II SA/Ke 615/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Agnieszka Banach po rozpoznaniu w dniu 26 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. P. na uchwałę Rady Miejskiej w Stąporkowie z dnia 7 sierpnia 2013 r. nr XL/334/2013 w przedmiocie ustalenia stawki opłat za korzystanie z przystanków komunikacyjnych postanawia: odrzucić skargę. D. P. wywiódł w dniu 18 lipca 2019 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na uchwałę Rady Miejskiej w Stąporkowie z dnia 7 sierpnia 2013 r. nr XL/334/2013 w przedmiocie ustalenia stawki opłat za korzystanie z przystanków komunikacyjnych. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności § 3 zaskarżonej uchwały, który stanowi, że: "Stawka opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina Stąporków wysokości 0,05 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na przystanku komunikacyjnym." Skarżący podniósł, że powyższa uchwała pozostawała w mocy w zaskarżonym zakresie od dnia 26 sierpnia 2013 r. do dnia 14 maja 2018 r., kiedy to weszła w życie uchwała zmieniająca wysokość kwestionowanej stawki opłaty. Powyższej uchwale autor skargi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wprowadzenie stawki o dyskryminującym charakterze. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Stąporkowie wniosła o jej oddalenie, przedstawiając argumentację, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506, dalej też jako "u.s.g.") każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (ust. 1). Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił (ust. 2). Przeszkodą dla merytorycznego rozpoznania skargi D. P. w zakresie § 3 uchwały Rady Miejskiej w Stąporkowie z dnia 7 sierpnia 2013 r. nr XL/334/2013 w przedmiocie ustalenia stawki opłat za korzystanie z przystanków komunikacyjnych stanowi fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 895/15 oddalił skargę innego podmiotu wniesioną na ww. uchwałę, którą zaskarżono wówczas w całości. Wyrok ten stał się prawomocny od dnia 29 grudnia 2015 r. Zarzucono w tamtej skardze m.in. naruszenie art. 16 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym, argumentując, że gminy i inne jednostki samorządu terytorialnego podejmują uchwałę w sprawie korzystania z przystanków komunikacyjnych na terenie gminy, gdzie określa się warunki i zasady korzystania z przystanków, w tym opłatę, lub podejmują osobną uchwałę w sprawie opłat za korzystanie z przystanków. Niemniej jednak w świetle obowiązujących przepisów Gmina nie ma podstaw, aby opłaty pobierać. Nadto w rozpoznanej skardze wskazywano, że pobierane przez Gminę opłaty są jednakowe niezależnie od rodzaju i wielkości pojazdu zatrzymującego bądź mającego się zatrzymywać na przystanku. Tym samym prawidłowość kwestionowanej obecnie przez skarżącego regulacji § 3 przedmiotowej uchwały została przesądzona prawomocnym wyrokiem tut. Sądu, o którym mowa powyżej, co stanowi negatywną przesłankę do wydania ponownie orzeczenia w tym przedmiocie. Złożenie nowej skargi przez innego skarżącego nie znosi tej przeszkody, ponieważ tut. Sąd już wypowiedział się co do meritum sprawy, a zastosowanie kryterium podmiotowego do badania dopuszczalności skargi nie zmienia tej okoliczności. Istotne jest bowiem brzmienie wyroku, tj. oddalenie skargi – co świadczy o rozstrzygnięciu merytorycznym, niezależnie od tego, czy i ewentualnie w jakim zakresie sporządzono uzasadnienie tego wyroku. Jak się podnosi w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 212/19, lex nr 2656496) powaga rzeczy osądzonej, o której stanowi norma art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, dotyczy sprawy, w której sąd administracyjny rzeczywiście orzekał i skargę oddalił, z wyłączeniem oceny naruszeń indywidualnych praw poszczególnych podmiotów (a zwłaszcza ewentualnego nadużycia wobec nich władztwa planistycznego gminy). Konsekwencją tego jest związanie sądu orzekającego o legalności aktu prawa miejscowego, po jego wcześniejszej kontroli sądowej ze skargi innego podmiotu, tymi ocenami wyroku oddalającego skargę na ten akt, które odnoszą się do ustaleń dotyczących praw i obowiązków ogółu jego adresatów oraz obowiązek sądu rozpoznania tych zarzutów, które mając charakter indywidualny nie mogły być przedmiotem rozpoznania sądu wcześniej orzekającego o legalności aktu, o którym mowa. To oznacza, że jeżeli o legalności aktu prawa miejscowego orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił, to sąd ten orzekając później, ze skargi innego podmiotu, jest związany dokonanymi wcześniej ocenami w zakresie, o którym mowa, a kolejną skargę może rozpoznać w granicach, w jakich nie była rozpoznawana wcześniej, to jest naruszenia indywidualnego interesu skarżącego. W niniejszej sprawie, podobnie jak w wyżej wymienionej sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 25 listopada 2015 r., podniesiono zarzut naruszenia art. 16 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym z uwagi na to, że wprowadzone opłaty są jednakowe niezależnie od rodzaju i wielkości pojazdu zatrzymującego się na przystanku. Jest to zatem zarzut o charakterze ogólnym, dotyczy praw i obowiązków ogółu adresatów uchwały, nie nawiązuje natomiast do naruszenia wyłącznie indywidualnego interesu skarżącego. Sąd administracyjny dokonał już zatem kontroli zgodności z prawem przedmiotowej uchwały (w tym jej § 3), w szczególności zgodności tej uchwały z art. 16 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym (brzmienie na datę podjęcia aktu – Dz. U. z 2011 r., nr 5 poz. 13 ze zm.). Stosownie zaś do art. 101 ust. 2 u.s.g. nie można wnieść skargi na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli w kwestii zgodności tej uchwały z prawem orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił. Mamy wówczas do czynienia ze szczególnym przypadkiem powagi rzeczy osądzonej. A zatem skarga na tę uchwałę będzie niedopuszczalna, mimo że została wniesiona przez inny podmiot i nie będzie zachodziła tożsamość skarżących (zob.: J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, wyd. LexisNexis, komentarz do art. 54). W tym stanie rzeczy należało uznać, że istnienie w obrocie prawnym prawomocnego wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 895/15, którym oddalono skargę kwestionującą w całości uchwałę Rady Miejskiej w Stąporkowie nr XL/334/2013 – a zatem również zaskarżoną obecnie regulację § 3 tej uchwały – tworzy stan powagi rzeczy osądzonej i czyni złożoną skargę w tej sprawie niedopuszczalną, co uzasadniało odrzucenie skargi D. P. Mając to na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.