II SA/Ke 681/21

PostanowienieWSA w Kielcach2021-11-26

Skład orzekający: Sędzia WSA Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący posiada legitymację procesową do zaskarżenia uchwały rady gminy w przedmiocie wyrażenia zgody na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy nieruchomości, jeśli uchwała ta nie narusza jego interesu prawnego lub uprawnienia?
Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, ponieważ skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia przez zaskarżoną uchwałę. Uchwała jedynie wyraża zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego przy zawieraniu umowy dzierżawy, nie rodząc bezpośrednich skutków prawnych dla skarżącego ani nie stanowiąc podstawy do działalności ingerującej w jego własność. Skarżący wykazał jedynie interes faktyczny, który nie jest wystarczający do legitymacji procesowej w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Stan faktyczny
Skarżący B. C. i R. C. zaskarżyli uchwałę Rady Miejskiej w Łagowie z dnia 24 czerwca 2021 r. nr XXXVII/309/21, wyrażającą zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy nieruchomości. Skarżący podnieśli, że uchwała narusza ich bezpieczeństwo zamieszkania, własność prywatną oraz powoduje szkody w budynkach i zwiększa emisję pyłów i hałasu, co wiążą z działalnością kopalni. Organ wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że uchwała dotyczy innych działek niż te wskazane przez skarżących i nie narusza ich interesu prawnego. Sąd wezwał skarżących do wykazania naruszenia interesu prawnego, na co skarżący odpowiedzieli, że uchwała dotyczy działek graniczących z ich nieruchomością i działalność kopalni powoduje szkody.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i orzeczono zwrot kwoty 300 zł tytułem wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. C. i R. C. na uchwałę Rady Miejskiej w Łagowie z dnia 24 czerwca 2021 r. nr XXXVII/309/21 w przedmiocie wyrażenia zgody na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy nieruchomości postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu R. C. kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. B. C. i R. C. wnieśli do tut. Sądu skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Łagowie z dnia 24 czerwca 2021 r., nie wskazując jej numeru, w przedmiocie wyrażenia zgody na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy nieruchomości. W uzasadnieniu podnieśli, że wydanie zaskarżonej uchwały, dotyczącej według skarżących działek nr od 214/3 do 214/8 w obrębie Nowy Staw, w istotny sposób narusza bezpieczeństwo zamieszkania rodziny C., skutkuje naruszeniem ich własności prywatnej w postaci spowodowanego działaniem kopalni pękania ścian budynku mieszkalnego i budynków gospodarczych, zwiększenia emisji pyłów, hałasu. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy Łagów wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie. Uzasadniając wniosek o jej odrzucenie wskazał, że na sesji w dniu 24 czerwca 2021 r. jedyną uchwałą, jaka została podjęta w sprawie zgody na bezprzetargowe zawarcie umowy dzierżawy była uchwała nr XXXVII/309/21, w przedmiocie wyrażenia zgody na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy nieruchomości położonej w obrębie Łagów i Nowy Staw. Uchwała ta dotyczyła działek nr 516/6, 515/5, 511/5, 511/7, 511/9, 494/1 (obręb Łagów) oraz działki nr 92/1 (obręb Nowy Staw). Żadna z tych nieruchomości nie leży w bezpośrednim ani bliskim sąsiedztwie skarżących. Najbliższa z tych działek, nr 92/1, oddalona jest od nieruchomości skarżących o około 2 km. Rada Miejska nie podejmowała nigdy uchwały o wyrażeniu zgody na bezprzetargowe zbycie nieruchomości wskazanych w skardze. Zdaniem organu ww. uchwała nie zawiera żadnych elementów regulacyjnych zobowiązujących, zakazujących, czy dozwalających, które oddziaływałyby na interes prawny skarżących. Zarządzeniem z dnia 17 września 2021 r. skarżący zostali wezwani do wskazania, w czym upatrują naruszenia uchwałą z dnia 24 czerwca 2021 r., nr XXXVII/309/21, swojego interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. W odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia 24 września 2021 r. skarżący R. C. stwierdził, że zaskarżona uchwała niewątpliwie dotyczy wskazanych w skardze działek bezpośrednio graniczących z nieruchomością skarżących. Podano bowiem informację, że chodzi o działki wydzierżawione dwa lata temu kopalni. Nie ma więc mowy o pomyłce, co sugeruje Burmistrz. W skardze jasno wykazano zaś, jakie konsekwencje oraz szkody zachodzą we własności rodziny C . Dalej skarżący podniósł, że nawet gdyby przyjąć, że zaskarżona uchwała dotyczy działek, o których mowa w odpowiedzi na skargę, to najbliższa działka znajduje się w odległości 710 m od nieruchomości skarżących, według wskazań urządzenia satelitarnego. Bezpośredniego oddziaływania kopalni nie da się w żaden sposób uniknąć, gdyż występuje tu jednolita skała, co skutkuje przenoszeniem wstrząsów, drgań na budynki rodziny C . Zdaniem skarżącego każdy mieszkaniec Gminy Łagów posiada niezbywalne prawo zaskarżenia każdej uchwały Rady Gminy, w tym dotyczącej obowiązku przeprowadzenia publicznych przetargów. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przywołał wyrok NSA w sprawie I OSK 2229/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "Ppsa", sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Przepisem szczególnym, o jakim mowa w przywołanej regulacji jest m.in. art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2020 r., poz. 713 ze zm.), dalej "usg", zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skargę na uchwałę rady gminy w tym trybie może więc wnieść wyłącznie podmiot, którego interes prawny (uprawnienie) zostały naruszone zaskarżoną uchwałą. Przywołany przepis nie daje podstawy do korzystania przez każdego z prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym. Jak podkreślono w orzecznictwie, nawet ewentualna sprzeczność aktu z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli akt ten nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., sygn. II SA 2503/01, LEX nr 81964). To na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 usg musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżonym aktem. Interes prawny skarżącego, co do którego wprost nawiązuje omawiany przepis musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę i mieć charakter bezpośredni, konkretny i realny. W rozpoznawanej sprawie tak nie jest. Skarżący przedmiotem swojej skargi uczynili uchwałę Rady Miejskiej w Łagowie z dnia 24 czerwca 2021 r., w przedmiocie wyrażenia zgody na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy nieruchomości. Jak wynika z protokołu XXXVII Sesji Rady Miejskiej w Łagowie w dniu 24 czerwca 2021 r. jedyną wówczas przyjętą uchwałą dotyczącą wyrażenia zgody na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy nieruchomości jest uchwała nr XXXVII/309/21. Należy więc przyjąć, że ta uchwała jest przedmiotem skargi w niniejszej sprawie. W § 1 tej uchwały wyrażono zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy na dzierżawę nieruchomości stanowiącej własność Gminy Łagów, położonej w obrębach Łagów i Nowy Staw, oznaczonej działkami nr: 1. 516/6, 515/5, 511/5, 511/7, 511/9, 494/1 – obręb Łagów; 2. 92/1 – obręb Nowy Staw. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że powyższe działki zostały wydzierżawione na okres 3 lat na rzecz "Probudex" PPBH Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu z przeznaczeniem na wydobycie i eksploatację kopalin. Spółka posiada koncesje na wydobycie wapieni dewońskich z części złoża "Łagów III", której okres ważności upływa dnia 31 grudnia 2033 r. Wydłużenie okresu dzierżawy do okresu ważności koncesji jest więc uzasadnione. Przedmiotowa uchwała została wydana na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2020 r., poz. 713 ze zm.), dalej "usg", w zw. z art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 1990 ze. zm.), dalej "ugn". Ten ostatni przepis stanowi, że zawarcie umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony następuje w drodze przetargu. Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mogą wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów. Z treści skargi i pisma z dnia 24 września 2021 r. wynika, że skarżący upatrują naruszenia swojego interesu prawnego w bezpośrednim oddziaływaniu kopalni na ich nieruchomość, w postaci wstrząsów, drgań, emisji pyłów, hałasu. Okoliczności powyższe dotyczą jednak działalności kopalni. Skarżący nie wykazali, aby kwestionowana uchwała, wyrażającą zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy, sama w sobie naruszała interes prawny czy też uprawnienie zagwarantowane w przepisach prawa. W szczególności nie wskazali, z jakich konkretnych norm prawa materialnego wywodzą swój interes prawny lub uprawnienie naruszone zaskarżoną uchwałą. Rada Miejska, działając w oparciu o przepis upoważniający w postaci art. 37 ust. 4 ugn, wyraziła jedynie zgodę na zawarcie umowy dzierżawy na wskazaną w nim nieruchomość z pominięciem trybu przetargowego. Inicjatywa zawarcia i samo zawarcie ewentualnej umowy dzierżawy należą tylko i wyłącznie do organu wykonawczego gminy. Wskazany przepis art. 37 ust. 4 ugn nie rodzi po stronie skarżących uprawnienia do wystąpienia z żądaniem, aby umowa dzierżawy została zawarta w trybie przetargowym. Skarżący nie wskazywali też, aby mieli być stronami umowy dzierżawy wymienionych w zaskarżonej uchwale nieruchomości. Na skutek wydania zaskarżonej uchwały nie następuje żadna zmiana w sytuacji prawnej skarżących jako właścicieli nieruchomości. W szczególności, zaskarżona uchwała nie stanowi upoważnienia do podjęcia działalności wydobywczej ingerującej we własność skarżących. W świetle powyższego, skarżącym przysługuje w niniejszej sprawie co najwyżej interes faktyczny, który nie korzysta z ochrony prawnej. Poczucie krzywdy czy też nierównego traktowania nie może stanowić o istnieniu legitymacji do wniesienia skargi w trybie art. 101 usg (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. I OSK 2826/12). Skarżący byliby uprawnieni do skutecznego zaskarżenia przedmiotowej uchwały wyłącznie wówczas, gdyby uchwała naruszała ich uprawnienia zagwarantowane w przepisach prawa. Wobec braku wykazania przez skarżących przysługującego im interesu prawnego, a wykazania jedynie interesu faktycznego, skarga podlega odrzuceniu, uniemożliwiając Sądowi podjęcie dalszej oceny zgodności uchwały z prawem. Przywołany w piśmie z dnia 24 września 2021 r. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2020 r., sygn. I OSK 2229/11, został wydany w odmiennym stanie faktycznym. Rada Miejska w Piasecznie zgodziła się tam bowiem na bezprzetargowe wydzierżawienie działek stanowiących ogólnodostępną drogę, a skargę wnieśli właściciele nieruchomości przyległych, korzystający z tej drogi. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę podstawie art. 58 § 1 pkt 5a Ppsa. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło