II SA/Ke 643/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Marta Bieniek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 października 2013 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Wojewody z dnia 21 maja 2013 r. znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia 21 maja 2013 r. znak: [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 6 marca 2013 r. znak: [...] orzekającą o wymeldowaniu P. S. z pobytu stałego z lokalu położonego w K. przy ul. J. K. 14/33. Jak wynika z akt sprawy na skutek złożonego przez prokuratora wniosku dotyczącego nieprawidłowości w kwestii zameldowania P. S., organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie zakończone wydaniem opisanej na wstępie decyzji z dnia 6 marca 2013 r. Podstawą prawną rozstrzygnięcia było ustalenie, że w sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pozwalające na wymeldowanie w/w z miejsca pobytu stałego. Od powyższej decyzji odwołał się P. S., działający przez dwóch pełnomocników, adw. M. W. i matkę Z. S., którzy wnieśli odrębne odwołania. Organ odwoławczy ustalił, że P. S. od kilku lat nie mieszka w miejscu zameldowania, nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania, a jego aktualne miejsce pobytu nie jest znane. Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie w zeznaniach zamieszkującej przedmiotowy lokal Z. K., sąsiada A. J., informacji Policji z dnia 19.11.2012r., oględzinach przeprowadzonych w dniu 18.01.2013r. Podczas oględzin w lokalu zastano zamieszkujące w nim: Z. S. i Z. K. Stwierdzono, że część mebli i ubrań należy do P. S., jednakże w lokalu nie było żadnych należących do niego kosmetyków ani przyborów toaletowych. Z przesłuchania Z. K. wynikało, że P. S. był ostatni raz widziany w lokalu ok. 7 lat temu. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy uznał, że P. S. opuścił miejsce stałego zameldowania i skoncentrował swoje życie w innym nieznanym bliskim osobom miejscu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach P. S., działając przez pełnomocnika adw. M. W., wniósł o uchylenie powyższej decyzji, zarzucając organom błędne przyjęcie, że opuścił on w sposób trwały przedmiotowy lokal, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zdaniem autora skargi, o tymczasowym charakterze opuszczenia lokalu świadczy pozostawienie w mieszkaniu mebli, ubrań, telewizora, kocy i pościeli. Ponadto z zeznań Z. K. wynikało, że opuszczając kilka lat temu przedmiotowy lokal P. S. oświadczył, że do niego powróci. Dodatkowo skarżący podniósł zarzut nierozpoznania odwołania drugiego z pełnomocników, tj. Z. S., co stanowi naruszenie art. 127 k.p.a. Stanowisko w tym zakresie zostało poparte przywołanym orzecznictwem sądowym (wyrok NSA w sprawie III SA 1597/96 i postanowienie Sądu Najwyższego w sprawie III ARN 45/93). W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podkreślono, że odwołanie wniesione przez Z. S. było przedmiotem badania organu odwoławczego, pisma były zaś doręczane jednemu pełnomocnikowi zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Na wstępie należy wyjaśnić, że instytucje zameldowania i wymeldowania z lokalu mają charakter wyłącznie ewidencyjny i jako takie nie rodzą żadnych uprawnień do lokalu, ani też nie przesądzają o ich utracie. Są to zatem wyłącznie akty, których istota sprowadza się do administracyjnej rejestracji danych o rzeczywistym miejscu pobytu oznaczonej osoby. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i odwodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o ewidencji". Zgodnie z jego brzmieniem organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Miejsce stałego pobytu danej osoby to z kolei miejsce, w którym realizuje ona swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności: mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy, przyjmuje wizyty itp. (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2011 r., sygn. II OSK 1478/10). Powyższa wieloaspektowość stanu przebywania na stałe w danym lokalu musi prowadzić do wniosku, że sam fakt przejściowej nieobecności czy też występowanie nawet dłuższych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania nie upoważniają do automatycznego stwierdzenia, że zameldowany opuścił je w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. O opuszczeniu lokalu w tym właśnie rozumieniu może być mowa dopiero wtedy, gdy całokształt zachowań zameldowanego będzie wskazywał na to, że dany lokal przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych. W tym zakresie wskazać również należy, że organy administracji, wydając decyzję w przedmiocie wymeldowania, powinny uwzględniać skutki wydania przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 27 maja 2002 r. orzeczenia o niezgodności z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji (sygn. akt K 20/01). Organy administracji nie badają zatem uprawnień danej osoby do przebywania w lokalu. Zgoda właściciela lub jej brak na wymeldowanie danej osoby również nie ma znaczenia. Stosowne ustalenia winny się koncentrować jedynie wokół tego, czy dana osoba opuściła lokal i czy opuszczenie to nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005r. sygn. II OSK 302/05). W świetle powyższego opuszczenie miejsca pobytu stałego nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym niż miejsce pobytu stałego (czasowego). Przesłanka ta jest spełniona jeśli fizycznemu przebywaniu osoby w tym innym miejscu towarzyszy wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego urządzenia w nowym miejscu trwałego centrum życiowego. Analiza akt niniejszej sprawy z punktu widzenia zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji, w postaci dobrowolnego i trwałego opuszczenia miejsca stałego zameldowania, dawała w ocenie Sądu podstawy do wymeldowania P. S. z pobytu stałego z lokalu położonego w K. przy ul. J. K. 14/33. Zebrany przez orzekające w niniejszej sprawie organy materiał dowodowy uzasadnia przyjęcie, że opuszczenie lokalu nosi cechy trwałości. Przeciwne twierdzenia pełnomocników skarżącego stoją bowiem w sprzeczności z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym. W sprawie bezsporne jest, że P. S. od co najmniej 7 lat nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, wtedy bowiem po raz ostatni widziała go świadek Z. K. Poza sporem jest również to, że opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny. Ponadto bezsporne jest , że skarżący nie partycypuje w żadnych kosztach utrzymania mieszkania. Zdaniem jego pełnomocników na rzecz tezy o nietrwałym charakterze opuszczenia przez niego przedmiotowego lokalu jest fakt pozostawienia w nim mebli, ubrań, pościeli, telewizora oraz deklaracja zamiaru powrotu, potwierdzona przez Z. K. Całokształt zachowania skarżącego po opuszczeniu przedmiotowego lokalu wskazuje jednak, że lokal ten przestał być dla niego centrum koncentracji jego interesów życiowych. Nie pojawił się bowiem w tym lokalu od co najmniej 7 lat, co wynika w sposób jednoznaczny z zeznań Z. K. Nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania, co również jednoznacznie wynika z zeznań tego świadka. W tej sytuacji drugorzędne znaczenie ma kwestia niestwierdzenia w lokalu męskich kosmetyków. Również pozostawienie w lokalu mebli, ubrań, pościeli i telewizora nie ma znaczenia rozstrzygającego, w świetle zachowania skarżącego. Nie ma co prawda podstaw aby przypuszczać, że opuszczając lokal nie miał on zamiaru powrotu, jednakże to, że od co najmniej 7 lat nie próbował w nim ponownie zamieszkać, co więcej, w ogóle się w nim nie pojawił, pozwala przyjąć, że urządził swoje centrum życiowe w innym miejscu. W świetle powyższego należy uznać, że P. S. zerwał w sposób trwały wszelkie więzi z przedmiotowym lokalem i w ogóle się nim nie interesuje. W rozpoznawanej sprawie organy ustaliły zatem prawidłowo charakter opuszczenia lokalu przez skarżącego i w sposób uprawniony przyjęły, że długotrwała nieobecność w powiązaniu z brakiem zainteresowania lokalem nadaje temu opuszczeniu charakteru trwałości. Tym samym wbrew zarzutom skargi organy nie naruszyły art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 127 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie odwołania sporządzonego przez Z. S. wyjaśnić należy, że przepis ten w § 1 uprawnia stronę do wniesienia "odwołania" a nie "odwołań". P. S. nie mógł zatem w niniejszej sprawie wnieść dwóch odwołań. Wniósł zatem jedno odwołanie, tyle że sporządzone przez dwóch pełnomocników, i odwołanie to zostało rozpatrzone. Nawet gdyby uznać, że organ nie ustosunkował się wprost do argumentacji drugiego z pełnomocników – matki Z. S. to powyższe uchybienie i tak nie miało wpływu na sposób rozstrzygnięcia. Z. S. kwestionowała uznanie, że brak męskich kosmetyków w mieszkaniu świadczy o opuszczeniu lokalu, jak również nie zgadzała się z twierdzeniem organu, że pozostawione przez P. S. rzeczy, nie nadają się do użytku. Z uwagi na całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, podniesione w piśmie z dnia 27 marca 2013r. okoliczności nie podważają bowiem w żaden sposób ustaleń organów orzekających w niniejszej sprawie w zakresie spełnienia przesłanek przewidzianych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji. W tym stanie rzeczy, ponieważ zawarte w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.