II SA/Ke 550/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2015r. sprawy ze skargi H. G. i M. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania M. i H. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], umarzającej jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie frontowego ogrodzenia działki nr ewidencyjny A w miejscowości [...] - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Postępowanie w sprawie niniejszej zostało wszczęte przez organ nadzoru budowlanego w wyniku interwencji M. i H. małżonków G.. W dnia 16 stycznia 2015r. organ pierwszej instancji przeprowadził kontrolę na działce nr. ewidencyjny A w miejscowości [...], w wyniku której ustalono, że od strony drogi gminnej działka o nr ewidencyjnym A posiada ogrodzenie frontowe, składające się ze słupków stalowych zabetonowanych w ziemi, cokół o wysokości 0,25m z prefabrykatowanych elementów betonowych oraz przęseł panelowych z drutu, bramy wjazdowej oraz furtki. W toku postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że J. B. pismem z dnia 9 stycznia 2014r. wystąpiła do Wójta Gminy [...] o uzgodnienie wykonania ogrodzenia działki nr ewidencyjny A w miejscowości , polegającego na wymianie elementów starego ogrodzenia na nowe. Wójt Gminy [...] pismem z dnia 10 stycznia 2014r. poinformował J. B. o wyrażeniu zgody na wymianę starych elementów ogrodzenia przedmiotowej nieruchomości na nowe. Organ odwoławczy wskazał, że inwestorzy wybudowali przedmiotowe ogrodzenie, w miejscu poprzedniego ogrodzenia, po uprzednim uzgodnieniu jego lokalizacji z zarządcą drogi, tj. Wójtem Gminy [...], lecz bez uprzedniego dokonania zgłoszenia zamiaru budowy tego ogrodzenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, tj. Staroście. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że z uwagi na fakt, że przedmiotowe ogrodzenie stanowi urządzenie budowlane związane z obiektem budowlanym – domem mieszkalnym – w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego i zostało wybudowane bez wymaganego zgłoszenia – postępowanie w tej sprawie winno się toczyć w oparciu o przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego. Organ podkreślił, że przepis art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego stanowi, ze w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego zgłoszenia. Ponieważ ogrodzenie działki nr ewidencyjny A od strony drogi gminnej zostało już wykonane, organ odstąpił od wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Organ wskazał, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przewiduje wydanie nakazu rozbiórki w przypadku gdy wykonywanych samowolnie robót nie można zalegalizować, w przedmiotowej sprawie przypadek taki nie zaszedł, bowiem usytuowanie przedmiotowego ogrodzenia zostało pozytywnie uzgodnione z zarządcą drogi. Dodatkowo organ podkreślił, ze przedmiotowe ogrodzenie nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności przepisów § 41 i § 42 tego rozporządzenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zrealizowana inwestycja nie wymaga żadnych władczych ingerencji właściwego organu, brak jest podstaw do wydania w stosunku do przedmiotowego ogrodzenia decyzji administracyjnej orzekającej o istocie sprawy, a tym samym postępowanie w tej sprawie jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1. Odnosząc się do argumentów odwołania, organ odwoławczy wskazał, że kwestie związane z naruszeniem własności pozostają poza obszarem właściwości organów nadzoru budowlanego, a spory z tym związane mogą być rozstrzygane przed sądami powszechnymi. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję z dnia 29 kwietnia 2015r. wnieśli M. G. i H. G., zarzucając, że inwestorzy S. i J. B. wybudowali ogrodzenie w pasie ruchu drogowego bez zezwolenia. Wskazali, że zarówno na stare jak i na nowe ogrodzenie sąsiedzi nie posiadali zezwolenia, albowiem posiadali zezwolenie na budowę płotu na swojej działce, a wykonali budowę w pasie drogowym i w ich drodze dojazdowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty wskazane w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" p.p.s.a.). Stosownie do uregulowania art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala. Oceniając legalność zaskarżonych decyzji sąd stwierdza, że organy obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające zebranym dowodom oraz przepisom prawa. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis art. 105 k.p.a. Zgodnie z jego brzmieniem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Tytułem wstępu wyjaśnić należy, że z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Innymi słowy, bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wówczas, gdy nie istnieje sprawa administracyjna podlegająca rozpoznaniu w tym postępowaniu. Bezprzedmiotowym może być postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy. Posłużenie się przez ustawodawcę w cytowanym przepisie sformułowaniem "organ (...) wydaje decyzję" oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest obligatoryjne. Przedstawione uwagi znajdują swoje potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela (por. np. wyroki WSA: w Gliwicach z dnia 9 maja 2013 roku, II SA/Gl 1474/12; w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2013 roku, II SA/Kr 177/13; we Wrocławiu z dnia 4 marca 2013 roku, II SA/Wr 776/12; w Rzeszowie z dnia 8 stycznia 2013 roku, II SA/Rz 833/12; w Lublinie z dnia 8 listopada 2012 roku, II SA/Lu 725/12; w Warszawie z dnia 18 października 2012 roku, II SA/Wa 442/12 i inne; wszystkie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). W stanie faktycznym sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne w sprawie frontowego ogrodzenia działki nr ewidencyjny A w miejscowości [...] z uwagi na jego bezprzedmiotowość. U podstaw takiego rozstrzygnięcia legło ustalenie organu, iż inwestorzy J. i S. J. B. dokonali wymiany ogrodzenia ze starego na nowe w tym samym usytuowaniu, po wcześniejszym uzgodnieniu z Wójtem Gminy [...]. Organy prawidłowo wskazały, że postępowanie w tej sprawie winno się toczyć w oparciu o art. 50-51 Prawa budowlanego. Mając jednak na uwadze, że nowe ogrodzenie zostało usytuowane w tym samym miejscu co poprzednie (okoliczność bezsporna), lokalizacja przedmiotowego ogrodzenia została uzgodniona z zarządcą drogi tj. Wójtem Gminy [...], a przedmiotowe ogrodzenie nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wystąpił brak podstaw do wydania decyzji orzekającej o istocie sprawy, a tym samym postępowanie w tej sprawie było bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 k.p.a. Należy wskazać, że w przypadku prowadzenia postępowania naprawczego na podstawie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, jeżeli organy nadzoru budowlanego uznają, że nie doszło do naruszenia przepisów i wykonane roboty budowlane są zgodne ze sztuką budowlaną i obowiązującymi normami, nie wydają decyzji merytorycznej, ale decyzję formalną na podstawie art. 105 § 1k.p.a, gdyż brak jest w takim przypadku podstaw do rozstrzygania o istocie postępowania naprawczego i wydawania decyzji na podstawie art. 51 Prawa budowlanego w przedmiocie nałożenia jakichkolwiek obowiązków na inwestora (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2014r. w sprawie sygn. akt II OSK 2644/12) Zasadniczy spór w sprawie między skarżącymi, a organami administracji dotyczy faktu, że część ogrodzenia od strony ulicy jest wprowadzone w ich drogę dojazdową i narusza ich własność i dlatego domagają się usunięcia kawałka ogrodzenia. Nie ulega wątpliwości, ze wszelkie spory i żądania sąsiedzkie związane z naruszeniem własności, mogą być ewentualnie rozstrzygane przez sądy powszechne o czym informowały skarżących organy administracji, albowiem kwestie związane z naruszeniem prawa własności pozostają poza obszarem właściwości organów nadzoru budowlanego. Skoro zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku i jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.