II SA/Ke 53/10

WyrokWSA w Kielcach2010-02-25

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Sylwester Miziołek, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nowotwór krtani rozpoznany u pracownika może zostać uznany za chorobę zawodową, jeśli istnieją wątpliwości co do związku przyczynowego z narażeniem zawodowym, a opinie lekarskie wskazują na pozazawodową etiologię choroby?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy inspekcji sanitarnej prawidłowo orzekły o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, ponieważ opierały się na orzeczeniach lekarskich wydanych przez właściwe jednostki medyczne. Orzeczenia te, zgodnie z przepisami, stanowią podstawę decyzji administracyjnej, a organy te nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. W analizowanej sprawie, mimo narażenia na czynniki potencjalnie rakotwórcze, opinie specjalistyczne wskazywały na pozazawodową etiologię raka krtani u skarżącego, co uniemożliwiło uznanie choroby za zawodową.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – nowotworu złośliwego krtani. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, stronniczości organów oraz kwestionował wartość dowodową orzeczeń lekarskich. Sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez WSA, który uchylił poprzednie decyzje z uwagi na uchybienia proceduralne. Skarżący wskazywał na narażenie na różne czynniki szkodliwe w przeszłości i powoływał się na badania naukowe potwierdzające związek takich czynników z rakiem krtani.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lutego 2010r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 7 grudnia 2009r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz radcy prawnego P. L. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych opłaty skarbowej - tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia 7 grudnia 2009r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 15 maja 2009r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u H. P. choroby zawodowej, tj. nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników rakotwórczych występujących w środowisku pracy, wymienionej w pozycji 9 wykazu chorób zawodowych z 1983r. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: sprawa niniejsza była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, który prawomocnym wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2006r. sygn. akt II SA/Ke 750/05 uwzględnił skargę H. P. i uchylił wydaną przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego decyzję z dnia 20 kwietnia 2005r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej z uwagi na uchybienie przepisom prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie kwestionował ustalonego w toku postępowania narażenia zawodowego H. P. na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, w związku z tym zgodnie z art. 80 k.p.a. przyjęto, że w latach 1972-77 (z dwuletnią przerwą na odbycie służby wojskowej) skarżący pracował w K. S.A. w K. na stanowiskach tokarza i maszynisty koparki, w narażeniu na pyły zawierające wolną krystaliczną krzemionkę oraz miał kontakt ze smarami, olejami i spalinami silnika Diesla. W okresie od 2.01.1979r do 4.01.1992r. był zatrudniony w C. S.A. (obecnie L. S.A.) kolejno na stanowiskach: operator koparki, mistrz oraz ślusarz w narażeniu na działanie promieniowania jonizującego, pyłów zawierających wolną krystaliczną krzemionkę, związki chromu zawarte w cemencie, spaliny silnika Diesla oraz smary. Sąd zakwestionował natomiast wartość dowodową orzeczeń lekarskich wydanych przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. z 1999r., Instytut Medycyny Pracy w Ł. z 2000r. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z 2003r. albowiem oparte zostały wyłącznie o analizę danych literaturowych, a nie badanie konkretnego przypadku nowotworu krtani rozpoznanego u skarżącego. W uchylonej decyzji nie uwzględniono okresu narażenia zawodowego w latach 1972-77 oraz opierając się na tych samych badaniach Międzynarodowej Grupy Ekspertów (IRAC) podano sprzeczne dane odnośnie okresu latencji choroby. Decyzją z dnia 3 lipca 2007r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uchylił wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 14 maja 2007r. z uwagi na błędy proceduralne i niezastosowanie się do wskazań zawartych w wyroku z dnia 31 sierpnia 2006r. W ocenie organu odwoławczego wydana przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. opinia lekarska z dnia 26.03.2007r. nie miała charakteru orzeczenia lekarskiego i nie mogła być podstawą do wydania prawidłowej decyzji. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K., po przeprowadzeniu postępowania diagnostyczno-orzeczniczego i po konsultacji z Instytutem Medycyny Pracy w Ł. wydał w dniu 7 marca 2008r orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u H. P. zawodowej etiologii raka krtani. W wyniku odwołania od powyższego orzeczenia H. P. skierowany został na badania do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., który w orzeczeniu lekarskim z dnia 2 czerwca 2008r. również stwierdził brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej. Błąd w podstawie prawnej orzeczenia skutkował wydaniem przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w dniu 18 lipca 2008r. kolejnego orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania u H. P. choroby zawodowej wymienionej w pozycji 9 wykazu chorób zawodowych z 1983r., tj. nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników rakotwórczych występujących w środowisku pracy. Dodatkowe wyjaśnienia jednostek orzeczniczych zgodnie podtrzymały stanowisko, że rak krtani rozpoznany u H. P. i zoperowany w 1991r. spowodowany jest czynnikami pozazawodowymi. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał, że wydane w latach 2008 i 2009 orzeczenia lekarskie i dodatkowe opinie nie budzą wątpliwości co do swej rzetelności i wiarygodności, w sposób jasny i wyczerpujący odniesiono się w nich do wskazań zawartych w wyroku Sądu z dnia 31 sierpnia 2006r. oraz zarzutów skarżącego. Podkreślono, iż dla rozstrzygnięcia sprawy szczególnie pomocna jest opinia Instytutu Medycyny Pracy w Ł. przedstawiona przez Naczelnego Konsultanta Instytutu ds. Patologii Zawodowej dr n. med. E. W., która jest jednocześnie konsultantem krajowym w dziedzinie medycyny pracy i uznanym autorytetem w tej dziedzinie na forum międzynarodowym. W oparciu o stanowisko wyrażone w orzeczeniach jednostek orzekających służby zdrowia Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził, że nowotwór złośliwy może być uznany za chorobę zawodową, jeśli powstał w następstwie narażenia na czynniki o udowodnionym działaniu rakotwórczym dla ludzi występujące w środowisku pracy. Podstawą orzekania o związku przyczynowym nowotworów złośliwych z warunkami pracy jest potwierdzone w co najmniej kilku badaniach epidemiologicznych, zwiększone w porównaniu z populacją ogólną, ryzyko zachorowania na nowotwór złośliwy o takiej lokalizacji narządowej jak rozpoznany u osoby narażonej zawodowo na działanie konkretnego czynnika rakotwórczego u ludzi. Zatem uznanie zawodowej etiologii nowotworu złośliwego, rozpoznanego klinicznie u pracownika narażonego, wymaga analizy danych literaturowych, a nie wyników badań lekarskich prowadzonych indywidualnie u pracownika już zdiagnozowanego. Organ wskazał, że ocenę rakotwórczego działania różnych substancji można uzyskać z monografii publikowanych przez Międzynarodową Organizację Badań nad rakiem (IRAC), oryginalnych materiałów bibliograficznych z komputerowych baz informacyjnych, np.: Medline, Toxline, Chemical Abstracts oraz opracowań Instytutu Medycyny Pracy w Ł. – "Wytyczne szacowania ryzyka zdrowotnego dla czynników rakotwórczych". Spośród czynników szkodliwych, na które H. P. był narażony w całym okresie zatrudnienia, czynnikami o udowodnionym działaniu rakotwórczym jest promieniowanie jonizujące oraz związki chromu zawarte w cemencie, które występowały tylko w C. Dlatego też tylko ten okres narażenia i zatrudnienia organy wzięły pod uwagę przy orzekaniu o związku przyczynowym choroby z wykonywaną przez H. P. pracą. Jednostki orzekające zgodnie stwierdziły, że narządem krytycznym dla rakotwórczego działania związków chromu jest płuco i zatoki przynosowe, natomiast dla promieniowania jonizującego tylko płuco i nie ma dowodów na zwiększoną zapadalność na raka krtani u osób narażonych na te czynniki w odniesieniu do populacji ogólnej. Za pozazawodową etiologią raka krtani u H. P. przemawia zdaniem organów także okres latencji, który dla nowotworów pochodzenia zawodowego wynosi przeciętnie 15-20 lat, a w przypadku skarżącego okres do ujawnienia się objawów choroby wyniósł 12 lat. Ponadto organ powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, że w sprawach chorób zawodowych organ podejmując decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej stwierdzenia jest związany treścią orzeczenia lekarskiego w zakresie poczynionych w nim ustaleń i nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Skargę od decyzji z dnia 7 grudnia 2009r. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach H. P. domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zobowiązania organu do wydania decyzji w oparciu o zebrany materiał dowodowy oraz wymierzenie organom stosownej grzywny. Organowi pierwszej instancji zarzucił naruszenie art. 6, 7, 8, 12 § 1, 35, 36, 57, 75 § 1, 76 § 3, 77 § 1, 80, 84 § 1, 107 § 3, 123 § 2 i 145 § 1 ust. 8 k.p.a. oraz stronniczość, nieudolność, antydatowanie pism i bezczynność. Organowi drugiej instancji zarzucił naruszenie art. 6, 7, 8, 12, 75 § 1, 76 § 3, 77 § 1, 78 § 1, 80, 84 § 1, 107 § 3, 136 i 139 k.p.a. oraz stronniczość, brak obiektywizmu i nieudolność. Skarżący podniósł, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy powinien był ponownie rozpoznać sprawę w sposób merytoryczny i wydać rozstrzygnięcie przewidziane w art. 138 z uwzględnieniem art. 139 k.p.a., a nie ograniczyć się jedynie do skontrolowania decyzji pierwszoinstancyjnej. Ponadto zarzucił PWIS nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu. Skarżący zarzucił organowi drugiej instancji skupienie się głównie na działaniu organów sanitarnych po wyroku WSA w Kielcach z dnia 31 sierpnia 2006r. sygn. II SA/Ke 750/05. W ocenie H. P. orzeczenie lekarskie WOMP w K. z dnia 7.03.2008r. jest niezgodne z § 7 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych, gdyż jego zdaniem nie można wydać orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej na podstawie badań internistycznych i laryngologicznych oraz klinicznych potwierdzających rozpoznanie raka krtani. Skarżący zakwestionował przyjęcie przez organy orzeczeń lekarskich jako "opinii specjalistycznych" zgodnych pod względem merytorycznym i formalnoprawnym, w sytuacji gdy sam Ośrodek wskazał nieprawidłowości (brak podstawy prawnej, który jednak nie miał istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia) w orzeczeniach lekarskich. Ponadto wskazał na przekłamania, których dopuścił się organ: karta informacyjna Centrum Onkologii w Warszawie pochodzi z roku 1992 a nie 2009, Centra Onkologiczne w Krakowie i Warszawie nie rozpoznały u skarżącego raka krtani i w centrach tych nie był on leczony operacyjnie. H. P. podkreślił, że nie jest osobą obciążoną genetycznie, nie posiada nałogów i nie zażywał używek, które powodują powstanie nowotworów złośliwych. Skarżący wskazał, że na podstawie badań przeprowadzonych w 2003 r. w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., tj. badań układu krwiotwórczego, układu krążenia, EKG, częściowego badania biochemicznego, częściowego badania moczu oraz konsultacji laryngologicznej, nie można w jego ocenie stwierdzić lub zaprzeczyć przyczynie powstania nowotworu. Nieformalne stanowisko w oparciu o amerykańską bazę danych co do dowodów potwierdzających związek między narażeniem zawodowym a powstaniem raka krtani uzyskał od lekarza prowadzącego K. C. Skarżący wyjaśnił, że ww. baza danych to licząca ponad 19 mln pozycji komputerowa baza bibliograficzna "Medline" rozwijana przez Krajowy Ośrodek Informacji Biotechnologicznej (skrót ang. NCBI) w USA. Podniósł, że w bazie tej dr E. W. posiada tylko 16 publikacji, które zresztą nie dotyczą nowotworów głowy i szyi. Wskazał, że w 2007r. złożył w organie pierwszej instancji jako dowód informację dotyczącą 32 przykładów badań z ww. bazy, w których wykazano związek przyczynowy między narażeniem zawodowym a rakiem krtani, jednak organy ich nie uwzględniły. Tymczasem w powyższych przykładach występowały: krzemionka krystaliczna, związki chromu w cemencie, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne w olejach, smarach i spalinach silników Diesla oraz promieniowanie jonizujące. Autor skargi podniósł, że w celu spełnienia przesłanki określonej w § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983r. wystarczy wystąpienie w środowisku pracy jednego czynnika, który jest szkodliwy dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość. Na poparcie tej tezy powołał wyrok NSA z dnia 7 stycznia 1994r. sygn. SA 1640/93, oraz wyrok NSA z dnia 27 lutego 2998r., sygn. I SA 1862/97). H. P. nadmienił, że bezskutecznie wielokrotnie zwracał się do lekarzy orzeczników o ustosunkowanie się do płynów PZ i Karbosolu, z którymi miał kontakt oraz rozszerzenie badań o związki występujące obok chromu w cemencie: bar, beryl, kadm, rtęć i ołów. Wymienione związki umieszczone są bowiem w części I Wykazu czynników rakotwórczych dla ludzi stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 11 września 1996r. w sprawie czynników rakotwórczych w środowisku pracy oraz nadzoru nad stanem zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki. Z kolei w załączniku do rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy wymieniono układ oddechowy jako krytyczny w stosunku do czynników toksycznych. Odnośnie okresu latencji H. P. wskazał, że pracę zawodową związaną z narażeniem na wolną krystaliczną krzemionkę oraz kontaktem ze smarami stałymi, olejami smarowniczymi i olejem napędowym, jak również spalinami silników Diesla rozpoczął w 1972r., a zatem okres do ujawnienia się choroby w 1991r. wyniósł 21 lat. Z kolei krystaliczna krzemionka i wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne ujęte są w Części II załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 września 1996r. jako czynniki prawdopodobnie rakotwórcze dla ludzi. Ponadto skarżący wskazał, że w pkt 17 ust. 7 załącznika do aktualnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych rak krtani figuruje jako choroba zawodowa. Skarżący zarzucił również, że uzasadnienie orzeczenia lekarskiego wydanego przez Instytut w S. nie spełnia wymogów wszechstronności, wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, jest nielogiczne i nieprzekonywujące. Jego zdaniem ww. Instytut nie uzupełnił orzeczenia lekarskiego odnosząc się do każdego zarzutu podniesionego w wyroku WSA w Kielcach z dnia 31 sierpnia 2006r. Nie uwzględniono okresu narażenia od 1972r., niewskazano przyczyn powstania raka krtani oraz konkretnych badań z podaniem ich miejsca, czasu i autora. W ocenie skarżącego rozporządzenie nie reguluje wartości dowodowej orzeczenia lekarskiego ani związania organu jego ustaleniami. Dlatego też moc dowodowa orzeczenia lekarskiego może być obalona za pomocą przeciwdowodu w myśl art. 76 § 3 k.p.a. Takim dowodem są według H. P. złożone przez niego materiały z bazy Medline, na którą w niniejszej sprawie lekarze orzecznicy się powołują lecz z niej nie korzystają. Nieustosunkowanie się merytorycznie do takiego przeciwdowodu narusza zdaniem skarżącego zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). H. P. podniósł, iż nieprawdą jest jakoby literatura nie potwierdzała zwyżki wystąpienia raka krtani u osób narażonych na czynniki, na które sam był narażony. Już bowiem w latach 80. i 90. ubiegłego wieku dowiedziono, że czynniki te są kancerogenne. Nieprawdą jest również, że okres latencji nowotworu krtani wynosi 15-20 lat. Ponadto Międzynarodowa Organizacja Badań nad Rakiem (skrót ang. IARC) uznała za rakotwórcze wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (1983r.) i wolną krystaliczną krzemionkę (1997r.). Naruszenie art. 35 i 36 k.p.a. polegało zdaniem skarżącego na nieuzasadnionym, przewlekłym prowadzeniu postępowania. Odnośnie kwestii antydatowania pism H. P. wyjaśnił, że pismo organu pierwszej instancji z wnioskiem do Instytutu w S. o jednoznaczne określenie pozycji jednostki chorobowej datowane na 27.06.2007r. musiało powstać po 30.06.2007r. albowiem w tym dniu skarżący złożył na piśmie swoje uwagi i zastrzeżenia wskazując, że orzeczenie lekarskie nie spełnia wymogów formalnoprawnych, a organ już wcześniej pismem z dnia 26.06.2007r. poinformował skarżącego, że zebrana została całość dokumentacji niezbędnej do wydania decyzji. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny . wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Celem prowadzonego postępowania było ustalenie, czy schorzenie w postaci nowotworu krtani, które wystąpiło u skarżącego może być zakwalifikowane jako choroba zawodowa. Zgodnie z powołanym w podstawie rozstrzygnięcia przepisem § 11 ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczęte i niezakończone przed dniem 3 września 2002r., są prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących w dniu ich wszczęcia. Wobec powyższego uregulowania stwierdzić należy, iż Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm. – zwanego dalej rozporządzeniem), które obowiązywało w dacie wszczęcia niniejszego postępowania. Przepisy rozporządzenia definiują co należy rozumieć pod pojęciem "chorób zawodowych" (§ 1 ust. 1), następnie określają jednoznacznie jakie jednostki organizacyjne są właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych ( § 7). Stosownie do treści § 10 ust. 1 rozporządzenia podstawą decyzji inspektora sanitarnego o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej stwierdzenia są w szczególności dane zawarte w orzeczeniu lekarskim wydanym przez właściwą jednostkę orzeczniczą służby zdrowia oraz wyniki dochodzenia epidemiologicznego. W ocenie Sądu zarzuty dotyczące nieprzeprowadzenia badań klinicznych przez właściwe do orzekania jednostki służby zdrowia oraz wydania orzeczeń co do stanu zdrowia – nie rozpoznających choroby zawodowej – na podstawie niepełnego zdaniem skarżącego materiału dowodowego nie mogą podważać merytorycznej treści orzeczeń lekarskich, zarówno Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K., jak i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Za uzasadnione należy uznać stanowisko organu, iż przeprowadzenie dodatkowej diagnostyki nie było wymagane, albowiem, jak stwierdził WOMP w K. w orzeczeniu z dnia 7.03.2008r., rozpoznanie kliniczne choroby skarżącego nie budziło żadnej wątpliwości. Z dokumentacji medycznej wynikało bowiem, że w sierpniu 1991r. stwierdzono u skarżącego nowotwór krtani (histopatologicznie rak płaskonabłonkowy) i zastosowano leczenie operacyjne. Brak potrzeby powtórnej diagnostyki znajduje również uzasadnienie w stanowisku lekarzy specjalistów w dziedzinie medycyny pracy, wskazujące, iż nowotwory złośliwe wywołane przez kancerogeny występujące w środowisku pracy nie różnią się ani przebiegiem ani obrazem klinicznym od tych jakie występują w populacji ogólnej. Innymi słowy przeprowadzenie dodatkowych badań przez jednostki służby zdrowia uprawnione do orzekania w zakresie chorób zawodowych nie pozwoliłoby na stwierdzenie, że choroba, która wystąpiła u skarżącego ma etiologię zawodową. W świetle powyższego zasługuje w pełni na akceptację stanowisko organu, opierające się na orzeczeniach uprawnionych jednostek służby zdrowia, że do uznania nowotworu złośliwego za chorobę zawodową konieczna jest, oprócz potwierdzenia narażenia na czynnik uznany za rakotwórczy dla ludzi w środowisku pracy, wiedza na temat umiejscowienia narządowego nowotworów, uzyskana poprzez potwierdzenie w co najmniej kilku badaniach epidemiologicznych. Ocena zwiększonego w porównaniu z populacją ogólną ryzyka zachorowań na nowotwór złośliwy o takiej lokalizacji jak u skarżącego wymaga zatem analizy danych literaturowych. Przedstawione przez skarżącego materiały z bazy bibliograficznej Medline nie mogą przeczyć ustaleniom wypowiadających się w sprawie jednostek służby zdrowia. W ocenie Sądu nie można wyprowadzać w oparciu o konkretne przypadki z tej bazy, uogólnień na temat zawodowych czynników ryzyka i raka krtani. Badania te mogą natomiast – wg wniosków samych ich autorów – stanowić podstawę dla dalszych badań w dziedzinie toksykologii (por. przykład 4 k. 270 akt adm.). Orzeczenia wyspecjalizowanych jednostek służby zdrowia, tj. WOMP w K. (po konsultacji z Instytutem Medycyny Pracy w Ł.) oraz Instytutu w S. mają walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 kpa, zgodnie z którym, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Opinie te są rzetelne, jasne i czytelne, a Sąd nie dopatrzył się w nich nieścisłości. Materiały z bazy Medline nie mogły zatem obalić wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich, dlatego też organy prawidłowo przyjęły, że stały się one podstawą podjętych decyzji. Do oceny stanu zdrowia osoby badanej uprawnione są bowiem odpowiednie jednostki organizacyjne służby zdrowia. Z uregulowania zawartego w § 10 ust. 1 rozporządzenia wynika, że organ wydający decyzję - a następnie Sąd - jest związany treścią orzeczenia lekarskiego, które ocenia stan zdrowia pracownika i określa, czy rozpoznane schorzenia odpowiadają wymienionym w wykazie chorób zawodowych i mają związek z warunkami pracy. Oznacza to, że organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w rozporządzeniu, nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym i nie budzi zastrzeżeń co do przedstawionej diagnozy lekarskiej. Pogląd, iż orzeczenia lekarskie wydane przez jednostki właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych wiążą inspektorów sanitarnych, którzy nie są uprawnieni do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 9 lipca 1998 r. w sprawie II SA 634/98, wyrok NSA z 24 lutego 1998 r., I SA 1520/97, publ. ONSA z 1998 r., Nr 4, poz. 150). Przekonywująco organ wyjaśnił również dlaczego do oceny narażenia zawodowego H. P. wzięto pod uwagę tylko okres zatrudnienia w C. w latach 1979-1992. W tym bowiem okresie skarżący narażony był na działanie czynników o udowodnionym działaniu rakotwórczym, tj. na promieniowanie jonizujące oraz związki chromu zawarte w cemencie. Słusznie więc przyjęto, że okres latencji nowotworu, który wystąpił u H. P. wyniósł maksymalnie 12 lat (1979-1991). Odnosząc się do podniesionej przez skarżącego kwestii płynów PZ i Karbosolu, będących według niego substancjami żrącymi, powodującymi w połączeniu z innymi czynnikami szkodliwymi oraz niskimi temperaturami raka krtani, wskazać należy, że w karcie oceny narażenia zawodowego jako czynniki szkodliwe wymienione zostały wyłącznie: pyły o zawartości wolnej krystalicznej krzemionki, smary, oleje, spaliny silników Diesla oraz promieniowanie jonizujące. Za toksyczne nie zostały także uznane bar, beryl, kadm, rtęć i ołów, które według skarżącego zawiera cement. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut niewskazania przez lekarzy orzeczników przyczyny powstania raka krtani. Zadaniem jednostek służby zdrowia jest bowiem potwierdzenie bądź wykluczenie związku przyczynowego między chorobą znajdującą się w wykazie chorób zawodowych, a narażeniem zawodowym. Nie mają one natomiast obowiązku ustalania, co było przyczyną choroby. Podniesione przez skarżącego uchybienia dotyczące przewlekłości w załatwieniu sprawy i datowania pism nie miały z kolei wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. Z wiedzy dostępnej Sądowi z urzędu wynika, że bezczynność Powiatowego Państwowego Inspektora Sanitarnego w sprawie rozpoznania choroby zawodowej była dwukrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach (patrz wyrok WSA z dnia sygn akt i wyrok WSA z dnia ). Zatem skarżący skorzystał z prawnie przysługujących mu środków celem przymuszenia organu do załatwienia sprawy. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, tj. nowotworów złośliwych powstałych w następstwie działania czynników rakotwórczych występujących w środowisku pracy, wymienionej w pozycji 9 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r., została podjęta po uprzednim przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w trakcie którego dokonano prawidłowej oceny zgromadzonej w sprawie dokumentacji, a także orzeczeń lekarskich wydanych przez właściwe jednostki medyczne. Przyczyną wydania orzeczeń lekarskich o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej był brak związku przyczynowego między wykonywaną pracą zawodową a zaistniałym schorzeniem, w związku z czym organ inspekcji sanitarnej nie mógł uznać schorzenia skarżącego za chorobę zawodową i słusznie orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Wydane w sprawie orzeczenia lekarskie, nie budzą zastrzeżeń i wątpliwości co do stanu zdrowia pracownika, co prowadzi do uznania, że wydanie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie było dotknięte naruszeniem prawa. Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło