II SA/Ke 682/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 września 2021 r. sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] na rzecz Z. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w (zwany dalej WINGiK ), po rozpatrzeniu prośby Z. W. zawartej w piśmie z dnia 24 maja 2021 r. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] odmówił przywrócenia tego terminu. Przytaczając stan faktyczny sprawy organ II instancji wskazał, że ww. decyzją rozstrzygnięto o aktualizacji operatu ewidencyjnego obrębu Wolica, gmina Łubnice na podstawie operatu technicznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 16 czerwca 2020 r. pod identyfikatorem ewidencyjnym P.2612.2020.889, polegającej na: ujawnieniu w operacie ewidencji gruntów i budynków ustalonych protokolarnie granic działki nr 226 położonej w [...] z działkami sąsiednimi nr 273, 227/1, 227/2 i 198; umorzeniu postępowania w części dotyczącej ustalenia przebiegu granicy działki nr 226 położonej w Wolicy z działką nr 225 (aktualnie działkami nr 225/1 i 225/2); umorzeniu postępowania w części dotyczącej zmiany powierzchni działki nr 226 położonej w obrębie Wolica; ujawnieniu w operacie ewidencji gruntów i budynków ustalonych protokolarnie granic działki nr 227/2 z działką nr 227/1; modyfikacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie pola powierzchni działki nr 227/2; umorzeniu postępowania w części dotyczącej ustalenia przebiegu granicy działki nr 225 z działką nr 273. Odwołanie od ww. decyzji wniosła Z. W. w przysługującym terminie, lecz drogą elektroniczną – na adres Starostwa Powiatowego [....]. Postanowieniem z dnia 18 maja 2021 r. WINGiK stwierdził, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu powołano art. 63 § 1 K.p.a. podkreślając, że złożenie podania za pomocą poczty elektronicznej nie wywołuje skutków prawnych związanych z wniesieniem podania i zachowaniem terminu do dokonania tej czynności. Odwołanie w wersji papierowej (bez wniosku o przywrócenie terminu) zostało złożone w dniu 5 maja 2021 r., po upływie ustawowego terminu na dokonanie tej czynności, który minął w dniu 16 kwietnia 2021 r. W dniu 27 maja 2021 r. do organu odwoławczego wpłynął wniosek Z. W. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji. W uzasadnieniu strona wskazała, że jej syn, po wysłaniu odwołania mailem, skontaktował się z pracownikiem Starostwa Powiatowego, od którego otrzymał informację, że wniesione tą drogą odwołanie zostanie przesłane wraz z aktami sprawy do WINGiK jako organu właściwego do rozpatrzenia sprawy. Dodatkowo strona podniosła, że w czasie wyznaczonym do złożenia odwołania panowała pandemia i Starostwo Powiatowe w [...] było zamknięte dla interesantów, wobec czego odwołanie przesłała mejlem, nie mając świadomości, że zostało złożone w sposób nieprawidłowy. Organ odwoławczy, wydając na podstawie art. 58 i art. 59 K.p.a. opisane na wstępie rozstrzygnięcie, podniósł że składając w dniu 5 maja 2021 r. odwołanie w wersji papierowej skarżąca nie złożyła prośby o przywrócenie terminu i nie wyjaśniła przyczyn uchybienia terminu. Do pisma z dnia 24 maja 2021 r., zawierającego prośbę o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, Z. W. nie dołączyła przedmiotowego odwołania. Natomiast odwołanie Z. W. z dnia 12 kwietnia 2021 r. zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia, a ww. postanowienie WINGiK z dnia 18 maja 2021 r. jest ostateczne. Tymczasem zgodnie z art. 58 § 2 K.p.a. wniesienie prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania oraz złożenie odwołania musi nastąpić jednocześnie. Odnosząc się do argumentacji strony organ wskazał, że stan epidemii nie został dotychczas zniesiony i skoro nie stanowił przeszkody do złożenia w sposób prawidłowy wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, tym bardziej nie stanowił przeszkody do złożenia w sposób prawidłowy odwołania w terminie określonym w pouczeniu zawartym w decyzji Starosty Sandomierskiego z dnia 31 marca 2021 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na ww. postanowienie Z. W. oświadczyła, że wysłanie odwołania drogą pocztową nie było dla niej "za dobre, ponieważ wtedy przemieszczanie się transportem zorganizowanym nie było łatwe ze względu na pandemię jak i przewlekłą chorobę serca". Zastosowana przez skarżącą forma odwołania została zaakceptowana przez urząd Starosty [...] – uzyskała bowiem telefoniczną informację, że dokumenty są gotowe do wysłania. W dalszej części skargi strona opisała przebieg postępowania w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego podnosząc, że decyzja Starosty [...] jest dla niej krzywdząca, gdyż ustalone punkty graniczne znajdą się na jej działce. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sprawa została rozpoznana na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie, zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Art. 58 § 1 K.p.a. stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zatem podstawową przesłanką zastosowania art. 58 § 1 K.p.a. i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu jest stwierdzenie, że doszło do uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej. W niniejszym przypadku WINGiK ostatecznym postanowieniem z [...] stwierdził, że odwołanie Z. W. z dnia 12 kwietnia 2021 r. od decyzji Starosty [...] z 31 marca 2021 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowiło przyjęcie, że złożenie przez stronę odwołania poprzez przesłanie go zwykłą pocztą elektroniczną na adres e-mailowy organu – jak uczyniła to skarżąca w dniu 12 kwietnia 2021 r. (a zatem przed upływem terminu do wniesienia odwołania) – nie wywołało skutków prawnych związanych z wniesieniem podania i zachowaniem terminu do dochowania danej czynności. Organ powołał się w tym zakresie na treść art. 63 § 1 K.p.a. stwierdzając, że podanie (w tym odwołanie) za pomocą poczty elektronicznej można wnieść wyłącznie przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu utworzoną na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 700 ze zm.). Dopiero wniesienie przez stronę odwołania zgodnie z art. 63 § 1 K.p.a. pozwala organowi na uruchomienie przewidzianych przepisami prawa procedur, w tym wywołuje po stronie organu obowiązek ewentualnego wezwania nadawcy do usunięcia braków formalnych podania na podstawie art. 64 § 2 K.p.a., w tym opatrzenia dokumentu kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Na potwierdzenie swego stanowiska organ odwołał się do wyroku WSA w Warszawie z 16 lutego 2018 r., sygn. VII SA/Wa 1046/17, z którego wynika, że przesłanie pisma na adres e-mail urzędu nie wywołuje skutków prawnych, tzn. nie powoduje zainicjowania postępowania przed organem administracji publicznej. Organ nie dostrzegł jednak, że wyrok ten został uchylony przez NSA wyrokiem wydanym 4 maja 2021 r., sygn. II OSK 2158/18, a zatem jeszcze przed dniem orzekania przez organ. Co więcej, w orzecznictwie sądów administracyjnych odnaleźć można zgoła odmienne stanowisko, które Sąd w składzie orzekającym podziela, dopuszczające skuteczne wniesienie środka odwoławczego za pośrednictwem poczty elektronicznej, o ile brak w postaci braku podpisu zostanie uzupełniony (por. wyrok WSA w Warszawie z 11 czerwca 2021 r., sygn. IV SA/Wa 295/21 i przywołane tam orzecznictwo). Podnosi się mianowicie, że zgodnie z treścią art. 64 § 2 K.p.a., jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Brak na podaniu wnoszonym w formie elektronicznej bezpiecznego podpisu elektronicznego weryfikowanego za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu (art. 63 § 3a K.p.a.) jest brakiem formalnym, który może być usunięty w trybie art. 64 § 2 K.p.a., o ile znany jest adres wnoszącego podanie (odwołanie złożone na adres elektroniczny organu powinno być potraktowane jako złożone w "zwykłej" - pisemnej formie). Brak ten można uzupełnić poprzez przesłanie podania przez wnoszącego i opatrzenie go bezpiecznym podpisem elektronicznym, złożenie odwołania w formie pisemnej z własnoręcznym podpisem, bądź też wniesienie go ustnie do protokołu. W tej sytuacji za nieprawidłowe należało uznać stanowisko zaprezentowane w postanowieniu WINGiK z [...] w konsekwencji zaś rozstrzygnięcie zawarte w tym orzeczeniu o tym, że odwołanie wniesione w formie elektronicznej w dniu 12 kwietnia 2021 r. (podczas gdy termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 16 kwietnia 2021 r.) nie wywołuje skutków prawnych i zostało wniesione z uchybieniem terminu do złożenia odwołania, również jest nieprawidłowe, narusza bowiem w sposób istotny dyspozycję art. 129 § 2 K.p.a. i art. 134 K.p.a. Z tego względu Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił to postanowienie. W tej sytuacji zaś uchyleniu podlegało również zaskarżone postanowienie, rozstrzygające w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jak bowiem wykazano, skarżąca w ogóle nie uchybiła temu terminowi, a zatem nie było podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Organ odwoławczy w dalszym toku postępowania uwzględni powyższe uwagi i stanowisko prawne zaprezentowane przez Sąd. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt II wyroku, mając na uwadze wysokość uiszczonego wpisu sądowego (100 zł).