczności zamierzał udowodnić ewentualnymi wnioskami dowodowymi. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 9 k.p.a. bowiem wbrew ocenie skarżącego, organy obu instancji informowały o skutkach zwolnienia ze służby w policji, czemu dały wyraz w zaskarżonych decyzjach. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).