II SA/Ke 579/06
WyrokWSA w Kielcach2007-03-21
Skład orzekający: Dorota Chobian, Danuta Kuchta, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego, nawet jeśli twierdzi, że została do tego zmuszona, a w lokalu pozostały jej rzeczy?Ratio decidendi
Wymeldowanie jest aktem rejestracji ustania pobytu, a nie rozstrzygnięciem o prawie do lokalu. Organ jest zobowiązany do wymeldowania, gdy osoba opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania, niezależnie od przyczyn opuszczenia lokalu czy pozostawienia w nim rzeczy. Kluczowe jest dobrowolne i trwałe opuszczenie miejsca pobytu, co potwierdzają zeznania strony i brak podjęcia przez nią działań prawnych w celu powrotu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.G. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o wymeldowaniu A.G. z pobytu stałego. A.G. twierdził, że został zmuszony do opuszczenia lokalu przez żonę i dzieci, a w mieszkaniu pozostały jego rzeczy. Organy uznały, że A.G. dobrowolnie i trwale opuścił lokal, nie podejmując działań w celu powrotu, co uzasadniało wymeldowanie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A.G. na decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.),, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Asystent sędziego Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 marca 2007r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] znak [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania A. G. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia [...]. znak [...] orzekającej o wymeldowaniu A. G. z pobytu stałego w lokalu położnym w O. O. W., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy bezspornie wskazuje, że wskutek głębokiego konfliktu między A. G., która złożyła wniosek o wymeldowanie byłego męża a A. G., ten ostatni nie przebywa w lokalu nr 16 przy ulicy O. nr 49 w O., gdyż - jak sam stwierdził - zamieszkuje w J.. Organ II instancji wskazał, iż osoba, która wbrew sobie opuszcza miejsce swego pobytu dąży do przywrócenia stanu poprzedniego. Tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby odwołujący się czynił starania powrotu do mieszkania podejmując przewidziane prawem działania. Dlatego też organ odwoławczy nie dał wiary twierdzeniom A. G., iż głównym powodem niezamieszkiwania przez niego w przedmiotowym lokalu był początkowo wyjazd służbowy, a następnie - z powodu wymiany przez byłą żonę zamków w drzwiach wejściowych - miał utrudniony dostęp do tego lokalu. O fakcie pogodzenia się przez odwołującego się z sytuacją nieprzebywania w przedmiotowym lokalu świadczą także - zdaniem organu odwoławczego - jego zaprotokołowane wypowiedzi.
Ze względu na powyższe, organ II instancji przyjął, że przedmiotowy lokal przestał stanowić dla skarżącego miejsce pobytu stałego w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) – nie jest już bowiem miejscem koncentracji spraw życiowych A. G., a dalsze utrzymywanie jego zameldowania w tym lokalu prowadziłoby do fikcji meldunkowej. Dlatego też - z uwagi na spełnienie przesłanek z art. 15 ust. 2 cyt. ustawy - Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję organu odwoławczego złożył A. G. wnosząc jednocześnie o uchylenie tego rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącego przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało oparte na nieprawdziwych przesłankach a postępowanie zostało przeprowadzone nierzetelnie. A. G. wskazał ponadto, że organ powinien wziąć pod uwagę fakt, że został on zmuszony do opuszczenia lokalu na skutek bezprawnego działania żony i dorosłych dzieci, zaś w mieszkaniu tym pozostały należące do niego rzeczy. A. G. zakwestionował również zarzucany mu brak podejmowania działań w przedmiocie przywrócenia stanu poprzedniego, czyli swojego zamieszkania pod w/w adresem wskazując, iż wzywał w celu interwencji Policję. Natomiast zaprotokołowane oświadczenie skarżącego nie zostało, jego zdaniem, właściwie zinterpretowane przez organ odwoławczy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., przewiduje, że sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a, decyzja (lub postanowienie) podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi:
- po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a.).
Na wstępie rozważań prawnych przytoczyć należy przepis art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach. Stosownie natomiast do art. 15 ust. 2 cyt. ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Zgodnie z podzielanym przez tut. Sąd poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 grudnia 2005 r. II OSK 322/05, wymeldowanie jest potwierdzeniem określonego faktu. Natomiast wskazane w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanki umożliwiają sprecyzowanie stanu faktycznego, którego efektem ma być stwierdzenie, czy dana osoba opuściła lokal mieszkalny. W przypadku wystąpienia łącznie przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych właściwe organy administracyjne zobowiązane są do dokonania wymeldowania osoby z adresu pod którym osoba ta dotychczas przebywała.
Analiza cytowanych przepisów wskazuje, że wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących ustania pobytu określonej osoby w dotychczasowym miejscu. Dlatego też - analogicznie jak przy zameldowaniu - źródłem powinności dokonania tej czynności przez organ administracji jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym miejscu.
Z kolei, jak wynika z uzasadnienia orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005 r. II OSK 302/05, o opuszczeniu stałego miejsca zamieszkania można mówić tylko wówczas, gdy jest ono dobrowolne i ma charakter trwały. Pogląd ten tut. Sąd w całości podziela.
Wskazać należy, iż Wojewoda w zaskarżonej decyzji zastosował przedstawioną wyżej wykładnię przepisów cyt. ustawy, dlatego też nie może być mowy o jakimkolwiek naruszeniu prawa materialnego w przedmiotowej sprawie.
Przedstawione w skardze zarzuty dotyczyły w istocie domniemanego błędu w ustaleniach faktycznych, którego miały dopuścić się rozstrzygające sprawę organy. Mianowicie, nieprawidłowość ta polegać miała na ustaleniu, iż A. G. dobrowolnie opuścił przedmiotowy lokal, podczas gdy - jego zdaniem - został do tego zmuszony na skutek bezprawnego działania żony i dorosłych dzieci.
Oceniając sprawę pod tym kątem Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Stosownie bowiem do przepisów art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.), zwanej dalej k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Orzekając na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach administracyjnych niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż organy administracji przeprowadziły szczegółowe postępowanie dowodowe, które doprowadziło do dokładnego wyjaśnienia zaistniałego w niniejszej sprawie stanu faktycznego. W szczególności wskazać trzeba, iż organ I instancji przesłuchał w charakterze świadka sąsiada skarżącego G.K. oraz jego córkę – M. G. a w charakterze strony - A. G.. Jak wynika z zeznań tego ostatniego skarżący pogodził się z sytuacją nieprzebywania w przedmiotowym lokalu, o czym świadczą zapisane w protokole jego następujące wypowiedzi: "w tej chwili to ja nawet nie chcę tam mieszkać (...) Nie chcę podejmować środków prawnych (...) Bo to by nic nie zmieniło (...) Ja już powiedziałem, że ja tam nie będę mieszkał (...) Potwierdzam, że nie ma możliwości współżycia, przebywania w jednym domu". Jak wynika z analizy materiału dowodowego opuszczenie przedmiotowego lokalu przez skarżącego ma charakter trwały, bowiem skarżący przebywa obecnie w Jankowicach, co sam zresztą potwierdził w w/w protokole. Ze wszystkich powołanych wyżej zeznań wynika także, iż A. G. opuścił miejsce pobytu stałego. Jak wynika z akt administracyjnych nie dopełnił również obowiązku wymeldowania się, co przesądza o spełnieniu opisanych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanek wymeldowania.
Wątpliwości mógł budzić jedynie fakt, czy skarżący opuścił lokal w sposób dobrowolny czy nie. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że po niewpuszczeniu do przedmiotowego lokalu przez żonę, skarżący nie podejmował żadnych przewidzianych prawem działań w celu powrotu do mieszkania. Co więcej, w postępowaniu przed organem I instancji przyznał, że nie chciał wracać do tego mieszkania z powodu konfliktów rodzinnych oraz oświadczył, że nie podejmował żadnych działań w celu realizacji swojego ewentualnego powrotu. Ze względu na powyższe uznać należy, iż po zaprzestaniu przebywania w przedmiotowym lokalu skarżący dobrowolnie zrezygnował z powrotu do niego, zaś dokonane w tej mierze ustalenia organu odwoławczego są prawidłowe. Nie można natomiast uznać za próbę powrotu do przedmiotowego lokalu wzywanie przez A. G. Policji w dniu 20 października 2006r., bowiem ta nie była organem uprawnionym do wprowadzenia go z powrotem do przedmiotowego lokalu, z którego zresztą prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 31 maja 2004r. skarżący został eksmitowany. Natomiast odnosząc się do złożenia przez A. G. w Sądzie Rejonowym w Sandomierzu wniosku o podział majątku dorobkowego wskazać trzeba, iż sprawa ta dotyczy jedynie uregulowania kwestii własnościowych po ustaniu wspólności małżeńskiej, nie odnosi się natomiast w żadnej mierze do kwestii pobytu A. G. w niniejszym lokalu.
Stwierdzić zatem należy, iż opisana wyżej ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonana przez organy administracji nie narusza zasad oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym, wynikającym z przepisów Działu II Rozdziału 4 k.p.a., a zwłaszcza art. 80 k.p.a.
Ustosunkowując się natomiast do twierdzeń A. G. o pozostawieniu należących do niego rzeczy w poprzednim miejscu zamieszkania, podnieść trzeba, iż nie jest to przesłanka, która powodowałaby brak możliwości wymeldowania danej osoby w sytuacji zaistnienia przesłanek wskazanych przez art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Mając na uwadze, iż podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło