II SA/Ke 491/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. W. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 10 lipca 2025 r. znak: WOA.7721.69.2025 w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku restauracji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach na rzecz J. W. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z 10 lipca 2025 r. znak: WOA.7721.69.2025 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (dalej "ŚWINB") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Busku-Zdroju (dalej "PINB") z 9 maja 2025 r. znak: PINB.5140.1.2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnej rozbudowy budynku [...]. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 7.02.2024 r. inspektorzy PINB ustalili, że na działce o nr ewid. [...] przy [...] usytuowany jest budynek usługowo-handlowy o konstrukcji murowanej [...] – który od strony wschodniej ([...] ) został rozbudowany o wymiary w rzucie 4,10 m x 12,30m oraz od strony północnej o wymiary 3,50 m x 11,80 m. Rozbudowa od strony wschodniej to konstrukcja drewniana na słupach drewnianych przykryta dachem jednospadowym ze spadkiem w stronę wschodnią z poszyciem z płyt falistych przezroczystych. Rozbudowa od strony północnej posiada taką samą konstrukcję, jest przykryta dachem dwuspadowym ze spadkiem w kierunku wschód-zachód. Posadzka w rozbudowie jest wykonana z płyt betonowych. J. W. (zwany dalej "stroną" bądź "inwestorem") zeznał, że przedmiotowy obiekt budowlany wynajmuje od [...], rozbudowę o konstrukcji drewnianej od strony wschodniej wykonał w maju 2020 r., a rozbudowę od strony północnej – w lutym 2023 r. Inwestor nie posiada pozwolenia na rozbudowę budynku, ponieważ nie był świadomy, że takowe jest wymagane, w sytuacji gdy jest to konstrukcja drewniana niepołączona trwale z gruntem. Przedstawiciel [...] oświadczył, że nie wnosi sprzeciwu w zakresie legalizacji wykonanej rozbudowy przez najemcę. Mając na uwadze powyższe PINB, działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wydał w dniu 21.02.2024 r. postanowienie, nakazując stronie wstrzymać rozbudowę budynku [...] [...] , zlokalizowaną od strony wschodniej oraz od strony północnej na ww. działce, wykonaną bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację wykonanej rozbudowy, a także o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej. W piśmie z dnia 22.03.2024 r. J. W. skierował do PINB wniosek o legalizację przedmiotowej rozbudowy. Postanowieniem z 10.04.2024 r. PINB, działając na podstawie art. 48b ust. 2 Prawa budowlanego, nałożył na stronę obowiązek przedłożenia wyszczególnionych dokumentów legalizacyjnych dotyczących samowolnej rozbudowy budynku [...] [...] - we wskazanym terminie. W toku postępowania uzyskano także dotyczącą ww. działki nr ewid. [...] przy [...] (objętej ochroną konserwatorską) decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej "ŚWKZ") z 12.07.2024 r., nakazującą przedsiębiorstwu [...] J. W. doprowadzenie zabytku do jak najlepszego stanu poprzez usunięcie m.in. zadaszonej konstrukcji drewnianej z elementami wykończeniowymi i drewnianym wygrodzeniem (ogródek letnio-zimowy) wraz z powiązaną dobudówką, pełniącą funkcję toalety, dostawionych do elewacji wschodniej i północnej budynku głównego we wskazanym terminie ze względu na to, że powyższe roboty budowlane i działania stanowiące naruszenie wartości przestrzennych zabytkowego układu urbanistycznego miasta Busko-Zdrój, zrealizowane zostały bez pozwolenia konserwatorskiego, jak również są niezgodne z decyzją Burmistrza Miasta i Gminy Busko-Zdrój nr 183/2020 o warunkach zabudowy z 1.12.2020r., uzgodnioną przez ŚWKZ postanowieniem z 5.11.2020 r. Wobec bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego na przedłożenie ww. dokumentów legalizacyjnych PINB, działając na podstawie art. 49e pkt 3 ww. ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 418), dalej "u.P.b.", wydał decyzję z 9.05.2025 r., nakazując stronie wykonanie rozbiórki samowolnej rozbudowy budynku [...] [...] , zlokalizowanej od strony wschodniej oraz od strony północnej głównego budynku zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] w Busku-Zdroju przy [...]. W odwołaniu od ww. decyzji strona podniosła, że wykonane zadaszenie z przeźroczystych płyt falistych i drewniane ogrodzenie o wysokości ok. 100 cm, nietrwale związane z gruntem, nie stanowią rozbudowy istniejącego murowanego budynku i nie powinny podlegać rozbiórce – jako niewymagające uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. ŚWINB, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, przytoczył art. 28 ust. 1, art. 3 pkt 6 i 7 u.P.b., podkreślając że wykonane przez inwestora roboty budowlane zostały zakwalifikowane jako rozbudowa budynku ww. [...] przy jego ścianach od strony wschodniej oraz północnej (od strony wschodniej o wymiarach 4,10m x 12,30 m oraz od strony północnej o wymiarach 3,50 m x 11,80 m, w którym znajduje się również pomieszczenie WC). Przedmiotowa rozbudowa od strony wschodniej powstała w 2020 r., natomiast od strony północnej w 2023 r. – bez pozwolenia na budowę. Rozbudowa ta związana jest funkcjonalnie z lokalem [...] , znajdują się w niej stoliki i krzesła, a jej wykonanie bez dopełnienia przez inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę stanowiło podstawę do podjęcia działań przez organ nadzoru budowlanego w trybie przepisów art. 48 ustawy. Z tego powodu organ I instancji zasadnie wszczął postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy przedmiotowej [...] (pismo z 21.02.2024r.). ŚWINB, przytaczając art. 48 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 3 i 5 oraz art. 48a ust. 1 u.P.b., podkreślił że PINB postanowieniem z dnia 10.04.2024 r. zobowiązał inwestora do przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej we wskazanym terminie, a po bezskutecznym upływie wyznaczonego w tym zakresie terminu zobowiązany był do wydania decyzji o rozbiórce – stosownie do wymogów art. 49e ustawy. Organ odwoławczy zwrócił ponadto uwagę, że w ww. postanowieniu inwestor został pouczony o konsekwencjach nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych – w związku z czym musiał się liczyć z negatywnymi konsekwencjami w postaci nakazu rozbiórki spornej rozbudowy. Ponadto, w aktach sprawy znajduje się opisana wyżej decyzja ŚWKZ z 12.07.2024 r., w której uzasadnieniu stwierdzono, że zadaszenie nad ogródkiem letnim od strony północno-wschodniej budynku może być zamontowane tylko w szerokości działki i nie może żadnym elementem przestrzennym wykraczać poza istniejącą linię zabudowy od strony [...] . Wykluczono zarazem możliwość istnienia zadaszenia od strony [...] wykonanego na szerokości elewacji frontowego budynku – a właśnie rozbudowę wykonano. Decyzja ŚWKZ została zmieniona decyzją z 16.04.2025 r. w trybie przepisu art. 155 K.p.a. w zakresie terminu nałożonego obowiązku. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że organ konserwatorski nie dopuszcza istnienia przedmiotowej zabudowy w obecnym kształcie. Odnosząc się do zarzutów odwołania ŚWINB podkreślił, że inwestor na wcześniejszych etapach postępowania nie negował kwestii zakwalifikowania przez organ I instancji wykonanych robót budowlanych jako rozbudowy budynku gastronomii. Wykonana rozbudowa powiększyła bryłę budynku, tworząc nową część istniejącego budynku funkcjonalnie z nim powiązaną, jakkolwiek o innej konstrukcji, to o tej samej funkcji – [...], na wykonanie której należało uzyskać pozwolenie na budowę, jak również pozwoleniem ŚWKZ – z uwagi na fakt, że rozbudowa miała miejsce na obszarze wpisanym do rejestru zabytków nieruchomych województwa świętokrzyskiego pod Nr [...]. W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję ŚWINB, inwestor sformułował zarzuty naruszenia: I. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez brak rozważenia możliwości częściowego rozebrania zadaszenia i ogrodzenia w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, a także brak wyjaśnienia, czy ewentualna rozbiórka w określonym zakresie nie doprowadzi do sytuacji, w której jej wykonanie może zagrażać substancji budynku lub jego części, pominięcie analizy, czy przedmiotowa rozbudowa budynku usługowego ([...]) jest samodzielna w stopniu takim, że jej rozbiórka nie wymaga żadnych robót doprowadzających istniejący wcześniej budynek do stanu poprzedniego; 2) art. 28 K.p.a. w zw. z art. 52 ust. 1 u.P.b. przez niewłaściwe i niepełne określenie przez organ kręgu stron postępowania, a co za tym idzie, prowadzenie postępowania w odniesieniu do najemcy nieposiadającego w ramach zawartej umowy prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i nieprawidłowe określenie adresata decyzji rozbiórkowej – co skutkuje także tym, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.; 3) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji PINB, w sytuacji gdy organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. powinien był zaskarżoną decyzję uchylić w całości i umorzyć postępowanie, względnie na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylić decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania; II. prawa materialnego, a mianowicie: 1) art. 67 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 i 2 u.P.b. poprzez wydanie nakazu rozbiórki rozbudowy budynku, usytuowanego w układzie urbanistycznym wpisanym do rejestru zabytków bez wymaganego prawem uzgodnienia z ŚWKZ – co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a.; 2) art. 3 pkt 6 u.P.b. poprzez niewłaściwe przyjęcie, że zadaszenie przezroczystych płyt falistych na drewnianych słupach, nietrwale związanych gruntem, stanowi rozbudowę wymagającą pozwolenia na budowę lub zgłoszenia; 3) art. 49e pkt 3 w zw. z art. 52 ust. 1 u.P.b. w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 w zw. z art. 8 w zw. z art. 11 K.p.a. poprzez brak precyzyjnego i zrozumiałego sformułowania nakazu rozbiórki, precyzyjnego wskazania, co powinno podlegać rozbiórce i w jakim zakresie. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, rozważenie uchylenia decyzji PINB i zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", z uwagi na złożenie w tym zakresie przez stronę stosownego wniosku – któremu nie sprzeciwili się organ ani uczestnicy, prawidłowo zawiadomieni w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja ŚWINB, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnej rozbudowy budynku [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało podjęte na podstawie art. 49e pkt 3 u.P.b., zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych. W pierwszej kolejności wskazać należy, że postępowanie w sprawie samowoli budowlanej rozpoczyna się od wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (art. 48 ust. 1 u.P.b.). W postanowieniu tym organ informuje stronę o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). Następnie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może w ciągu 30 dni od otrzymania postanowienia złożyć wniosek o legalizację (art. 48a ust. 1 u.P.b.). Jeżeli wniosek ten nie zostanie złożony, wówczas organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki (art. 49e pkt 1 u.P.b.). Taki sam skutek ma wycofanie wniosku, co może nastąpić praktycznie na całym etapie procedury legalizacyjnej (art. 49e pkt 2 w zw. z art. 48a ust. 2 P.b.). Jeżeli jednak inwestor (właściciel lub zarządca) złoży wniosek o legalizację, organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania wdraża procedurę legalizacyjną. Regulacja skutków samowoli budowlanej jest konsekwencją obowiązującej w Prawie budowlanym generalnej zasady, wyrażonej w art. 28 tej ustawy, przewidującej, że roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, z wyjątkami przewidzianymi w art. 29-31 P.b. Z samowolą budowlaną mamy zatem do czynienia wówczas, gdy obiekt budowlany został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Nie ulega wątpliwości, że w rozpatrywanym przypadku skarżący nie uzyskał pozwolenia na budowę na wykonane roboty, zakwalifikowane przez organy jako rozbudowa budynku [...]. Zgodnie z art. 3 pkt 7 u.P.b. przez roboty budowlane (o jakich stanowi art. 28 ust. 1 u.P.b.) należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Przez budowę z kolei należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 u.P.b.). Rozbudowa to w świetle orzecznictwa - wobec braku legalnej definicji w ustawie Prawo budowlane - powiększenie, rozszerzenie budowli, obszaru już zabudowanego, dobudowanie nowych elementów. W przypadku rozbudowy dochodzi do zmiany, innych poza wysokością, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego takich jak kubatura, powierzchna zabudowy, jego długość, czy szerokość. Rozbudową będzie zatem powiększenie istniejącego obiektu budowlanego o taki stanowiący charakterystyczny parametr budynku element techniczny, który stanowi (zewnętrzną) część obiektu budowlanego (por. m.in. wyrok NSA z 10 maja 2017 r., sygn. II OSK 2263/15). Rozbudowa to po prostu powiększenie budowli lub obszaru zabudowanego, rozszerzenie zasięgu dotychczasowej inwestycji (wyrok NSA z 14.10.2025 r., sygn. II OSK 1089/23). W świetle powyższego w ocenie Sądu zasadnie organy uznały, że stwierdzone w trakcie przeprowadzonej kontroli roboty budowlane, powiększające bryłę budynku głównego i tworzące nową część istniejącego budynku funkcjonalnie z nim powiązaną – jakkolwiek o innej konstrukcji to o tej samej funkcji ([...]), stanowiły rozbudowę i wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. W konsekwencji postanowieniem z 21.02.2024 r. PINB nakazał wstrzymać skarżącemu prowadzenie robót budowlanych, informując inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację tego obiektu w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu. Podkreślić należy, że od postanowienia o wstrzymaniu budowy przysługiwało zażalenie (art. 48 ust. 4 u.P.b.), a w dalszej kolejności po wyczerpaniu toku instancji skarga do sądu administracyjnego. Strona miała zatem możliwość podważenia tego aktu i ustaleń prawnych oraz faktycznych które legły u podstaw jego wydania. W przedmiotowej sprawie skarżący nie kwestionował jednak postanowienia PINB o wstrzymaniu robót budowlanych. Zyskało ono zatem walor aktu ostatecznego i prawomocnego. Z uwagi na to, że w dniu 22.03.2024 r. skarżący złożył wniosek o legalizację dokonanej rozbudowy PINB postanowieniem z 10.04.2024 r., na podstawie art. 48b ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 u.P.b., nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia, w terminie do 30 września 2024 r., wymienionych w postanowieniu dokumentów legalizacyjnych. Jednocześnie organ pouczył skarżącego o treści art. 49e u.P.b., z którego wynika, że organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku m.in. nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych. Na prośbę skarżącego termin na przedłożenie dokumentów został przedłużony do dnia 28.02.2025 r. Ponieważ także ten termin upłynął bezskutecznie (skarżący nie przedłożył dokumentów legalizacyjnych) organ pierwszej instancji wydał w dniu 9.05.2025 r. decyzję orzekającą rozbiórkę samowolnej rozbudowy – na podstawie art. 49e pkt 3 u.P.b. Dokumenty te nie zostały złożone również do dnia wydania przez organ odwoławczy decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Należy podkreślić, że wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 49e u.P.b. obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce, nie pozostawiając mu w tej kwestii żadnej swobody. Jeżeli zatem inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego m.in. nie skorzystają ze swojego uprawnienia i nie złożą stosownego wniosku o legalizację w ustawowym terminie lub mimo wyznaczenia terminu nie przedłożą dokumentów legalizacyjnych, organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie administracyjne w celu wydania decyzji o rozbiórce. W orzecznictwie wskazuje się bowiem, że decyzja wydawana w trybie art. 49e pkt 3 u.P.b., a z taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ma charakter związany (por. m.in. wyrok WSA w Szczecinie z 31.12.2024 r., sygn. II SA/Sz 823/24, wyrok WSA w Warszawie z 4.11.2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1708/22). W konsekwencji, przedmiotem niniejszego postępowania było przede wszystkim ustalenie, czy skarżący przedłożył w terminie wyznaczonym przez organ nadzoru budowlanego dokumenty legalizacyjne, czy nie. W tym pierwszym bowiem wypadku organ nadzoru budowlanego przeprowadziłby postępowanie legalizacyjne, zgodnie z art. 48a i art. 48b oraz art. 49 ust. 1-4 u.P.b., legalizując nielegalnie wybudowany obiekt. W drugim zaś, wobec nieprzedłożenia dokumentów legalizacyjnych, pomimo wyznaczenia odpowiedniego terminu, organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie przedłożył żadnego z dokumentów legalizacyjnych wskazanych w postanowieniu z 10.04.2024 r., a następnie z 21.10.2024 r. W judykaturze akcentuje się, że złożenie wniosku o legalizację jest prawem, a nie obowiązkiem strony. Zależne jest wyłącznie od jej woli, a nie od woli organu. Jeżeli strona, odpowiednio pouczona, z prawa tego nie korzysta, to musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami w postaci nakazu rozbiórki (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 15 czerwca 2023 r., sygn. II SA/Gd 120/23). Wobec zatem nieprzedłożenia przez skarżącego dokumentów legalizacyjnych, orzekające w sprawie organy co do zasady prawidłowo zastosowały art. 49e pkt 3 u.P.b. i wydały decyzję o rozbiórce dokonanej rozbudowy. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut zastosowania nieprawidłowego trybu postępowania, opartego na art. 48 u.P.b., a nie art. 50-51 tej ustawy. Jak wspomniano, przez "budowę" w rozumieniu pierwszego z tych przepisów należy rozumieć nie tylko wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, lecz także odbudowę, rozbudowę czy nadbudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 u.P.b.). Nie można także zgodzić się z zarzutem dotyczącym nieprawidłowego określenia adresata decyzji rozbiórkowej. Skarżący podnosił bowiem, że jest jedynie najemcą i nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Otóż zgodnie z art. 52 ust. 1 u.P.b. obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Co do zasady zatem adresatem decyzji wydawanej czy to w trybie art. 50-51, czy art. 48 u.P.b. jest inwestor. Treść powołanego przepisu świadczy także o tym, że ustawodawca przewidział możliwość zaadresowania decyzji do inwestora niebędącego jednocześnie właścicielem nieruchomości. Rozstrzyganie w powyższej kwestii (wyboru adresata decyzji) zawsze wymaga uwzględnienia konkretnego stanu faktycznego. Zarazem w judykaturze zauważa się, że w pierwszej kolejności adresatem winien być inwestor, a dopiero, gdy nałożenie nakazu na inwestora nie jest możliwe, nakaz winien zostać nałożony na właściciela obiektu budowlanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16.09.2025 r., sygn. akt II OSK 671/23). Zgodzić należy się jednocześnie, że skoro obowiązek usunięcia skutków samowoli budowlanej jest w istocie nakazem przywrócenia stanu zgodnego z prawem, to nie kto inny jak rzeczywisty sprawca samowoli w pierwszej kolejności winien być obciążony nakazem wykonania tego obowiązku (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 23.07.2025 r., sygn. akt I SA/Łd 211/25). Kluczowa rola inwestora w procesie budowlanym skutkuje przyjęciem odpowiedzialności za legalność jego przebiegu i sprawia, że to właśnie inwestor powinien być adresatem decyzji. Jeżeli inwestor jest sprawcą samowoli budowlanej, to ten podmiot powinien również usunąć skutki owej samowoli. Na aprobatę nie zasługuje również stanowisko związane z wydaniem nakazu rozbiórki budynku usytuowanego w układzie urbanistycznym wpisanym do rejestru zabytków bez wymaganego prawem uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków, co miałoby stanowić naruszenie art. 67 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 i 2 u.P.b. i przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a. Po pierwsze, orzeczenie rozbiórki w niniejszym przypadku nie miało miejsca na podstawie art. 67 ust. 1 u.P.b., który stanowi o tym, że jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Po drugie trudno oczekiwać, by uzgodnienie o jakim mowa w zarzucie było wymagane w sytuacji gdy skarżący zrealizował rozbudowę, która obecnie ma podlegać rozbiórce, w sposób całkowicie samowolny, bez uzyskania pozwolenia na budowę, a także – jak wynika z decyzji Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Kielcach z 12.07.2024 r. – bez pozwolenia konserwatorskiego. Rację ma natomiast skarżący co do tego, że utrzymana w mocy zaskarżonym rozstrzygnięciem decyzja organu I instancji nie określa w sposób wystarczający i precyzyjny zakresu i sposobu orzeczonej rozbiórki, czym narusza dyspozycję art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a. w zw. z art. 49e pkt 3 u.P.b. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygnięcie, jako element decyzji administracyjnej, będący jej kwintesencją i wiążącym ustaleniem konsekwencji stosowanego przepisu prawa materialnego, winno być jednoznaczne i niewymagające szczególnej analizy. Musi być ono indywidualne, co do adresata decyzji, jak i konkretne, co do przedmiotu uprawnienia, a w szczególności co do precyzyjnego określenia obowiązku, który może podlegać przymusowemu wykonaniu w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sentencja decyzji powinna więc jednoznacznie wskazywać jaki obowiązek ciąży na zobowiązanym. Wykonanie tego obowiązku w sposób określony w sentencji pozwoli na jednoznaczną ocenę, czy zobowiązany wykonał ów obowiązek zgodnie z nakazem. Rozstrzygnięcie jest jednym z najważniejszych składników orzeczenia i nie jest możliwe jego zastąpienie uzasadnieniem decyzji, ani też wywodzenie rozstrzygnięcia z uzasadnienia orzeczenia. Innymi słowy musi być ono sformułowane w taki sposób, aby nie było wątpliwości: czego dotyczy, jakie uprawnienia zostały przyznanie stronie lub jakie obowiązki zostały na nią nałożone. Rozstrzygnięcie powinno być także zrozumiałe dla stron bez wnikania w treść uzasadnienia. Wynika to z władczego charakteru aktu administracyjnego, który kształtuje prawa i obowiązki strony i musi w związku z tym być jednoznaczny i precyzyjny, jak też z podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcia nie można zatem ani domniemywać, ani wyprowadzać z treści uzasadnienia, powinno ono być wyrażone wprost w sentencji decyzji w sposób precyzyjny, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji (por. m.in. wyroki WSA w Kielcach z 24.01.2024 r., sygn. II SA/Ke 669/23, WSA w Warszawie z 17.03.2023 r., sygn. I SA/Wa 3015/22, WSA w Poznaniu z 14.09.2022 r., sygn. IV SA/Po 991/21, WSA w Gdańsku z 13.04.2021 r., sygn. I SA/Gd 1161/20). W rozpatrywanym przypadku PINB w wydanej decyzji rozbiórkowej nakazał skarżącemu "rozbiórkę samowolnej rozbudowy budynku [...] ‘[...] ’ zlokalizowanej od strony wschodniej oraz od strony północnej głównego budynku zlokalizowanego na działce (...)". Tak wydana decyzja została w całości utrzymana w mocy przez ŚWINB. W ocenie Sądu zaś stwierdzenie o obowiązku rozbiórki "samowolnej rozbudowy" nie określa w sposób wystarczająco jasny i precyzyjny zakresu obowiązku ciążącego na skarżącym – tak aby mógł on zostać skutecznie egzekwowany w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Trzeba mieć przy tym na uwadze przedmiot postępowania w tej konkretnej sprawie, tj. dobudowanie z dwóch stron budynku murowanego swoistej konstrukcji drewnianej, na słupach, z dachem z płyt falistych, ścianami z plandeki i posadzką z płyt betonowych. Uwzględniając więc cechy charakterystyczne obiektu, będącego przedmiotem kontrolowanego postępowania, orzeczenie wydane w niniejszej sprawie powinno rozstrzygać o przedmiocie, zakresie i sposobie rozbiórki w taki sposób, aby strona nie miała wątpliwości jaki ma być zakres prac objętych rozbiórką. Co prawda w uzasadnieniu decyzji opisano zakres stwierdzonej w trakcie kontroli rozbudowy, jednak nie znalazło to odniesienia w rozstrzygnięciu decyzji jeśli chodzi o obowiązek rozbiórki. Jak zaś wyżej podniesiono, rozstrzygnięcia nie można domniemywać ani wyprowadzać z treści uzasadnienia, powinno ono być wyrażone wprost w sentencji decyzji w sposób precyzyjny, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Ponieważ zaś wydane rozstrzygnięcie w rozpatrywanym przypadku tych wymogów nie spełnia, koniecznym było uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w punkcie I sentencji wyroku. Wobec uwzględnienia omawianego zarzutu przedwczesnym było odniesienie się na obecnym etapie postępowania do zarzutu związanego z zakresem orzeczonej rozbiórki. Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy uwzględni powyższą argumentację i wyda stosowne orzeczenie, które w sposób należyty uzasadni. O kosztach orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt II wyroku, mając na uwadze wysokość uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu sądowego – 500 zł. ----------------------- 1 1/6