II SA/Ke 521/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Ł. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Prezydent orzekł o wymeldowaniu Ł. S. z miejsca pobytu stałego z lokalu położonego przy [...] w K. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, iż wniosek o wymeldowanie Ł. S. z przedmiotowego lokalu, należącego do zasobów mieszkaniowych Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, złożył Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. Wnioskodawca wskazał, iż osoba ta nie mieszka już w w/w miejscu, a przedmiotowe mieszkanie zostało protokolarnie przekazane Wojskowej Agencji Mieszkaniowej po uprzednim wykonaniu przez wyznaczonego egzekutora czynności egzekucyjnych, których przedmiotem była przymusowa eksmisja całej rodziny S. W stosunku do H. i R. S. jak również wspólnie z nimi zamieszkałych osób tj. ich dzieci K. i Ł. została bowiem wydana przez Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. decyzja z dnia [...] nakazująca zwolnienie lokalu mieszkalnego położonego przy [...] w K. Wobec niewykonania przez w/w osoby obowiązku nałożonego przedmiotową decyzją dokonano w dniu [...] w toku czynności egzekucyjnych opróżnienia przedmiotowego lokalu. Decyzją z dnia [...] prawo zamieszkiwania w tej kwaterze zostało przyznane B. J., a pismem z dnia 3 kwietnia 2007r. Wojskowa Agencja Mieszkaniowa poinformowała, iż H. S. nie otrzyma decyzji o prawie zamieszkiwania w tym lokalu. Ponadto na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej przed organem I instancji w dniu [...] Ł. S. wyjaśnił, iż w przedmiotowym lokalu nie mieszka od końca maja 2006r., kiedy to wyjechał do pracy w Anglii. Natomiast kiedy przyjechał do kraju w grudniu 2006r. nie mógł już powrócić do tego mieszkania z uwagi na przeprowadzone czynności egzekucyjne. Dlatego też na okres świąt zatrzymał się u znajomych i rodziny. W styczniu 2007r. Ł. S. chce powtórnie wyjechać do Anglii, jakkolwiek nie zamierza zostać tam na stałe i pragnie mieć możliwość powrotu do w/w lokalu. Z względu na powyższe, zdaniem Prezydenta, nastąpiło trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego przez Ł. S. w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), co przesądza o zasadności wymeldowania tej osoby z przedmiotowego lokalu. W odwołaniu od w/w decyzji Ł. S. potwierdził ustalenia faktyczne zawarte w jej uzasadnieniu, kwestionując jednocześnie zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z art. 15 cyt. powyżej ustawy. Skarżący podniósł, iż podjął wszelkie możliwe kroki prawne w celu zapewnienie sobie prawa pobytu w tym mieszkaniu. Ponadto nie opuścił dobrowolnie dotychczasowego miejsca pobytu stałego, wobec czego decyzja organu I instancji powinna być uchylona. Wynika to z faktu, iż opuszczenie nie jest tożsame z wyeksmitowaniem. Na poparcie swego stanowiska Ł. S. przytoczył orzecznictwo sądowoadministracyjne (wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005r., sygn. akt II OSK 302/05 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 października 2005r., sygn. akt IV SA/Wa 568/05). Decyzją z dnia [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, podzielając w całości ustalenia faktyczne organu I instancji, wskazał, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym za dobrowolne opuszczenie uznaje się także opuszczenie wymuszone, o ile wymuszenia takiego dokonują uprawnione do tego organy. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w przypadku Ł. S. Jakkolwiek do opuszczenia lokalu nie doszło w wyniku dobrowolnej decyzji w/w osoby, z uwagi na fakt, iż nastąpiło to w rezultacie czynności egzekucyjnych podjętych przez uprawniony organ uznać trzeba, iż - zgodnie z orzecznictwem sądowym - opuszczenie to było dobrowolne. Z kolei egzekucja wyroku, czy też decyzji nakazującej zwolnienie lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w danym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję wniósł Ł. S., domagając się uchylenia zarówno tego rozstrzygnięcia jak i decyzji organu I instancji – z uwagi na naruszenie dyspozycji art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skarżący podniósł, iż orzecznictwo sądowoadministracyjne dotyczące przesłanki dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu jest niespójne. Natomiast organy administracji interpretują wyroki sądowe na jego niekorzyść, wydając krzywdzące dla niego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, bądź też przepisów postępowania, które daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie jest bezsporny. Skarżący przyznaje bowiem, iż z uwagi na przeprowadzoną w dniu 17 lipca 2006r. czynność egzekucyjną opróżnienia przedmiotowego lokalu nie mieszka już pod adresem przy [...] w K. Niezależnie od tego stwierdzić trzeba, iż organy administracji publicznej - zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a. - podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 k.p.a. Natomiast kwestią budzącą sprzeciw Ł. S. jest uznanie przez organy, iż opuszczenie przez niego przedmiotowego lokalu ze względu na w/w okoliczności spełnia przesłankę dobrowolności w rozumieniu art. 15 ust. 2 z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Na wstępie rozważań prawnych wskazać należy, iż zgodnie z art. 1 ust. 2 cyt. ustawy, ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach. Obowiązek meldunkowy, obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego lub czasowego, wynika z przepisów prawa i nie wymaga konkretyzacji w decyzjach administracyjnych (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 października 1991 r., sygn. akt III AZP 6/91, OSNC 1992 z. 4, poz. 51). Natomiast w sytuacji, gdy dana osoba opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania organ gminy - stosownie do art. 15 ust. 2 cyt. ustawy - wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie jej wymeldowania. W tym miejscu wskazać należy, iż wymeldowanie jest potwierdzeniem określonego faktu, a wskazane w art. 15 ust. 2 cyt. ustawy przesłanki jedynie umożliwiają sprecyzowanie stanu faktycznego, którego efektem ma być stwierdzenie, czy dana osoba opuściła lokal mieszkalny. Z kolei o opuszczeniu stałego miejsca zamieszkania można mówić tylko wówczas, gdy ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005r., sygn. akt II OSK 302/05). W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne (por. wyroki NSA z dnia 25.10.2005r., sygn. akt II OSK 127/05 oraz z dnia 12.04.2001r., sygn. akt V SA 3078/00). Natomiast warunku dobrowolności nie spełnia opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego, które jest sprzeczne z wolą zameldowanej tam osoby, będąc jednocześnie rezultatem działań lub zachowań innych osób, ale jedynie o charakterze bezprawnym (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 03.04.2000r., sygn. akt V SA 1784/99). Mając na uwadze powyższe wskazać trzeba, iż jakkolwiek Ł. S. nie mieszka w przedmiotowym lokalu od końca maja 2006r., kiedy wyjechał do pracy w Anglii, to opuszczenie przez niego w/w mieszkania w świetle postanowień art. 15 ust. 2 cyt. ustawy nastąpiło w dniu 17 lipca 2006r. z uwagi na dokonaną przez uprawnionego egzekutora, wyznaczonego decyzją nr [...] przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K., czynność egzekucyjną polegającą na opróżnieniu lokalu położonego przy [...] w K. Zgodnie bowiem z § 1 porozumienia zawartego w dniu 28 grudnia 2004r. pomiędzy Wojewodą a Dyrektorem Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. w sprawie powierzenia zadania z zakresu administracji rządowej, dotyczącego prowadzenia przymusowego przekwaterowania z lokali pozostających w zasobach Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ ten był uprawniony do przeprowadzenia powyższych czynności. Przedmiotowe postępowanie zostało poprzedzone wydaną przez Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. decyzją z dnia [...] utrzymaną następnie w mocy decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. z dnia [...]. Rozstrzygnięciem tym wezwano H. S., R. S. oraz zamieszkujące z nimi osoby – a więc także Ł. S. do zwolnienia w/w lokalu, należącego do zasobu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Ze względu na przysługujące H. S. prawo własności budynku mieszkalnego we wsi S., o czym świadczy informacja z Urzędu Gminy w S. (k. 45), uzasadniało to wydanie w/w kwatery Agencji - na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP z dnia 22 czerwca 1995r. (Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 368 ze zm.) w uprzednio obowiązującym brzmieniu. Zgodnie bowiem z cyt. przepisem osoby zajmujące lokale mieszkalne w zasobach Agencji są obowiązane je przekazać w razie posiadania lub uzyskania przez nie albo ich małżonków innego lokalu mieszkalnego. Pomimo tego przedmiotowy obowiązek nie został wykonany, wobec czego postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. ponownie wezwał H. S., R. S. oraz zamieszkujące z nimi osoby do wykonania przedmiotowego obowiązku do dnia 16.07.2006r. – pod rygorem opróżnienia lokalu. Z uwagi na niezastosowanie się do powyższego wezwania dokonano w dniu 17 lipca 2006r. w/w czynności egzekucyjnej, o czym świadczy treść stosownych protokołów (k. 1 – 6). W rezultacie w mieszkaniu przy [...] w K. nie pozostały żadne należące do mieszkających tam osób rzeczy. Równocześnie wymieniono także zamki w drzwiach, uniemożliwiając w ten sposób dotychczasowym mieszkańcom dostęp do przedmiotowej kwatery. Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, iż w rozpatrywanej sprawie zachodzi szczególna sytuacja, którą na gruncie powołanego orzecznictwa należy uznać za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu. Jakkolwiek bowiem opróżnienie przedmiotowego mieszkania miało charakter przymusowy, nastąpiło to w drodze postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego przez właściwy organ w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy. Podkreślenia również wymaga, iż żaden ze składanych w niniejszej sprawie środków zaskarżenia od wydanych w przedmiotowym postępowaniu rozstrzygnięć nie doprowadził do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. Odnosząc się z kolei do spełnienia w niniejszej sprawie przesłanki trwałości opuszczeniu stałego miejsca zamieszkania podnieść trzeba, iż na rozprawie administracyjnej przed organem I instancji w dniu 4 stycznia 2007r. (k. 39) Ł. S. wyjaśnił, iż w przedmiotowym lokalu nie mieszka od końca maja 2006r., kiedy to wyjechał do pracy w Anglii. Natomiast po przyjeździe do kraju w grudniu 2006r. nie mógł już powrócić do tego mieszkania ze względu na przeprowadzone czynności egzekucyjne. Dlatego też na okres świąt zatrzymał się u znajomych i rodziny. W styczniu 2007r. Ł. S. zamierza znów wyjechać do Anglii, jakkolwiek nie chce zostać tam na stałe i pragnie mieć możliwość powrotu do w/w lokalu. Wskazania również wymaga, iż decyzją z dnia 11 października 2006r. (k. 49) prawo zamieszkiwania w w/w kwaterze zostało przyznane st. chor. B. J., który od dnia 15 lutego 2007r. mieszka tam z rodziną, o czym świadczą zeznania tej osoby złożone na rozprawie administracyjnej w dniu 5 kwietnia 2007r. (k. 53) oraz protokół przyjęcia lokalu (k. 52). Ponadto, pismem z dnia 27 marca 2007r. (k. 50) Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. poinformował organ I instancji, iż H. S. – matka skarżącego nie otrzyma już decyzji o prawie zamieszkiwania w tym mieszkaniu. Wszystko to przemawia za przyjęciem poglądu, iż lokal położony w K. przy [...] nie jest już miejscem, w którym koncentrują się interesy życiowe Ł. S. Ustosunkowując się do zarzucanej w skardze rzekomej niespójności orzecznictwa sądowoadministracyjnego należy odnieść się do treści powoływanego w odwołaniu Ł. S. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2005r., sygn. akt IV SA/Wa 568/05, zgodnie z którym prawomocny wyrok w sprawie o eksmisję nie wywołuje jakiegokolwiek automatycznego skutku w kwestii wymeldowania ani ustaleń faktycznych dokonywanych w postępowaniu o wymeldowanie, prowadzonym przez organy administracji. Wskazania bowiem wymaga, iż tezy cyt. orzeczenia nie można rozpatrywać w oderwaniu od stanu faktycznego w oparciu o jaki zostało wydane i który jest zupełnie odmienny od zaistniałego w rozpoznawanej sprawie. Podkreślić bowiem należy, iż zasadniczym zagadnieniem poruszonym w powołanym wyroku była kwestia wątpliwości dotyczących tego, czy skarżąca opuściła dotychczasowe miejsce zamieszkania, jak również szeregu uchybień, jakich organy dopuściły się w postępowaniu dowodowym. Ponadto, w sprawie tej strony zajmowały przeciwstawne stanowiska odnośnie opuszczenia spornego lokalu, podczas gdy w sprawie tut. Sądu skarżący potwierdza, iż opuścił już przedmiotowe mieszkanie, podnosząc tylko, iż nie nastąpiło to w sposób dobrowolny. Pozwoliło to zarazem organom na skupienie się w prowadzonym postępowaniu na ocenie, czy bezsporne fakty pozwalają na uznanie, że Ł. S. opuścił lokal położony przy [...] w K. Jednakże przede wszystkim wskazać trzeba, iż cyt. orzeczenie odnosi się jedynie do wyroku sądowego o eksmisji i nie zawiera żadnych wskazań w kwestii postępowania egzekucyjnego, którego przebieg jest tak istotny dla rozpoznania niniejszej skargi. Ze względu na powyższe powołany zarzut skargi jest niezasadny. Reasumując stwierdzić należy, iż rozpatrywanej sprawie zostały spełnione wszystkie konieczne do wymeldowania przesłanki w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.