II SA/Ke 553/10
WyrokWSA w Kielcach2010-10-25
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Dorota Chobian, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej, która skutkuje umieszczeniem projektu na liście rezerwowej z powodu braku środków, stanowi negatywną ocenę podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej?Ratio decidendi
Ocena wniosku o dofinansowanie, która mimo pozytywnego przejścia etapów oceny merytorycznej skutkuje umieszczeniem projektu na liście rezerwowej z powodu braku środków finansowych, jest traktowana jako ocena negatywna podlegająca kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd administracyjny, badając zgodność z prawem takiej oceny, nie jest związany interpretacją organu, a ocena ta nie narusza prawa, jeśli została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi kryteriami i zasadami przejrzystości.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu z Regionalnego Programu Operacyjnego. Wniosek uzyskał 49 punktów, ale z powodu braku środków został umieszczony na liście rezerwowej. Spółka złożyła protest, kwestionując przyznaną liczbę punktów w kilku kryteriach oceny merytoryczno-technicznej. Protest został rozpatrzony negatywnie, a stanowisko o umieszczeniu projektu na liście rezerwowej podtrzymano. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa i zaniżenie punktacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2010r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w Krakowie na informację Zarządu Województwa z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie negatywnego rozpatrzenia protestu w sprawie dotyczącej wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę.
W ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007-2013 Działanie 1.1. "Bezpośrednie wsparcie sektora mikro, małych i średnich przedsiębiorstw" A. Sp. z o.o. w K. złożyła w dniu 11.01.2010r. wniosek Nr WND-RPSW.010100-26-083/10 o dofinansowanie projektu pn. "Wirtualne biuro jako skuteczny sposób na redukcję kosztów w firmie".
Pismem z dnia 4 lipca 2010r. Nr [...] Zastępca Dyrektora Departamentu Funduszy Strukturalnych Urzędu Marszałkowskiego Województwa poinformował Spółkę o dokonaniu oceny merytoryczno-technicznej w wyniku której jej wniosek uzyskał łącznie 49 punktów i z uwagi na brak dostatecznej ilości środków finansowych dostępnych w ramach konkursu został umieszczony na liście rezerwowej.
Od powyższego rozstrzygnięcia Spółka w dniu 9.08.2010r. złożyła protest, kwestionując liczbę punktów przyznanych za kryteria nr 1, 2 , 4, 6 i 8 w części A oraz za kryteria nr 1 i 2 w części B oceny merytoryczno-technicznej.
W wyniku rozpatrzenia protestu Zastępca Dyrektora Departamentu Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa pismem z dnia 27 sierpnia 2010r. Nr [...] zawiadomił Spółkę o podtrzymaniu stanowiska o umieszczeniu projektu na liście rezerwowej z powodu niewystarczającej liczby punktów otrzymanych na etapie oceny merytoryczno-technicznej.
W uzasadnieniu, odnosząc się do poszczególnych kryteriów części A tej oceny projektu instytucja zarządzająca podniosła:
1. Kryterium 1 – Poprawa konkurencyjności przedsiębiorstwa na rynku.
Spółka w swoim projekcie nie wykazała w sposób dostateczny, iż obszar oddziaływania inwestycji będzie większy niż jeden powiat lub województwo, co pozwoliłoby na przyznanie maksymalnej liczby punktów (4 zamiast uzyskanych 3). Zgodnie z zapisem w pkt 1-4 biznesplanu obszar działalności przedsiębiorstwa obejmuje województwo małopolskie i świętokrzyskie. Ponadto w pkt 3-1.4 biznesplanu Spółka wskazała, że na rynku regionalnym (świętokrzyskim) nie ma ofert związanych z prowadzeniem wirtualnego biura. W ocenie instytucji zarządzającej świadczy to o rozpatrywaniu konkurencyjności w kontekście rynku. Na podstawie informacji zawartych w dokumentacji projektu nie można zaś stwierdzić ile podobnych podmiotów prowadzi działalność w skali całego kraju. Zgodnie z Kartą oceny merytoryczno-technicznej części A największą liczbę punktów otrzymają projekty o oddziaływaniu w skali kraju (Europy).
2. Kryterium 2 – Wzrost innowacyjności przedsiębiorstwa.
Instytucja zarządzająca uznała, że oceniany projekt nie przyczyni się do wzrostu innowacyjności na skalę minimum województwa, a z biznesplanu (pkt 3-1.6) wynika, że projekt nie jest związany z nawiązywaniem współpracy z jednostkami naukowymi. Przyznanie zatem projektowi najwyższej liczby punktów (4 zamiast uzyskanych 3) nie było możliwe.
3. Kryterium 4 – Projekt opiera się na przeprowadzonej analizie potrzeb i ma pozytywny wpływ na rozwiązanie zidentyfikowanych problemów i barier.
Instytucja zarządzająca wyjaśniła, że we wniosku jako grupę docelową potencjalnych klientów wskazano liczbę zarejestrowanych podmiotów gospodarczych z terenu województwa. Brak jest jednak szczegółowej informacji dotyczącej potencjalnej konkurencji. Ponadto, jak wynika z pkt 2-1 biznesplanu na dzień składania wniosku Spółka zatrudnia 1 osobę na podstawie umowy o pracę. Może to w ocenie instytucji zarządzającej utrudniać sprawną i terminową realizację projektu.
Niepełna lub zbyt ogólnikowa w kontekście analizy identyfikacja barier i problemów, spowodowała przyznanie projektowi 1 punktu zamiast maksymalnej liczby 2 punktów.
4. Kryterium 6 – Planowane efekty realizacji są proporcjonalne do poniesionych nakładów inwestycyjnych, a wpływ planowanych rezultatów projektu będzie znaczący i trwały w zakresie rozwoju przedsiębiorstwa.
Wskazano, że charakter projektu, jak również rodzaje wydatków ponoszonych w ramach tego przedsięwzięcia (zakup lokalu biurowego i wyposażenia do niego) nie gwarantują w pełni, iż po upływie wymaganego okresu trwałości projektu (3 lata w przypadku mikro, małych i średnich przedsiębiorców), określonego w § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych, jego rezultaty zostaną utrzymane w regionie. Okoliczność ta zadecydowała o przyznaniu projektowi 2 punktów zamiast maksymalnych 3.
5. Kryterium 8 – Wpływ projektu na polityki horyzontalne.
Instytucja zarządzająca uznała, że oceniany projekt oddziałuje tylko na jedną z polityk horyzontalnych, politykę zatrudnienia (pkt F4 wniosku o dofinansowanie). Zdaniem oceniających wbrew twierdzeniom Spółki projekt nie jest zgodny z polityką społeczeństwa informacyjnego (pkt F3), albowiem nie tworzy sieci połączeń komunikacyjnych, a polega jedynie na zakupie komputerów do bieżącej pracy. Odnośnie zaś zgodności projektu z polityką równych szans (pkt F2) instytucja zarządzająca podniosła, że Spółka nie wykazała dostępności nowych miejsc pracy dla osób niepełnosprawnych. Deklaracja dotycząca zatrudniania kobiet w ramach tworzonych miejsc pracy nie jest w jej ocenie wystarczającą podstawą uznania, że projekt przyczynia się do poprawy równości szans kobiet i mężczyzn. Także deklaracja o zmniejszeniu uciążliwości fizycznej na stanowisku pracy nie stanowi zdaniem instytucji zarządzającej uzasadnienia, że projekt przyczynia się do poprawy równości szans. W tej sytuacji projekt uzyskał 1 pkt zamiast maksymalnie 2, gdyby wpływał pozytywnie na co najmniej dwie z polityk horyzontalnych.
Odnosząc się do oceny merytoryczno-technicznej projektu w części B instytucja zarządzająca podniosła:
1. kryterium 1 – Projekt jest realizowany w jednej z branż kluczowych dla rozwoju regionu.
Instytucja zarządzająca stwierdziła, że projekt pozytywnie wpływa na sektor przedsiębiorczości. Odnośnie pozostałych elementów branych pod uwagę przy ocenie (trwałość inwestycji, wykorzystanie surowców mineralnych, identyfikacje projektu z województwem – promocja), wykazuje zaś wpływ neutralny. Przewidziane we wniosku nabycie urządzeń biurowych (komputery, telefony), mebli czy też samego lokalu usługowego nie warunkują wyjątkowej trwałości projektu i utrzymania zatrudnienia na poziomie 4 etatów. Nie przewidziano wykorzystania surowców mineralnych, a identyfikacja projektu z regionem jest znikoma. Główna siedziba Spółki mieści się bowiem w K., a oddział kielecki docelowo ma się stać jednym z wielu w całym kraju. Z tego względu projekt otrzymał 1 punkt na 5 możliwych do uzyskania.
2. Kryterium 2 – Stopień realizacji przez projekt założeń RSI (Regionalnej Strategii Innowacji).
Zdaniem instytucji zarządzającej, z informacji mających bezpośrednie przełożenie na ocenę, projekt posiada jedynie innowacyjny charakter. Wskazano bowiem, że wskaźnik przedsiębiorczości w Gminie Kielce w 2009r. jest jednym z najwyższych w regionie, stopa bezrobocia w mieście jest najniższa w województwie, projekt nie wpływa na politykę ochrony środowiska, natomiast koszt utworzenia jednego stanowiska pracy jest stosunkowo wysoki (65.040 PLN na nowoutworzone miejsce pracy, przy wnioskowanej kwocie dofinansowania 260160,00PLN).
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. Sp. z o.o. w K. wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa. Zaskarżonej ocenie zarzuciła naruszenie art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez niezastosowanie się do zasady zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie odnośnie kryterium 1 i 2 części B Karty oceny merytoryczno-technicznej oraz naruszenie Załącznika "d" do Regulaminu konkursu – Karty oceny merytoryczno-technicznej w części dotyczącej sposobu ustalania punktacji dla kryterium nr 1, 2, 4, 6 i 8 w części A oraz kryterium nr 1 i 2 w części B przez przyznanie projektowi zaniżonej liczby punktów w zakresie tych samych kryteriów co w proteście.
Odnośnie kryterium 1 w części A zdaniem skarżącej, z uwagi na brak konkurencji w zakresie oferowania usług związanych z prowadzeniem wirtualnego biura w regionie świętokrzyskim, realizacja projektu pozwala na konkurowanie firmy na obszarze szerszym niż województwo. W dokumentacji aplikacyjnej jak podkreślono, rynkiem docelowym są przedsiębiorcy z regionu, ale także inne podmioty (krajowe i zagraniczne), które chciałyby prowadzić biznes na terenie województwa. Przy ocenie projektu nie należy kierować się dotychczasową działalnością wnioskodawcy, lecz skalą oddziaływania projektu. W wyniku realizacji projektu ma bowiem powstać nowa usługa (wirtualne biuro), która nie ma nic wspólnego z dotychczasową działalnością doradczą. W ocenie skarżącej za niniejsze kryterium powinna otrzymać maksymalną ilość 4 punktów.
W zakresie kryterium 2 podniesiono, że oceniający potwierdzili poprawę poziomu innowacyjności na skalę województwa poprzez wprowadzenie nowych usług wirtualnego biura, z uwagi na brak podobnej oferty na jego terenie. Element zastosowania efektów prac badawczo-rozwojowych oraz współpracy w ośrodkami naukowymi nie jest w tym zakresie kryterium koniecznym do uzyskania maksymalnej ilości punktów, wystarczy bowiem, z uwagi na łącznik "lub" oraz "bądź", że projekt wpłynie na jeden z obszarów wymienionych w Karcie oceny merytoryczno-technicznej. Oceniający uznali, że projekt wpływa znacznie na poprawę systemu zarządzania przedsiębiorstwem lub wprowadzanie nowoczesnych rozwiązań technicznych lub technologicznych w przedsiębiorstwie, lub zakupu patentów bądź prac wyników B+R. Te same obszary wpływu projektu wymienione są przy najwyższej punktacji, a dodatkowo poszerzone zostały o nawiązanie współpracy z jednostkami naukowo-badawczymi. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca powołała się na wyrok WSA z dnia 10 grudnia 2009r. sygn. II SA/Ke 677/09.
W zakresie kryterium 4 Spółka wskazała, że dokonała identyfikacji problemów w oparciu o dogłębną analizę sytuacji przedsiębiorstwa. Poza barierami o charakterze ogólnym (podatkowymi, administracyjnymi, związanymi z wysokimi pozapłacowymi kosztami pracy) wskazano dwie inne, które wynikają ze specyficznych uwarunkowań działalności prowadzonej przez Spółkę, tj. stosunkowo krótkiego okresu funkcjonowania na rynku. Barierami tymi są bariera kapitałowa oraz zagrożenia płynące ze strony konkurencji, przy czym pojęcie konkurencji zostało w biznesplanie użyte w kontekście ogólnym i nie odnosi się do konkretnych firm, albowiem na rynku województwa usługi w postaci wirtualnego biura nie są świadczone. Brak w chwili obecnej konkurencji nie oznacza jednak, że takowa się nie pojawi, a wtedy sukces skarżącej polegał będzie na tym, że byłaby pierwszym podmiotem świadczącym tego typu usługi na rynku. W kwestii liczby osób zatrudnionych przez Spółkę wskazano, ze okoliczność ta nie ma związku z kryterium nr 4, dotyczy bowiem wykonalności projektu, która była badana w aspekcie kryteriów ogólnodopuszczających (nr 10 i 11). Spółka podniosła, że zobowiązała się na potrzeby realizacji projektu zatrudnić dodatkowo 4 osoby.
Odnośnie kryterium 6 Spółka nie zgodziła się z ustaleniami instytucji zarządzającej, sprowadzającymi efekt projektu wyłącznie do utworzenia nowych miejsc pracy. W ocenie skarżącej ekspertom umknęło, że bezpośrednim efektem projektu jest również nowa usługa wprowadzona w przedsiębiorstwie. Zatem w wyliczeniu odnoszącym się do kosztów stworzenia jednego miejsca pracy oceniający nie uwzględnili kosztu związanego z dywersyfikacją usług. Ponadto 4 nowe miejsca pracy dla mikroprzedsiębiorcy związane są ze znacznym zwiększeniem skali działalności przedsiębiorstwa, uzasadniającym przyznanie najwyższej oceny punktowej. Kwota 260.000 zł, o którą wnioskuje Spółka stanowi 17% maksymalnej puli dofinansowania dostępnej dla mikroprzedsiębiorców, co oznacza, że przy nakładach stanowiących mniej niż 20% zakładanych jako możliwe do poniesienia i kwalifikujących się zgodnie z regulaminem, firma uzyskuje najwyższe punktowane efekty, tj. utworzenie ponad 3 miejsc pracy. Spółka podniosła, że zakup lokalu jest absolutnie niezbędny do oferowania wirtualnego adresu, ponieważ bez władania lokalem ryzyko operacyjne w porównaniu do potencjalnych korzyści byłoby zbyt duże. W przypadku najmu lokalu, do którego przypisany jest wirtualny adres wypowiedzenie umowy oznaczałoby konieczność rozwiązania umów z klientami i inne problemy organizacyjne. Ponadto, Spółka zarzuciła instytucji zarządzającej nie uzasadnienie tezy o braku gwarancji utrzymania rezultatów projektu po upływie wymaganego okresu trwałości. Charakter projektu i rodzaje wydatków świadczą bowiem na rzecz wyjątkowej trwałości projektu. W przypadku pozyskania klienta i podpisania z nim umowy musiałyby zaistnieć konkretne przesłanki, aby klient chciał zmienić swoją siedzibę. Zakup lokalu z kolei jest jedną z najtrwalszych inwestycji.
Skarżąca w odniesieniu do kryterium 8 zakwestionowała przyjęcie, że projekt pozytywnie wpływa tylko na politykę zatrudnienia, albowiem jej zdaniem projekt wpływa także na politykę horyzontalną, tj. rozwój społeczeństwa informacyjnego. Oferowana przez Spółkę usługa w 100% rozwija system usług, w którym internet jest podstawowym kanałem komunikacji, obiegu dokumentów, dystrybucji usług, źródłem informowania potencjalnych klientów o usługach. Zgodnie ze Strategią Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce do roku 2013 (SRSI) przyjętą przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji rozwój społeczeństwa informacyjnego odbywa się poprzez wykorzystanie technologii informacyjnych i komunikacyjnych. We wniosku podkreślono, że Spółka będzie świadczyć usługi z wykorzystaniem technologii teleinformatycznych, stosowany będzie e-marketing. W ocenie skarżącej nie można zatem twierdzić, że oceniany projekt nie spełnia warunku tworzenia sieci połączeń komunikacyjnych, a polega jedynie na zakupie komputerów do bieżącej pracy.
W części B w zakresie kryterium 1 skarżąca podniosła argument wyjątkowej trwałości inwestycji, o czym świadczy planowany zakup lokalu usługowego, który stanowi 90% całości nakładów. W kwestii identyfikacji projektu z regionem Spółka wskazała, że projekt jest spójny z celami założonymi w dokumentach programowych województwa, tj. Strategią Rozwoju Województwa do roku 2020 (SRWŚ) i Regionalną Strategią Innowacji Województwa na lata 2005-2013 (RSI). Usługi biura wirtualnego umożliwiają bowiem przedsiębiorcom w znaczny sposób ograniczenie kosztów operacyjnych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa, przez co sprzyjają rozwojowi przedsiębiorczości w regionie. W ocenie skarżącej powstanie wirtualnego biura będzie najlepszym dowodem na to, że województwo świętokrzyskie rzeczywiście chce wspierać rozwój społeczeństwa informacyjnego, e-usług i nowoczesnych form prowadzenia biznesu, a realizacja projektu będzie najlepszym sposobem jego promocji.
W zakresie kryterium nr 2 Spółka wskazała, że oceniany projekt ma wpływ na politykę ochrony środowiska, albowiem zakłada wykorzystanie energooszczędnych urządzeń, wirtualizacja usług ograniczy wykorzystanie energii, a elektroniczny obieg dokumentów ograniczy zużycie papieru. Podkreślono również efektywność projektu i jego innowacyjny charakter.
Odnośnie naruszenia zasad przejrzystości reguł oceny w zakresie kryterium 1 i 2 części B (art. 26 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju) skarżąca podniosła, że przy dokonywanej ocenie nie wiadomo, który element w jakim stopniu wpływa na ostateczną ocenę. Dlatego w tej części (w odróżnieniu od części A) skarżąca nie była w stanie jednoznacznie wskazać ile punktów powinna uzyskać, jej zdaniem na pewno więcej niż minimalna ilość przyznana przez instytucję zarządzającą.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009r. Nr 84, poz. 712 ze zm.). Zgodnie z art. 30 ust. 1 tej ustawy podstawę dofinansowania projektu stanowi umowa o dofinansowanie projektu zawarta z beneficjentem przez instytucję zarządzającą albo działającą w jej imieniu instytucję pośredniczącą lub instytucję wdrażającą albo decyzja, o której mowa w art. 28 ust. 2. W myśl art. 30a ust. 1 pkt 1, umowa o dofinansowanie projektu jest zawierana zgodnie z systemem realizacji programu operacyjnego, w odniesieniu do projektu, który pozytywnie przeszedł wszystkie etapy jego oceny i został zakwalifikowany do dofinansowania.
W oparciu o przepis art. 30b ust. 4 właściwa instytucja informuje wnioskodawcę na piśmie o wynikach procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w art. 30c, tj. po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej. Zgodnie z aktualną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzyskanie przez projekt pozytywnej oceny merytorycznej w połączeniu z informacją o umieszczeniu projektu na liście rezerwowej z powodu braku środków stanowi ocenę negatywną, podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej (por. postanowienia NSA z dnia 10 czerwca 2010r. sygn. II GSK 565/10, z dnia 29 czerwca 2010r. sygn. II GSK 657/10).
W wyniku rozpatrzenia skargi, sąd jest uprawniony (art. 30c ust. 3):
1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą;
2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;
3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli z jakichkolwiek względów jest ono bezprzedmiotowe.
Na gruncie niniejszej sprawy, oprócz ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju i rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz.U. nr 193 poz. 1399 ze zm.) zastosowanie znajdują:
- Wytyczne Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 sierpnia 2009r. w zakresie wymogów, jakie powinny uwzględniać procedury odwoławcze ustalone dla programów operacyjnych dla konkursów ogłaszanych od dnia 20 grudnia 2008r.,
- Rozdział 2.2.3 Opisu Systemu Zarządzania i Kontroli dla Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007-2013 przyjętego uchwałą Zarządu Województwa z dnia 24 lutego 2010r. nr 2431/10 w sprawie aktualizacji Opisu Zarządzania i Kontroli dla Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007-2013,
- Regulamin konkursu zamkniętego nr 1.1.3 w ramach Osi Priorytetowej 1 – Rozwój przedsiębiorczości Działanie 1.1 "Bezpośrednie wsparcie sektora mikro, małych i średnich przedsiębiorstw" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007-2013 przyjętego uchwałą Zarządu Województwa z dnia 16 grudnia 2009r. nr 2278/09;
- Kryteria wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007-2013 stanowiące załącznik do Szczegółowego opisu osi priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007-2013 przyjętego uchwałą Komitetu Monitorującego RPO Województwa na lata 2007-2013 Nr 20/08 z dnia 30 października 2008r.
Ustawodawca wprowadzając w art. 30c ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju kryterium "naruszenia prawa", przesądził jednocześnie w art. 37, że do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie na podstawie tej ustawy nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Mimo wątpliwości i rozbieżności orzecznictwa w zakresie sądowej oceny procesu weryfikacji wniosków o dofinansowanie zamierzonych przedsięwzięć, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, interpretując przepisy ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju podzielić należy stanowisko tych sądów, które dopuszczają możliwość posługiwania się w ramach sądowej kontroli ocen projektów postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego.
W kontekście powyższych rozważań, Sąd dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej oceny projektu zgłoszonego przez A. Spółkę z o.o. w K., przeprowadzoną przez Zarząd Województwa - jako jednostkę zarządzającą Regionalnym Projektem Operacyjnym Województwa (dalej: RPO WŚ) - uznał, że ocena ta nie narusza prawa.
W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi sprowadzają się do polemiki z uzyskaną przez oceniany projekt liczbą punktów w kryteriach, które Spółka uznała za nisko ocenione i w tym zakresie złożyła protest.
Szczegółowe zasady oceny projektów zamieszczone zostały w Instrukcji dokonywania oceny punktowej projektu dla części A i B Karty oceny merytoryczno-technicznej stanowiącej załącznik do ww. Regulaminu konkursu. W ramach części A w zakresie kryterium 1 – Poprawa konkurencyjności przedsiębiorstwa na rynku, Karta oceny merytoryczno-technicznej przewiduje przyznanie 3 punktów, gdy projekt obejmuje województwo lub więcej niż jeden powiat, 4 punkty, gdy projekt obejmuje obszar całego kraju lub Europy. W ocenie Sądu instytucja zarządzająca prawidłowo wykazała, że poprawa konkurencyjności dotyczyć będzie co najwyżej województwa. W sytuacji, gdy na podstawie informacji zawartej w dokumentacji konkursowej nie sposób było stwierdzić ile podmiotów oferuje usługę wirtualnego biura w skali kraju, brak było podstaw do przyznania projektowi maksymalnej ilości punktów, tym bardziej, że trudno oczekiwać, aby adres z województwa był dla przedsiębiorców z innych regionów kraju bardziej konkurencyjny od adresu w dużej aglomeracji.
Odnosząc się do zarzutów związanych ze zbyt niską, zdaniem skarżącej, ilością punktów przyznanych w ramach kryterium 2 - Wzrost innowacyjności przedsiębiorstwa, w ocenie Sądu również należy uznać je za bezzasadne. Przede wszystkim wskazać należy, iż brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, aby przy ocenie innowacyjności doszło do naruszenia prawa. Zgodnie z Instrukcją w przypadku mikroprzedsiębiorstw największą ilość punktów mają otrzymać projekty, których innowacyjność jest na skalę krajową i została odpowiednio uzasadniona we wniosku aplikacyjnym i w biznes planie.
1 punkt - projekt przyczynia się do poprawy zarządzania przedsiębiorstwem lub jego
zasięg terytorialny ogranicza się wyłącznie do beneficjenta,
2 punkty - projekt przyczyni się do wzrostu innowacyjności na skalę minimum gminy,
a jego realizacja wpłynie znacznie na poprawę systemu zarządzania
przedsiębiorstwem lub wprowadzenia nowoczesnych rozwiązań technicznych lub
technologicznych w przedsiębiorstwie,
3 punkty - projekt przyczyni się do wzrostu innowacyjności na skalę minimum
powiatu, a jego realizacja wpłynie znacznie na poprawę systemu zarządzania
przedsiębiorstwem lub wprowadzenia nowoczesnych rozwiązań technicznych lub
technologicznych w przedsiębiorstwie, lub zakupu patentów bądź prac wyników
B+R,
4 punkty - projekt przyczyni się do wzrostu innowacyjności na skalę minimum
województwa, a jego realizacja wpłynie znacznie na poprawę systemu zarządzania
przedsiębiorstwem lub wprowadzenia nowoczesnych rozwiązań technicznych lub
technologicznych w przedsiębiorstwie, zakupu patentów bądź prac wyników B+R,
czy też nawiązania współpracy z jednostkami naukowo - badawczymi.
Wykładnia dotycząca kryterium 2 prowadzi do stwierdzenia, że uzyskanie maksymalnej ilości 4 punktów wymaga od projektu:
1. wzrostu innowacyjności na skalę minimum województwa,
2. znacznego wpływu realizacji projektu na poprawę systemu zarządzania przedsiębiorstwem lub wprowadzenia nowoczesnych rozwiązań technicznych lub technologicznych w przedsiębiorstwie,
3. zakupu patentów bądź prac wyników B+R, czy też nawiązania współpracy z jednostkami naukowo – badawczymi.
Z przyjętej przez instytucję zarządzającą konstrukcji zasad przyznawania określonej ilości punktów wynika, że im więcej obszarów, na które wpływa realizacja projektu, tym wyższa punktacja w ramach opisanego kryterium. Między obszarami wymienionymi powyżej w punkcie 2 a wskazanymi w punkcie 3 nie występuje alternatywa rozłączna (spójnik "lub"), jak to ma miejsce przy ocenie uzasadniającej przyznanie 3 punktów, lecz użyto przecinka. Takie sformułowanie przemawia - zdaniem Sądu w składzie orzekającym - za przyjęciem stanowiska, że aby otrzymać maksymalną ilość punktów, realizacja projektu powinna znacznie wpływać oprócz obszarów wymienionych powyżej w punkcie 2, na jeden z obszarów wskazanych w punkcie 3, tj. zakup patentów bądź prac wyników B+R, czy też nawiązanie współpracy z jednostkami naukowo – badawczymi.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Sąd nie podziela zaprezentowanego przez skarżącą w uzasadnieniu skargi sposobu interpretacji kryterium 2, z którego wynika, że do przyznania maksymalnej ilości punktów wystarczy spełnienie jednego z elementów określonych powyżej w punkcie 2 i 3. Nawet wskazanie przez skarżącą na taką samą interpretację odnośnie kryterium 2 instytucji zarządzającej, nie uzasadnia odmiennej oceny Sądu, albowiem Sąd nie jest związany interpretacją organu, w dodatku dokonaną dla potrzeb innej sprawy.
Brak wykazania w biznesplanie, że realizacja projektu wiąże się z zakupem patentów bądź prac wyników B+R, czy też nawiązaniem współpracy z jednostkami naukowo – badawczymi, nie uzasadnia przyznania projektowi skarżącej maksymalnej ilości punktów w tym kryterium.
Nie budzi wątpliwości uzasadnienie przyznania projektowi skarżącej 1 punktu w zakresie kryterium 4 – Projekt opiera się na przeprowadzonej analizie potrzeb i ma pozytywny wpływ na rozwiązanie zidentyfikowanych problemów i barier. Zgodnie z Kartą oceny maksymalną ilość punktów (2) otrzymają projekty, które w pełni rozwiązują określoną kategorię problemów i barier zidentyfikowanych przedsiębiorstwie, przy czym zarówno analiza jak i wyciągnięte na jej podstawie przez przedsiębiorcę wnioski nie budzą u oceniającego żadnych wątpliwości. Zdaniem Sądu, oceniający mogli mieć uzasadnione wątpliwości w tym zakresie, biorąc pod uwagę, że Spółka wskazała jako grupę docelową wszystkie zarejestrowane w województwie świętokrzyskim podmioty gospodarcze, nie wskazując jednak, jaka ich grupa mogłaby być zainteresowana usługą wirtualnego biura. Projekt zatem nie opierał się na pełnej analizie potrzeb.
W zakresie kryterium 6 – Planowane efekty realizacji są proporcjonalne do poniesionych nakładów inwestycyjnych, a wpływ planowanych rezultatów projektu będzie znaczący i trwały w zakresie rozwoju przedsiębiorstwa, podnieść należy, iż zgodnie z Kartą oceny największą ilość punktów (3) otrzymają przedsięwzięcia, których planowane efekty realizacji są proporcjonalne do poniesionych nakładów inwestycyjnych – wartość dodana (wskaźnik realizacji) zrealizowanej inwestycji jest proporcjonalnie równa lub wyższa w stosunku do tych nakładów, a wpływ planowanych rezultatów projektu będzie znaczący i trwały w zakresie rozwoju przedsiębiorstwa. Zarazem zarówno zakres rzeczowy, jak i wartość planowanych nakładów nie budzą żadnych wątpliwości, poparte są cenami rynkowymi, są niezbędne do realizacji inwestycji a dodatkowo istnieje duże prawdopodobieństwo utrzymania rezultatów realizacji przedsięwzięcia w dłuższej niż trzyletniej perspektywie czasowej. W ocenie Sądu w zakresie tego kryterium były podstawy do przyjęcia przez instytucję zarządzającą niskiej efektywności przedsięwzięcia w stosunku do nakładów. Projekt przewiduje bowiem utworzenie 4 miejsc pracy, których koszt jednostkowy wyniesie 65.000 zł w przeliczeniu na dotację. Tymczasem z pisma z dnia 4 lipca 2010r. wynika, że utworzenie miejsca pracy w województwie świętokrzyskim to koszt rzędu 18.000 zł, taką bowiem kwotę przeznaczają Powiatowe Urzędy Pracy na utworzenie jednego stanowiska. Ponadto wśród kosztów kwalifikowanych prawie 90% stanowi koszt zakupu nieruchomości. W świetle powyższego oceniający mogli mieć uzasadnione wątpliwości co do zakresu rzeczowego jak i wartości planowanych nakładów. Co do przesłanki trwałości inwestycji wskazać należy, że została ona w identyczny sposób sformułowana zarówno w sytuacji przyznania 2 punktów jak i w przypadku przyznania maksymalnej ich liczby (3). Nie miała zatem decydującego wpływu na punktację.
Odnośnie kryterium 8 – Wpływ projektu na polityki horyzontalne, instytucja zarządzająca trafnie przyjęła, że projekt Spółki nie wpływa na więcej niż jedną politykę horyzontalną. W kwestii rozwoju społeczeństwa informacyjnego wskazać należy, iż zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie (Część F pkt F3) polityka rozwoju społeczeństwa opartego na wiedzy polega na upowszechnianiu dostępu do podstawowego zakresu techniki komunikacyjnej i informacyjnej, otwartej sieci, zdolności wzajemnego łączenia się i przetwarzania danych, kompatybilności oraz zdolności współpracy wszelkiej techniki umożliwiającej pełny kontakt bez względu na miejsce pobytu ludzi, stworzenie warunków dla konkurencji w danej dziedzinie. Projekty, które nie spełniają w szczególności warunku tworzenia sieci połączeń komunikacyjnych, a polegają np. na zakupie komputerów do bieżącej pracy nie mogą zostać uznane za wypełniające założenia polityki społeczeństwa informacyjnego.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że oceniany projekt nie spełni ww. kryteriów. Wirtualne biuro będzie wykorzystywać technologie teleinformatyczne (Internet, komunikatory internetowe), e-marketing (pozycjonowanie w Google, linki adWords), lecz Spółka nie wykazała w jaki sposób działalność ta będzie upowszechniać dostęp do sieci internetowej, zwiększać nieskrępowany dostęp do sieci wszystkich operatorów i usługodawców, jednym słowem przyczyniać się do rozwoju społeczeństwa informacyjnego.
W ramach części B w zakresie kryterium 1 – projekt jest realizowany w jednej z branż kluczowych dla rozwoju regionu instytucja zarządzająca wykazała, że projekt pozytywnie wpływa na sektor przedsiębiorczości. Zgodnie z Kartą oceny instytucja zarządzająca powinna odnośnie tego kryterium brać ponadto pod uwagę trwałość inwestycji, wykorzystanie surowców mineralnych i identyfikację projektu z województwem – Promocja. Skarżąca wskazała na trwałość wnioskowanego przedsięwzięcia oraz na identyfikację projektu z regionem. W ocenie Sądu zgodzić należy się jednak ze stanowiskiem instytucji zarządzającej, że przewidziane do zakupu urządzenia, meble i lokal nie gwarantują wyjątkowej trwałości projektu, zwłaszcza w sytuacji, gdy siedziba wnioskującej o dofinansowanie Spółki znajduje się poza miejscem planowanej inwestycji. Fakt, że siedziba Spółki znajduje się w K. uzasadnia również przyjęcie, że identyfikacja projektu z regionem świętokrzyskim jest znikoma. Nie bardzo również wiadomo w jaki sposób powstanie wirtualnego biura służyłoby promocji regionu, w sytuacji gdy w innych dużych ośrodkach miejskich takie biura już istnieją.
Odnośnie kryterium 2 wskazać należy, że zgodnie z Kartą oceny instytucja zarządzająca powinna w zakresie tego kryterium brać pod uwagę następujące informacje: wskaźnik przedsiębiorczości w gminie, wskaźnik bezrobocia w powiecie, strukturę przedsiębiorczości w gminie, efektywność projektu (np. ilość tworzonych nowych miejsc pracy w stosunku do nakładów, wartość dodana, synergia projektu, efekt katalityczny), wpływ na politykę ochrony środowiska, innowacyjny charakter projektu. W ocenie Sądu instytucja zarządzająca zasadnie przyjęła, że projekt spełnia jedynie przesłankę innowacyjności. Uzasadniając przyznanie tylko 1 punktu wzięto pod uwagę wskaźnik przedsiębiorczości (jeden z najwyższych w całym województwie), stopę bezrobocia (najniższą w województwie) oraz wysoki koszt utworzenia jednego miejsca pracy przewidziany w projekcie (65.040 zł). Nie zasługują na uwzględnienie argumenty skarżącej o wpływie projektu na ochronę środowiska. Przytoczone przykłady proekologicznych zachowań są bowiem w dzisiejszych czasach udziałem niemal każdego podmiotu gospodarczego. Wszyscy bowiem kupują (lub starają się kupować) energooszczędne urządzenia oraz używają komputerów i internetu ograniczając zużycie papieru.
Po przeanalizowaniu akt sprawy Sąd uznał, że ilość punktów przyznanych projektowi skarżącej w ramach spornych kryteriów oceny była prawidłowa, a stanowisko organu w tym zakresie zostało w sposób wyczerpujący uzasadnione. Instytucja zarządzająca zastosowała się zatem do dyspozycji art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, który nakłada na nią obowiązek uwzględniania zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach danego programu oraz zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych w ocenie projektów, w tym również poprzez zamieszczenie odpowiedniego uzasadnienia wyników oceny.
W ocenie Sądu nie znajduje uzasadnienia zarzut skarżącej naruszenia art. 26 ust 2 ustawy. Naruszenie zasady przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu miałoby miejsce gdyby nazwa ustalonego kryterium budząc językowe trudności, czy to przez posłużenie się niejednoznacznymi, skrótowymi lub obcojęzycznymi lub sprzecznymi terminami utrudniała odczytanie istoty tego kryterium, co mogłoby grozić ocenianiem danych przedmiotowo różnych (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 2010r. sygn. II GSK 309/10). W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca.
Nie znajdując zatem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona ocena projektu przeprowadzona została w sposób naruszający prawo, skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło