II SA/Ke 683/18
WyrokWSA w Kielcach2018-12-13
Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Krzysztof Armański, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, wydając pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie i podlegającego legalizacji na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r., ma obowiązek badać przesłanki z art. 37 tej ustawy, które mogły skutkować orzeczeniem rozbiórki, czy też jego kognicja ogranicza się wyłącznie do stwierdzenia zdatności obiektu do użytku?Ratio decidendi
W postępowaniu o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, wybudowanego samowolnie i legalizowanego na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., organ nadzoru budowlanego nie ma obowiązku ponownego badania przesłanek z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., które mogły skutkować orzeczeniem rozbiórki. Kognicja organu na tym etapie ogranicza się do stwierdzenia zdatności obiektu do użytku, a kwestie te zostały już rozstrzygnięte w decyzji nakazującej wykonanie zmian i przeróbek.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach, która utrzymała w mocy decyzję PINB udzielającą pozwolenia na użytkowanie samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego. Inwestorka D. E. wykonała nałożone wcześniej nakazem PINB zmiany i przeróbki, a następnie złożyła wniosek o pozwolenie na użytkowanie, dołączając opinię techniczną potwierdzającą zdatność obiektu do użytku. Skarżący A. B. zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując m.in. brak należytego wyjaśnienia sprawy, ocenę dowodów oraz zgodność rozbudowy z przepisami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018r. sprawy ze skargi S.C. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 28 września 2018r. znak: [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) , po rozpatrzeniu odwołania A. B.od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w z dnia [...] udzielającej D. E.pozwolenia na użytkowanie samowolnej rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego o część o wymiarach zewnętrznych 3,60 x 8,90 m na działkach nr ewid. [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w stosunku do w/w samowolnej rozbudowy organy nadzoru budowlanego prowadziły stosowne postępowanie administracyjne od grudnia 2016r., zakończone decyzją PINB z dnia 29 grudnia 2016r., znak: PINB-NB.5160.5.13.2016.RS, nakazującą D. E. w terminie do dnia 30 czerwca 2017r. dokonać zmian i przeróbek, mających na celu doprowadzenie budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami poprzez wykonanie wyszczególnionych w rozstrzygnięciu robót budowlanych, z jednoczesnym wystąpieniem do PINB w z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku. Powyższą decyzję PINB, po rozpatrzeniu odwołania A. B., WINB wydaną w dniu 24 lipca 2017r. decyzją znak: WINB-WOA.7721.7.8.2017 uchylił w części dotyczącej terminu dokonania zmian i przeróbek, tj. do dnia 30 czerwca 2017r., oraz w części dotyczącej określenia dokumentów koniecznych do przedłożenia z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, tj. dokumentów zgodnie z art. 41 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 229 z późn. zm.), i w to miejsce orzekł o nowym terminie do dokonania zmian i przeróbek, mających na celu doprowadzenie przedmiotowego budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami, tj. do dnia 30 listopada 2017r., oraz orzekł o załączeniu do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie stwierdzenia zdatności do użytku wykonanego obiektu. W pozostałej części WINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Złożenie przez A. B. do WSA w Kielcach skargi na decyzję WINB z dnia 24 lipca 2017r. poskutkowało wyrokiem tego Sądu z dnia 6 grudnia 2017r., sygn. akt II SA/Ke 690/17, oddalającym tę skargę.
W dniu 16 listopada 2017r. D. E. poinformowała organ I instancji, że wykonała obowiązek wynikający z decyzji tego organu z dnia 29 grudnia 2016r., tj. zamurowała otwór okienny na poddaszu w ścianie południowo-zachodniej budynku cegłą, wykonała wzdłuż wiatrownic okapu ściany szczytowej południowo-zachodniej obróbkę blacharską w celu osłonięcia elementów palnych więźby dachowej.
Podczas przeprowadzonej w dniu 21 listopada 2017r. kontroli na działce w miejscowości [...]pracownicy PINB w [...]potwierdzili wykonanie przez D. E.obowiązku wynikającego z decyzji PINB z dnia 29 grudnia 2016r.
Pismem z dnia 26 lutego 2018r. skierowanym do Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...]przypomniał o powinności wystąpienia w terminie trzech miesięcy od daty otrzymania tego pisma z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części budynku mieszkalnego i jednocześnie wskazał, że do wniosku należy dołączyć oświadczenie osoby uprawnionej o poprawności wykonania zmian i przeróbek wynikających z decyzji PINB z dnia 29 grudnia 2016r. oraz dokumenty zgodnie z art. 41 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, tj. inwentaryzację geodezyjną, protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych, protokół sprawdzenia szczelności wewnętrznej instalacji gazowej, protokół badań i sprawdzeń instalacji elektrycznej.
W dniu 28 maja 2018r. D. E. dostarczyła do organu I instancji wyszczególnione w w/w piśmie dokumenty i jednocześnie wniosła o udzielenie pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części budynku, zaś w dniu 5 czerwca 2018r. dostarczyła ocenę stanu technicznego wykonanych robót wykonaną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia. We wnioskach końcowych tej opinii stwierdzono, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i zaleceniami organów nadzoru budowlanego. Jakość robót jest bardzo dobra. Stan techniczny ściany szczytowej i dachu jest bardzo dobry. Są spełnione warunki ppoż. i warunki techniczne. Cały budynek mieszkalny jest w dobrym stanie technicznym, ma bezpieczne elementy konstrukcyjne: fundamenty, ściany, stropy, dach. W dobrym stanie są również wszystkie elementy wykończeniowe oraz instalacje. Budynek posiada protokoły odbioru, które inwestor dostarczył do PINB. Budynek po wykonaniu przeróbek i zmian zaleconych przez organy nadzoru budowlanego nadaje się do użytkowania i nie stwarza zagrożenia dla przebywających tam ludzi.
W tej sytuacji organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia [...], udzielającą D. E. pozwolenia na użytkowanie.
Rozpatrując odwołanie od tej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji są prawidłowe i znajdują potwierdzenie w przeprowadzonych dowodach, zebranych i ocenionych stosownie do przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa, a w konsekwencji organ ten zasadnie udzielił D. E. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej rozbudowy. Zgodnie z przepisem art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej. W przedmiotowej sprawie PINB w [...]wydał decyzję z dnia 29 grudnia 2016r. na podstawie między innymi art. 40 w/w ustawy w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, nakazującą D. E. dokonanie zmian i przeróbek, mających na celu doprowadzenie budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami poprzez: zamurowanie otworu okiennego na poddaszu w ścianie południowo-zachodniej budynku cegłą lub innym wyrobem w celu spełnienia warunków oddzielenia przeciwpożarowego, wykonanie wzdłuż wiatrownic okapu ściany szczytowej, południowo-zachodniej obróbki blacharskiej w celu osłonięcia elementów palnych więźby dachowej, po uprzednim pomalowaniu ich preparatem ogniochronnym. Zgodnie z przepisem art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, który to przepis na mocy przepisu art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane znajduje zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy, podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu.
D. E. dopełniła formalności obligujących organ nadzoru budowlanego do udzielenia jej pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części budynku mieszkalnego zrealizowanej samowolnie, bowiem wystąpiła do organu I instancji, który jest organem właściwym do udzielenia pozwolenia na użytkowanie, ze stosownym wnioskiem, przedkładając przy tym opinię techniczną, sporządzoną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, z której wynika, że samowolnie rozbudowana część budynku mieszkalnego nadaje się do użytkowania.
Odnosząc się do kwestii podnoszonych w odwołaniu, a dotyczących zgodności przedmiotowej rozbudowy z przepisami art. 37 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974r., jak i zgodności tej rozbudowy z obecnie obowiązującymi przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, organ wyjaśnił, że zagadnienia te omówione zostały w uzasadnieniu decyzji WINB z dnia 24 lipca 2017r., na którą złożona do WSA w Kielcach skarga została przez ten Sąd oddalona.
Odwołując się do treści art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 1974r. Prawo budowlane organ odwoławczy stwierdził, że w pierwszej kolejności pozwolenie na użytkowanie wydaje się inwestorowi, tj. osobie, która ponosiła nakłady finansowe w związku z realizowaną samowolą budowlaną. Natomiast sprawy własnościowe związane z wybudowaniem przez D. E. przedmiotowej rozbudowanej części budynku mieszkalnego usytuowanej na działce nr [...], będącej współwłasnością kilku osób, rozstrzygane powinny być na drodze powództwa cywilnego.
Dalej organ wyjaśnił, że płyty faliste zawierające azbest użyte do pokrycia dachu przedmiotowej części rozbudowanego budynku mieszkalnego wbudowane zostały w roku 1972, czyli przed wprowadzeniem ustawy z dnia 19 czerwca 1997r., którą zakazano stosowania wyrobów zawierających azbest. Nie zostały wówczas naruszone przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 02 kwietnia 2004r. w sprawie sposobu i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest. Zgodnie z w/w ustawą obowiązek usunięcia pokryć zawierających azbest winien być wykonany do dnia 31 grudnia 2032r.
Skargę na powyższą decyzję WINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł A. B., zarzucając jej:
1) obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na jej treść, tj.: art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, poprzez brak należytego wyjaśnienia sprawy, przeprowadzenie postępowania dowodowego w niepełnym zakresie oraz błędną ocenę materiału dowodowego, przejawiające się w szczególności:
- dowolnym przyjęciem, iż samowola rozbudowy znajduje się częściowo na działce nr [...], w sytuacji gdy cała dobudowa znajduje się na działce nr 159 i została jedynie oparta na ścianie budynku znajdującego się na działce nr [...];
- brakiem wyjaśnienia i przeprowadzenia postępowania dowodowego co do kwestii, czy samowola rozbudowy skutkuje pogorszeniem warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, które to stany zostały wprost wymienione w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane;
- brakiem wyjaśnienia i przeprowadzenia postępowania dowodowego co do kwestii, czy w sprawie zachodzi szczególny wypadek uzasadniający rozbiórkę samowoli rozbudowy, o którym mowa w art. 37 ust. 2 Prawa budowalnego z 1974r.;
- brakiem wyjaśnienia kto powinien być adresatem decyzji, skoro część samowoli rozbudowy znajduje się na nieruchomości stanowiącej współwłasność A. B., D. E.i [...] (działka nr [...]), przy jednoczesnym braku wyjaśnienia, dlaczego pozwolenie na użytkowanie uzyskała jedynie jedna z w/w współwłaścicieli;
- brakiem wyjaśnienia kwestii, czy D. E., posiadająca jedynie 1/3 udziału w działce nr [...], mogła samodzielnie, bez zgody pozostałych współwłaścicieli, tj. A. B.i [...], wystąpić z wnioskiem o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, czy czynność ta przekracza zwykły zarząd rzeczą i wymagała zgody wszystkich współwłaścicieli (art. 199 kc);
- dowolnym przyjęciem, iż samowola rozbudowy nie jest niebezpieczna dla ludzi, oceniając w tym zakresie opinię eksperta za rzetelną i logiczną, mimo, że pokrycie dachowe samowoli rozbudowy wykonane jest z eternitu, co narusza przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest, a tym samym stanowi zagrożenie dla ludzi;
- dokonaniem oceny, czy samowola rozbudowy spełnia wymagania techniczne na podstawie przepisów obowiązujących w latach 70 poprzedniego wieku, zamiast na podstawie przepisów aktualnie obowiązujących, tj. na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,
co skutkowało przedwczesnym i błędnym ustaleniem, iż zachodzą przesłanki faktyczne do wydania zaskarżonej decyzji;
2) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 42 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r., poprzez:
- zastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy subsumpcja tego przepisu do stanu faktycznego niniejszej sprawy była przedwczesna, bowiem nie wyjaśniono w sposób wyczerpujący wszystkich istotnych okoliczności sprawy;
- zastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji w stosunku do D. E.,
w sytuacji gdy powinna ona dotyczyć wszystkich współwłaścicieli działki nr [...].
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1304 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).
Istotnym w niniejszej sprawie jest fakt, że ostateczną i prawomocną decyzją PINB w [...]z dnia 29 grudnia 2016r. wydaną na podstawie m.in. art. 40 ustawy z dnia 24 października 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), dalej jako "u.P.b. z 1974r.", nakazano D. E. dokonać zmian i przeróbek, mających na celu doprowadzenie budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami poprzez wykonanie wyszczególnionych w rozstrzygnięciu robót budowlanych, z jednoczesnym wystąpieniem do PINB w [...]z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku. Organ odwoławczy (WINB) zreformował powyższą decyzję jedynie w zakresie terminu i rodzaju dokumentów, jakie należy przedłożyć wraz z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie, utrzymując ją w mocy w pozostałym zakresie. Skarga na decyzję WINB została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Kielcach z dnia 6 grudnia 2017r., w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 690/17.
Oznacza to po pierwsze, że za przesądzone uznać należało, iż realizacja przedmiotowej inwestycji nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej oraz zakończona przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1995r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1202 ze zm.), dalej jako "u.P.b.", a w konsekwencji, że na podstawie art. 103 ust. 2 u.P.b. do samowolnie rozbudowanej części budynku mają zastosowanie przepisy u.P.b. z 1974r. dotyczące samowoli budowlanych, tj. art. 37, 40 i 42 tej ustawy.
Trzeba w tym miejscu podnieść, że w przypadkach określonych w art. 103 ust. 2 u.P.b., w których stosuje się "przepisy dotychczasowe", a nie art. 48 pr. bud., przez pojęcie przepisów dotychczasowych należy rozumieć art. 37, 38, 39, 40 i 42 u.P.b.
z 1974r., która – zgodnie z art. 107 ust. 1 u.P.b. – 31 grudnia 1994r. utraciła moc,
z zastrzeżeniem art. 103 ust. 2 pr. bud. Wymienione przepisy prawa budowlanego
z 1974r. stosuje się – zgodnie z art. 103 ust. 2 pr. bud. – niezależnie od tego, czy samowola budowlana powstała przed wejściem w życie ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, czy też w czasie obowiązywania tej ustawy (por. A. Gliniecki [red.], "Prawo budowlane. Komentarz", wyd. III, opubl. WK 2016, kom. do art. 103 u.P.b. oraz powołane tam orzeczenia).
Należy także zaznaczyć, że w przypadku kiedy dokonuje się legalizacji obiektu budowlanego na podstawie art. 37 u.P.b. z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 u.P.b., pozwolenie na użytkowanie tego obiektu wydaje się również na podstawie przepisów art. 42 u.P.b. 1974r., a nie przepisów u.P.b. z 1994r. (por. A. Gliniecki [red.], jw., wraz z powołanym tam orzecznictwem).
Zgodnie z art. 40 u.P.b. z 1974r. w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Zgodnie z tym przepisem badanie przesłanek przewidzianych w art. 37 u.P.b. z 1974r. ma miejsce na etapie poprzedzającym wydanie decyzji nakazującej wykonanie niezbędnych zmian lub przeróbek. Na gruncie niniejszej sprawy miało to miejsce we wspomnianej decyzji z dnia 29 grudnia 2016r. Wydanie zaś na podstawie art. 40 u.P.b. z 1974r. decyzji nakazującej wykonanie zmian lub przeróbek jest równoznaczne, co należy wnioskować z treści tego przepisu, z brakiem stwierdzenia okoliczności określonych w art. 37 u.P.b., skutkujących orzeczeniem przymusowej rozbiórki.
Z kolei stosownie do treści art. 42 ust. 1 i 3 cyt. ustawy inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej. Podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu.
Zgodnie z powyższym przepisem jedyną przesłanką jaka podlega badaniu na etapie wydawania decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu jest właśnie stwierdzenie jego zdatności do użytku. A zatem w postępowaniu w tym przedmiocie organ powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy osoba ubiegająca się o wydanie pozwolenia na użytkowanie wykonała obowiązki nałożone na nią w oparciu o art. 40 u.P.b. z 1974r. Natomiast zdatność do użytku wykonanego obiektu budowlanego stwierdza właściwy organ na podstawie zgromadzonej w aktach dokumentacji technicznej dotyczącej przedmiotowego obiektu. Z art. 42 u.P.b.
z 1974r. nie wynika, aby na tym etapie postępowania na organach nadzoru budowlanego ciążył obowiązek ustalania innych okoliczności sprawy. Badanie podstaw do wszczęcia procedury legalizacyjnej, w tym również ocena występowania przesłanek z art. 37 Prawa budowlanego, jak również ustalenie daty budowy obiektu, następuje w ramach decyzji określonej w art. 40 Prawa budowlanego i nie mieści się w dyspozycji przepisu art. 42 Prawa budowlanego z 1974r. (por. wyrok NSA z dnia
1 lutego 2008r., sygn. II OSK 1988/06, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 czerwca 2018r., sygn. II SA/Bk 538/16).
Należy podkreślić, że WSA w Kielcach prawomocnym wyrokiem z dnia 6 grudnia 2017r., sygn. II SA/Ke 670/17, oddalił skargę na decyzję WINB w Kielcach z dnia 24 lipca 2017r., znak: WINB-WOA.7721.7.8.2017, utrzymującą w mocy co do zasady decyzję PINB w [...]z dnia 29 grudnia 2016r., wydaną w trybie art. 40 u.P.b. z 1974r. Sąd zaakceptował tym samym ustalenia organów w przedmiocie braku spełnienia przesłanek przewidzianych w art. 37 u.P.b., mogących przemawiać za orzeczeniem rozbiórki. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Skoro zatem decyzja ostateczna nakładająca obowiązki i nakazująca inwestorowi uzyskanie pozwolenia na użytkowanie została uznana prawomocnym wyrokiem Sądu za prawidłową formalnie i materialnie, to zawarte w niej ustalenia są wiążące i niepodważalne, a w toku wydawania decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie nie podlegają nawet badaniu (por. powołany wyżej wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 czerwca 2018r.). Z tego względu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty braku wyjaśnienia przez organy w obecnie rozpatrywanej sprawie i przeprowadzenia postępowania dowodowego co do kwestii, o jakich mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 u.P.b. z 1974r., jak też braku wyjaśnienia i przeprowadzenia postępowania dowodowego co do kwestii, czy w sprawie zachodzi szczególny wypadek uzasadniający rozbiórkę samowoli rozbudowy, o którym mowa w art. 37 ust. 2 Prawa budowalnego z 1974r. Kwestie te mogły na obecnym etapie podlegać badaniu wyłącznie o tyle, o ile mieściły się w pojęciu "stwierdzenia zdatności do użytku" rozbudowanej części budynku.
Bezspornym jest, że inwestorka wykonała w terminie obowiązki dokonania zmian i przeróbek nałożone na nią decyzją PINB w [...]z dnia 29 grudnia 2016r, tj. zamurowała otwór okienny na poddaszu w ścianie południowo-zachodniej budynku cegłą oraz wykonała wzdłuż wiatrownic okapu ściany szczytowej południowo-zachodniej obróbkę blacharską w celu osłonięcia elementów palnych więźby dachowej, po uprzednim pomalowaniu ich preparatem ogniochronnym. Zostało to stwierdzone przez pracowników PINB podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 21 listopada 2017r. Ponadto D. E. złożyła wymagane dokumenty
i jednocześnie wniosła o udzielenie pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części budynku, a także dostarczyła ocenę stanu technicznego wykonanych robót wykonaną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia. Z dokumentu tego wynika, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i zaleceniami organów nadzoru budowlanego. Jakość robót jest bardzo dobra. Stan techniczny ściany szczytowej i dachu jest bardzo dobry. Są spełnione warunki ppoż. i warunki techniczne. Cały budynek mieszkalny jest w dobrym stanie technicznym, ma bezpieczne elementy konstrukcyjne: fundamenty, ściany, stropy, dach. W dobrym stanie są również wszystkie elementy wykończeniowe oraz instalacje. Budynek posiada protokoły odbioru, które inwestor dostarczył do PINB. Budynek po wykonaniu przeróbek i zmian zaleconych przez organy nadzoru budowlanego nadaje się do użytkowania i nie stwarza zagrożenia dla przebywających tam ludzi.
W ocenie Sądu organy obu instancji zasadnie uznały, że tego rodzaju ocena techniczna, sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, w powiązaniu z ustaleniami przeprowadzonej kontroli oraz pozostałymi dokumentami dotyczącymi kontroli przewodów kominowych, sprawdzenia szczelności instalacji gazu, badań i sprawdzeń instalacji elektrycznej, daje podstawę do stwierdzenia zdatności do użytku rozbudowanej części budynku.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego braku oceny, czy samowola spełnia wymagania techniczne przewidziane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2015r. poz. 1422 ze zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem", należy po pierwsze podnieść, że w/w ocena techniczna zawiera stwierdzenie o spełnieniu przez budynek m.in. warunków technicznych. Po drugie, zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, jego przepisy stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2. Zgodnie zaś właśnie z § 207 ust. 2 rozporządzenia jego przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, wymiarów schodów, o których mowa w § 68 ust. 1 i 2, a także oświetlenia awaryjnego, o którym mowa w § 181, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi. Co do zasady zatem przepisy rozporządzenia stosuje się do budynków dopiero powstających, a jedynie w zakresie wynikającym z § 207 ust. 2 do budynków już istniejących. Ocena pod tym względem została przeprowadzona w ramach decyzji wydanej na podstawie art. 40 u.P.b. z 1974r. (decyzja z dnia 29 grudnia 2016r.), gdzie w związku ze stwierdzonymi naruszeniami nałożono określone obowiązki.
Nie znajdują uzasadnienia zarzuty dotyczące niewyjaśnienia tego kto powinien być adresatem decyzji oraz czy D. E. mogła samodzielnie wystąpić z wnioskiem o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, wbrew woli pozostałych współwłaścicieli, jak też dowolnego przyjęcia, że do rozbudowy doszło częściowo na działce nr [...], w sytuacji gdy dobudowa znajduje się w całości na działce nr [...]i została jedynie oparta na ścianie budynku znajdującego się na działce nr [...]. Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym organ orzekający w oparciu o "stare" Prawo budowlane w sprawie zezwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, wybudowanego bez pozwolenia na budowę, nie ma obowiązku dokonywania ustaleń, czy inwestorowi przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością. Udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego (art. 42 u.P.b.) nie przesądza bowiem o prawie własności gruntu i nie ma bezpośredniego wpływu na ustalenie tych praw. Brak zgody współwłaścicieli nieruchomości na wykonanie robót budowlanych przekraczających zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną w ramach postępowania legalizacyjnego, stanowi zagadnienie o charakterze cywilnym i nie ma wpływu na możliwość prowadzenia w ogóle postępowania legalizacyjnego w trybie art. 37 i 40 u.P.b. z 1974r. W tym przypadku możliwe jest dochodzenie ochrony prawnej przez współwłaścicieli na drodze powództwa cywilnego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2014r., sygn. II OSK 2231/12, wyrok NSA z dnia 13 maja 2016r., sygn. II OSK 2330/14, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., sygn. II SA/Bk 141/06).
Wreszcie nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut dowolnego przyjęcia, że samowola rozbudowy nie jest niebezpieczna dla ludzi mimo, że pokrycie dachowe samowoli rozbudowy wykonane jest z eternitu, co narusza przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest, a tym samym stanowi zagrożenie dla ludzi. Po pierwsze, jak słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, tego rodzaju pokrycie dachowe zostało zastosowane w roku 1972, a zatem na długo przed wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 19 czerwca 1997r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 2119), zaś zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 13 grudnia 2010r. w sprawie wymagań w zakresie wykorzystywania wyrobów zawierających azbest oraz wykorzystywania i oczyszczania instalacji lub urządzeń, w których były lub są wykorzystywane wyroby zawierające azbest (Dz.U. z 2011r., Nr 8, poz. 31) wyroby zawierające azbest wykorzystuje się w sposób niestwarzający zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi w terminie do dnia 31 grudnia 2032r. Stosownie natomiast do treści § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz.U. Nr 71, poz. 649) bezpieczne użytkowanie wyrobów zawierających azbest (np. pokrycia dachowego z eternitu) o gęstości objętościowej równej lub większej niż 1.000 kg/m3 jest możliwe po stwierdzeniu braku widocznych uszkodzeń mogących stwarzać warunki dla emisji azbestu do środowiska. W niniejszym przypadku ze złożonej przez inwestorkę oceny technicznej wynika, że stan dachu jest bardzo dobry. Potwierdza to także znajdująca się w aktach administracyjnych dokumentacja fotograficzna. Jak wspomniano, skutkowało to stwierdzeniem uprawnionej osoby, że budynek po wykonaniu przeróbek i zmian zaleconych przez organy nadzoru budowlanego nadaje się do użytkowania i nie stwarza zagrożenia dla przebywających tam ludzi. Skarżący, poza polemicznymi uwagami, nie zakwestionował wniosków tej opinii w sposób merytoryczny. Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że w ostatecznej i prawomocnej decyzji z dnia 29 grudnia 2016r. nie nałożono obowiązków wykonania zmian lub przeróbek w powyższym zakresie. Odmowa zatem wydania pozwolenia na użytkowanie w takiej sytuacji, gdy inwestorka wykonała wszystkie nałożone decyzją obowiązki, stanowiłaby w ocenie Sądu naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa (władzy publicznej), przewidzianej w art. 8 kpa.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło