II SA/Ke 505/16

WyrokWSA w Kielcach2016-07-14

Skład orzekający: Anna Żak, Dorota Chobian, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry jest zasadna, mimo że projekt tego przepisu nie został notyfikowany Komisji Europejskiej?
Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych jest zasadna, nawet jeśli projekt tego przepisu nie został notyfikowany Komisji Europejskiej. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale II GPS 1/16 uznał, że przepis ten nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, a jego stosowalność nie zależy od braku notyfikacji ani technicznego charakteru art. 14 ust. 1 ustawy. Kara ta ma charakter administracyjnej kary pieniężnej, służącej realizacji celów ustawy, a nie represji.
Stan faktyczny
Spółka O. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem. Organy celne ustaliły, że automaty umożliwiały gry za stawki wyższe niż dopuszczalne dla automatów o niskich wygranych, co potwierdził eksperyment procesowy i opinia biegłego. Spółka kwestionowała prawidłowość ustaleń dowodowych oraz zasadność zastosowania przepisów ustawy o grach hazardowych, podnosząc m.in. brak notyfikacji niektórych przepisów Komisji Europejskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów i orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę O. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2016 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 8 grudnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem oddala skargę. II SA/Ke 505/16 Uzasadnienie Decyzją z dnia 8 grudnia 2014 r., znak: [...] , Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania O. Sp. z o.o., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 23 czerwca 2014 r. znak: [...], wymierzającą karę pieniężną w łącznej wysokości 24.000 zł za urządzanie gier poza kasynem na automatach: [...]. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że w związku z zatrzymaniem w dniu 23 lutego 2010 r. w lokalu "S." w Ć. ww. automatów do gier, w dniu 10 maja 2010 r. urządzenia te poddano eksperymentowi procesowemu w ramach postępowania przygotowawczego prowadzonego pod nr RKS [...]. Eksperyment wykazał, że kontrolowane automaty umożliwiają gry za stawkę wyższą niż określona w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych ("ugh"). Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2014 r. Naczelnik US włączył do prowadzonego postępowania dowody w postaci: protokołu z ww. eksperymentu procesowego oraz opinii biegłego Sądu Okręgowego z dnia 16 maja 2010 r. nr [...]. Uznając, że zaistniały przesłanki do wymierzenia kary pieniężnej, organ I instancji, działając na podstawie art. 207 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 2 ust. 3, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1, art. 91 i art. 129 ust. 3 ugh, wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 23 czerwca 2014 r. W odwołaniu Spółka zarzuciła decyzji organu I instancji naruszenie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, a nadto naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 129 ust. 3 ugh. Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2014 r. Dyrektor Izby Celnej zawiesił prowadzone postępowanie. Postanowieniem z dnia 3 listopada 2014 r. organ odwoławczy podjął zawieszone postępowanie, a w dniu 25 listopada 2014 r. włączył do niego materiały przekazane przez Prokuraturę Apelacyjną w sprawie [...], tj. kopię protokołu przesłuchania A. D. z dnia 14 marca 2011 r. Utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy organ II instancji podał, że oba automaty otrzymały opinie techniczne Jednostki Badającej – Politechniki Łódzkiej, z których wynika, że maksymalna wygrana wynosi 500 pkt – 50 zł, a maksymalna stawka 2 pkt – 0,2 zł. Oba automaty uzyskały również poświadczenia rejestracji. W ramach eksperymentu procesowego ustalono, że przedmiotowe automaty umożliwiają rozegranie pojedynczej gry za stawkę 50 zł, tj. powyżej stawki określonej w art. 129 ust. 3 ugh. Powyższe ustalenia potwierdził również biegły sądowy, który stwierdził, że badane automaty realizują ciąg informacyjno-skutkowy prowadzący do wygranej wyższej niż 15 euro i w związku z tym nie spełniają wymogów technicznych dla automatów podlegających przepisom ugh. oraz ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych. Dodatkowo z materiału dowodowego zgromadzonego przez Prokuraturę Apelacyjną wynika, że osoby podpisane na opiniach technicznych w rzeczywistości nie przeprowadzały badań przedmiotowych automatów. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującym w dniu rejestracji art. 2 ust. 2b ustawy o grach i zakładach wzajemnych grami na automatach o niskich wygranych były gry, w których wartość jednorazowej wygranej nie mogła być wyższa niż 15 euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze – wyższa niż 0,07 euro. Tymczasem kontrolowane automaty umożliwiały grę za stawkę w wysokości 500 pkt kredytowych, tj. 50 zł. W konsekwencji Spółka urządzała gry hazardowe bez koncesji na prowadzenie kasyna i tym samym podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że dopóki nie nastąpił prawomocne cofnięcie rejestracji automatów, dopóty Spółka ma prawo urządzać na nich gry w punktach gier o niskich wygranych, stosownie do treści art. 129 ust. 1 ugh. Niniejsze postępowanie wykazało jednak, że kontrolowane urządzenia nie są automatami do gier o niskich wygranych, ponieważ nie spełniają wymogów z art. 129 ust. 3 ugh. Organ nie zgodził się również z twierdzeniem, że opinia biegłego nie mogła stanowić dowodu w sprawie, ponieważ została sporządzona na potrzeby innego postępowania (w sprawie karnej). W tym kontekście przywołał treść art. 180 Ordynacji podatkowej. W dalszej części uzasadnienia organ przedstawił statystyki mające świadczyć o tym, że przepisy ugh nie stanowiły bariery w wewnątrzwspólnotowym obrocie automatami do gier. Dodatkowo wyjaśnił, że podział na automaty do gier i automaty do gier o niskich wygranych był podziałem sztucznym. Czynnikiem decydującym o przeznaczeniu danego automatu jest bowiem program, który został w nim zainstalowany. W kwestii zastosowania nienotyfikowanych Komisji Europejskiej przepisów ugh, organ, przywołując stosowne przepisy Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a także orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE i Trybunału Konstytucyjnego RP, stwierdził, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego i jako taki nie podlega notyfikacji. Za wyrokiem WSA we Wrocławiu w sprawie III SA/Wr 823/13, organ wyjaśnił, że w orzeczeniu z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11, TSUE jednoznacznie wypowiedział się jedynie na temat art. 14 ust. 1 ugh, wskazując na jego techniczny charakter, a nadto wyraził pogląd, że przepisy przejściowe tej ustawy mogą mieć charakter potencjalnie techniczny. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 nie jest jednak przepisem przejściowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach O. Sp. z o.o. zarzuciła naruszenie: 1. prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie zaskarżoną decyzją w mocy decyzji organu I Instancji i bezpodstawne przyjęcie, iż nie podlega ona uchyleniu, pomimo iż została wydana z rażącym naruszeniem prawa; 2. prawa procesowego, tj. art. 205 §1 Ordynacji podatkowej poprzez jego zastosowanie i podjęcie zawieszonego postępowania, pomimo że przyczyna jego zawieszenia nie ustała; 3. prawa procesowego, tj. art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 4. prawa procesowego, tj. art. 191 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona; 5. prawa materialnego, tj. art. 23b w zw. z art. 129 ust. 3 ugh poprzez dowolne uznanie, że automaty nie spełniają wymogów technicznych zgodnych dla automatów o niskich wygranych, a co za tym idzie nie są automatami o niskich wygranych, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z posiadanymi przez Spółkę i organ dokumentami urzędowymi, które pozostały w całym okresie eksploatacji wymienionych automatów ważne, a organ nigdy nie wnosił o przeprowadzenie badania sprawdzającego któregokolwiek z zakwestionowanych automatów; 6. prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh poprzez bezpodstawne uznanie, iż zachodzą przesłanki do wymierzenia kary z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, podczas gdy Spółka prowadziła działalność w oparciu o ważne i legalne dokumenty urzędowe, świadczące o tym, że automaty są automatami niskostawkowymi i nie dokonała w nich żadnych zmian mogących wpływać na ich parametry, w tym na charakter "niskostawkowy"; 7. prawa materialnego, tj. art. 8 i art. 9 w zw. z art. 1 akapit 1 pkt 1, 3, 4 i 11 Dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego w zw. z § 4, § 5, § 8 i § 10 w zw. z § 2 pkt 1a, 2, 3 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych, art. 2, art. 7, art. 91 ust. 1-3 Konstytucji RP w zw. z art. 2 aktu dotyczącego warunków przystąpienia do Unii Europejskiej m.in. Rzeczypospolitej Polskiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej oraz wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. (wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - Polska) - Fortuna sp. z o.o. (C-213/11) Grand sp. z o.o. (C-214/11), Forta Sp. z o.o. (C-217/11) przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w Gdyni (sprawy połączone C-231/11, C-214/11 i C- 217/ll)) - poprzez zastosowanie przepisów ugh, w szczególności art. 14 ust 1 w zw. z art. 89 ust 2 ugh w zw. z art. 129 ust 1 i 3 - jako przepisu bezskutecznego, który nie został notyfikowany Komisji Europejskiej w sytuacji, gdy brak takiej notyfikacji pozbawia ten przepis mocy wiążącej; jak również poprzez zastosowane przepisów ugh pomimo ich bezskuteczności z uwagi na brak notyfikacji tej ustawy do Komisji Europejskiej, zgodnie z dyrektywą nr 98/34/WE. W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie decyzji organu obu instancji. Dodatkowo wniosła o zawieszenie postepowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny pytań prawnych przedstawionych w sprawach P 4/14, P 10/14, P 16/14 oraz P 18/14. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 20 marca 2015 r. tut. Sąd zawiesił postepowanie sądowe do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy zarejestrowanej pod sygn. II GSK 686/13. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016 r. Sąd orzekł o podjęciu z urzędu zawieszonego postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa). Na wstępie zaznaczyć należy, że z mocy art. 144 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz. 1540 ze zm.), dalej "ugh", z dniem 31 grudnia 2009 r. utraciła moc ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, pod rządami której skarżąca Spółka uzyskała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 października 2009 r., znak: [...], udzielającą zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Na podstawie art. 129 ust. 1 ugh działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, którym ich udzielono, według przepisów dotychczasowych, tj. ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, o ile ustawa o grach hazardowych nie stanowi inaczej. Stosownie do treści art. 141 ugh w odniesieniu do organizowania zgodnie z art. 129-140 gier na automatach w salonach gier na automatach oraz gier na automatach o niskich wygranych w punktach gier na automatach o niskich wygranych nie stosuje się art. 89 ust. 1 pkt 2, zgodnie z którym karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Jednocześnie przepis art. 129 ust. 3 ugh wskazuje, że przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się takie gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł. W niniejsze sprawie bezsporne jest, że Spółka dysponowała zezwoleniem na urządzanie gier o niskich wygranych w lokalu, w którym zatrzymano przedmiotowe automaty. Bezsporne jest również, że należące do Spółki dwa automaty były zarejestrowane. Skarżąca w istocie nie kwestionuje ustaleń organu, że oba te automaty umożliwiały gry za stawki wyższe niż te obowiązujące dla automatów o niskich wygranych, tj. 50 gr. Kwestionuje natomiast dokonanie tych ustaleń w oparciu o przeprowadzony eksperyment oraz opinię biegłego, zarzucając, że tylko opinia właściwej jednostki badającej, stosownie do art. 23b ust. 1 ugh, umożliwia ustalenie, że automat nie spełnia wymogów automatu do gier o niskich wygranych. W związku z tym wyjaśnić należy, że art. 23b pozostaje w związku z art. 23a ust. 7 ugh, co oznacza, że tylko w przypadku postępowania w sprawie o cofnięcie rejestracji automatu do gier konieczne jest przed wydaniem decyzji w tym przedmiocie przeprowadzenie dowodu z opinii jednostki badającej o jakiej mowa w art. 23f ugh. Niniejsza sprawa nie dotyczy cofnięcia rejestracji, ale nałożenia kary za prowadzenie działalności w sposób sprzeczny z udzielonym zezwolenie, która to sprzeczność polega na prowadzeniu działalności przy użyciu automatów, pozwalających na gry za stawki wyższe niż 50 gr, oraz umożliwiający wygrane wyższe niż 60 zł. Kontrolowane w niniejszej sprawie automaty do gier poddano eksperymentowi procesowemu w trybie art. 211 Kpk w zw. z art. 113 § 1 Kks, zgodnie z którym w celu sprawdzenia okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy można przeprowadzić, w drodze eksperymentu procesowego, doświadczenie lub odtworzenie przebiegu stanowiących przedmiot rozpoznania zdarzeń lub ich fragmentów. W myśl art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej w postępowaniu prowadzonym przez organy celne, nie obowiązuje zasada bezpośredniości, a jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Ponadto, jak stanowi art. 181 Ordynacji podatkowej, dowodami mogą być m.in. także materiały zgromadzone w toku postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe. Organy celne mogą zatem ustalić istotny dla rozstrzygnięcia sprawy stan faktyczny na podstawie dowodów zebranych w toku innego postępowania, w tym również karnego, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Ubocznie należy zauważyć, że w zadaniach Służby Celnej mieści się wykonywanie całościowej kontroli także w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. Kontrola ta przebiega w myśl przepisów rozdziału 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2013 r., poz. 1404), a w jej ramach funkcjonariusze celni są uprawnieni do podjęcia określonych czynności, w tym do przeprowadzania w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia, możliwości gry m.in. na automacie (art. 32 ust. 1 pkt 13). Brak jest argumentów prawnych dla przyjęcia, że efekt tych czynności nie może być wykorzystany w postępowaniu będącym następstwem ustaleń kontrolnych. Dowód z eksperymentu był zatem miarodajny i wystarczający do dokonania ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Brak jest również podstaw do uznania, że biegły sądowy z zakresu elektroniki, radiokomunikacji i telekomunikacji ruchomej, dr inż. J. G. nie był uprawniony do wydania opinii na temat wysokości stawek i wygranych na zakwestionowanych automatach do gier. Opinia ta w całości potwierdziła wyniki przeprowadzonego eksperymentu, tj. że automaty należące do Spółki umożliwiają gry za stawki większe niż te przewidziane dla automatów do gier o niskich wygranych. W świetle powyższego, uznać należy, że w postępowaniu administracyjnym zostało udowodnione, iż na obu automatach możliwa jest gra za stawki wyższe niż 50 gr, a ponadto umożliwiają one wygraną wyższą niż 60 zł, dlatego sama okoliczność, że w 2009 r. zostały one uznane za spełniające warunki, o których mowa w przepisach ustawy o grach i zakładach wzajemnych, nie może podważać ustaleń wynikających z prawidłowo przeprowadzonego eksperymentu i opinii biegłego. Mając powyższe na uwadze, zarzuty naruszenia art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 23b w zw. z art. 129 ust. 3 ugh., a także naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh, polegającego na zastosowaniu tego przepisu, mimo że Spółka prowadziła działalność w oparciu o ważne i legalne dokumenty urzędowe, świadczące o tym, że automaty są automatami niskostawkowymi, a skarżąca nie dokonywała w nich żadnych zmian – uznać należy za nieuzasadnione. Nie jest zasadny zarzut zawarty w pkt 7 skargi kwestionujący możliwość wymierzenia kar na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh, wobec uznania art. 14 ust. 1 tej ustawy, w świetle orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11, za przepis techniczny, który wobec braku notyfikacji jest bezskuteczny. Zagadnienie to budziło istotne wątpliwości w orzecznictwie. W uchwale z dnia 16 maja 2016 r., sygn. II GPS 1/16, NSA w składzie 7 sędziów rozstrzygnął, że art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 o grach hazardowych. W obszernym uzasadnieniu uchwały, którego argumenty skład orzekający w sprawie w pełni podziela, NSA podniósł – przywołując przepisy dyrektywy 98/34/WE, a także treść wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C - 213/11, C - 214/11 i C - 217/11, że art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh, sam w sobie nie kwalifikuje się do żadnej spośród grup przepisów technicznych, o których mowa w dyrektywie 98/34/WE. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh nie ustanawia żadnych warunków determinujących w sposób istotny nie dość, że skład, to przede wszystkim właściwości lub sprzedaż produktu. Określony tym przepisem sposób prowadzenia działalności przez podmioty urządzające gry jest obojętny z punktu widzenia występowania istotnego wpływu na właściwości lub sprzedaż produktu (automatu do gier) wykorzystywanego do urządzania na nim gier hazardowych, i to zarówno tych, o których mowa w art. 2 ust. 3 i ust. 5, jak i tych wymienionych w ust. 3 art. 129 przywołanej ustawy (pkt 4.3 uzasadnienia). Dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego opisanego w art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh oraz stosowalności tego przepisu w sprawach o nałożenie kary pieniężnej nie ma znaczenia techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE oraz przywoływanego wyroku TSUE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy oraz okoliczność nieprzekazania projektu tego przepisu Komisji Europejskiej, zgodnie z art. 8 ust. 1 tej dyrektywy. Zdaniem NSA nie można uznać, art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh pozostaje w tego rodzaju (funkcjonalnym) związku z technicznym przepisem art. 14 tej ustawy, który to związek, zawsze i bezwarunkowo - a więc, bez względu na elementy i okoliczności konkretnych stanów faktycznych uzasadnia odmowę jego zastosowania, jako podstawy nałożenia kary pieniężnej, ilekroć podmiot urządzający gry na automatach czyni to poza kasynem gry. (pkt 5.5.uzasadnienia). Opis relacji istniejącej między przepisami art. 14 ust. 1 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh , a w konsekwencji ocena charakteru tej relacji, nie może nie uwzględniać normatywnej treści art. 89 ust. 1 pkt 2 tej ustawy oraz celu ustanowienia regulacji zawartej w tym przepisie, a tym samym również jego funkcji, które ocenić należy jako samoistne. Ustanawiając sankcję za naruszenie art. 14 ust. 1 ugh w postaci administracyjnej kary pieniężnej – przy jednoczesnym ustanowieniu kary grzywny za przestępstwo lub wykroczenie skarbowe - ustawodawca założył tym samym, że stanowi ona instrument służący właściwej realizacji deklarowanych do osiągnięcia celów, pozostaje w racjonalnym związku z tymi celami i jest konieczna do ich osiągnięcia. Sankcja w postaci administracyjnej kary pieniężnej stanowi więc dolegliwość za popełniony delikt administracyjny, przez który z kolei należałoby rozumieć czyn polegający na bezprawnym działaniu lub bezprawnym zaniechaniu podjęcia nakazanego działania skutkujący naruszeniem norm prawa administracyjnego i zagrożony sankcją administracyjną (pkt 5.7 uzasadnienia). Funkcje art. 89 ust 1 pkt 2 ugh nie wyrażają się w represji i odwecie, jako reakcji na ich naruszenie, lecz samoistnie zmierzają do restytucji niepobranych należności i podatku od gier oraz kompensowania strat budżetu Państwa poniesionych w związku z nielegalnym urządzaniem gier hazardowych na automatach. Potwierdzeniem stanowiska jest w ocenie NSA wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2015 r., w sprawie P 32/12, w którym Trybunał wskazał, że kara pieniężna określona w art. 89 ugh spełnia cechy charakteryzujące administracyjną karę pieniężną, albowiem kara ta jest wymierzana za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, a zatem za naruszenie nakazu ustawowego urządzania gier na automatach wyłącznie w kasynach gry (art. 14 ust. 1 ugh); wystarczy więc stwierdzenie naruszenia obowiązku przewidzianego w art. 14 ust. 1 ugh Powyższa uchwała jest na mocy art. 269 § 1 Ppsa o tyle wiążąca dla każdego składu orzekającego sądu administracyjnego, że można od niej odstąpić jedynie pod warunkiem przedstawienia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego wynikającego z jej treści do ponownego rozważenia oraz pod warunkiem podjęcia przez powyższy skład nowej uchwały zawierającej odmienne stanowisko prawne. Ponieważ skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w sentencji powyższej uchwały, jak również akceptuje argumentację podniesioną w jej uzasadnieniu, wszelkie zarzuty skargi dotyczące skutków braku notyfikacji, muszą być uznane za pozbawione podstaw. Jednocześnie Sąd w całości podziela pogląd, zaprezentowany m.in. w wyroku NSA z dnia 18 września 2015 r., sygn. II GSK 1598/15, że przepisy przejściowe ugh (art. 129-141) nie mają charakteru technicznego. Działalność w zakresie gier na automatach była i jest reglamentowana, co należy brać pod uwagę oceniając potencjalną techniczność tychże regulacji. Przepisy przejściowe polskiej ustawy pozwalały na pełne wykorzystanie 6-letniego zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych (pod warunkiem działania w tym zakresie w zgodzie z dotychczasowymi przepisami). Prowadzenie danego rodzaju działalności reglamentowanej nie kreuje i nie może kreować po stronie podmiotu dysponującego zezwoleniem w tym zakresie prawa do prowadzenia tejże działalności bez żadnych ograniczeń w czasie. Nie istnieje bowiem swoista ekspektatywa przedłużenia nadanego uprawnienia o charakterze reglamentowanym. Prowadzący działalność musi się bowiem liczyć z tym, że ustawodawca, kierując się np. względami bezpieczeństwa, nie będzie bez żadnych ograniczeń w czasie, zezwalał na prowadzenie działalności danego rodzaju w dotychczasowej postaci. Ewentualne ograniczenia muszą oczywiście następować z poszanowaniem zasady praw słusznie nabytych, co zdaniem Sądu w omawianym zakresie zostało przez ustawodawcę krajowego spełnione. Z tej przyczyny przepisy przejściowe ugh (na tle niniejszej sprawy art. 129 i art. 141) nie mają ani charakteru technicznego, ani też nie ograniczają praw nabytych w sposób niezgodny z zasadą proporcjonalności. W świetle powyższego niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 233 § 1 Ordynacji podatkowej. Z kolei jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 205 tej ustawy, polegający na podjęciu zawieszonego postępowania pomimo, że nie ustała przyczyna zawieszenia postępowania, to wskazać należy, że skarżąca domagała się zawieszenia postępowania administracyjnego (jak i sądowego) z uwagi na toczące się przez Trybunałem Konstytucyjnym postępowania w sprawach P 4/14, P 10/14 P 16/14 oraz P 18/14. W sprawie P 4/14 Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 11 marca 2015 r. stwierdził, że brak notyfikacji przepisów art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie stanowi takiego naruszenia pozakonstytucyjnej procedury ustawodawczej, które byłoby równoznaczne z naruszeniem art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. Oceniając zaniedbanie o charakterze formalnoprawnym w zakresie unijnej procedury notyfikacji, TK zwrócił uwagę na istnienie jakościowej różnicy pomiędzy obowiązkami w zakresie stanowienia ustaw wynikającymi z Konstytucji, a takimi obowiązkami wynikającymi z ustaw i przyjął, że uchybienie obowiązkowi notyfikowania Komisji Europejskiej przepisów technicznych nie może samo przez się prowadzić do naruszenia konstytucyjnych zasad określonych w art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. Tym samym Trybunał Konstytucyjny uznał, że takie uchybienie jak wyżej opisane nie narusza zasady demokratycznego państwa prawa i zasady legalizmu. Oznacza to, że z polskiego porządku prawnego nie zostały derogowane przepisy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. W sprawie P 10/14, połączonej ze sprawami P 16/14 i P 18/14, Trybunał postanowieniem z dnia 26 maja 2015 r. umorzył postępowanie. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło