II SA/Ke 650/14

WyrokWSA w Kielcach2014-08-26

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Sylwester Miziołek, Anna Żak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba zarejestrowana jako bezrobotna od 2006 roku, która nie pracowała przed przyznaniem jej świadczenia pielęgnacyjnego, spełnia warunek "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" w rozumieniu art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, aby uzyskać specjalny zasiłek opiekuńczy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba zarejestrowana jako bezrobotna od 2006 roku, która nie pracowała przed przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego, nie spełnia wymogu "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" w rozumieniu art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd podkreślił, że specjalny zasiłek opiekuńczy jest świadczeniem przyznawanym z tytułu rezygnacji z aktywności zawodowej w celu sprawowania opieki, a nie z tytułu samego niepodejmowania zatrudnienia. Brak jest bezpośredniego związku funkcjonalnego między ustaniem zatrudnienia skarżącej a podjęciem opieki nad matką, co wyklucza przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Stan faktyczny
Skarżąca Z. G. ubiegała się o specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie spełniła warunku rezygnacji z zatrudnienia, gdyż od 2006 roku była zarejestrowana jako bezrobotna. Skarżąca podniosła, że jej matka wymaga stałej opieki, a ona sama zrezygnowała z poszukiwania pracy z tego powodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 października 2013 r. znak: [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę. Decyzją z dnia 14 października 2013 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta S. decyzję z dnia 26 czerwca 2013 r. znak: [...] orzekającą o odmowie przyznania Z. G. prawa do świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką J. G. Jak wynika z ustaleń Kolegium, organ I instancji odmówił ww. świadczenia z uwagi na treść art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, po ustaleniu, że po stronie wnioskodawczyni nie zaistniała okoliczność rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką. W odwołaniu Z. G. podniosła, że jej matka jest po operacji stawu biodrowego, porusza się o kulach i wymaga stałej opieki. Ponadto leczy się na oczy. Siostra wnioskodawczyni ma swoją rodzinę, pracuje i nie może sprawować opieki nad matką. Kolegium ustaliło, że łączny dochód wnioskodawczyni i jej matki w roku 2011 wyniósł 584,17 zł na osobę, a zatem nie przekroczył kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 16 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednocześnie wskazało, że wnioskodawczyni nie spełniła warunku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką (art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Organ odwoławczy wyjaśnił, że Z. G. była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotna, ostatnio w okresie od 15.08.2006r. do 21.06.2010r. Decyzją z dnia 7 października 2010 r., znak: [...], Kolegium, po uchyleniu decyzji organu I instancji, przyznało stronie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką, z uwagi na niepodejmowanie zatrudnienia, począwszy od 1 lipca 2010 r. do 30 kwietnia 2017 r. W stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2013 r. nie ma już możliwości ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne z uwagi na niepodejmowanie zatrudnienia. Fakt figurowania Z. G. w rejestrze bezrobotnych od roku 2006 oznacza, że nie zrezygnowała ona z zatrudnienia w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ już przed przyznaniem jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie pracowała. Kolegium podkreśliło, że specjalny zasiłek opiekuńczy przyznawany jest nie z uwagi na sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną, lecz z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad taką osobą. Jego funkcja polega zatem na zrekompensowaniu osobie faktycznie rezygnującej z zatrudnienia utraty dotychczas uzyskiwanego dochodu. Rezygnacja z zatrudnienia musi być wyłącznie spowodowana koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie zaś przyczynami leżącymi po stronie osoby, która ma tę opiekę sprawować. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Z. G., nie precyzując kierunku rozstrzygnięcia, opisała sytuację zdrowotną matki uzasadniającą konieczność sprawowania nad nią stałej opieki. W 2011 roku zmarł mąż J. G. (ojciec skarżącej) i skarżąca jest jedyną osoba, która może zapewnić matce opiekę. Z powodu konieczności zapewnienia matce opieki zrezygnowała z poszukiwania pracy. Skarżąca wskazała, że jej matka, osoba 83-letnia, bezpieczniej czuje się w domu przy córce, niż gdyby miała korzystać z usług opiekuńczych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. II SA/Ke 1088/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie, z uwagi na toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie w sprawie P 1/14 dotyczące zgodności z konstytucją art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki. Postanowieniem z dnia 17 lipca 2014 r. Trybunał Konstytucyjny postanowił umorzyć ww. postępowanie. Z uwagi na powyższe postanowieniem z dnia 29 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowił z urzędu podjąć postępowanie sądowe zawieszone pod sygn. II SA/Ke 1088/13. Sprawa ta została wpisana do repertorium SA pod nowym numerem II SA/Ke 650/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Na wstępie podkreślić należy, że stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Strony różnią się natomiast stanowiskiem co do skutków, jakie wywołuje on w sferze prawa materialnego. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji zobowiązany był uwzględnić stan faktyczny i stan prawny obowiązujący w dacie jej wydania (art. 133 p.p.s.a.). Od dnia 1 stycznia 2013 r. obowiązują nowe przepisy zmieniające ustawę z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.), dokonane ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1548). Zgodnie z art. 11 ust. 1 tej ustawy osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013 r., jeżeli spełniają warunki określone w przepisach dotychczasowych. Jedną z przesłanek, których spełnienie jest niezbędne do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wnioskodawcy – zarówno na gruncie obecnie, jak i poprzednio obowiązujących przepisów – jest brak podjęcia lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad określoną osobą (art. 17 ust. 1 ustawy). Odrębnym świadczeniem jest natomiast specjalny zasiłek opiekuńczy, który – jak wynika z art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji – przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012 r., poz. 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (ust. 1). Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 (ust. 2 ) – obecnie 623 zł. W świetle cyt. regulacji niesporne jest spełnienie w niniejszej sprawie przesłanek dotyczących legitymowania się przez matkę skarżącej J. G. orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (z którym równoważne jest orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidzkiej, k. 5 kat adm.). Nie budzi również wątpliwości, że na skarżącej ciąży obowiązek alimentacyjny względem matki. Strony różnią się natomiast stanowiskiem, co do spełnienia przez skarżącą wynikającego z art. 16a ust. 1 ustawy wymogu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W ocenie Sądu nie jest zasadny zarzut naruszenia przez organ art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przede wszystkim należy podkreślić, że w przypadku specjalnego zasiłku opiekuńczego ustawodawca wymaga, aby sprawowanie stałej opieki nad osobą niepełnosprawną wiązało się bezpośrednio z uprzednią rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W tym przypadku, inaczej niż przy świadczeniu pielęgnacyjnym, samo niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie wystarcza. Z porównania brzmienia art. 16a ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że zakres pojęcia "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" na gruncie art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może być rozszerzany na przypadki niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, uwzględniane na tle art. 17 ust. 1. Za taką ścisłą wykładnią przemawia wzgląd na dokonane przez ustawodawcę wyraźne rozróżnienie obu tych pojęć w treści art. 17 ust. 1 ustawy, co uniemożliwia ich utożsamianie na gruncie art. 16a. Wynika to już z językowych dyrektyw interpretacyjnych, w postaci tzw. zakazu wykładni synonimicznej, zgodnie z którym różnym zwrotom użytym w danym akcie prawnym nie należy nadawać tego samego znaczenia, oraz dopełniającego go zakazu wykładni homonimicznej, czyli niedopuszczalności nadawania tym samym zwrotom różnych znaczeń (por. L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 117 i nast.). W świetle tych dyrektyw, skoro w art. 17 ust. 1 cyt. ustawy ustawodawca, obok przesłanki: "rezygnują z zatrudnienia", osobno wyszczególnił: "nie podejmują zatrudnienia", to oznacza, że pojęcia te mają dla ustawodawcy różne zakresy znaczeniowe (obejmują różne stany faktyczne). Istotą świadczenia przyznawanego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną jest niewątpliwie zrekompensowanie osobie podejmującej się tej opieki konieczności rezygnacji z aktywności zawodowej, poprzez wypłatę jej określonej przepisami kwoty oraz opłacenie składki na ubezpieczenie. Musi więc istnieć wyraźny i bezpośredni związek (czasowy i co do motywów) między rezygnacją z zatrudnienia a podjęciem opieki nad wskazaną w ustawie osobą, co trafnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium. Ustawowy wymóg "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" implikuje konieczność wykazania przez osobę ubiegającą się o specjalny zasiłek opiekuńczy wystąpienia bezpośredniego związku, tak funkcjonalnego, jak i, co do zasady, czasowego, pomiędzy zaprzestaniem pracy zarobkowej, a podjęciem się sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W sytuacji braku wystąpienia zbieżności czasowej pomiędzy obu zdarzeniami można, co do zasady, mówić jedynie o sytuacji niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, co już jednak nie uprawnia do otrzymania zasiłku z art. 16a ust. 1 cyt. ustawy. W przypadku, gdy tak jak w niniejszej sprawie przed wystąpieniem o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego wnioskodawczyni pobierała świadczenie pielęgnacyjne, ocenę spełnienia przesłanki "rezygnacji z zatrudnienia" należy odnieść do czasu przed przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego. W konsekwencji należy zbadać, czy świadczenie to zostało wówczas przyznane w związku z rezygnacją przez opiekuna z zatrudnienia (innej pracy zarobkowej), czy też wyłącznie z uwagi na niepodejmowanie przezeń zatrudnienia (innej pracy zarobkowej). Sytuacji faktycznej tych dwóch kategorii osób nie można utożsamiać, gdyż w przypadku osób niepodejmujących pracy, w ogóle nie podlegało badaniu, czy miały one rzeczywistą możliwość podjęcia pracy, a co za tym idzie – osiągania z tego tytułu określonych dochodów. Natomiast osoby z pierwszej grupy (tj. które zrezygnowały z pracy) dobrowolnie zrzekały się faktycznie posiadanej możliwości zarobkowania. Powyższe zróżnicowanie sytuacji faktycznej tych osób pozwala na wprowadzenie również zróżnicowania prawnego, a w konsekwencji na uznanie, że w świetle art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych tylko te spośród osób pobierających uprzednio świadczenie pielęgnacyjne mogą obecnie ubiegać się o specjalny zasiłek opiekuńczy, które uzyskały to świadczenie w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a nie wyłącznie z ich niepodejmowaniem. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca nie zalicza się do grupy osób, które zrezygnowały z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, gdyż jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, od 2006 roku skarżąca była zarejestrowana jako bezrobotna. Niepełnosprawność matki skarżącej w stopniu znacznym (I grupa inwalidzka) datuje się natomiast od 1994 roku. Brak jest zatem bezpośredniego związku funkcjonalnego pomiędzy ustaniem zatrudnienia skarżącej, a podjęciem przez nią stałej opieki nad niepełnosprawną matką. Okoliczność przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 października 2010 r. nie daje podstaw do uznania, że spełnia ona również przesłanki umożliwiające jej przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Jak wynika bowiem z wcześniejszych rozważań specjalny zasiłek opiekuńczy uregulowany w art. 16a ustawy jest świadczeniem nowym, odrębnym od świadczenia pielęgnacyjnego w kształcie, w jakim świadczenie to było określone w art. 17 ustawy w brzmieniu obowiązującym poprzednio. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie można również rozpatrywać zagadnienia stosowania cyt. art. 16a ust. 1 ustawy w kontekście spełnienia wymogu rezygnacji wyłącznie z gotowości do świadczenia pracy (nie zaś samego jej wykonywania), wywodzonej z definicji osoby bezrobotnej zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013r. poz. 674), zgodnie z którą osobą posiadającą taki status jest osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Dokonana przez Sąd wykładnia przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych prowadzi bowiem do odmiennych konkluzji. Jednocześnie zauważyć trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym istnieją dwie odmienne linie orzecznicze, dotyczące stosowania art. 16 a ust. 1 ustawy wobec osób, które w dacie składania wniosku o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego pozostawały bezrobotne. W tym zakresie tut. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2014 r., sygn. I OSK 269/14, zgodnie z którym przypadek niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nie może być utożsamiany z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 16a ust. 1 ustawy. Zachowanie praw do świadczeń przez osoby, którym dotychczas przysługiwało świadczenie pielęgnacyjne (w uprzednio obowiązującym kształcie) w świetle brzmienia art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych pozostaje zatem bez wpływu na ocenę spełniania przesłanek nowo wprowadzonego przez ustawodawcę świadczenia (specjalnego zasiłku opiekuńczego). Wobec powyższego należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że skarżąca nie zrezygnowała z pracy, aby sprawować opiekę na niepełnosprawną matką, a zatem nie spełniła warunku koniecznego dla uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego, jakim jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (a nie rezygnacja z gotowości do świadczenia pracy jak w przypadku skarżącej), dlatego Sąd uznał, że organ podejmując decyzję w tej sprawie nie naruszył art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (por.). Jednocześnie nie można pominąć, że w wyroku z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. K 27/13 (Dz. U. z 2013 r. poz. 1557), Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw jest niezgodny z ar. 2 Konstytucji RP. Okoliczność ta pozostaje jednak w sprawie bez znaczenia albowiem przedmiotem rozpoznania niniejszej sprawy jest ustalenie prawa skarżącej do specjalnego zasiłku opiekuńczego, o którym mowa w art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy regulacji odnoszących się do świadczenia pielęgnacyjnego. Problemu prawnego podobnego do występującego w niniejszej sprawie dotyczy natomiast pytanie prawne, z którym do Trybunału Konstytucyjnego zwrócił się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Po 1026/13. Sąd ten wystąpił o rozstrzygnięcie, czy art. 16 a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego świadczenia opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z: art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji RP. W dniu 17 lipca 2014 r. w sprawie sygn. akt P 1/14 Trybunał Konstytucyjny, po rozpoznaniu ww. pytania prawnego, postanowił na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) umorzyć postępowanie. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny wskazał, że problem konstytucyjny wynikający z pytania prawnego wiąże się z brakiem unormowania sytuacji osób, które były beneficjentami określonego świadczenia w poprzednim stanie prawnym, a którym świadczenie to już nie przysługuje. Chodzi zatem w pierwszym rzędzie o problem intertemporalny. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że zasadniczy problem konstytucyjny dotyczący sytuacji prawnej osób pobierających przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z dnia 7 grudnia 2012 r. świadczenie pielęgnacyjne, które na mocy tej ustawy zostały pozbawione, został już rozstrzygnięty przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. K 27/13 (OTK ZU nr 9/A/2013, poz. 134). W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że zaskarżone przepisy nie zabezpieczyły w należyty sposób interesów osób, które w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną otrzymywały już świadczenie pielęgnacyjne. Naruszyły tym samym bezpieczeństwo prawne osób niepełnosprawnych przez odebranie wsparcia osobom opiekującym się nimi. Umarzając postępowanie Trybunał Konstytucyjny wskazał, że w związku z wejściem w życie wyroku TK o sygn. K 27/13, zasadniczy problem konstytucyjny, przed jakim stanął pytający sąd, został już ostatecznie rozstrzygnięty, zaś norma intertemporalna została uznana za niezgodną z art. 2 Konstytucji. Wykonując wyrok TK o sygn. K 27/13, Sejm uchwalił ustawę regulującą sytuację prawną podmiotów, które utraciły świadczenia rodzinne w związku z wejściem w życie ustawy zmieniającej z 2012 r. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że zgodnie z art. 5 w związku z art. 8 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. poz. 567) w obecnym stanie prawnym istnieje możliwość złożenia wniosku o przyznanie zasiłku dla opiekunów, którzy 1 lipca 2013 r. utracili prawo do zasiłku na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy zmieniającej z 2012 r. Ustawa o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów przyznaje jednocześnie prawo do wypłacenia świadczenia pielęgnacyjnego za okres między wygaśnięciem tego prawa a dniem wejścia jej w życie, wraz z odsetkami ustalonymi w wysokości odsetek ustawowych, określonej przepisami prawa cywilnego. Wnioski mogą być składane nie później niż w terminie 4 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Jeżeli w tym czasie toczy się postępowanie o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności osobie, nad którą sprawowana jest opieka, wniosek może być złożony nie później niż w terminie 4 miesięcy od dnia wydania tego orzeczenia. Powyższe postanowienie Trybunału Konstytucyjnego, jak wynika z przytoczonego wyżej jego uzasadnienia, także pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy, skoro przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest ustalenie prawa skarżącej do specjalnego zasiłku opiekuńczego, a problem będący przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego w sprawie sygn. akt P 1/14 dotyczy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło