II SA/Ke 510/11

WyrokWSA w Kielcach2011-10-27

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Dorota Chobian, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o braku stwierdzenia choroby zawodowej (obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu spowodowanego hałasem) może zostać wydana na podstawie niejednoznacznych i sprzecznych wyników badań lekarskich, w szczególności gdy jeden z dokumentów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia nie spełnia wymogów orzeczenia lekarskiego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niejednoznacznych i sprzecznych wynikach badań lekarskich dotyczących ubytku słuchu. Sąd wskazał, że jeden z dokumentów powołanych przez organ odwoławczy nie spełniał wymogów orzeczenia lekarskiego, a rozbieżności w wynikach badań nie zostały należycie wyjaśnione, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia choroby zawodowej u Z.N. – obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu spowodowanego hałasem. Organy administracji dwukrotnie wydały decyzje odmawiające stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniach lekarskich, które wskazywały na brak spełnienia kryterium progowego 45 dB ubytku słuchu w uchu lepiej słyszącym. Strona skarżąca kwestionowała prawidłowość tych orzeczeń, wskazując na sprzeczne wyniki badań i pogorszenie słuchu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że postępowanie diagnostyczno-orzecznicze było wadliwe z powodu sprzecznych wyników badań i nieprawidłowego potraktowania jednego z dokumentów jako orzeczenia lekarskiego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 października 2011r. sprawy ze skargi Z.N. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 122, poz. 851ze zm.), § 1, 8 i 11 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Z. N. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...], nie stwierdzającej u niego choroby zawodowej, tj. obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz, wymienionego w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że sprawa choroby zawodowej Z. N. była już przedmiotem postępowania odwoławczego przed ówczesnym Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym, który decyzją z dnia 15 lipca 2009r. uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powodem zajęcia przez organ odwoławczy takiego stanowiska było wykazanie, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie zajął jednoznacznego stanowiska oceniając narażenie zawodowe Z. N., czego dowodem są dwie znajdujące się w aktach sprawy Karty oceny narażenia zawodowego (jedna z 29 kwietnia 2008r., druga z 19 lutego 2009r.), różniące się w kwestii narażenia wyżej wymienionego na hałas ponadnormatywny. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę w trybie odwoławczym, dokonał oceny całości zebranego materiału dowodowego, w oparciu o który organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję i nie znalazł podstaw prawnych i merytorycznych do jej zmiany, co uzasadnił następująco: Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny zgodnie z uzasadnieniem decyzji organu odwoławczego z dnia 15 lipca 2009r. przeprowadził postępowanie uzupełniające, w trakcie którego potwierdził narażenie Z. N. ustalone w Karcie oceny narażenia zawodowego z dnia I9 lutego 2009r. Z dokumentu tego wynika, że wyżej wymieniony pracuje od 1979r. - nadal - w Kopalniach [...]. W latach 1979 -1991 pracował na stanowisku kierowcy samochodów technologicznych i w tym okresie zatrudnienia był narażony na ponadnormatywny hałas stwarzający ryzyko powstania choroby zawodowej. Od 1991r. - nadal - pracuje na stanowisku kierowcy-mechanika samochodów ciężarowych i nie jest narażony na ponadnormatywny hałas. W dniu 1 października 2009r. organ I instancji zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy o korektę orzeczenia lekarskiego, wydanego w dniu 24 października 2008r. na podstawie niekonstytucyjnego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) i wydanie nowego orzeczenia w oparciu o aktualnie obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W odpowiedzi Instytut Medycyny Pracy, uwzględniając zweryfikowane przez organ I instancji w dniu 19 lutego 2009r. narażenie zawodowe Z. N., wydał w dniu 24 maja 2010r. orzeczenie uzupełniające orzeczenie lekarskie z dnia 24 października 2008r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, w uzasadnieniu którego wyjaśnił przyczyny zajęcia negatywnego dla strony stanowiska orzeczniczego. Wyjaśniono, że pomimo rozpoznania obustronnego czuciowo-nerwowego ubytku słuchu, a więc schorzenia wymienionego w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, orzeczono o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, ponieważ kryterium rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu stanowi nie tylko charakter niedosłuchu, ale także jego wielkość, tj. co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym. W przypadku Z. N. warunek ten nie został spełniony, ponieważ przeprowadzone kompleksowe badania audiologiczne wykazały u wyżej wymienionego średni ubytek słuchu w uchu lepiej słyszącym lewym 36,6 dB. Z. N. wniósł w dniu 15 czerwca 2010r. zastrzeżenia do wyżej wymienionego orzeczenia, argumentując swoje stanowisko pogorszeniem się słuchu, na dowód czego przedstawił wyniki konsultacji PMLK NR [...], dla podstawowej jednostki służby medycyny pracy przeprowadzonej w dniu 7 grudnia 2009r. w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy, z których wynika, iż średni ubytek słuchu w uchu lepiej słyszącym lewym wynosi 46 dB i spełnia kryteria orzecznicze. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, dążąc do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, skierował wyżej wymienionego (za pośrednictwem Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy) na ponowne badania do Instytutu Medycyny Pracy, gdzie był on w dniach od 6.12.2010r. - 8.12.2010r. hospitalizowany. Organ odwoławczy podał, że w wyniku przeprowadzonych kompleksowych badań audiologicznych wykazano u pacjenta obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu czuciowo-nerwowego oraz średni ubytek słuchu w uchu lepiej słyszącym lewym, wynoszący 50 dB, a więc spełniający kryteria orzecznicze choroby zawodowej, orzekając jednocześnie, że stwierdzone uszkodzenie słuchu nie posiada charakterystycznego dla skutków działania hałasu obrazu klinicznego, charakteryzuje się tak zwanym spłaszczeniem krzywej audiologicznej i świadczy o innej niż hałas przyczynie rozwoju uszkodzenia słuchu. Organ zaznaczył także, że "zadaniem jednostek służby zdrowia jest potwierdzenie bądź wykluczenie związku przyczynowego między chorobą znajdującą się w wykazie chorób zawodowych, a narażeniem zawodowym. Nie mają one natomiast obowiązku ustalenia, co było przyczyną choroby"... ( patrz wyrok WSA w Kielcach z dnia 25.02.2010r. sygn. akt II SA/ Ke 53/10). W dalszej kolejności Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, realizując dyspozycje zawarte w uzasadnieniu decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Kielcach z dnia 15 lipca 2009r. zwrócił się w dniu 3 lutego 2011r. do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy o korektę orzeczenia, wydanego na podstawie uchylonego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008r. sygn. akt P 23/2007 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. W odpowiedzi Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wydał w dniu 21 lutego 2011r. orzeczenie lekarskie weryfikujące orzeczenie lekarskie z dnia 17 lipca 2008r. o braku podstaw do rozpoznania u Z. N. choroby zawodowej. Z uwagi na fakt, iż orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 21 lutego 2011r. błędnie zawierało pouczenie o trybie odwoławczym, jednostka orzecznicza w piśmie z dnia 23 marca 2011r. wyjaśniła oczywistą pomyłkę i wydała sprostowane orzeczenie lekarskie. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, oceniając postępowanie diagnostyczno-orzecznicze uznał, że zostało ono przeprowadzone prawidłowo, a wydane w sprawie orzeczenia lekarskie mają walor opinii biegłego, są zgodne w kwestii nierozpoznania u wyżej wymienionego choroby zawodowej oraz w sposób jasny i czytelny uzasadniają brak podstaw do jej rozpoznania. Organ zaznaczył, iż zgodnie z § 8 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia, wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz w formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W przedmiotowej sprawie brak jest pozytywnego dla Z. N. orzeczenia lekarskiego, co wyklucza wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową. Organ odwoławczy podkreślił, że organ wydający decyzję jest związany treścią orzeczenia lekarskiego w zakresie poczynionych w nim ustaleń, co oznacza, że "państwowy inspektor sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej, nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych, ani też do dokonywania własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej" (patrz wyrok NSA Warszawa z dnia 5.01.2007r. sygn. akt II OSK 1078/06). Reasumując, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał, że w przedmiotowym postępowaniu Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny orzekający w I instancji, w sposób wyczerpujący zebrał i prawidłowo ocenił cały materiał dowodowy, a tym samym nie naruszył zasad postępowania administracyjnego - klauzul generalnych zawartych w dyspozycji art. 7, 9, 10, 11 k.p.a. i dlatego należało orzec jak w sentencji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach od decyzji z dnia [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wniósł Z. N. W skardze zarzucono naruszenie art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny zabranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, że postępowania diagnostyczno-orzecznicze przeprowadzone zostało prawidłowo, a wydane przeczenia lekarskie mają walor opinii jasnej i zupełnej, w sytuacji gdy prawidłowa ocena tego materiału dowodowego z uwagi na sprzeczne wyniki ich badań nie pozwala na wyprowadzenie takiego wniosku. Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że organ administracyjny oraz organ orzeczniczy nie wzięły pod uwagę kwestii dotyczących stanowisk, na jakich skarżący pracuje od 1991r. w Kopalniach [...], środków transportu oraz ciągów technologicznych. Ponadto skarżący zgłosił zastrzeżenia co do procedowania organów odnośnie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego. Wskazał, że materiał dowody jest obszerny z uwagi na poprzednie uchylenia decyzji organu I instancji, przy czym za każdym razem zdiagnozowany u skarżącego ubytek słuchu jest inny. Różnic tych nie można sprowadzić do nic nieznaczących, gdyż pierwotnie skala wady słuchu skarżącego nie kwalifikowała się do choroby zawodowej, natomiast ostatnie badania, choć ten poziom spełnia, to brak jest związku przyczynowego pomiędzy wadą słuchu a warunkami pracy skarżącego. W ocenie skarżącego, proces diagnostyczny wykazuje wyraźne różnice – sprzeczności i to dość krótkim okresie czasu, w związku z czym organ powinien podejść z większą starannością i wyjaśnić pojawiające się rozbieżności. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że w toku rozpoznania sprawy organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie wskazać trzeba, że w dniu wszczęciu w niniejszej sprawie postępowania, mającego ustalić, czy u Z. N. wystąpiła choroba zawodowa obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115). Zgodnie z treścią § 1 i 2 tego rozporządzenia przez choroby zawodowe rozumiano choroby wymienione w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Z dniem 3 lipca 2009r., a więc przed wydaniem decyzji przez organ I instancji weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869). Z dniem tym wszedł w życie także przepis art. 2351 (dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 22 maja 2009r. – Dz.U. Nr 99, poz. 825 – zmieniającej ustawę kodeks pracy), zgodnie z którym za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zgodnie zaś z przepisem art. 2352 kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Zgodnie z § 11 cytowanego rozporządzenia do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia stosuje się przepisy rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. W związku z tym uznać należy, że rozpoznanie i stwierdzenie choroby zawodowej w niniejszej sprawie u Z. N. powinno nastąpić na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869). Organ odwoławczy dostosował się do zmiany stanu prawnego, zwracając się do jednostek orzeczniczych o ponowne wydanie orzeczeń lekarskich. Rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009r. zawiera wykaz chorób zawodowych (§ 1.1 pkt 1), które enumeratywnie wymienione są w załączniku "wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym". Organ orzekający w sprawie niniejszej winien był ustalić, czy u Z. N. wystąpiła choroba zawodowa wymieniona w poz. 21 wykazu chorób zawodowych: obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz, Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Orzeczenie w tej kwestii wydają jednostki orzecznicze, o jakich mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w sprawie brak jest pozytywnego dla skarżącego orzeczenia lekarskiego, co wyklucza wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową. Jednak analiza znajdujących się w aktach sprawy orzeczeń lekarskich, zdaniem Sądu nasuwa wątpliwości co do prawidłowości rozstrzygnięcia organu. Choroba zawodowa, której wystąpienie u skarżącego miały ustalić organy wymieniona jest w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Jest to obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz. Pierwsze orzeczenie lekarskie sporządzone sprawie niniejszej na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w dniu 17 lipca 2008r. stwierdzało brak podstaw do rozpoznania u skarżącego obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznynych 1,2,3 kHz, ponieważ przeprowadzona wówczas diagnostyka audiologiczna wykazała obustronny niedosłuch odbiorczy, przy czym średnie podwyższenie progu słuchu zweryfikowane audiometrią obiektywną ABR wynosi dla ucha prawego - 40 dB, zaś dla ucha lewego - 40 dB. Podwyższenie progu słuchu liczone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2,3, kHz wynosiło dla ucha prawego - 51 dB, a dla ucha lewego - 40 dB. Instytut Medycyny Pracy, jako ośrodek II stopnia, stwierdził u skarżącego w dniu 24 października 2008r. ubytek słuchu w lewym uchu (lepiej słyszącym) 36,6 dB, a w uchu prawym - 46,6 dB. W dniu 24 maja 2010r. tenże Instytut Medycyny Pracy wydał "uzupełnienie orzeczenia lekarskiego z dnia 24 października 2008r." (uwzględniające treść rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009r.) i stwierdził, że niedosłuch stwierdzony u Z. N. jest charakterystyczny dla skutków długotrwałego narażenia na hałas stwarzający ryzyko zawodowego uszkodzenia słuchu; potwierdzenie narażenia znajduje się w nowej, zweryfikowanej przez PPIS karcie narażenia zawodowego z dnia 19 lutego 2009r., jednak brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu, gdyż średni ubytek słuchu w uchu lepiej słyszącym wynosi 36,6 dB. Bezspornym jest, że w okresie od 6 do 8 grudnia 2010r. Z. N. był hospitalizowany w Klinice Chorób Zawodowych i Toksykologii IMP. Po hospitalizacji Instytut Medycyny Pracy nie wydał orzeczenia, w którym podałby jej wyniki w zakresie uszkodzenia słuchu. W aktach sprawy znajduje się jedynie pismo tego Instytutu z dnia 8 grudnia 2010r., nie spełniające wymogu orzeczenia lekarskiego, w którym wskazano ubytek słuchu w uchu lepiej słyszącym – 50 dB. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy powołał się jednak na treść tego pisma, stwierdzając, że "w wyniku przeprowadzonych kompleksowych badań audiologicznych wykazano u pacjenta obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu czuciowo-nerwowego oraz średni ubytek słuchu w uchu lepiej słyszącym lewym, wynoszący 50 dB, a więc spełniający kryteria orzecznicze choroby zawodowej, orzekając jednocześnie, że stwierdzone uszkodzenie słuchu nie posiada charakterystycznego dla skutków działania hałasu obrazu klinicznego, charakteryzuje się tak zwanym spłaszczeniem krzywej audiologicznej i świadczy o innej niż hałas przyczynie rozwoju uszkodzenia słuchu". Dnia 21 lutego 2011r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wydał "orzeczenie lekarskie weryfikujące orzeczenie lekarskie z dnia 17 lipca 2008r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej", w którym stwierdzono wystąpienie u Z.N. niedosłuchu odbiorczego o lokalizacji ślimakowej wraz z wynikającymi z tego tytułu wtórnymi zmianami we włóknach nerwu słuchowego oraz brak podstaw do rozpoznania obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2,3 kHz, ponieważ podwyższenie progu słuchu liczone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2,3, kHz wynosi dla ucha prawego 52 dB, a dla ucha lewego 40 dB. Należy zauważyć, że organ I instancji zwrócił się jeszcze raz do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy o przeprowadzenie ponownych badań lekarskich (pismo z dnia 11 marca 2011r.), gdyż Z. N. kwestionował dotychczasowe orzeczenia. W odpowiedzi Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wydał w dniu 21 marca 2011r. "orzeczenie lekarskie weryfikujące orzeczenie lekarskie z dnia 17 lipca 2008r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej" (o treści merytorycznej jak orzeczenie z dnia 21 lutego 2011r.), stwierdzając w piśmie przewodnim, że brak jest aktualnie podstaw prawnych do skierowania Z. N. na ponowne badania w jednostce merytorycznej nadrzędnej. Powyższy materiał dowodowy stał się podstawą do wydania decyzji nie stwierdzającej u skarżącego choroby zawodowej, tj. obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz, wymienionego w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W ocenie Sądu występujące w sprawie sprzeczności w wydanych orzeczeniach lekarskich co do ubytku słuchu w uchu lepiej słyszącym (podwyższenie progu słuchu: 40 dB, 36,6 dB, 50 dB, 40dB) budzą uzasadnione wątpliwości co do rzetelności sporządzonej opinii. Różnice te nie zostały uzasadnione, i choć można uznać, że nie są znaczne, to przy wskazanym przez przepis rozporządzenia progu 45 dB mogą mieć decydujący wpływ na treść rozstrzygnięcia. Orzeczenie lekarskie ma walor opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., co z kolei oznacza, że bez niego lub sprzecznie z nim organ nie może dokonywać rozpoznania choroby i ustalenia, że dane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Z drugiej jednak strony organ przed wydaniem decyzji dokonać musi w oparciu o art. 80 k.p.a. oceny wiarygodności opinii i nie może oprzeć swojego rozstrzygnięcia na orzeczeniu lekarskim, które niedostatecznie lub w sposób nieprzekonujący uzasadnia zajęte stanowisko ( por. także wyrok NSA z 5 listopada 1998 r., LEX nr 45833 ). Ponadto zwrócić należy uwagę na wskazany już fakt, że po hospitalizowaniu skarżącego w okresie 6-8 grudnia 2010r. Instytut Medycyny Pracy nie wydał orzeczenia, uwzględniającego wyniki badania w zakresie uszkodzenia słuchu. W aktach sprawy znajduje się jedynie pismo tego Instytutu z dnia 8 grudnia 2010r. (wskazano ubytek słuchu w uchu lepiej słyszącym – 50 dB), które nie może być uznane za orzeczenie lekarskie, o którym mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009r. Mimo to zostało powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy stwierdził, że pismo to nie może być uznane za orzeczenie lekarskie. W świetle powyższych rozważań uznać należy, że rozpoznając sprawę organy zarówno I jak i II instancji dopuściły się naruszenia obowiązków wynikających z treści art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Ponieważ naruszenie prawa procesowego, o jakim mowa wyżej mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na mocy art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Orzekając ponownie, organ I instancji, mając na względzie poczynione wyżej uwagi, wyda stosowne rozstrzygnięcie, eliminując naruszenia prawa procesowego, o jakich mowa wyżej. Wskazane jest skierowanie Z. N. na ponowne badania lekarskie w celu ustalenia uszkodzenia słuchu, porównanie i wyjaśnienie różnic w dotychczasowych wynikach badań oraz wykazanie związku przyczynowego uszkodzenia słuchu z narażeniem na ponadnormatywny hałas, przy czym wskazane jest także zweryfikowanie karty narażenia zawodowego, jako że skarżący konsekwentnie w sprawie twierdzi, że po 1991r. również pracował jako kierowca, nie jako kierowca-mechanik w narażeniu na ponadnormatywny hałas, obsługując takie same pojazdy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło