II SA/Ke 501/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2016 r. sprawy ze skargi "B." Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 17 lutego 2014 r. znak: [...] w przedmiocie cofnięcia w części zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych oddala skargę. Decyzją z dnia 17 lutego 2014r. znak: [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania B. Sp. z o.o., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 25 listopada 2013r. znak: orzekającą o: - cofnięciu w części zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa, udzielonego przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzją z dnia 24 lutego 2009r. znak: [...] ze zm. w części dotyczącej pkt II – poz. 22 załącznika nr 1 do zezwolenia, tj. punktu gier: B. w S., poprzez wykreślenie ww. pozycji. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 8 czerwca 2012r. uzyskał informację, że w trakcie przeprowadzonej w dniu 16 maja 2012r. kontroli w ww. lokalu przy ul. R. 25 w S. stwierdzono 3 automaty do gier należące do dwóch różnych podmiotów posiadających zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych. W trakcie kontroli ustalono również, że punkt gier B. został zlikwidowany, a pomieszczenie wynajmowane przez C. P. pod ww. działalność gospodarczą zostało włączone do lokalu gastronomicznego prowadzonego obecnie przez M. S. pod nazwą Pizzeria "B.". W dniu 5 lipca 2012r. do organu wpłynęło pismo Sp B. Sp. z o.o (Spółka), w którym wyjaśniła, że w celu usunięcia uchybień i zapobieżenia dalszym naruszeniom zawiesiła eksploatację własnego automatu do gier w ww. punkcie gier – co zostało potwierdzone przez Naczelnika Urzędu Celnego. W dniu 10 lipca 2012r. inna spółka prowadząca działalność w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych wniosła o zmianę właściciela i nazwy lokalu - punktu gier mieszczącego się pod ww. adresem. W związku z koniecznością ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz określenia zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa czy pod adresem: [...] prowadzona jest działalność w dwóch różnych punktach gier, Dyrektor Izby Celnej, pismem z dnia 5 grudnia 2012r. wezwał B. Sp. z o.o. do przedstawienia dowodów potwierdzających prawo Spółki do władania lokalem mieszczącym się pod adresem ul. R. 25 w S. Pismem z dnia 18 grudnia 2012r. Spółka przesłała organowi kserokopie dokumentów, potwierdzających jej tytuł prawny do władania przedmiotowym lokalem w zakresie umożliwiającym w nim eksploatację automatów do gier o niskich wygranych. Mając na względzie powyższe organ postanowieniem z dnia 4 lutego 2013r. wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia w części ww. zezwolenia, a następnie włączył do prowadzonego postępowania szereg materiałów dowodowych, obrazujących dotychczas podjęte czynności. Pismem z dnia 5 września 2013r. Dyrektor Izby Celnej wezwał Spółkę do przedstawienia wyjaśnień oraz stosownych dokumentów dotyczących przyczyn zaprzestania lub niewykonywania przez okres dłuższy niż 6 miesięcy działalności w punkcie gry na automatach o niskich wygranych B. przy ul. R. 25 w S., objętym zezwoleniem z dniu 24 lutego 2009r. W odpowiedzi Spółka powołała się na umowę najmu z przedsiębiorcą C. P., z której wynikał tytuł prawny do władania lokalem, podkreślając, że według jej wiedzy działalność usługowa jest prowadzona przez firmą S.. Jeśli chodzi zaś o fizyczne połączenie lokali, to według oświadczenia C. P., było to działanie tymczasowe w związku z organizacją imprezy, a następnie lokale ponownie zostały rozdzielone. W przedmiotowym punkcie gier Spółka zawiesiła eksploatację automatów. Następnie, wbrew informacjom posiadanym przez stronę, okazało się że rzeczywiście doszło do fizycznego połączenia lokali (przy czym nie przywrócono stanu poprzedniego), a dwa punkty gier na automatach o niskich wygranych nie mogą funkcjonować w jednym lokalu. W celu uniknięcia ulokowania punktu gier w miejscu, które mogłoby nie spełniać warunków określonych w ustawie, Spółka wystąpiła z wnioskiem o zmianę lokalizacji punktu gier. Tym samym, zdaniem strony, przyczyną zaprzestania i niewykonywania działalności w ww. punkcie gier była siła wyższa. Decyzją z dnia 25 listopada 2013r. Dyrektor Izby Celnej cofnął w części zezwolenie udzielone Spółce – na podstawie art. 207 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 59 pkt 4 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, (Dz.U.2016.471j.t., dalej jako ustawa o grach hazardowych). Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ powtórzył, że z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że w punkcie gier B. przy ul. R. 25 w S., Spółka w dniu 27 czerwca 2012r. zaprzestała wykonywania działalności objętej udzielonym zezwoleniem. Natomiast, jak wynika z przeprowadzonych oględzin i wyjaśnień złożonych przez M. S., umowa najmu lokalu (powierzchnia 19 m2) zawarta w 2009r. z C. P. prowadzącym działalność "S." była nadal aktualna. Wzywano C. P. do udzielenia informacji w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej, jednakże wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ powołał się na orzecznictwo sądowe, zgodnie z którym brak zgody właściciela lokalu na prowadzenie przez spółkę działalności objętej zezwoleniem nie jest siłą wyższą, która wykluczałaby zastosowanie art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych. Przepis ten został bowiem skonstruowany w ten sposób, że cofnięcie zezwolenia nie zależy od uznania administracyjnego, lecz od zaistnienia przesłanki w postaci zaprzestania lub niewykonywania przez okres dłuższy niż 6 miesięcy działalności. Jedynym wyjątkiem od obowiązku zastosowania tego przepisu jest ustalenie, że zaprzestanie bądź niewykonywanie tej działalności jest następstwem siły wyższej, przy czym ustawodawca nie przewidział drugiego takiego wyjątku w postaci nieopłacalności prowadzenia działalności w niektórych punktach gier, likwidacji lokalu lub brak zgody właściciela lokalu na prowadzenie działalności objętej zezwoleniem. Zdaniem organu okoliczności zaprzestania działalności w przedmiotowym punkcie gier traktowane przez stronę, jako niezależne od niej, a leżące wyłącznie po stronie podmiotu władającego lokalem, nie mogą być uznane za przejaw siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności. Strona zawierając umowę najmu lokalu winna była bowiem przewidzieć możliwość jej zakończenia przed terminem w niej określonym, gdyż kwestię tę rozstrzygają przepisy Kodeksu cywilnego, do których odwołuje się zawarta umowa najmu (§ 10 umowy z dnia 1 lipca 2009r.). Wskazana okoliczność była bez wątpienia możliwa do przewidzenia, zatem w opinii organu taki przypadek nie mieści się w hipotezie zawartego w art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych możliwości wyłączenia stosowania tego przepisu. Ponadto w § 3 pkt 4 umowy wskazano "w przypadku gdy lokal będący przedmiotem niniejszej umowy dzierżawy nie spełnia warunków przewidzianych dla prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach niskich wygranych unormowanych w ustawie umowa ulegnie rozwiązaniu". Kierując się treścią tej regulacji umownej organ stwierdził, że na skutek połączenia pomieszczeń punkt gier B. przestał spełniać warunki określone w ustawie z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych, a zatem umowa dzierżawy uległa rozwiązaniu. Za nieuzasadnione organ uznał zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. art. 210 § 4, art. 124 oraz art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do zarzutu Spółki, że celem uniknięcia ulokowania punktu gier w miejscu, które mogłoby nie spełniać warunków ustawowych – wystąpiła z wnioskiem o zmianę zezwolenia polegającą na zmianie lokalizacji punktu gier, organ wskazał że decyzją z dnia 16 grudnia 2013r. umorzył postępowanie w tym przedmiocie. Ustosunkowując się do argumentacji strony dotyczącej ograniczenia swobody możliwości zmiany miejsca urządzania gier, tj. stosowania przez organy celne art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że dopuszczalność zmiany miejsca prowadzenia działalności hazardowej (usytuowania punktu gier) na gruncie ustawy o grach i zakładach wzajemnych, wynikała nie wprost z prawa materialnego, lecz jedynie z art. 155 K.p.a. Natomiast istotą poprzednio wydawanych zezwoleń było prowadzenie działalności hazardowej przez 6 lat, w ściśle określonych w zezwoleniu punktach gier, usytuowanych w konkretnych lokalach. Do istoty uprawnienia płynącego z zezwolenia nie zalicza się jednak prawa do zmiany liczby albo usytuowania określonych punktów gier. Możliwość taka została wyprowadzona jedynie z ogólnych norm proceduralnych, dotyczących nadzwyczajnego trybu zmiany decyzji administracyjnej (uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009r o sygn. akt I GPS 2/09). Decyzja wydana na podstawie art. 155 K.p.a. nie może bowiem kolidować z obowiązującym porządkiem prawnym, a zatem musi odpowiadać wszystkim wymaganiom określonym przepisami prawa materialnego. W powyższym zakresie organ powołał się również na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 lipca 2013r. w sprawie P 4/2011. Stwierdzono przy tym brak wpływu przepisu art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych na właściwości, czy obrót automatami o niskich wygranych. Skoro bowiem wprowadzona regulacja modyfikuje treść przepisu proceduralnego (art. 155 K.p.a., czy art. 253a o.p.), to nie wpływa na prawo i możliwości podmiotu do prowadzenia określonej działalności, a tym samym na właściwość urządzeń służących do jej prowadzenia i obrót nimi. Odnosząc się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 19 lipca 2012r. w sprawach C-213/11, C-214/11 iC-217/11 organ wskazał, że w orzeczeniu tym jasno i jednoznacznie stwierdzono, że przepisy u.g.h. dotyczące koncesji i zezwoleń na działalność gospodarczą w zakresie gier hazardowych (łącznie z przepisami przejściowymi) na pewno nie należą ani do pierwszej grupy przepisów technicznych, ani do trzeciej grupy przepisów technicznych, ani też do czwartej grupy przepisów technicznych. Trybunał pozostawił natomiast otwartą kwestię tego, czy analizowane przepisy u.g.h. mogłyby być ewentualnie zaliczone do drugiej grupy przepisów technicznych, czyli do "innych wymagań" w rozumieniu art. 1 pkt 4 Dyrektywy 98/34/WE. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach B. Sp. z o.o. zarzuciła decyzji organu odwoławczego naruszenie: I. art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych poprzez bezpodstawne jego zastosowanie w sytuacji, gdy skarżąca spółka nie wykonywała działalności gospodarczej przez okres dłuższy niż 6 miesięcy, ale ze względu na wystąpienie siły wyższej w postaci vis imperii tj. wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2010r. ustawy o grach hazardowych zakazującej wyraźnie w art. 135 ust. 2 zmiany adresów punktów gier na automatach o niskich wygranych (tj. odmiennie do stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2009r., w którym udzielono skarżącej zezwolenia ) i wobec praktyki organów Służby Celnej stosującej przepis art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych pomimo jego technicznego charakteru, Spółka nie mogła zapobiegać możliwości wznowienia działalności punktu gier w okresie 6 miesięcy; II. rażące naruszenie przepisów postępowania tj. art. 210 § 4, art. 124 i art. 121 § 1 ordynacji podatkowej przez brak odniesienia się do argumentacji Spółki w przedmiocie prawidłowej wykładni art. 59 pkt 4 u.g.h. w zakresie rozumienia pojęcia "siła wyższa" przez pryzmat wystąpienia vis imperii tj. obowiązywania od 1 stycznia 2010r (w odróżnieniu od poprzednio obowiązujących przepisów) norm zakazujących zmiany adresów punktów gier na automatach o niskich wygranych oraz jednolitej praktyki organów Służby Celnej stosujących "zakazujący" przepis art. 135 ust. 2 u.g.h. pomimo jego technicznego charakteru. Zarzuty te zostały uzasadnione. Spółka wniosła o uchylenie w całości decyzji z dnia 17 lutego 2014r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia 17 lutego 2014r. o cofnięciu B. Sp. z o.o. zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 lutego 2009r. na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa, w części dotyczącej punktu II – poz.22 załącznika nr 1 do zezwolenia tj. punktu gier B., S. ul. R. 25. Decyzja zezwalająca na prowadzenie działalności wydana została na podstawie przepisów nie obowiązującej od dnia 1 stycznia 2010 r. ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, która utraciła moc na podstawie art. 144 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych. Stosownie do art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Przepis art. 138 ust. 2 ustawy o grach hazardowych stanowi natomiast, że do podmiotów, o których mowa w art. 129 ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 58 i art. 59, z tym, że organem właściwym jest organ właściwy do udzielania zezwolenia w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy. Według art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych organ właściwy w sprawie udzielenia koncesji lub zezwolenia, w drodze decyzji, cofa koncesję lub zezwolenie, w całości lub w części, w przypadku zaprzestania lub niewykonywania przez okres dłuższy niż 6 miesięcy działalności objętej koncesją lub zezwoleniem, chyba że niewykonywanie tej działalności jest następstwem działania siły wyższej; W rozpoznawanej sprawie podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił w/w przepis art. 59 pkt 4. Z tego przepisu wynika, że cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych zależy od zaistnienia przesłanek w nim określonych w postaci zaprzestania lub niewykonywania przez okres dłuższy niż 6 miesięcy działalności objętej koncesją lub zezwoleniem. Jedynym wyjątkiem od obowiązku zastosowania tego przepisu przez organ administracji publicznej jest ustalenie, że zaprzestanie bądź niewykonywanie tej działalności jest następstwem siły wyższej. Cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na podstawie art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych nie zależy zatem od uznania administracyjnego. Organ jest bowiem zobowiązany do cofnięcia zezwolenia, jeżeli strona nie wykonuje działalności przez okres dłuższy niż 6 miesięcy, chyba że zaprzestanie bądź niewykonywanie tej działalności jest następstwem siły wyższej. Bezsporne w niniejszej sprawie jest to, że Spółka w punkcie gier wskazanym w pozycji nr 22 załącznika do decyzji zaprzestała i nie wykonywała od 27 czerwca 2012r. działalności objętej zezwoleniem z dnia 24 lutego 2009r. przez okres dłuższy niż 6 miesięcy. Powyższe potwierdza także pismo Spółki z dnia 16 września 2013r., w którym wyjaśniła odnośnie punktu gier prowadzonego pod adresem B. S. ul. R. 25, że C. P., który zawarł ze Spółką umowę dzierżawy tego lokalu, połączył go z lokalem gastronomicznym prowadzonym przez M. S. pod nazwą Pizzeria "B.", w którym także funkcjonował punkt gier na automatach o niskich wygranych, ale innej spółki. Skarżąca stwierdziła, że doszło do fizycznego połączenia tych lokali, dlatego zawiesiła działalność w punkcie gier B. S. ul. R. 25, jako że dwa punkty gier nie mogą funkcjonować w jednym lokalu. Wyjaśniła także, że 12 marca 2013r. złożyła wniosek o zmianę zezwolenia polegającą na zmianie lokalizacji punktu gier z : B. ul. R. 25 na lokal B. C., ale postępowanie to zostało przez organ zawieszone (pismo Skarżącej z dnia 16 września 2013r. k. 134-132). Spółka twierdziła także w tym piśmie, że jako posiadacz zależy lokalu przy ul. R. 25 nie miała żadnego wpływu na decyzje podejmowane przez ich właścicieli lub inne osoby mające tytuł prawny do lokalu, uniemożliwiające prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych. Pomimo czynionych starań w drodze rozmów z C. P. w celu przywrócenia stanu poprzedniego i prowadzenia punktu gier - nie przyniosły one rezultatu w postaci kontynuacji działalności – punktu gier w B. S. ul. R. 25. Zdaniem Spółki powyższe przeszkody stanowią silę wyższą. Przede wszystkim jednak zdaniem Skarżącej, co podnosi w skardze, powodem zaprzestania działalności w powyższym punkcie gier, była siła wyższa w rozumieniu "aktu władzy"—"vis imperii" w postaci wprowadzenia w życie ustawy o grach hazardowych zakazującej wyraźnie w art. 135 ust.2 zmiany miejsc urządzania gier na automatach o niskich wygranych, stosowanego przez organy mimo, że będąc przepisem technicznym nie był notyfikowany. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest wobec tego to, czy okoliczności podane przez Spółkę, które przyczyniły się do zaprzestania wykonywania działalności w punkcie gier B. S. ul. R. 25 rzez okres dłuższy niż sześć miesięcy stanowią siłę wyższą i tym samym uzasadniają odstąpienie od cofnięcia zezwolenia na wykonywanie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w tym punkcie gier. Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że zaprzestanie prowadzenia działalności w wyżej wymienionym punkcie gier nie było spowodowane siłą wyższą, rozumianą jako zdarzenie zewnętrzne w stosunku do powołującego się na nią podmiotu i od niego niezależne. Ustawa o grach hazardowych nie definiuje pojęcia siły wyższej i brak jest legalnej definicji tego pojęcia na użytek stosowania tej ustawy. Siła wyższa jest zdarzeniem o charakterze przypadkowym lub naturalnym (żywiołowym), nie do uniknięcia, takim, nad którym człowiek nie panuje. Należą do nich zwłaszcza zdarzenia o charakterze katastrofalnych działań przyrody i zdarzenia nadzwyczajne w postaci zaburzeń życia zbiorowego takich jak wojna, zamieszki krajowe. Musi być zdarzeniem zewnętrznym w stosunku do powołującego się na nią podmiotu i stan ten powinien istnieć obiektywnie, a więc musi być widoczny i sprawdzalny, tak więc nie może być wytworem wyobraźni. Siła wyższa charakteryzuje się także tym, że jest zdarzeniem zewnętrznym, niemożliwym lub prawie niemożliwym do przewidzenia, którego skutkom nie można zapobiec. Żadna ze wskazanych przez skarżącą Spółkę przyczyn zaprzestania prowadzenia działalności nie stanowi siły wyższej w świetle powyższej definicji. Nie można uznać za przypadek siły wyższej połączenia przez władającego lokalem B. S. ul. R. 25 tego lokalu z innym lokalem, mimo że w konsekwencji doprowadziło to do zaprzestania prowadzenia punktu gier objętego zaskarżoną decyzją. Na taki sposób działania władającego lokalem, jak wynika z akt sprawy nie miała wpływu skarżąca Spółka, ale podkreślić trzeba, że naruszanie warunków zawartej umowy dzierżawy, czy też rezygnacja z dotychczasowej współpracy gospodarczej należą do najbardziej naturalnych zjawisk życia gospodarczego, wobec tego nie można ich uznać za zjawisko nadzwyczajne, nie do przewidzenia. Nie jest żadną nadzwyczajną okolicznością, że współpraca między skarżącą Spółką i władającym lokalem – punktem gier, w pewnym momencie zakończyła się, ponieważ strony nie doszły do porozumienia. Nie można również uznać za przypadek siły wyższej faktu wprowadzenia w życie ustawy o grach hazardowych, w tym regulacji przewidzianej w art.135 ust.2. Argumenty te w ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie, nie można bowiem uznać za działanie siły wyższej zmiany obowiązujących przepisów i wprowadzenia ustawą o grach hazardowych zakazu zmiany lokalizacji punktów gier. Ustawa umożliwia dalsze prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na podstawie dotychczasowych zezwoleń i nie wprowadziła generalnego zakazu zmiany zezwoleń. Zakaz zmiany zezwoleń, przewidziany w art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, ograniczony został do jednego elementu zezwolenia: miejsca urządzania gier, ponadto nie dotyczy on zmiany polegającej na zmniejszeniu liczby punktów gier na automatach. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że przeszkodą do dalszego prowadzenia działalności w miejscu wskazanym w zezwoleniu było wejście w życie nowej ustawy. Niewykonywania działalności przez skarżącą w wyżej wymienionym punkcie gier przez okres przekraczający 6 miesięcy, nie można w żaden sposób łączyć ze skutkami nowej ustawy o grach hazardowych. Przyczyny powodujące niewykonywanie działalności przez Skarżącą w punkcie gier określonym w zaskarżonej decyzji były następstwem zwykłego ryzyka gospodarczego, które nie może być uznane za siłę wyższą w rozumieniu art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych. W tym kontekście podkreślenia wymaga też, że co do zasady nie można mówić o istnieniu gwarancji niezmienności prawa, ani też o skorelowanym z tego rodzaju gwarancją usprawiedliwionym oczekiwaniu odnośnie do jego niezmienności. Adresaci norm prawnych muszą liczyć się ze zmianą prawa, która może być uzasadniona, albo wręcz wymuszona zmianą warunków społecznych lub gospodarczych, co oznacza, że ustawodawca ma możliwość ich ograniczania i znoszenia. Powyższe koresponduje ze stanowiskiem Trybunału Sprawiedliwości, który w wyroku z dnia 11 czerwca w sprawie C- 98/14 stwierdził, że podmiot gospodarczy nie może oczekiwać całkowitego braku zmian ustawodawczych, ale jedynie kwestionować sposób wprowadzenia takich zmian, jak również, że zasada pewności prawa nie wymaga braku zmian ustawodawczych(por. wyrok NSA z dnia 20.04.2016r. sygn. akt II GSK 2676/14 pub.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych wszystkich względów zarzut naruszenia art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych jest nieuzasadniony. Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia art. 210 § 4, art. 124 i art. 121 § 1 ordynacji podatkowej przez brak odniesienia się do argumentacji Spółki w przedmiocie prawidłowej wykładni art. 59 pkt 4 w zakresie rozumienia pojęcia "siła wyższa" przez pryzmat wystąpienia vis imperii tj. obowiązywania od 1 stycznia 2010r. norm zakazujących zmiany adresów punktów gier na automatach o niskich wygranych. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do kwestii siły wyższej i trafnie uznał, że w rozpoznawanej sprawie taki przypadek nie ma miejsca. Organ prowadził także w zaskarżonej decyzji rozważania na ten temat technicznego charakteru art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych i doszedł do trafnego wniosku, że przepis ten nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE, seria L, nr 204, s. 37 ze zm.),dalej jako dyrektywa 98/34/WE. Odnosząc się do tej argumentacji, należy stwierdzić, że wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11, został wydany w trybie prejudycjalnym wobec zadanych trzech pytań dotyczących art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 i art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Dyrektor Izby Celnej nie stosował przepisów art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 i art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych z 2009 r. i żaden z nich nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że przepis art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju, jak przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów, a dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego. Trybunał Sprawiedliwości uzależnił zatem ocenę technicznego albo nietechnicznego charakteru przepisów ustawy o grach hazardowych od ustalenia (oceny), czy te przepisy wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów, tj. automatów do gier o niskich wygranych. Tego rodzaju skutków nie sposób natomiast wyprowadzić z art. 59 pkt 4 , który niejako dostosowuje sytuację prawną (zakres udzielonego zezwolenia) do istniejącej już sytuacji faktycznej długotrwałego, bo trwającego dłużej niż 6 miesięcy stanu zaprzestania lub niewykonywania działalności objętej zezwoleniem, przy czym wiąże cofnięcie zezwolenia jedynie z sytuacjami, gdy niewykonywanie tej działalności nie jest następstwem działania siły wyższej. Trzeba również podkreślić, że omawiany przepis nowej ustawy o grach hazardowych z 2009 r. zawiera normę analogiczną do art. 52 ust. 2 pkt 4 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 z późn. zm.), przy czym termin, z którym związany jest skutek w postaci cofnięcia zezwolenia został nawet w nowej ustawie wydłużony z 3 do 6 miesięcy, w związku z czym nowa regulacja jest korzystniejsza w skutkach dla strony. Zatem podejmując działalność na podstawie zezwolenia udzielonego pod rządem poprzednio obowiązującej ustawy skarżąca Spółka musiała uwzględniać tego rodzaju regulację i mieć świadomość, że zaprzestanie prowadzenia działalności przez okres dłuższy niż określony w ustawie (obecnie dwukrotnie wydłużony) spowoduje skutek w postaci cofnięcia zezwolenia (por. wyrok WSA w Lublinie z 30 kwietnia 2013 r., III SA/Lu 314/12; orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji zdaniem Sądu brak podstaw do uznania, by art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych mógł stanowić, choćby potencjalnie, "przepis techniczny" w rozumieniu Dyrektywy nr 98/34/WE. Należy zauważyć, że taka ocena art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych zawarta została w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych, co świadczy o ukształtowaniu się w tej kwestii stałej linii orzeczniczej, z którą sąd orzekający w badanej sprawie w pełni się zgadza (por. przykładowo: wyrok NSA z 26 lutego 2015 r., II GSK 2175/13; wyrok NSA z dnia 31 marca 2016r. w sprawie II GSK 974/14, wyrok WSA w Gdańsku z 9 stycznia 2015 r., wyroki WSA w Lublinie z 19 maja 2015 r., III SA/Lu 410/15, III SA/Lu 413/15, z 28 maja 2015 r., wyroki WSA w Warszawie z 7 stycznia 2015 r., VI SA/Wa 1815/14; z 23 stycznia 2015 r., VI SA/Wa 2196/14. wszystkie dostępne :orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyższych względów Sąd uznał, ze skarga jest nieuzasadniona i dlatego oddalił ją na podstawie art. 151 P.p.s.a.