II SA/Ke 546/24
WyrokWSA w Kielcach2024-11-27
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Beata Ziomek, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zawiesiło postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, podczas gdy Sąd Rejonowy zawiesił postępowanie cywilne dotyczące ochrony własności, uzależniając jego wynik od rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności, szybkości postępowania i budowania zaufania do władzy publicznej, zawieszając postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Sąd administracyjny uznał, że w sytuacji, gdy sąd powszechny zawiesił postępowanie cywilne dotyczące ochrony własności, uzależniając jego wynik od rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym, organ administracji nie powinien zawieszać postępowania administracyjnego, lecz kontynuować je, aby umożliwić stronie realizację jej praw.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Wójt Gminy O. wydał decyzję o rozgraniczeniu, która w pkt 3 umarzała postępowanie i przekazywała sprawę do Sądu Rejonowego w S. Sąd Rejonowy w S. zawiesił postępowanie cywilne dotyczące ochrony własności, uzależniając jego wynik od rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym. Kolegium zawiesiło postępowanie administracyjne, uznając, że sprawa rozgraniczenia prowadzona przez sąd powszechny ma pierwszeństwo. Skarżąca zarzuciła błąd w ocenie prawnej i faktycznej, wskazując, że to sąd uzależnił swoje rozstrzygnięcie od postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 sierpnia 2024 r. oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia 13 czerwca 2024 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 listopada 2024 r. sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2024 r. [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 czerwca 2024 r. znak: [...]
Postanowieniem z 7 sierpnia 2024 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium"), po rozpoznaniu wniosku M. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Kolegium z 13 czerwca 2024 r. znak: SKO.GN- [...]/56/2024 o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie z odwołania M. C. w zakresie pkt 3 decyzji Wójta Gminy O. z 20 lipca 2021 r. znak: [...] orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie o rozgraniczenie i przekazaniu sprawy do Sądu Rejonowego w S. - utrzymało w mocy powyższe własne postanowienie z 13 czerwca 2024 r.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że ww. decyzją z 20 lipca 2021 r. Wójt orzekł:
w pkt 1 o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w gminie O., obręb K. nr [...], stanowiącej własność S. G. z nieruchomością nr [...] stanowiącą własność Gminy O., nieruchomości nr [...] stanowiącej własność S. G. z nieruchomością nr [...] stanowiącą własność Gminy O. oraz nieruchomości nr [...] stanowiącej własność Powiatu S. znajdującą się w trwałym zarządzie Zarządu Dróg Powiatowych w S. z nieruchomościami oznaczonymi nr [...] i nr [...] stanowiącymi własność Gminy O.;
w pkt 2 o umorzeniu postępowania w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonych w gminie O., obręb K. nr [...] stanowiącej własność B. K. z nieruchomością nr [...] stanowiącą własność Gminy O. w związku z zawartą ugodą 19 maja 2021 r. nr [...] oraz o umorzeniu postępowania w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonych w gminie O., obręb K. nr [...] stanowiącej własność Gminy O.,
z nieruchomościami nr [...] i nr [...] stanowiącymi własność Gminy O.
w związku z zawartą ugodą 1 czerwca 2021 r. nr [...];
w pkt 3 umorzył postępowanie i przekazał do Sądu Rejonowego w S. sprawę dotyczącą rozgraniczenia nieruchomości położonych w gminie O., obręb K. nr [...], nr [...], nr [...] stanowiącą własność M. C. z nieruchomościami nr [...] i nr [...].
Kolegium wyjaśniło, że skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji
w całości. Rozpoznając to odwołanie w zakresie pkt 1 i pkt 2 ww. decyzji Kolegium wydało odrębne postanowienia z 17 lutego 2022 r., na mocy których stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 29.06.2022 r. sygn. akt II SA/Ke 192/22 oddalił skargę na postanowienie Kolegium z dnia 17 lutego 2022 r. znak: [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w zakresie pkt 1 decyzji Wójta Gminy O.. Następnie WSA w Kielcach na podstawie wyroku z dnia 24 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Ke 193/22 uchylił postanowienie Kolegium z dnia 17 lutego 2022 r. znak: SKO.GN- [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w zakresie pkt 2 decyzji organu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 listopada 2023 r. sygn. akt IOSK 1766/22 uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę M. C..
Natomiast rozpoznając odwołanie w zakresie pkt 3 ww. decyzji, Kolegium decyzją z 17 lutego 2022 r. znak: [...], uchyliło tę decyzję w pkt 3 i umorzyło postępowanie przed organem I instancji w tym zakresie. WSA w Kielcach wyrokiem z 7 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Ke 194/22 uchylił powyższą decyzję Kolegium. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest zatem odwołanie M. C. w zakresie pkt 3 decyzji z 20 lipca 2021 r. Wójta Gminy O..
W toku postępowania Kolegium ustaliło, że z powództwa skarżącej zostało wszczęte postępowanie przed Sądem Rejonowym w S. o ochronę własności w zakresie usunięcia z nieruchomości wymienionej o nr [...], położonej w msc. Kleczanów, gm. O. asfaltu i kruszywa wykonanych na tej działce przy poszerzaniu pasa drogowego, biegnącego przez działkę nr [...], stanowiącą własność Gminy O.. Nadto skarżąca złożyła wniosek o rozgraniczenie nieruchomości nr [...] stanowiącej jej własność z nieruchomością nr [...] należącą do Gminy O. i zgłosiła zarzut zasiedzenia przez nią części nieruchomości. Następnie, jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w S. z 30 lipca 2020 r. sygn. akt I C [...], przedmiotowe postępowanie w sprawie o ochronę własności, wydanie nieruchomości i rozgraniczenie zostało umorzone w części obejmującej żądanie skarżącej dotyczące ochrony prawa jej własności, w związku z cofnięciem powództwa w tym zakresie, a w pozostałej części w zakresie wydania nieruchomości i rozgraniczenia postępowanie zostało zawieszone na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. do czasu przeprowadzenia rozgraniczenia w trybie administracyjnym.
Kolegium po zapoznaniu się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem własnym z 13 czerwca 2024 r. wskazało, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Podniosło, że stosownie do treści art. 36 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, Sąd przed którym toczy się sprawa o własność lub o wydanie nieruchomości albo jej części, jest właściwy również do przeprowadzenia rozgraniczenia, jeżeli ustalenie przebiegu granic jest potrzebne do rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. W tym wypadku sąd w orzeczeniu zamieszcza również rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu nieruchomości.
Kolegium podkreśliło, że z treści powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że sprawa rozgraniczenia nieruchomości, która stanowi wtórnie przesłankę do rozstrzygnięcia sprawy o własność lub o wydanie nieruchomości albo jej części, jest objęta zakresem wyłącznej właściwości sądu powszechnego rozpoznającego w trybie procesowym spór o ochronę własności, w tym o wydanie nieruchomości w całości lub w części. Z chwilą zawisłości sprawy procesowej o ochronę własności, dla której ustalenie granic między nieruchomościami jest przesłanką do wydania wyroku, nie jest dopuszczalne wszczęcie i prowadzenie postępowania rozgraniczeniowego na drodze administracyjnej. Niedopuszczalność drogi administracyjnej w tego rodzaju sprawie jest tymczasowa i trwa do dnia prawomocnego zakończenia sprawy o ochronę własności. Taka wersja interpretacyjna art. 36 ww. ustawy jest logicznie i systemowo uzasadniona, eliminując potencjalną kolizję między prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego w sprawie o ochronę własności połączonym z ustaleniem przebiegu granic między spornymi nieruchomościami, a ostateczną decyzją o rozgraniczeniu, ugodą graniczną albo decyzją o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazaniu z urzędu sprawy do rozpatrzenia sądowi.
Kolegium wskazało, że postępowanie prowadzone przez sąd powszechny, w którym to sąd orzeknie w zakresie rozgraniczenia nieruchomości, a wyrok ten stanie się prawomocny, ma pierwszeństwo przed postępowaniem o rozgraniczenie prowadzonym przez organ administracji. Powyższe znajduje uzasadnienie w tej sprawie, w której organ administracji w tożsamym zakresie umorzył prowadzone postępowanie i orzekł o przekazaniu sprawy do Sądu Rejonowego w S.
w trybie art. 34 ust. 2 p.g.i.k.
Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Kolegium stwierdziło, że zasadnym jest zawieszenie postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości położonych w gminie O., obręb K. nr [...], nr [...] i nr [...] stanowiących własność skarżącej z nieruchomościami nr [...] i nr [...], do czasu wydania prawomocnego wyroku przez Sąd Rejonowy w S..
Skargę na powyższe postanowienie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła M. C., zarzucając, że ocena stanu prawnego i stanu faktycznego dokonana przez Kolegium, która legła u podstaw wydanie tego postanowienia, jest błędna. Skarżąca podniosła, że Sąd Rejonowy w S. w postanowieniu z 30 lipca 2022 r. sygn. akt I C [...] jednoznacznie wskazał, że wynik postępowania cywilnego jest zależny od wyniku postępowania rozgraniczeniowego prowadzonego w trybie administracyjnym i właśnie z tej przyczyny, na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c., zawiesił postępowanie w sprawie I C [...] do czasu zakończenia postępowania rozgraniczeniowego obejmującego ustalenie granic pomiędzy ww. działkami. Jednym z powodów takiej decyzji ze strony SR w S. był i nadal jest fakt, że ww. postępowania mają nieco inny zakres rzeczowy i że pomiędzy postępowaniem rozgraniczeniowym i postępowaniem w sprawie I C [...] zachodzą istotne różnice przedmiotowe.
Skarżąca dodała, że wskazania zawarte w ww. postanowieniu Sądu są wiążące zarówno dla stron postępowania w sprawie I C [...], jak i dla organów, które w jakikolwiek sposób podejmują czynności związane z tym sporem i podejmują w tym zakresie decyzje czy też postanowienia o charakterze administracyjnoprawnym. Zakres postępowania rozgraniczeniowego w trybie administracyjnym jest szerszy od zakresu zgłoszonego we wniosku o rozgraniczenie w sprawie I C [...]. Nadto roszczenie zgłoszone w sprawie I C [...] obejmuje również inne żądania oparte na dyspozycji art. 222 k.c.
Zdaniem skarżącej, nie ulega wątpliwości, że rozstrzygnięcie kwestii rozgraniczenia ww. nieruchomości należących od niej z nieruchomościami stanowiącymi własność Gminy O. było i nadal jest konieczne do zrealizowania zgłoszonego przez nią roszczenia wydobywczego opartego na dyspozycji art. 222 k.c. w sprawie I C [...]. Skarżąca zarzuciła, że stanowisko Kolegium jest pozbawione logiki i racjonalnego uzasadnienia i zmierza de facto do uniemożliwienia jej ochrony własności nieruchomości nr [...] i nr [...] położonych w Gminie O., obręb K..
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Jednocześnie, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrolowana sprawa została na tej podstawie rozpoznana w trybie uproszczonym.
Rozpatrując skargę w ramach powyżej zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia obu postanowień Kolegium wydanych w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 P.g.k., rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami (ust. 2). Rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądy (ust. 3).
Wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony (art. 30 ust. 1 P.g.k.). Wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron (art. 33 ust. 1 P.g.k.). Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi (art. 33 ust. 3 P.g.k.). Jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) (art. 34 ust. 1 P.g.k.) Organ, o którym mowa w ust. 1, umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi (art. 34 ust. 2 P.g.k.). Zgodnie z art. 36 P.g.k., sąd, przed którym toczy się sprawa o własność lub o wydanie nieruchomości albo jej części, jest właściwy również do przeprowadzenia rozgraniczenia, jeżeli ustalenie przebiegu granic jest potrzebne do rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. W tym wypadku sąd w orzeczeniu zamieszcza również rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu nieruchomości.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w związku z odwołaniem M. C. od pkt 3 decyzji o rozgraniczeniu wydanej przez Wójta Gminy O. dnia 20 lipca 2021 r.
Jak ustalono w sprawie, z powództwa M. C. zostało wszczęte postępowanie przed Sądem Rejonowym w S. o ochronę własności w zakresie usunięcia z nieruchomości wymienionej o nr [...], położonej w miejscowości K., gm. O. asfaltu i kruszywa wykonanych na tej działce przy poszerzaniu pasa drogowego, biegnącego przez działkę nr [...], stanowiącą własność Gminy O., w którym zgłoszone zostało także żądanie rozgraniczenia nieruchomości. Sąd Rejonowy w S. postanowieniem z 30 lipca 2022 r., sygn. akt I C [...], zawiesił postępowanie sądowe na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania cywilnego. Przepis art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. stanowi, że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu: jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniej decyzji organu administracji publicznej. Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2020 r. Wójt Gminy O. wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości, m.in. nieruchomości, których dotyczy postępowanie przed sądem powszechnym, jak również rozstrzygnięcie w pkt 3 decyzji o rozgraniczeniu. Sąd powszechny nie sporządził uzasadnienia postanowienia zawieszającego postępowanie sądowe. Z przesłanych tut. Sądowi dokumentów przez Sąd Rejonowy w S. wynika, że do zawieszenia postępowania sygn. akt I C [...] doszło z uwagi na wnioski powódki (M. C.) i pozwanego (Gmina O. ) o zawieszenie postępowania sądowego, że sporne granice pomiędzy działkami m.in. nr ewid.[...] i 116 zostaną rozstrzygnięte w postępowaniu administracyjnym. W efekcie zostało z urzędu wszczęte postępowanie rozgraniczeniowe i wydana decyzja z 20 lipca 2021 r. Niemniej zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy orzekł o zawieszeniu postepowania administracyjnego, albowiem w ocenie organu postępowanie prowadzone przez sąd powszechny, w którym to sąd orzeknie w zakresie rozgraniczenia nieruchomości, a wyrok ten stanie się prawomocny, ma pierwszeństwo przed postępowaniem o rozgraniczenie, prowadzonym przez organ administracji.
W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że przewidziana w art. 36 u.p.g.k. możliwość orzekania przez sąd właściwy w sprawie o własność lub wydanie nieruchomości albo jej części, o rozgraniczeniu nieruchomości, zachodzi jedynie wówczas, gdy do istoty sporu należy problem własności części nieruchomości, czy też przygranicznego pasa gruntu, zaś ustalenie granicy ma charakter wtórny. Czym innym jest sprawa o własność lub o wydanie nieruchomości, w ramach której sąd posiada możliwość uwzględnienia stanów prawnych w dacie orzekania, a czym innym sprawa o rozgraniczenie nieruchomości w przywołanym wyżej rozumieniu, wynikającym z art. 29 u.p.g.k. Sprawy o rozgraniczenie służą urzeczywistnieniu prawa własności i są niejako roszczeniem uzupełniającym, wypływającym z prawa własności, bowiem ustalenie granic służy określeniu zakresu uprawnień właściciela (zob. postanowienie SN z 13 listopada 2019 r., IV CZ 92/19).
Ponadto w sprawie toczonej pod sygn. akt I C [...] to sąd powszechny postanowił, że wynik tego postępowania będzie uzależniony od wyniku postępowania administracyjnego w sprawie o rozgraniczenie. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów powszechnych, przepis art. 36 ustawy z 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne przyznaje sądowi możliwość przeprowadzenia rozgraniczenia, jeżeli ustalenie przebiegu granic jest potrzebne do rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy.
Z powyższego wynika zatem, że kompetencja sądu do dokonania rozgraniczenia w procesie o ochronę własności aktualizuje się, gdy niezbędną przesłanką do wydania orzeczenia w sprawie jest wcześniejsze dokonanie rozgraniczenia nieruchomości. Przepis ten nie wyklucza jednak dokonania rozgraniczenia również w trybie postępowania administracyjnego. Ustawodawca nie zastrzegł wszak możności ustalenia spornych granic wyłącznie na drodze sądowej. Gdyby bowiem taka była wola ustawodawcy, to z pewnością w sposób jednoznaczny i niebudzący jakichkolwiek wątpliwości, wprowadziłby on ograniczenie przeprowadzenia rozgraniczenia tylko w ramach postępowania sądowego (zob. wyrok I ACa 85/19, lex nr 3030514).
Zatem sąd powszechny posiada kompetencje, które określa art. 36 P.g.k., ale przepis ten nie wyklucza możliwości prowadzenia postępowania o rozgraniczenie w postępowaniu administracyjnym, jeżeli właśnie sąd ten tak postanowił. Chodzi przecież w istocie o ustalenie przebiegu granicy przez organ władzy publicznej. Trzeba zwrócić w tym miejscu uwagę na treść art. 365 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Wynika z powyższego, że w niniejszej sprawie Kolegium powinno uwzględnić treść postanowienia Sądu Rejonowego w S. zawieszającego postępowanie sądowe z uwagi na wynik innego postępowania, tj. postępowania administracyjnego o rozgraniczenie. Zdaniem Sądu, zastosowanie przepisów prawa materialnego należy odnosić do okoliczności konkretnej sprawy. W tej sprawie Wójt Gminy O. wszczął z urzędu postępowanie o rozgraniczenie i wnosił o zawieszenie postępowania przed sądem powszechnym. Sąd powszechny prawomocnym postanowieniem wydanym 30 lipca 2020 r. zawiesił postępowanie sądowe, zaś organ I instancji w postępowaniu administracyjnym wydał decyzję orzekającą o rozgraniczeniu. Organ odwoławczy - zawieszając postępowanie administracyjne - doprowadził do sytuacji, w której strona nie będzie mogła zrealizować prawa do załatwienia sprawy, uzyskać rozstrzygnięcia w sprawie o rozgraniczenie. W postępowaniu przed sądem powszechnym nie toczą się bowiem czynności dotyczące rozgraniczenia. Sąd powszechny niejako scedował te czynności na organy administracji publicznej właściwe do orzekania w przedmiocie rozgraniczenia. Znamienne jest to, że w punkcie 3 decyzji o rozgraniczeniu Wójt Gminy O. orzekł o umorzeniu postępowania i przekazaniu sprawy do Sądu Rejonowego w S..
Należy przypomnieć, że stosownie do art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Organy administracji publicznej prowadzą nadto postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 §1 k.p.a.). Zawieszenie postępowania administracyjnego - wszczętego przecież z urzędu przez organ I instancji - w sytuacji, gdy sąd powszechny postanowił o zawieszeniu postępowania sądowego z uwagi na postępowanie rozgraniczeniowe - nastąpiło z naruszeniem zasady uwzględniania słusznego interesu obywateli (w tym wypadku skarżącej), zasady szybkości postępowania i zasady budowania zaufania do działalności organów publicznych.
Podsumowując powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że organ odwoławczy zawiesił postępowanie administracyjne z istotnym naruszeniem przepisów prawa procesowego, art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 8, art. 8 § 1 i art. 12 § 1 k.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z podanych wcześniej powodów konieczne stało się wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 czerwca 2024 r. na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło