II SA/Ke 533/24
WyrokWSA w Kielcach2024-12-11
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Beata Ziomek, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego (budowa stacji transformatorowej i sieci elektroenergetycznych) może zostać wydana, gdy właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody, a lokalizacja inwestycji jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo wydały decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Inwestycja celu publicznego (budowa stacji transformatorowej i sieci elektroenergetycznych) była zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a organ administracji wykazał, że rokowania z właścicielami nieruchomości nie doprowadziły do uzyskania zgody na przeprowadzenie prac. Sąd podkreślił, że decyzja ograniczająca korzystanie z nieruchomości musi precyzyjnie określać obszar ograniczenia, co zostało spełnione w rozpatrywanej sprawie.Stan faktyczny
Właściciele nieruchomości (M. i P. L.) skarżyli decyzję Wojewody Świętokrzyskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Koneckiego o ograniczeniu sposobu korzystania z ich nieruchomości. Ograniczenie to miało na celu umożliwienie inwestorowi (A S.A.) budowy kontenerowej stacji transformatorowej oraz sieci elektroenergetycznych. Skarżący sprzeciwiali się inwestycji, wskazując na jej uciążliwość i uniemożliwienie zagospodarowania działki zgodnie z jej budowlanym przeznaczeniem. Podnosili, że urządzenia te mogłyby zostać zlokalizowane na sąsiedniej działce gminnej. Organy administracji uznały, że inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i że rokowania z właścicielami nie przyniosły rezultatu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi M .L. i P. L. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 12 sierpnia 2024 r. znak: SPN.I.7536.29.2024 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.
Decyzją 12.08.2024 r. znak: SPN.I.7536.29.2024 Wojewoda Świętokrzyski utrzymał w mocy decyzję Starosty Koneckiego z 2.07.2024r. znak: GN.6853.151.2023 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wnioskiem z 7.12.2023 r. A S.A. z siedzibą w [...] (zwana dalej "inwestorem") wystąpiła do Starosty Koneckiego o ograniczenie – w szczegółowo opisanym zakresie – sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w obrębie [...], oznaczonej w ewid. gruntów jako działka nr [...] – w związku z budową kontenerowej stacji transformatorowej SN 15 kV/nN 0,4 kV, sieci kablowej średniego napięcia 15 kV wraz z kanalizacją kablową, sieci kablowej niskiego napięcia nN 0,4 kV i wymianą stanowiska słupowego niskiego napięcia 0,4 kV.
Decyzją z 25.01.2024 r. Starosta Konecki orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części ww. nieruchomości poprzez udzielenie inwestorowi zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, tj. na realizację inwestycji celu publicznego polegającej na budowie kontenerowej stacji transformatorowej SN 15kV/nN 0,4 kV o wymiarach 3,21 m x 2,66 m; sieci kablowej średniego napięcia 15 kV wraz z kanalizacją kablową o długości 5 m; sieci kablowej niskiego napięcia 0,4 kV o łącznej długości 15 m oraz wymianie stanowiska słupowego niskiego napięcia 0,4 kV, według miejsca i lokalizacji oznaczonych na załączniku graficznym w skali 1:250 stanowiącym integralną cześć decyzji.
Decyzją z 14.03.2024 r. Wojewoda Świętokrzyski, po rozpatrzeniu odwołania P. L. (współwłaściciela ww. działki), uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując że decyzja ograniczająca korzystanie z nieruchomości musi być precyzyjna w zakresie określenia części, której dotyczy.
W zawiadomieniu z 29.04.2024 r. Starosta Konecki zobowiązał inwestora do rozważenia możliwości zmiany przebiegu trasy projektowanej linii kablowej w terenach pasów drogowych bądź wskazanie podstawy lokalizacji tych linii poza pasem drogowym w oparciu o zapisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a następnie przedłożenia nowego załącznika graficznego bądź informacji wskazującej precyzyjny opis lokalizacji planowanej inwestycji względem granic działki, informacji o zakazach lub nakazach w pasie ograniczenia oraz określenie uciążliwości inwestycji dla właścicieli nieruchomości.
Pismem z 20.05.2024 r. pełnomocnik inwestora poinformował o częściowym przeprojektowaniu sieci kablowych, przenosząc je w teren pasa drogowego, przesłał opis lokalizacji stacji transformatorowej wraz z opisem strefy ochronnej dla inwestycji i wskazał, że projektowana stacja transformatorowa umiejscowiona będzie 1 m od granicy działki, natomiast elektroenergetyczna sieć kablowa zostanie wyprowadzona ze stacji oraz ze stanowiska słupowego w kierunku działek drogowych.
W toku prowadzonego postępowania organ I instancji uzyskał zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy Końskie z 11.06.2024 r. o zgodności planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego sołectwo [...] – uchwała nr VI/38/2019 Rady Miasta Końskie z 29.03.2019 r. (Dz. U. Woj. Świętokrzyskiego poz. 2270 z dnia 21.05.2019 r.), zwanego dalej "m.p.z.p.".
M. i P. małż. L. – po zapoznaniu się z materiałem dowodowym, w tym z częściowo przeprojektowaną inwestycją i otrzymaniu kopii mapy z projektowanym nowym posadowieniem kontenerowej stacji transformatorowej oraz sieci kablowej, kategorycznie nie zgodzili się na posadowienie urządzeń i sieci infrastruktury elektroenergetycznej, wskazując na planowaną zabudowę mieszkaniową.
Mając na uwadze powyższe Starosta Konecki decyzją z 2.07.2024 r. orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w obr. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,1917 ha, przez udzielenie inwestorowi zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej tj. zezwolenia na realizację inwestycji celu publicznego polegającej na budowie: kontenerowej stacji transformatorowej 15kV/0,4kV o wymiarach 3,21 m x 2,66 m zaprojektowanej 1 m od północno-wschodniej granicy z działką nr [...] i 9 m od granicy z działką nr [...]; sieci kablowej średniego napięcia 15kV o długości 5 m; sieci kablowej niskiego napięcia 0,4kV o długości 1 m projektowanych przy ww. stacji transformatorowej oraz na budowie: sieci kablowej niskiego napięcia o długości 5 m i wymianie istniejącego stanowiska słupowego niskiego napięcia zlokalizowanego w południowej części działki nr [...] w odległości 5 m od granicy z działką drogową nr [...], według miejsca i lokalizacji wskazanych na załączniku graficznym w skali 1:250, stanowiącym integralną część niniejszej decyzji. Wskazano zarazem, że ograniczenie sposobu korzystania z tej nieruchomości polega na prawie wstępu, dostępu, przechodu i przejazdu osób upoważnionych przez inwestora na ww. działkę w celu dokonania prac budowlano-montażowych związanych z budową kontenerowej stacji transformatorowej i sieci kablowych SN i nN oraz wymianą stanowiska słupowego, a nadto w celu czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacją tych urządzeń i dotyczy dwóch obszarów:
1) o szerokości 1 m wokół stacji transformatorowej i wzdłuż sieci kablowych SN i nN (po 0,5 m od osi kabli) projektowanych przy północno-wschodniej granicy działki nr [...], zajmującego pow. 25 m² oraz
2) o szerokości 1 m wzdłuż sieci kablowej i wokół słupa nN, zajmującego pow. 6 m² projektowanych w południowej części działki nr [...] - co zobrazowano kolorem żółtym na ww. załączniku graficznym.
Restrykcja ta obejmuje obowiązek znoszenia przez właściciela nieruchomości ograniczeń i zakazów wynikających z istnienia pasa bezpieczeństwa sieci energetycznej; w tym zakaz: wznoszenia w tym pasie budynków mieszkalnych, budowli, nasadzeń, a również korzystania z nieruchomości w sposób zgodny z aktualnie obowiązującymi przepisami dotyczącymi kabli elektroenergetycznych. W pkt 2 zobowiązano każdoczesnego właściciela nieruchomości, o której mowa w pkt 1 do jej udostępnienia, w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii sieci elektroenergetycznej. Obowiązek ten podlega egzekucji administracyjnej. W pkt 3 zobowiązano inwestora do przywrócenia ww. nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu realizacji przedmiotowej inwestycji, a także po zakończeniu konserwacji i usunięciu awarii. Jeżeli byłoby niemożliwe przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania za ewentualnie wyrządzone szkody. W pkt 4 wskazano, że ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z ww. nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w jej księdze wieczystej.
W odwołaniu od ww. decyzji M. i P. małż. L. wskazali, że ocena uciążliwości inwestycji została przeprowadzona w sposób błędny, gdyż organ I instancji nie rozważył tego, że działka posiada przeznaczenie budowlane, a umiejscowienie kontenerowej stacji transformatorowej o wymiarach 3,21 m x 2,66 m wraz ze strefą ochronną oraz licznych sieci kablowych na całej długości działki pozbawi ich możliwości zagospodarowania zgodnie z przeznaczeniem. Właściciele podnieśli, że ww. urządzenia powinny być zlokalizowane na sąsiedniej działce stanowiącej własność Gminy, która kiedyś była planowana pod drogę, podkreślając że w rozmowie z Zastępcą Burmistrza Miasta i Gminy Końskie uzyskali zgodę na udostępnienie w tym celu działki nr [...] i posadowienie tam planowanej infrastruktury technicznej.
Wojewoda Świętokrzyski, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, wskazał że w toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji prawidłowo dokonał uzupełnienia materiału dowodowego, wzywając inwestora do rozważenia możliwości zmiany przebiegu trasy projektowanych urządzeń i linii kablowych. Wyjaśniono również kwestię związaną ze zgodnością zamierzenia z m.p.z.p., otrzymując zaświadczenie od Burmistrza Miasta i Gminy Końskie o zgodności nowego projektu posadowienia urządzeń infrastruktury elektro-energetycznej i linii kablowych. Organ I instancji należycie i wyczerpująco informował o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, a w zaskarżonej decyzji wyjaśnił okoliczności, które w jego ocenie decydują o konieczności przebiegu planowanej inwestycji, podając przyczyny, dla których przedmiotowa nieruchomość i prawo własności musi podlegać ograniczeniu. Wyjaśnienia Starosty Koneckiego w tym zakresie uznano za zasadne i znajdujące potwierdzenie w materiale dowodowym. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że skoro przeprojektowana inwestycja jest zgodna z m.p.z.p., a rokowania zostały przeprowadzone prawidłowo, to organy były zobowiązane do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości – zgodnie z wnioskiem inwestora. Fakt, decyzję wydano na korzyść inwestora nie może automatycznie świadczyć o tym, że korzystniej potraktowano inwestora, przedkładając tym samym jego interesy ponad interesy właścicieli.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. i P. małż. L. – wnieśli o uchylenie ww. decyzji Wojewody Świętokrzyskiego w całości, formułując zarzuty niezasadnego ograniczenia w sposobie korzystania z ich nieruchomości. Zdaniem skarżących ocena uciążliwości inwestycji została przeprowadzona w sposób błędny, jako że organ nie rozważył, iż przedmiotowa działka jest działką budowlaną, a umiejscowienie w jej skraju kontenera o wymiarach 3,21 m x 2,66 m ze strefą ochronną o szerokości 1 m, licznych sieci kablowych wzdłuż prawie całej jej długości oraz słupa (prawie że na jej środku), pozbawi współwłaścicieli możliwości zagospodarowania działki zgodnie z przeznaczeniem. Tymczasem nic nie stało na przeszkodzie, aby takie urządzenia umiejscowić na sąsiedniej działce gminnej, na której nie planuje się budowy drogi. W tym zakresie skarżący podnieśli, że w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanizmu sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu społecznego nad interesem indywidualnym (art. 7 K.p.a.). Zarówno wykazanie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym wypadku interesu społecznego nad indywidualnym, podlegać muszą wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej, szczególnie wówczas, gdy w ocenie organu w interesie społecznym leży ograniczenie praw obywatela określonych i Konstytucji RP. Tymczasem na gruncie niniejszej sprawy nie zbadano tejże możliwości. Końcowo wskazano, że w rozmowie z Zastępcą Burmistrza Miasta i Gminy skarżący ustalili, że Gmina jest w stanie udostępnić sąsiednią działkę [...], której w przyszłości nie będzie wykorzystywała.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie sądowej 11.12.2024 r.:
- skarżący poparli skargę i oświadczyli, że rozmawiali z Burmistrzem, który wyraził zgodę na udostępnienie sąsiedniej działki będącej własnością Gminy na lokalizację transformatora, ale nie mają (na tę okoliczność) żadnego dokumentu;
- pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w ramach powyżej zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia zakwestionowanego rozstrzygnięcia.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody Świętokrzyskiego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżących przez udzielenie inwestorowi zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na tej nieruchomości – w precyzyjnie określonych miejscach – przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej tj. budowie kontenerowej stacji transformatorowej, sieci kablowej średniego napięcia 15kV, sieci kablowych niskiego napięcia i wymianie istniejącego stanowiska słupowego niskiego napięcia.
