II SA/Ke 591/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2014r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu zażalenia J. K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa utrzymał w mocy postanowienie Starosty z dnia 11 kwietnia 2013r. Postanowieniem tym, podjętym na podstawie art. 61a kpa organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania J. K. w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu [...], polegających na ujawnieniu: 1. K. S. s. L. do nieruchomości objętych jednostkami rejestrowymi B i C; 2. J. S. s. W. do nieruchomości objętych jednostkami rejestrowymi A i D; 3. Spadkobierców K. S. s. L. do działki nr X. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotem postanowienia organu pierwszej instancji był wniosek W. G. z dnia 8 lutego 2012r. zmodyfikowany kolejnymi pismami z dnia 3 marca 2013r., 18 września 2013r. i 15 października 2013r. Organ wskazał, że z treści wniosku oraz kolejnych pism wynikało żądanie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu [...] zmiany te nie mogły być uwzględnione, gdyż zdaniem organu pierwszej instancji wniosek został wniesiony przez osobę niebędącą stroną w rozumieniu art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy wskazał, że w celu ustalenia przedmiotu i stron postępowania, którego wszczęcia domagał się J. K., organ pierwszej instancji wzywał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku, między innymi o dostarczenie postanowień o nabyciu praw do spadku po S. K. s. L. oraz po J. S. s. W. wraz z danymi adresowymi spadkobierców. Mimo tych wezwań J. K. nie przedłożył w/w postanowień, nie wykazał również w inny sposób, że jest następcą prawnym S. K. s. L. oraz J. S. s. W. Tym samym nie wykazał, że jest osobą uprawnioną do składania wniosku o wykazanie w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] S.K. jako właściciela gruntów wykazanych w jednostkach rejestrowych B i C, J. S. jako właściciela działek objętych jednostką rejestrową A i D oraz spadkobierców S. K. s. L. jako właściciela działki nr X objętej jednostką rejestrową E. Organ wskazał, że zgodnie z art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast stroną zgodnie z art. 28 kpa jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny, o którym mowa w cytowanym przepisie to interes oparty na prawie. Organ dodatkowo podkreślił, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 kwietnia 1993r. w sprawie I SA 1719/92 - "że interes prawny ma swoje źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy i stanowiących podstawę jej rozstrzygnięcia, a zarazem jest ściśle związany z przedmiotem prowadzonego postępowania". Organ podkreślił, że prowadzenie ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193 poz. 1287 ze. zm.) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38 poz. 454). Zgodnie z § 46 ust. 1 rozporządzenia dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 rozporządzenia tj. właścicieli nieruchomości, a w przypadkach ich braku, osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają, użytkowników wieczystych gruntów, jednostek organizacyjnych sprawujących zarząd lub trwały zarząd nieruchomościami, państwowych osób prawnych, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywania prawa własności lub innych praw rzeczowych, organów administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości, użytkowników gruntów państwowych i samorządowych, dane dotyczące osób i jednostek organizacyjnych, które władają gruntami na podstawie umów dzierżawy, zwanych dalej "dzierżawcami", zgłoszonych do ewidencji stosownie do art. 28 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Organ wskazał, że w aktualnym rejestrze gruntów obrębu [...] Kuźnica figurują następujące zapisy: - w jednostce rejestrowej A jako władający działkami nr: [...] zostali wpisani: S. J. s. W., S. W. s. W., S. S. s. W., S. J. s. W., G. M. c. W.; - w jednostce rejestrowej E jako władający działką nr X został wpisany L. K.; - w jednostce rejestrowej B jako władający działkami nr: [...] zostali wpisani: W. K., W. J. a, A. K., M. K. s, S. K., H. R., A. T., R. W.; - w jednostce rejestrowej C jako władający działkami nr: [...] zostali wpisani: H. B., W. J., A. K., M. K., S. K., Ł. K., E. R., A. S., M. S., A. T., R. W.; - w jednostce rejestrowej D jako władający działkami nr: Y, Z zostali wpisani: A. K., M. K. c, S. K., S. K. s. M. i M., E. L., A. S. Organ wskazał, że J. K. w odniesieniu do nieruchomości objętych jednostkami rejestrowymi B, C, A, D, E obręb [...], nie jest żadną z wyżej wymienionych osób, nie wykazał również, aby był jedną z osób wymienionych w przytoczonych wcześniej przepisach § 10 , § 11 i § 46 ust. 1 rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Tym samym nie posiada przymiotu strony w tej sprawie, a zatem nie jest stroną legitymowaną do złożenia wniosku o aktualizację danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji zasadnie na podstawie przepisu 61a kpa odmówił J. K. wszczęcia postępowania w przedmiocie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów obrębu [...] polegającej na ujawnieniu: 1. K. S. s. L. do nieruchomości objętych jednostkami rejestrowymi B i C; 2. J. S. s. W. do nieruchomości objętych jednostkami rejestrowymi A i D; 3. Spadkobierców K. S. s. L. do działki nr X. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł J. K., domagając się korzystnego rozstrzygnięcia. Skarżący zarzucił organom administracji publicznej celowe działanie na jego niekorzyść, robienie przekrętów, nieprawidłowości i nie respektowanie prawomocnych orzeczeń "Sędziego Pokoju", "mierniczego przysięgłego". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze powyższe, rozpoznając skargę J. K. Sąd przede wszystkim ustalił, że postanowienie organu I instancji – Starosty z dnia [...] odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek J. K. w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu [...] została doręczona wnioskodawcy K. w dniu 31 marca 2014r. , na adres K. Odbiór postanowienia potwierdziła matka wnioskodawcy E. K., która mieszka wraz ze skarżącym ( dowód: k. 41 akt administracyjnych organu I instancji oraz oświadczenie J. K. złożone na rozprawie 9 października 2014r.). Zażalenie zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu z dnia 26 marca 2014r. jak również zgodnie z treścią art. 129 § 1 w zw. z art. 141 § 2 k.p.a i art. 144 k.p.a wnosi się za pośrednictwem organu który wydał postanowienie w terminie 7 dni od otrzymania. W przedmiotowej sprawie termin do wniesienia zażalenia rozpoczyna swój bieg od momentu doręczenia postanowienia dorosłemu domownikowi – matce skarżącego E. K. w dniu 31 marca 2014r. Zażalenie od przedmiotowego postanowienia skarżący J. K. nadał przesyłką poleconą w Urzędzie Pocztowym w dniu 9 kwietnia 2014r. na adres Urząd Wojewódzki, a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia, określonym w art. 141 § 2 k.p.a. Przedmiotowe zażalenie wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 11 kwietnia 2014r ( dowód k. 2 akt administracyjnych organu drugiej instancji) w dniu 14 kwietnia 2014r organ odwoławczy przesłał zażalenie do Starosty jako organu pierwszej instancji w celu nadania prawidłowego biegu ( dowód k. 42 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Siedmiodniowy termin wniesienia zażalenia liczy się od dnia doręczenia postanowienia adresatowi, a w niniejszej sprawie od dnia 31 marca 2014 roku a więc ostatnim dniem złożenia zażalenia był dzień 7 kwietnia 2011 roku. Jeżeli strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu ze skutkiem pozytywnym, jej zażalenie wniesione po terminie 7 dni od doręczenia do jej rąk postanowienia organu I instancji podlega załatwieniu w trybie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. W świetle takich ustaleń, wstępne postępowanie organu odwoławczego związane z wniesieniem przez skarżącego J. K. zażalenia winno zakończyć się wydaniem postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia zgodnie z cytowanym art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. W niniejszym stanie faktycznym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie był organem uprawnionym do rozpoznania zażalenia w postępowaniu odwoławczym, wynika to z faktu, że tylko zażalenie wniesione przez uprawniony podmiot z zachowaniem terminu określonego w art. 141 § 2 k.p.a. wywołuje skutek w postaci uprawnień do rozpoznania sprawy przez organ wyższej instancji. W ugruntowanym poglądzie, zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie przyjmuje się, że rozpatrzenie odwołania - zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oznacza bowiem niedopuszczalną weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, korzystającej z cech trwałości, o jakiej mowa w art. 16 § 1 k.p.a. ( patrz: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 1998 r. OPS 11/98; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 5 listopada 2010 r. w sprawie II SA/Rz 464/10; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 29 marca 2011r. w sprawie II SA/Ol 118/11). Z mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a., Sąd stwierdza nieważność decyzji, postanowienia. Wystąpienie podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub postanowienia, której wydanie w ustalonym stanie faktycznym było niedopuszczalne z podanych wyżej przyczyn oznacza, że załatwienie sprawy nie zależy od interpretacji przepisów prawa materialnego czego domagał się skarżący. Z tych też powodów Sąd nie odniósł się do materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia, jak i skierowanych do niego zarzutów. Z tych też powodów Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 cyt. wyżej ustawy, orzekł jak w sentencji. . .