II SA/Ke 632/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Kobylecka po rozpoznaniu w dniu 28 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. L. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi S. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr: [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 postanawia: przywrócić S. L. termin do uzupełnienia braku formalnego skargi. S. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 lipca 2013 r. doręczonym przy piśmie z dnia 22 lipca 2013 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego poprzez podpisanie skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Ze zwrotnego potwierdzania odbioru przesyłki wynika, że S. L. odebrał wezwanie w dniu 23 lipca 2013 r. Termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upłynął w dniu 30 lipca 2013 r. Skarżący w dniu 29 lipca 2013 r. nadał w urzędzie pocztowym pismo, w którym oświadczył, że podpis pod skargą złoży na rozprawie. Tego samego dnia złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Na rozprawie przeprowadzonej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach w dniu 10 października 2013 r. S. L. własnoręcznie podpisał skargę. Postanowieniem z dnia 10 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę S. L. z uwagi na to, że brak formalny skargi nie został uzupełniony w wyznaczonym siedmiodniowym terminie. W dniu 11 października 2013 r. S. L., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu - radcę prawnego M. S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W uzasadnieniu wniosku podkreślono, że wezwanie do uzupełnienia braku formalnego zostało sformułowane w sposób nie do końca jednoznaczny dla skarżącego, który jest osobą nie znającą się na procedurze sądowoadministracyjnej. Podkreślono, że skarżący nie zlekceważył wezwania sądu, gdyż dnia 29 lipca 2013 r. wysłał pismo, w którym oświadczył, że brak podpisu uzupełni na rozprawie. Wskazano także, że wnioskodawcy zostało przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym oraz "wystosowano do niego zawiadomienie o wyznaczeniu terminu rozprawy, co oznacza, że sprawie nadano bieg z domniemaniem uznania możliwości uzupełnienia skargi dopiero na rozprawie, z rygorem odrzucenia skargi dopiero w przypadku, gdyby skarżący na rozprawie stosownego podpisu nie złożył". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), sąd na wniosek strony przywraca termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Stosownie do art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast art. 87 § 4 p.p.s.a. stanowi, że równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Kwestię oceny braku winy ustawodawca pozostawił do uznania sądu. Daje to sądowi możliwość wzięcia pod uwagę wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, które uzna za istotne, przy uwzględnieniu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r. sygn. akt I OZ 354/08 ). Ocena staranności działania strony nie może być oderwana od jej indywidualnych cech osobowych. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2012 r. sygn. akt II OZ 221/12). Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, w rozpatrywanej sprawie skarżący w należyty i wystarczający sposób uprawdopodobnił brak swojej winy w nieuzupełnieniu w terminie braku formalnego skargi. S. L. w wyznaczonym terminie ustosunkował się do wezwania sądu dotyczącego wezwania do podpisania skargi, poprzez oświadczenie złożone w terminie, że złoży podpis pod skargą na rozprawie. Należy podkreślić, że skarżący mieszka we wsi Budziska oddalonej około 90 km od siedziby Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, a ponadto w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy napisał, że jest osobą o niskiej kulturze prawnej, nie jest w stanie reprezentować swoich interesów i nie stać go na opłacenie radcy prawnego. Powyższe okoliczności, a także fakt, że skarżący otrzymał zarządzenie o wyznaczeniu na dzień 10 października 2013 r. rozprawy sądowej, uprawdopodobniają brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Wnioskodawca mógł bowiem pozostawać w błędnym przekonaniu, że jego skardze został nadany dalszy bieg, a Sąd zaakceptował jego deklarację o podpisaniu skargi na rozprawie. Mając na uwadze, że S. L. w sposób przekonujący wykazał, że uchybienie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi było przez niego niezawinione, a skarga została podpisana na rozprawie sądowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowił przywrócić skarżącemu uchybiony termin.