Powyższe rozstrzygnięcie kwestionują skarżący, wskazując na planowaną na ich działce w przyszłości zabudowę mieszkaniową.
Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy – omówiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – należy stwierdzić, że został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, stanowiąc tym samym podstawę do przeprowadzenia oceny zgodności z prawem tego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów skarżących co do tego, że Burmistrz Miasta i Gminy Końskie wyraził zgodę na udostępnienie innej, sąsiedniej działki – gminnej, na lokalizację spornego transformatora, należy zauważyć, że twierdzenia te nie zostały poparte przez strony jakimkolwiek dokumentem – co zostało potwierdzone oświadczeniem skarżących złożonych na rozprawie sądowej. W tym miejscu należy przytoczyć art. 106 § 3 p.p.s.a., z którego wynika, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające jedynie z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z tych też względów Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie może oprzeć się na niepopartych stosowymi dokumentami wyjaśnieniach stron, złożonych na rozprawie.
Zgodnie ze stanowiącym podstawę materialnoprawną decyzji organu I instancji art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.), zwanej dalej "u.g.n.", starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyrażą na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie z art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
W świetle powyższych przepisów wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości wymaga spełnienia łącznie następujących przesłanek: po pierwsze – projektowana inwestycja pozostaje w zakresie przedmiotowym hipotezy normy zawartej w art. 124 ust. 1 u.g.n.; po drugie – ograniczenie sposobu korzystania pozostaje zgodne z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodne z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie bowiem z art. 50 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130), zwanej dalej "u.p.z.p.", inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku – w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Rozstrzygnięcie zapadające w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. jest rodzajem wywłaszczenia, co wynika wprost z art. 112 ust. 2 u.g.n., zgodnie z którym wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. Uwzględniając, że prawo własności podlega ochronie konstytucyjnej (art. 64 Konstytucji RP), wszelkie regulacje ustawowe dotyczące wywłaszczenia muszą być wykładane ściśle, a nie rozszerzająco. W wyroku z 21.05.2017 r., sygn. akt I OSK 2033/15, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że plan miejscowy – aby stwarzał podstawę do zastosowania instytucji z art. 124 ust. 1 u.g.n. – musi nie tylko dopuszczać realizację celu publicznego, ale też w sposób precyzyjny określać lokalizację takiej inwestycji poprzez wskazanie nieruchomości, przez które ma ona przebiegać oraz granic terenu, jaki może być pod nią zajęty. Zgoda na zajęcie nieruchomości może być odnoszona do inwestycji, której realizacja jest przewidziana w planie miejscowym, tzn. w tym planie został ustalony jej przebieg. Usytuowania inwestycji nie można ustalić wyłącznie na podstawie ogólnych zapisów planu miejscowego. Wymóg zachowania zgodności ograniczenia wynikającego z decyzji o czasowym zajęciu nieruchomości z planem miejscowym lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego odnosi się przede wszystkim do obszaru nieruchomości, który objęty został przeznaczeniem pod budowę publicznych urządzeń infrastruktury technicznej, lub na którym ustalona została lokalizacja tego typu inwestycji. Tylko bowiem wobec takiej części obszaru nieruchomości może być wydana decyzja o zezwoleniu na ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, który jest niezbędny dla posadowienia na nim tych urządzeń oraz wykonania związanych z tym posadowieniem robót budowlanych (stanowisko to powtórzył Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z 21.03.2018 r. o sygn. akt I OSK 742/16, z 25.01.2021 r. o sygn. akt I OSK 1887/20, z 21.08.2024 r. o sygn. akt I OSK 526/24, a także WSA w Krakowie w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 723/24; wszystkie wyroki dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie w wyroku z 21.08.2024 r. o sygn. akt I OSK 526/24, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także, że nie ulega wątpliwości, iż wyznaczenie w miejscowym planie granic inwestycji celu publicznego nie może nastąpić w sposób bardzo precyzyjny. Dzieje się tak chociażby z uwagi na to, że w momencie uchwalania planu organ nie dysponuje wiedzą o szczegółach technicznych przyszłej inwestycji. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że to właśnie rolą decyzji opartej na przepisie art. 124 ust. 1 u.g.n. jest ścisłe określenie zakresu ograniczenia praw do nieruchomości z uwagi na szczegółowe warunki techniczne konkretnej inwestycji i związane z tym potrzeby inwestora. Z tego też względu decyzja ograniczająca prawo do nieruchomości winna zawierać rozstrzygnięcie o obszarze zajętej nieruchomości, uwzględniając w tym zakresie dyrektywę, że uszczuplenie władztwa właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości może nastąpić tylko w zakresie niezbędnym do wykonania konkretnej inwestycji (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25.07.2017 r. o sygn. akt I OSK 2043/16, dostępny jak wyżej). Stąd też geneza poprzednio wydanej decyzji kasacyjnej z 14.03.2024 r., w której Wojewoda Świętokrzyski wskazał na potrzebę precyzyjnego określenia części nieruchomości, której dotyczy decyzja ograniczająca korzystanie – któremu to wymogowi organ I instancji w pełni sprostał w rozstrzygnięciu zawartym w obecnie podjętej decyzji z 2.07.2024 r.
W tym miejscu ponownie należy zwrócić uwagę, że omawiana konkretyzacja obszaru ograniczenia praw do nieruchomości musi dokonać się w granicach, w tym także przestrzennych, w których akty planistyczne przewidziały możliwość realizacji inwestycji celu publicznego – gdyż w tym zawiera się wypełnienie normy prawnej art. 124 ust. 1 zdanie drugie u.g.n., wymagającej zgodności ograniczenia prawa do nieruchomości z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25.01.2021 r. o sygn. akt I OSK 1887/20 "analiza art. 124 ust. 1 u.g.n. wyraźnie wskazuje, iż zasadniczym celem postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie jest rozstrzygnięcie, czy inwestycja celu publicznego w ogóle powstanie albo też jaki będzie jej przebieg. Skoro przepis ten wskazuje, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, to kwestie te powinny być w sposób dostateczny sprecyzowane wcześniej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ma jedynie uwzględniać te wcześniejsze ustalenia i umożliwić realizację konkretnej inwestycji celu publicznego, z uwagi na fiasko rokowań prowadzonych z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości w zakresie zgody na wykonanie prac polegających na zakładaniu i przeprowadzaniu ciągów, przewodów i urządzeń. (...) To postanowienia miejscowego planu winny przesądzać kwestię lokalizacji inwestycji celu publicznego. W dotychczasowym orzecznictwie przeważające jest stanowisko, iż usytuowania inwestycji nie można ustalić wyłącznie na podstawie ogólnych zapisów planu miejscowego. Wymóg zachowania zgodności ograniczenia wynikającego z decyzji o zajęciu nieruchomości z planem miejscowym odnosi się w pierwszym rzędzie do obszaru nieruchomości, który w planie objęty został przeznaczeniem pod realizację publicznych urządzeń infrastruktury technicznej, lub na którym ustalona została lokalizacja tego typu inwestycji. Tylko bowiem wobec takiej części obszaru nieruchomości może być wydana decyzja o zezwoleniu na czasowe jej zajęcie. (vide: wyrok NSA z 2.02.2017 r. sygn. akt I OSK 1036/15; wyroki NSA z 21.032017 r. sygn. akt I OSK 2033/15; wyrok NSA z 21.03.2017 r. sygn. akt I OSK 1704/15; wyrok NSA z dnia 21.03.2017 r. sygn. akt I OSK 1493/15; wyrok NSA z dnia 21.03.2018 r. sygn. akt I OSK 742/16; wyrok NSA z dnia 23.08.2019 r. sygn. akt I OSK 2588/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji, zdaniem Sądu, podstawą ograniczenia prawa własności, o jakim mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., może być taki plan miejscowy, który w odpowiedni sposób dopuszcza realizację liniowej inwestycji celu publicznego. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w stanie prawnym niniejszej sprawy.
Mianowicie, przywołane przez Wojewodę Świętokrzyskiego postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego sołectwo [...] – uchwała nr VI/38/2019 Rady Miasta Końskie z 29.03.2019 r. (Dz. U. Woj. Świętokrzyskiego poz. 2270 z dnia 21.05.2019 r.), obowiązującego na terenie objętym wnioskiem, w konkretny sposób przewiduje na nieruchomości skarżących (oznaczonej symbolem 17MN2) lokalizację urządzeń infrastruktury technicznej. Regulacja § 16 ust. 1 m.p.z.p. przewiduje bowiem – w zakresie zasad rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej – wymóg modernizacji, rozbudowy i budowy nowych odcinków sieci i urządzeń infrastruktury technicznej. Jest to o tyle istotne, że – jak trafnie zauważyły organy obu instancji – podjęte rozstrzygnięcie obejmuje m.in. wymianą stanowiska słupowego niskiego napięcia 0,4 kV. W tym zakresie ustalono, że aktualnie na działce nr [...] znajduje się żerdziowa napowietrzna stacja transformatorowa, będąca w złym stanie technicznym, ponadto przez działkę przebiegają linie napowietrzne niskiego napięcia wraz z dwoma stanowiskami słupowymi. Natomiast projektowana inwestycja zakłada:
- demontaż ww. starej stacji transformatorowej,
- demontaż słupa niskiego napięcia wraz z przewodami, które obecnie przebiegają przez środek działki ,
z jednoczesną realizacją:
- kontenerowej stacji transformatorowej 15kV/0,4kV o wymiarach 3,21 m x 2,66 m, zaprojektowanej 1 m od północno-wschodniej granicy z sąsiednią działką nr [...] i 9 m od granicy z działką drogową nr [...],
- sieci kablowej średniego napięcia 15kV o długości 5 m, sieci kablowej niskiego napięcia 0,4kV o długości 1 m, projektowanych przy ww. stacji transformatorowej,
- sieci kablowej niskiego napięcia o długości 5 m
- wymiany istniejącego stanowiska słupowego niskiego, zlokalizowanego w południowej części działki nr [...] w odległości 5 m od granicy z działką drogową nr [...].
Z załącznika graficznego do decyzji organu I instancji (K-II-13) wynika, że zarówno lokalizacja istniejącej stacji transformatorowej, jak i przebieg istniejącej sieci elektroenergetycznej zostaną zmienione – poprzez przesunięcie ich (wobec przeprowadzenia spornej modernizacji) w stronę pasa drogi publicznej. Tym samym należy podzielić stanowisko Wojewody Świętokrzyskiego co do tego, że przyjęte w kwestionowanej odwołaniem decyzji rozwiązania – wbrew zarzutom skarżących –zwiększą możliwość przyszłej zabudowy oraz polepszą obecne warunki estetyczne.
Omawiana lokalizacja spornych urządzeń jest zarazem zgodna z regulacjami prawa miejscowego, jako że przepis § 22 pkt 2 m.p.z.p. ustanawia zasadę zaopatrzenia w energię elektryczną z istniejącej i projektowanej sieci średniego i niskiego napięcia oraz budowę niezbędnych stacji transformatorowo-rozdzielczych 15/04 kV dla zaopatrzenia w energię elektryczną terenów planowanych pod zabudowę i komunikację. Swoistą konkretyzacją tej dyrektywy jest § 22 pkt 2 m.p.z.p., który przewiduje – kluczową dla oceny zarzutów skargi – lokalizację linii kablowych średniego i niskiego napięcia oraz linii oświetlenia ulicznego w obszarze zabudowy w pasach drogowych. Nie budzi wątpliwości Sądu, że taki właśnie charakter ma zabudowana budynkiem mieszkalnym (w południowej części) działka skarżących o nr ewid. [...], przyległa w całości od strony wsch. do drogi gminnej – wzdłuż której przewidziano modernizację istniejącej sieci elektroenergetycznej.
Należy przy tym zauważyć, że pismem z 20.05.2024 r., zawierającym stosowny załącznik graficzny (K-I-95-95), pełnomocnik inwestora poinformował organ o częściowym przeprojektowaniu sieci kablowych (względem uchylonego ww. decyzją kasacyjną rozstrzygnięcia) – polegającym na przeniesieniu ich w teren pasa drogowego – z zapewnieniem, że cyt. "projektowane urządzenia elektroenergetyczne zlokalizowane są w sposób jak najmniej uciążliwy dla właściciela nieruchomości. Projektowana stacja transformatorowa znajduje się w odległości 1 m od granicy działki, natomiast sieć kablowa elektroenergetyczna wyprowadzona jest ze stacji oraz ze stanowiska słupowego w kierunku działek drogowych."
W tym kontekście należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, który stwierdził że ww. lokalizacja nie tylko uwzględnia zapisy m.p.z.p., ale również nie wpływa na zmianę przeznaczenia przedmiotowej działki – gdyż sporne przedsięwzięcie zaprojektowane zostało w całości w przestrzeni pomiędzy działką drogową: nr [...] (18.KDW) i nr [...] (2.KDG), a nieprzekraczalną linią zabudowy wynoszącą odpowiednio: 5 m i 10 m. Jednocześnie podkreślono, że przebieg nieprzekraczalnej linii zabudowy został wskazany w § 8 ust. 1 pkt a m.p.z.p. i uwidoczniony na rysunku do planu, odnotowując że jedyną uciążliwością stanowi pas ograniczenia stanowiący 32 m², usytuowany wokół stacji i wzdłuż projektowanych sieci kablowej wyprowadzonych w kierunku działek drogowych.
Dodatkowo zaakcentować należy, że możliwość lokalizacji urządzeń infrastruktury technicznej – dla terenów oznaczonych m.in. symbolem 17MN2 – jako przeznaczenie uzupełniające dopuszcza przepis § 26 pkt 2 m.p.z.p.
Uwzględniając powyższe zasadnym jest stwierdzenie, że analizowane zapisy m.p.z.p., potwierdzone zaświadczeniem Burmistrza Miasta i Gminy Końskie z 11.06.2024 r. co do zgodności planowanej inwestycji z tym aktem (K-I-98), umożliwiły zlokalizowanie planowanej inwestycji na działce skarżących. Jednocześnie – jak trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji – organy orzekające w trybie z art. 124 ust. 1 u.g.n. nie posiadają kompetencji ani możliwości zmiany lokalizacji projektowanych urządzeń infrastruktury technicznej i elektroenergetycznej linii kablowej, przy czym lokalizacyjne zmiany wniosku przez inwestora były zgodne ze wskazaniami zawartymi w decyzji kasacyjnej.
Organy rozstrzygające sprawę prawidłowo ustaliły, że w niniejszej sprawie wszystkie pozostałe przesłanki art. 124 u.g.n. zostały również spełnione. Nie ma bowiem sporu co do tego, że inwestycja wnioskowana przez inwestora realizuje cel publiczny zdefiniowany w art. 6 pkt 2 u.g.n., którym jest budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Podobnie, jeśli chodzi o wymóg przeprowadzenia rokowań, ustanowiony w art. 124 ust. 3 u.g.n., to na podstawie przedstawionej w tym zakresie przez inwestora dokumentacji (K-I-1-15 akt administracyjnych) należy stwierdzić, że:
- po pierwsze, wielokrotne działania inwestora, obejmując wszystkie istotne w niniejszej sprawie okoliczności, z całą pewnością niemające charakteru "pozornego", lecz zmierzające do uzyskania zgody współwłaścicieli działki na przeprowadzenie przedmiotowej inwestycji, zostały podjęte przed wszczęciem postępowania w trybie art. 124 u.g.n. i były – wobec braku odpowiedzi – bezskuteczne;
- po drugie, po zmianie stanowiska inwestora w zakresie lokalizacji spornego przedsięwzięcia, skarżący zapoznali się z kopią mapy z aktualnym projektem posadowienia urządzeń na ich działce, wyrażając jednoznacznie sprzeciw w tym zakresie, odnotowany na K-I-103 akt administracyjnych – co uzasadniało wdrożenie postępowania w trybie art. 124 u.g.n., jako że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem proces rokowań nie może przebiegać w nieskończoność.
W tej sytuacji nie można zarzucić inwestorowi niepodjęcia negocjacji czy braku woli ich podjęcia i prowadzenia – w sytuacji gdy rokowania w rozumieniu art. 124 ust. 3 u.g.n. zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy.
Mając na uwadze, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny niniejszej sprawy, a następnie w sposób niewadliwy dokonały jego subsumpcji do ustalonych w przytoczonych przepisach przesłanek rozstrzygnięcia w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, brak jest podstaw by przyjąć, że proces decyzyjny stosowania tych regulacji przebiegł nieprawidłowo i zarazem, aby wieńcząca go zaskarżona decyzja była wadliwa.
Skoro zatem nie stwierdzono okoliczności, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia bądź do stwierdzenia jego nieważności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło