II SA/Ke 509/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.),, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w dniu 15 października 2008r. na rozprawie sprawy ze skargi M. S., A. J., J. K., M. S., E. K., A. U., M. C. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie likwidacji szkoły p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. II SA/Ke 509/08 UZASADNIENIE W dniu [...] Rada Miejska, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h). ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz po uzyskaniu pozytywnej opinii Kuratora Oświaty powzięła uchwałę Nr [...] w sprawie likwidacji z dniem 31 sierpnia 2008 r. Szkoły Filialnej w U. Pismem z dnia 14 czerwca 2008 r., które wpłynęło do Urzędu Miejskiego w dniu 17 czerwca 2009 r., radca prawny W. Z. działając z upoważnienia M. S., A. J., J. K., M. S., E. K., A. U. i M. C., mieszkańców wsi U., na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wezwała Radę Miejską do uchylenia uchwały z dnia [...] podjętej w sprawie likwidacji Szkoły Filialnej w U. Organ administracji nie odpowiedział na wezwanie skarżących. W dniu 27 sierpnia 2008 r. do Urzędu Miejskiego, wpłynęła datowana na 26 sierpnia 2008 r. skarga M. S., A. J., J. K., M. S., E. K., A. U. i M. C. reprezentowanych przez pełnomocnika radcę prawnego W. Z., na wyżej wymienioną uchwałę Rady Miejskiej. Skarga oparta na treści art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, została skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach za pośrednictwem Rady Miejskiej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł przede wszystkim o jej odrzucenie ze względu na złożenie jej po upływie terminu wynoszącego 60 dni od dnia złożenia wezwania do zmiany uchwały. Na wypadek nieuwzględnienia tego zarzutu organ wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że skarżący nie wykazali naruszenia konkretnego przepisu prawa, jak również nie wykazali naruszenia ich interesu prawnego lub uprawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm./, w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Przytoczony przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), przy czym skarga na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, także wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu załatwienia wezwania (art. 35 § 3 K.p.a. w związku z art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r., II OSP 2/07, ONSAiWSA 2007/3/60). Analiza wymienionych przepisów wskazuje, że jeżeli organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, to skarżący powinien wnieść skargę w terminie 60 dni od dnia wniesienia tego wezwania. Natomiast termin 30 dni do wniesienia skargi obliczany od dnia doręczenia odpowiedzi organu, zaczyna biec dopiero w przypadku doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie, przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, jeżeli skarżący nie wniósł już skargi. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, że wezwanie skarżących skierowane do Rady Miejskiej, dotyczące uchylenia uchwały tego organu z dnia [...] podjętej w sprawie likwidacji Szkoły Filialnej w U., stanowiące wezwanie do usunięcia naruszenia prawa o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym - było bezskuteczne, ponieważ organ ten nie udzielił na nie żadnej odpowiedzi (zgodne twierdzenia obu stron - k. 7, 22 i 97). Ponieważ to bezskuteczne wezwanie datowane na 14 czerwca 2008 r., wpłynęło do Urzędu Miejskiego w dniu 17 czerwca 2008 r., to należy stwierdzić, że sześćdziesięciodniowy termin do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miejskiej, o jakim mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. - upłynął najpóźniej w sobotę, 16 sierpnia 2008 r. (art. 57 § 1 i 4 kpa, por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2007 r., I OSK 60/07,LEX nr 360279). Wprawdzie w aktach sprawy brak informacji co do tego, czy skarga skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach za pośrednictwem Rady Miejskiej, została złożona przez fachowego pełnomocnika skarżących osobiście w dniu 27 sierpnia 2008 r., czy też wcześniej została nadana pocztą, to jednak należy zauważyć, że już sama data sporządzenia skargi odnotowana w jej treści (26 sierpnia 2008 r.), chronologicznie powiązana z datą wpływu tej skargi do Urzędu Miejskiego (27 sierpnia 2008 r.) jednoznacznie wskazuje na to, że skarga ta została sporządzone po upływie terminu do jej wniesienia. Poza tym data wniesienia skargi po upływie ustawowego, 60-dniowego terminu nie była kwestionowana przez samego pełnomocnika skarżących, co jednoznacznie wynika z jego pisma z dnia 4 października 2008 r. skierowanego do WSA w Kielcach (k. 97).Tym bardziej więc należy przyjąć, że skarga wniesiona została z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Nawiązując do argumentacji zawartej we wspomnianym piśmie pełnomocnika skarżących oraz powołanych w nim poglądów wyrażonych w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 4 maja 1998 r., sygn. FPS 1/98, trzeba zauważyć, że wyrażony w tamtej uchwale pogląd stracił aktualność w związku ze zmianą stanu prawnego. Obowiązująca przed dniem 1 stycznia 2004 r. ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74/95 poz. 368 ze zm.) w art. 35 ust. 1 stanowiła, że skargę wnosi się bezpośrednio do sądu w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, a w innych przypadkach w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o podjęciu aktu lub innej czynności organu uzasadniającej wniesienie skargi. Zdarzeniem, z którym związany był termin wniesienia skargi, było więc doręczenie rozstrzygnięcia (aktu), a w przypadku gdy rozstrzygnięcie (akt) nie podlegało doręczeniu, zdarzeniem tym było dowiedzenie się lub możliwość dowiedzenia się o podjęciu aktu i od tego dnia rozpoczynał bieg termin 30 dni na wniesienie skargi. W takim stanie prawnym powstała konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, jak należy liczyć termin wniesienia skargi na uchwałę organu gminy, która nie podlega doręczeniu, z uwzględnieniem przepisów art. 101 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym. Zagadnienie to zostało wyjaśnione we wspomnianej uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 maja 1998 r. Rozumowanie przyjęte w tej uchwale nie jest możliwe do zaakceptowania w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2004 r. Przepis art. 53 § 2 p.p.s.a., który ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, wiąże termin wniesienia skargi z innymi niż dotychczas zdarzeniami, tj. po pierwsze, z wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa oraz po drugie, z odpowiedzią organu na to wezwanie. Ustawa o samorządzie gminnym w żaden sposób nie wiąże wniesienia skargi z terminem załatwienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Jedynym warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia, co można rozumieć w ten sposób, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego skarżący ma obowiązek wezwać organ do usunięcia naruszenia i to wezwanie ma być bezskuteczne. O bezskuteczności tego wezwania można mówić zarówno wówczas, gdy organ nie uwzględnił wezwania i to stanowisko przedstawił w odpowiedzi na wezwanie, jak i wtedy, gdy właściwy organ gminy nie zajął stanowiska w sprawie wezwania i nie udzielił odpowiedzi skarżącemu. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 4 p.p.s.a., i wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, mają taki sam charakter prawny i służą temu samemu celowi, którym jest wykorzystanie możliwości załatwienia sprawy przez organ bez konieczności wnoszenia skargi do sądu. Także z tego względu nie ma racjonalnych podstaw do wyłączenia stosowania art. 53 § 2 P.p.s.a. w przypadku wnoszenia skargi na uchwałę organu gminy (por. poglądy zawarte w uzasadnieniu cytowanej uchwały 7 sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r., które Sąd w niniejszym składzie w całości podziela). Mając powyższe na uwadze, skargę M. S., A. J., J. K., M. S., E. K., A. U. i M. C. należało odrzucić jako spóźnioną, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.