II SA/Ke 520/09
WyrokWSA w Kielcach2009-11-05
Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Jacek Kuza, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty drewnianej powinna zawierać precyzyjne określenie elementów podlegających rozbiórce, w tym utwardzenia podłoża, a także czy sprzeczność między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem decyzji organu I instancji ma wpływ na legalność tej decyzji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ I instancji nieprecyzyjnie określił w sentencji decyzji rozbiórkowej przedmiot rozbiórki, co uniemożliwia jej egzekucję. Dodatkowo, stwierdzono sprzeczność między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem decyzji organu I instancji w kwestii objęcia rozbiórką utwardzenia podłoża, co narusza przepisy prawa i miało wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty drewnianej. Po wielokrotnych postępowaniach administracyjnych i sądowych, w tym uchyleniach poprzednich decyzji, organ I instancji ponownie wydał decyzję nakazującą rozbiórkę. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w szczególności dotyczące niewyjaśnienia kwestii terminu powstania utwardzonego podłoża pod wiatą i jego charakteru jako elementu składowego budowli.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; przyznał zwrot kosztów pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 listopada 2009r. sprawy ze skargi T.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego Z.T. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych opłaty skarbowej tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakazującą inwestorowi T.G. rozbiórkę samowolnie wybudowanej tymczasowej wiaty konstrukcji drewnianej na posesji położonej w S. przy ulicy [...].
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji ustalił, że na skutek interwencji R.Ś., organ I instancji w dniu 20 sierpnia 2004 r. przeprowadził kontrolę na nieruchomości położonej w S., przy ul. [...], w wyniku której ustalono, że na w/w nieruchomości, pomiędzy murowanym budynkiem gospodarczym a garażem znajduje się zadaszenie o wymiarach 3,45 x 4,20 m, wsparte od strony południowej na czterech słupkach drewnianych, natomiast od strony północnej na łacie przymocowanej do ściany budynku gospodarczego. Konstrukcja drewniana - słupki, ustawione są częściowo na płytkach chodnikowych, a częściowo na cegłach ułożonych bezpośrednio na gruncie. Podłoże pod zadaszeniem wykonane jest po części z płytek betonowych chodnikowych, a częściowo jest to wylewka betonowa.
Uczestniczący w kontroli organu I instancji A.G. oświadczył, że właścicielem i inwestorem przedmiotowego zadaszenia jest jego matka T.G., zadaszenie zostało wykonane około 5 lat temu za zgodą ustną sąsiadki T.P,, ale bez pozwolenia na budowę, o które T.G. nie występowała, jak również nie zgłaszała do właściwego organu zamiaru budowy przedmiotowego zadaszenia.
Obecna podczas kontroli organu I instancji R.Ś. oświadczyła, że przedmiotowe zadaszenie wykonane zostało w grudniu 2000 r.
W dniu 4 października 2004 r. T.G. złożyła w INB oświadczenie, że przedmiotowa wiata została wykonana około 5 lat wcześniej. Przyznała również, że nie posiada pozwolenia na budowę tego zadaszenia, gdyż nie była świadoma konieczności jego uzyskania.
W dniu [...] organ I instancji wydał decyzję nakładając na inwestora T.G. obowiązek przedłożenia oceny technicznej przedmiotowej wiaty w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu II instancji z dnia [...]. Ponieważ zobowiązana wywiązała się z w/w obowiązku, w dniu [...] organ I instancji wydał na podstawie art. 51 ust 3 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane decyzję stwierdzającą wykonanie obowiązku przedłożenia oceny technicznej. Po rozpatrzeniu odwołania R.Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji ze względu na przedwczesne jej wydanie i konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W toku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego T.G. przedłożyła uzupełnioną ocenę techniczną. W związku z jej treścią INB decyzją z dnia [...] nałożył na nią obowiązek zaimpregnowania elementów drewnianych wiaty środkiem FOBOS M-2, w terminie do dnia 31 października 2005 r., celem doprowadzenia wykonanych robót przy przedmiotowej wiacie do stanu zgodnego z prawem, która to decyzja została utrzymana w mocy decyzję organu II instancji z dnia [...].
Na skutek skargi R.Ś. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach prawomocnym wyrokiem z dnia 21 września 2006 r. uchylił decyzję z dnia [...[ oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Ponadto uchylił decyzję tegoż organu z dnia [...] znak: [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję INB z dnia [...]. Sąd uznał bowiem, że przedmiotowa wiata jest budowlą składającą się z konstrukcji drewnianej wspartej na słupach, czego nie zmienia fakt, że zadaszenie tej wiaty jest wsparte na słupach tylko z jednej strony. W świetle art. 29 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego i to zarówno w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez organ I jak i II instancji, budowa wiaty o wymiarach 3,45mx 4,20 m nie może być uznana ani za obiekt małej architektury, ani też za tymczasowy obiekt budowlany. W związku z tym budowa takiej wiaty wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestorka nie posiadała, co skutkowało koniecznością zastosowania w sprawie art. 48 prawa budowlanego zamiast art. 51 tej ustawy.
W związku z powyższym organ I instancji postanowieniem z dnia [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i jednocześnie nałożył na T.G. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 15 czerwca 2007 r. m. in. zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponieważ zobowiązana T.G. nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku, Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] wydał decyzję nakazującą inwestorowi dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty konstrukcji drewnianej na posesji położonej w S., przy ul. [...], z określeniem iż rozbiórce podlegają: zadaszenie wraz z pokryciem blachą trapezową i orynnowaniem, drewniane słupki, łata przymocowana do ściany budynku gospodarczego, utwardzenie podłoża pod zadaszeniem z płytek betonowych chodnikowych oraz z wylewki betonowej.
Na skutek odwołania wniesionego przez T.G., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...] decyzję uchylającą zaskarżoną decyzję w części rozstrzygnięcia dotyczącego obowiązku rozbiórki utwardzenia podłoża pod zadaszeniem i w tym zakresie orzekającą, że do wykonanego utwardzenia podłoża nie mają zastosowania przepisy art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i w pozostałym zakresie utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję.
Na skutek skargi T.G. na w/w decyzję organu II instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach prawomocnym wyrokiem z dnia 12 marca 2008r., sygn. akt II SA/Ke 659/07 uchylił zaskarżoną decyzję, poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].
Sąd zaakceptował wprawdzie ustalenie organów, że przedmiotowa wiata została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, co przesądza o prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie art. 48 ustawy Prawo budowlane, ale nie mógł pominąć faktu, że wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007 r, sygn. P 37/2006, ogłoszonym w Dz. U. nr 247, poz. 1844, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji, co było jednym z powodów uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także uchylenia postanowienia organu I instancji z dnia [...] znak: [...].
Ponadto Sąd uznał za niemożliwe zaaprobowanie ustaleń organu, iż skoro słupki podtrzymujące zadaszenie oparte są na płytkach chodnikowych i cegłach, a częściowo nawet bezpośrednio na gruncie, to świadczy to o wykonaniu przedmiotowego podłoża wcześniej niż samej wiaty i argumentacji organu odwoławczego uchylającego decyzję organu I instancji w części rozstrzygnięcia dotyczącego obowiązku rozbiórki utwardzenia podłoża pod zadaszeniem i w tym zakresie orzekającego, iż do wykonanego utwardzenia podłoża nie mają zastosowania przepisy art. 48 ustawy. Według organu odwoławczego utwardzenie podłoża pod zadaszeniem należy traktować jako urządzenie terenu, a nie element składowy przedmiotowego obiektu. Potwierdzeniem takiego stanowiska jest, zdaniem organu, uzasadnienie wyroku z dnia 21 września 2006 r., zgodnie z którym wiata to budowla składająca się z konstrukcji drewnianej wspartej na słupach. Zdaniem sądu jednak, wnioski jakie wysnuł organ odwoławczy nie znajdują potwierdzenia w ustaleniach dokonanych w oparciu o zebrany materiał dowodowy, jak również - wbrew stanowisku organu - nie wynikają z uzasadnienia wyroku z dnia 21 września 2006 r. sygn. akt. II SA/Ke 8/06. Sąd wskazał, że takie stanowisko organu odwoławczego byłoby słuszne tylko wtedy, gdyby organ w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ustalił, iż przedmiotowe podłoże zostało wykonane przed postawieniem przedmiotowej wiaty i nie stanowi jej elementu składowego. Takich jednak ustaleń nie można poczynić w oparciu o ten materiał dowodowy, który jest w aktach administracyjnych. Jakkolwiek bowiem Sąd w uzasadnieniu wyroku ogólnie stwierdza, iż wiata to budowla składająca się z konstrukcji dachowej wspartej na słupach, to już w następnych zdaniach wymienia szczegółowo elementy tego obiektu - słupki, łatę przymocowującą, orynnowanie wiaty oraz podłoże pod zadaszeniem, utwardzone częściowo płytami betonowymi chodnikowymi, częściowo zaś wylewką.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] wstrzymał inwestorce T.G. prowadzenie robót budowlanych przy budowie wiaty konstrukcji drewnianej na posesji położonej w S., przy ul. [...], wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę i jednocześnie nałożył na nią obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31 grudnia 2008 r. wymienionych szczegółowo dokumentów dotyczących samowolnie wykonanego obiektu, wskazanych w art. 48 ust. 3 prawa budowlanego, z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r.
W dniu 18 marca 2009 r. w Inspektoracie Nadzoru Budowlanego przeprowadzona została rozprawa administracyjna, w sprawie utwardzenia podłoża pod wiatą. W czasie rozprawy T.G. oświadczyła, że utwardzenie podłoża pod wiatą wykonała w 1994 r., a także że wówczas posiadała samochód osobowy, na dowód czego dołączyła pismo skierowane do Działu Komunikacji w Urzędzie Gminy, w którym zwracała się o zwrot należności za omyłkowo opłacony podatek drogowy. Pismo to jest bez daty i brak na nim jakiegokolwiek potwierdzenia, że zostało ono złożone we wskazanym organie. Natomiast R.Ś. oświadczyła, że utwardzenie podłoża pod wiatą nie było wykonane w 1994 r., gdyż wówczas w tym miejscu rósł orzech. Oświadczyła, że płytki pod wiatą zostały ułożone podczas budowy wiaty, natomiast utwardzenie podłoża betonem zostało wykonane w późniejszym okresie. Jako dowód prawdziwości tego oświadczenia R.Ś. dostarczyła do organu I instancji w dniu 31 marca 2009 r. kopię fotografii wykonanej wg jej oświadczenia zimą 1998 r., na której w pobliżu usytuowania wiaty widoczne jest drzewo -orzech. Poinformowała także pisemnie, że orzech został wycięty przez P. G. tuż przed wykonaniem wiaty.
W dniu 25 marca 2009 r. do organu I instancji wpłynęło pismo z Wydziału Komunikacji i Dróg Starostwa Powiatowego informujące, że pierwsza rejestracja pojazdu na Panią T.G. miała miejsce w kwietniu 1995r., z czego wynika, że w 1994r. T.G. nie była posiadaczem samochodu.
W dniu [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą inwestorowi T.G. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej, tymczasowej wiaty konstrukcji drewnianej na posesji położonej w S., przy ul. [...].
W tak ustalonym stanie faktycznym organ II instancji uznał, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem, że wybudowana w 1999 roku w S., przy ul. [...] wiata jest budowlą, na wybudowanie której inwestorka T.G. nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem wybudowana wiata stanowi samowolę budowlaną, do której zastosowanie ma przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 roku.
Przedmiotowa wiata to budowla, składająca się z konstrukcji dachowej wspartej na słupach, a jej elementami składowymi są słupki, łata przymocowująca, orynnowanie wiaty oraz podłoże pod zadaszeniem, utwardzone częściowo płytami betonowymi chodnikowymi, częściowo zaś wylewką. Nie można bowiem jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości stwierdzić, że przedmiotowe podłoże zostało wykonane przed postawieniem wiaty. Nie można dać wiary twierdzeniom T.G. co do utwardzenie podłoża pod wiatą już w 1994r. z uwagi na posiadanie samochodu osobowego, albowiem na podstawie informacji uzyskanej przez organ I instancji z Wydziału Komunikacji i Dróg Starostwa Powiatowego pierwsza rejestracja pojazdu na T.G. miała miejsce w kwietniu 1995r., z czego wynika, że w 1994r. T.G. nie była jeszcze posiadaczem samochodu. Dlatego stwierdzenie T.G. dotyczące utwardzenia w 1994r. podłoża z przeznaczeniem na miejsce postoju jej samochodu nie jest wiarygodne. Ponadto organ zauważył, że jeżeli dopiero w kwietniu 1995r. zarejestrowała ona swój samochód, to nie mogła płacić podatku drogowego już w lutym 1995r., jak to napisała w piśmie do Działu Komunikacji w Urzędzie Gminy. Dodatkowo ze zdjęcia dostarczonego przez R. Ś. w dniu 4 marca 2005 r. wynika, że ułożenie przedmiotowego podłoża z płytek chodnikowych nie wskazuje, aby mogło być wykonane wcześniej niż wiata. Argumenty uczestniczki dotyczące orzecha organ uznała natomiast za nieprzekonujące.
W konsekwencji organ II instancji uznała za zasadne wstrzymanie inwestorowi, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego, prowadzenie robót budowlanych przy budowie wiaty konstrukcji drewnianej na posesji położonej w S., przy ul. [...]. wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę z jednoczesnym nałożeniem na zobowiązaną obowiązku przedłożenia w określonym terminie dokumentów wymienionych w rozstrzygnięciu. Skoro zaś inwestor nie wykonał obowiązku wynikającego z postanowienia organu I instancji z dnia [...] - zasadnie organ I instancji korzystając z przepisu art. 48 ust. 1 i 4 nakazał T.G. rozbiórkę samowolnie wybudowanej, tymczasowej wiaty konstrukcji drewnianej na posesji położonej w S., przy ul. [...]. W myśl bowiem przepisu art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z 1994r. w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Odpowiadając na zarzuty zobowiązanej WINB poinformował, że sposób wykorzystania, użytkowania oraz funkcja przedmiotowej wiaty nie ma znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, która dotyczy samowoli budowlanej. Natomiast podnoszona w odwołaniu kwestia rozbudowy garażu zlokalizowanego na części wspólnej działki może stanowić niezależną sprawę rozpatrywaną przez organ I instancji.
W skardze na decyzję WINB z dnia [...] T.G. wniosła o jej uchylenie w całości. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 77 § 2 i 80 kpa oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 prawa budowlanego.
W uzasadnieniu skargi podtrzymała zarzut odwołania dotyczący niewyjaśnienia sprawy, a zwłaszcza najistotniejszej kwestii dotyczącej terminu powstania podłoża, na którym postawiona została wiata, od której uzależnione jest rozstrzygnięcie, czy stanowi ono część składową budowli czy też utwardzenie powierzchni gruntu, na które nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Skarżąca zarzuciła też, że organ administracji niesłusznie nie dał wiary iż w 1994 r. nie mogła być właścicielem pojazdu. Z treści pisma z 1 grudnia 1998 r. skierowanego do Urzędu Gminy wynika bowiem, iż już w dniu 15 lutego 1995 r. dokonała zapłaty podatku drogowego. O tym, że była właścicielem pojazdu jeszcze przed datą pierwszej rejestracji świadczy również decyzja Urzędu Miejskiego z dnia [...] na mocy której określono dla nie wysokość podatku od środków transportu za okres od marca do grudnia 1995 r. Z takich faktów skarżąca wywodzi, że jej zeznania odnośnie posiadania samochodu już od końca 1994 r. są zgodne z prawdą oraz potwierdzają fakt utwardzenia przedmiotowego podłoża służącego do parkowania tego samochodu również w tym okresie. Kolejnym dowodem mającym zdaniem skarżącej świadczyć o dacie wykonania podłoża pod wiatą jest jego stan noszący ślady dużego zużycia, co świadczy o wykorzystywaniu podłoża przynajmniej od kilku lat przed powstaniem wiaty, kiedy to na skutek braku zadaszenia narażone było na oddziaływanie czynników zewnętrznych. W konkluzji autor skargi zauważył, że utwardzone podłoże znajdujące się pod budowlą typu wiata z pewnością nie stanowi jej elementu składowego, ale wykonane wcześniej utwardzenie powierzchni gruntu, przez co błędne było nakazanie inwestorce usunięcia wiaty wraz z jej utwardzonym podłożem. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 2 pkt 5 prawa budowlanego wykonanie robót polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 21 października 2009 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej radca prawny Z.T. wniósł o uwzględnienie jej skargi, a przede wszystkim o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Pełnomocnik skarżącej podniósł zarzut "derogacji milczącej przywołanego w sprawie art. 3 ust. 3 uPrBud 94 – jako podstawy rozstrzygnięcia decyzji". O ile można się zorientować z dalszej treści tego zarzutu, jego autor uważa, że przedmiotowa wiata jest przedmiotowo najbliższa tymczasowemu obiektowi budowlanemu niepołączonemu trwale z gruntem pod nazwą przykrycia namiotowe i pneumatyczne, a ponadto jest obiektem gabarytowo niewielkim, przez co nie wymaga pozwolenia na budowę. Ponadto pełnomocnik skarżącej zarzucił, że w sprawie nie wykazano, aby R.S. wnosząc doniesienie wykazała interes prawny niezbędny do traktowania jej jako strony, nie wyjaśniono daty wybudowania wiaty i kto był jej budowniczym oraz przemilczano fakt wykonania przez T.G. zaleceń doprowadzenia stanu technicznego wiaty do zgodności z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy, bądź który dawał podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, należy stwierdzić, że skarga jest zasadna, chociaż z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Jednolicie w orzecznictwie sądów administracyjnych reprezentowany jest pogląd, że sentencja każdego nakazu rozbiórki musi zawierać szczegółowy opis przedmiotu rozbiórki, co warunkuje możliwość wykonania takiego nakazu w drodze egzekucji administracyjnej i nie jest w tym zakresie dopuszczalne odwoływanie się do opisów zawartych w uzasadnieniu decyzji (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia: 11 sierpnia 2005 r., VII SA/Wa 1779/04, LEX 190796, 11 października 2007 r., VII SA/Wa 805/07 LEX nr 439865,18 października 2007 r., VII SA/Wa 2438/06, LEX 439883).Nie może też być wątpliwości co do tego, że pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji, a jej uzasadnieniem nie może być nie dających się usunąć sprzeczności, gdyż mimo pierwszeństwa, jakie ma wówczas treść rozstrzygnięcia decyzji, taka sytuacja uniemożliwia ocenę racjonalności przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu decyzji oraz świadczy o naruszeniu przez organ ogólnej zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa wyrażonej w art. 8 kpa.
Mimo tego, że w niniejszej sprawie Inspektor Nadzoru Budowlanego już dwukrotnie – na skutek uchylania decyzji zaskarżonych do sądu administracyjnego - rozstrzygał sprawę, kolejny raz nie ustrzegł się błędów dyskwalifikujących wydaną decyzję rozbiórkową, czego nie dostrzegł organ II instancji utrzymując w mocy decyzję INB z dnia [...]. Wbrew wskazanym wyżej zasadom bowiem, organ I instancji w rozstrzygnięciu swojej decyzji z dnia [...] nakazał inwestorowi T.G. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej, tymczasowej wiaty konstrukcji drewnianej na posesji położonej w S., przy ul. [...] nie precyzując, jakie konkretnie elementy wiaty podlegają rozbiórce (co jest tym bardziej zaskakujące, że ten sam organ przy poprzednim rozpatrzeniu sprawy w decyzji rozbiórkowej z dnia [...] dokładnie i jednoznacznie sprecyzował, jakie elementy wiaty podlegają rozbiórce). Organ I instancji nie wyjaśnił w szczególności, czy przedmiotem rozbiórki ma być również utwardzenie podłoża pod zadaszeniem z płytek betonowych chodnikowych oraz z wylewki betonowej, choć określenie rodzaju materiału, z którego wykonana jest konstrukcja podlegającej rozbiórce wiaty może sugerować, że niedrewniane, tylko betonowe podłoże pod tą wiatą – nie podlega rozbiórce. Natomiast z uzasadnienia tej decyzji można wysnuć wniosek, że utwardzenie to również ma być objęte rozbiórką. Skoro bowiem organ ten pisze w uzasadnieniu, że "w oparciu o powyższe ustalenia organ nadzoru budowlanego stwierdza, że wykonanie utwardzenia pod wiatą (...) jest elementem składowym przedmiotowej wiaty", to należy stąd wyciągnąć wniosek, że w zamyśle organu nakaz rozbiórki miał dotyczyć również utwardzenia. Wniosek taki jest usprawiedliwiony tym bardziej, że zasadniczym punktem spornym postępowania była właśnie ocena, czy utwardzenie jest częścią wiaty i powinno podlegać rozbiórce razem z nią, czy też nie stanowi jej elementu składowego i zostało wykonane przed postawieniem wiaty, co oznaczałoby, że nie podlega rozbiórce. Z uzasadnienia nakazu rozbiórki z dnia [...] zdaje się wynikać, że organ I instancji wątpliwość tę rozstrzygnął na korzyść pierwszego z wymienionych poglądów.
Wskazanej sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem i uzasadnieniem decyzji organu I instancji z dnia [...] nie dostrzegł i nie skorygował organ II instancji, choć również i z jego uzasadnienia można wywnioskować, że uznał utwardzenie za część wiaty.
Jak z powyższego wynika, organ nadzoru budowlanego I instancji nie tylko nieprecyzyjnie, w sposób uniemożliwiający egzekucję określił w sentencji decyzji rozbiórkowej przedmiot tej rozbiórki, ale i w sposób wzajemnie sprzeczny, a co najmniej budzący uzasadnione wątpliwości określił przedmiot rozbiórki w rozstrzygnięciu i w uzasadnieniu swojej decyzji. Takie naruszenie przepisów prawa materialnego w oczywisty sposób miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, skoro nie wiadomo, jak właściwie zasadnicze, sporne zagadnienie zostało rozstrzygnięte.
Brak precyzyjnego i jednoznacznego rozstrzygnięcia uniemożliwia również Sądowi bezpośrednie ustosunkowanie się do spornych kwestii i dotyczących ich zarzutów skargi. Ubocznie więc tylko można przypomnieć, że w związku z treścią art. 153 p.p.s.a. zarówno sąd, jak i organy rozstrzygające sprawę związane są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w zapadłych w niniejszej sprawie wyrokach WSA w Kielcach z dnia 21 września 2006 i 12 marca 2008 r. Z wyroków tych wynika natomiast, że przedmiotowa wiata jako budowla stanowiąca konstrukcję dachową wspartą na słupach, składająca się również z podłoża pod zadaszeniem, utwardzonego częściowo płytami betonowymi chodnikowymi , a częściowo wylewką betonową, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast możliwość uznania tego podłoża za urządzenie terenu, a nie element składowy przedmiotowego obiektu zachodziłaby tylko wtedy, gdyby organ w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ustalił, że podłoże to zostało wykonane przed postawieniem wiaty i nie stanowi jej elementu składowego. Aczkolwiek organy administracji przekonująco ustaliły, dlaczego nie można dać wiary skarżącej co do podawanej przez nią daty wykonania utwardzenia, to nawet przy przyjęciu jej wersji i tak nie musiałoby to spowodować uznania tego utwardzenia za urządzenie terenu nie wymagające pozwolenia na budowę i przez to nie podlegającego rozbiórce. Należy bowiem pamiętać o drugim wskazanym przez Sąd warunku uznania utwardzenia za urządzenie terenu, tj. o konieczności ustalenia, czy nie stanowiło ono elementu składowego wiaty. Przy pozytywnym ustaleniu tej okoliczności (za czym przemawia na przykład powoływane przez inwestorkę w toku całego postępowania przeznaczenie tego utwardzenia pod postojowanie samochodu oraz treść oceny technicznej sporządzonej na zlecenie T.G. przez W.Ł. posiadającego uprawnienia w zakresie projektowania architektonicznego, z której to oceny wynika, że podłoże pod zadaszeniem wiaty utwardzone płytami chodnikowymi i wylewką z betonu wchodzi w skład przedmiotowej wiaty – k. I-44a akt administracyjnych) należałoby przyjąć, że utwardzenie jest elementem składowym wiaty bez względu na datę jego wykonania. Z uwagi na to należy zauważyć, że organy administracji obu instancji nadmierne znaczenie przypisały ustaleniu daty wykonania przedmiotowego utwardzenia.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w piśmie pełnomocnika skarżącej z dnia 21 października 2009 r. należy zauważyć, że nie mogły one mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Pierwszy z tych zarzutów sprowadzający się do twierdzenia, że przedmiotowa wiata nie wymaga pozwolenia na budowę nie mógł być uwzględniony, gdyż, jak to już wyżej wskazano, kwestia samowolności budowy przedmiotowej wiaty stanowiącej budowlę została przesądzona w wyroku WSA w Kielcach z dnia 21 września 2006 r., który to pogląd prawny zgodnie z art. 153 p.p.s.a. wiąże w tej sprawie zarówno sąd, jak i organy rozstrzygające sprawę. Okoliczność czy R.Ś. ma interes prawny aby być stroną niniejszego postępowania i czy mogła w związku z tym zainicjować postępowanie nie ma również znaczenia dla sprawy, ponieważ postępowania w sprawach samowoli budowlanej są prowadzone przez organy nadzoru budowlanego z urzędu, nawet jeżeli– jak to było w niniejszej sprawie - sygnał dotyczący potrzeby wszczęcia takiego postępowania pochodził od osoby fizycznej. "Fakt wykonania przez T.G zaleceń doprowadzenia stanu technicznego wiaty do zgodności z prawem" również nie był sprawie istotny, ponieważ decyzja nakładające na inwestorkę obowiązek zaimpregnowania elementów drewnianych wiaty w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, została wyeliminowana z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem WSA w Kielcach z dnia 21 września 2006 r. Podnoszona przez pełnomocnika skarżącej kwestia wyjaśnienia daty wybudowania wiaty została wyżej omówiona. Natomiast ustalenie osoby inwestora tej wiaty nie było w sprawie wątpliwe.
Uwzględniając powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a). p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ nadzoru budowlanego II instancji wyda stosowne rozstrzygnięcie eliminując wskazane wyżej naruszenia prawa. Organ ten będzie przy tym pamiętał, że w związku z nieprecyzyjnym sformułowaniem orzeczonego przez organ I instancji nakazu rozbiórki, które nie pozwala na jednoznaczną ocenę, że sporne utwardzenie pod wiatą nie zostało objęte tym nakazem, zastosowaniu w sprawie art. 138 § 1 pkt 2 lub art. 138 § 2 kpa, w razie spełnienia wskazanych w nim przesłanek, nie stoi na przeszkodzie zakaz, o jakim mowa w art. 139 kpa.
Orzeczenie zawarte w punkcie II wyroku oparte zostało na przepisie art. 152 p.p.s.a.
Orzeczenie zawarte w pkt III wyroku oparto na podstawie § 2 ust. 3 i § 14 ust. 2 pkt 1c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r.
w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz.1349 ze zm.) oraz na podstawie art. 250 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło