II SA/Ke 624/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "X" Sp. z o.o. w likwidacji o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi "X" Sp. z o.o. w likwidacji na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gry na automatach poza kasynem postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę "X" Sp. z o.o. w likwidacji, zwanej dalej "Spółką" na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gry na automatach poza kasynem. Spółka reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru adwokata [...] wniosła skargę kasacyjną od wyroku wraz z formularzem urzędowym PPPr zwierającym wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W jego uzasadnieniu podała, że kapitał zakładowy spółki wynosi 1 000 000 zł, zaś wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 50 837,58 zł. Spółka oświadczyła również, że za ostatni rok obrotowy wykazała stratę w wysokości 577 250,48 zł, a stan na rachunku bankowym wynosi "0". Powołała się przy tym na swoją trudną sytuację materialną oraz brak środków pieniężnych na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej, który w tej sprawie wynosi 200 zł. W toku rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy przeprowadzono dowód z akt sprawy II SA/Ke 621/16. Z akt tej sprawy wynika, że wykonując wezwanie wystosowane w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2016 r., poz. 718), dalej zwanej p.p.s.a., Spółka przesłała kopię zeznania podatkowego (CIT-8) za 2015 r. (w którym wykazano przychód 769 126,03 zł i dochód 187 367,98 zł), kopie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za ostatnie sześć miesięcy (z saldem "0 zł") oraz kserokopie zawiadomień o zajęciu wierzytelności. Spółka oświadczyła również, że w związku z zajęciem przez urząd celny znacznej części jej majątku (w postaci automatów do gier) wspólnicy nie wyrazili zgody na dokonanie jakichkolwiek dopłat do spółki. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 245 § 3 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, w obejmującym zwolnienie tylko od kosztów sądowych w całości lub w części, gdy wykaże że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wymaga podkreślenia, że od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą generalnie wymaga się podejmowania działań z zachowaniem wyższego stopnia staranności. Dotyczy to również przewidywania konsekwencji wykonywanej działalności w postaci konieczności prowadzenia postępowań sądowych i ponoszenia związanych z tym kosztów. W tym kontekście należy również podkreślić, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej zostało w znacznym zakresie pozostawione uznaniu sądu administracyjnego. Osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (zob. Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. 2 wyd., Warszawa 2006, s. 504, postanowienie NSA z 24 czerwca 2008 r., I GZ 147/08, LEX nr 479137). Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przytoczonego powyżej przepisu art. 246 § 2 pkt 2. W rozpoznawanej sprawie, skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja majątkowa jest na tyle trudna, że pozbawiona jest możliwości partycypowania w kosztach prowadzonego z jej skargi postępowania sądowego. Także stwierdzenie o braku zgody wspólników na dokonanie dopłat do Spółki nie przemawia w ocenie Sądu za uwzględnieniem wniosku skarżącej. Zauważyć bowiem należy, że Spółka nie wykazała, że nie jest w stanie uzyskać wsparcia finansowego od wspólników. Złożyła jedynie oświadczenie, że jej dokapitalizowanie w formie dopłat od wspólników nie jest możliwe. Tymczasem przepis art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030, ze zm.), przewiduje możliwość zobowiązania się wspólników do dopłat. Na tle tego przepisu podnosi się, że dopłaty wspólników mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (zob. postanowienie NSA z 20 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 146/14). Bierność w kwestii ewentualnej zmiany umowy spółki, bądź podjęcia innych działań skutkujących dokonaniem przez wspólników wpłat do Spółki dodatkowych sum, nieobjętych powołanym przepisem, stanowi kolejny argument przemawiający za odmową przyznania wnioskowanego prawa pomocy i brakiem podstaw do traktowania w sposób uprzywilejowany (por. postanowienia NSA: z 11 grudnia 2015 r., sygn. akt II FZ 871/15; z 20 października 2015 r., sygn. akt II FZ 812/15). Ze względu na ciągłą aktywność gospodarczą Spółki (i uzyskiwanie z tego tytułu znacznych przychodów oraz dochodu), wysokość kapitału zakładowego i wartość środków trwałych, udzielenie żądanego wsparcia ze środków publicznych oznaczałoby takie właśnie uprzywilejowanie skarżącej. O braku środków na uiszczenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej nie świadczy również zerowe saldo na rachunku bankowym spółki. Zauważyć bowiem należy, że z akt sprawy wynika, iż dotychczasowe należności z tytułu opłat sądowych ciążących na skarżącej były realizowane w formie wpłat gotówkowych, co może wskazywać, że spółka obraca środkami finansowymi również poza swoim rachunkiem bankowym. Reasumując, zdaniem skarżąca Spółka sprawy nie wykazała, że pozbawiona jest możliwości pozyskania środków finansowych na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej (200 zł), w tym pozyskania wsparcia finansowego ze strony wspólników. Skoro skarżąca posiada środki trwałe o znacznej wartości i nie wykazała, że nie posiada możliwości uzyskania wsparcia finansowego ze strony wspólników, uznano, że brak jest podstaw do przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądów (wpis od skargi kasacyjnej). W konsekwencji należy uznać, że Spółka nie wykazała, że zachodzi ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego na podstawie powyższego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia