II SA/Ke 686/15
WyrokWSA w Kielcach2015-09-30
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Artur Adamiec, Maria Grabowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca uchylenia decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego na remont budynku zniszczonego w wyniku powodzi może zostać wydana bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia, czy istnieją inne decyzje przyznające podobne świadczenia osobom posiadającym inne lokale mieszkalne?Ratio decidendi
Wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wymaga ujawnienia okoliczności lub dowodu, które mogłyby bezpośrednio wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. Decyzje wydane innym podmiotom, nawet w podobnych stanach faktycznych, nie stanowią nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w sprawie skarżącego, ponieważ brak jest tożsamości stron i możliwości udziału skarżącego w tamtym postępowaniu. Błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania.Stan faktyczny
O. W. wniosła o przyznanie zasiłku celowego na remont zniszczonego w wyniku powodzi budynku mieszkalnego. Wniosek został odrzucony, ponieważ skarżąca pracowała i posiadała mieszkanie w Warszawie, co według organów wykluczało przyznanie pomocy. Po oddaleniu skargi i skargi kasacyjnej, O. W. domagała się wznowienia postępowania, wskazując na inne decyzje przyznające pomoc powodzianom, którzy również posiadali inne lokale mieszkalne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło uchylenia poprzednich decyzji, uznając, że wskazane przez skarżącą okoliczności nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2015r. sprawy ze skargi O. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie zasiłku celowego we wznowionym postępowaniu oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia [...], utrzymującej w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta z dnia [...] o odmowie przyznania O. W. zasiłku celowego do wysokości 100 tys. zł na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego położonego w [...].
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wnioskiem z dnia 16.06.2010r. O. W. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o przyznanie jej pomocy finansowej w formie bezzwrotnego zasiłku celowego do wysokości 100 tys. zł na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego położonego w [...].
Decyzją z dnia [...], wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta a, odmówiono O. W. przyznania zasiłku celowego do wysokości 100 tys. zł na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego położonego w [...], uszkodzonego w wyniku wystąpienia powodzi 2010r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie powołano się na wyniki przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, z których wynika, że O. W. jest zatrudniona w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie oraz jest współwłaścicielką mieszkania położonego w Warszawie – gdzie przebywa większość czasu i tam też koncentruje się jej stałe funkcjonowanie. Zgodnie zaś z wytycznymi zawartymi w piśmie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24.06.2010r., jeżeli w zniszczonym w wyniku powodzi domu lub lokalu mieszkalnym gospodarstwo domowe nie było prowadzone przed powodzią, to nie zachodzą przesłanki do przyznania zasiłku na remont takiego obiektu. W podstawie prawnej powołano art. 106 ust. 1, 4 w zw. z art. 40 ust. 2 i 3, art. 101 ust. 1, art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzenia odwołania O. W., utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji, podzielając w całości ww. ustalenia faktyczne i podstawę prawną powołane w tym rozstrzygnięciu. Oceniając sytuację strony wskazano ponadto, , że nie należy ona do osób, które na skutek powodzi nie mają możliwości funkcjonowania we własnym lokalu mieszkalnym – z uwagi na dysponowanie tytułem współwłasności do mieszkania w W. Natomiast środki przeznaczone na pomoc osobom poszkodowanym powodzią i rozdysponowane w oparciu o art. 40 ustawy winny być kierowane przede wszystkim do rodzin najbardziej poszkodowanych, które zostały pozbawione lokalu, gdzie koncentrowało się ich życie – co odpowiada ustawowemu celowi pomocy społecznej (art. 1 ust. 1 ustawy).
Wyrokiem z dnia 13.10.2011r. sygn. akt II SA/Ke 506/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę O. W. na ww. decyzję organu II instancji.
Wyrokiem z dnia 30.03.2012r. sygn. akt I OSK 115/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną O. W., wywiedzioną od ww. orzeczenia.
Kierowanymi od 2013r. pismami O. W. domagała się od Kolegium wznowienia z urzędu postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] Uzasadniając swoje wnioski strona wskazała na przyznanie pomocy finansowej osobom poszkodowanym przez powódź, które w dacie wydania decyzji posiadały również tytuł prawny do lokalu mieszkalnego innego niż zniszczony przez powódź. O okolicznościach tych Kolegium nie wiedziało rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...], a miało to wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia [...] Podniesiono przy tym, że Burmistrz Miasta a, kierując się wskazaniami Ministra Spraw Wewnętrznych i Wojewody, wydał około 700 decyzji przyznających pomoc finansową, nie badając przy tym, ani nie ustalając, czy poszkodowany posiada inny lokal niż zniszczony przez powód, a jeżeli ujawniono taką okoliczność, to nie miała ona wpływu na rozstrzygnięcie. Tymczasem Kolegium twierdziło, że organy orzekające w sprawie pomocy finansowej stosowały zasadę nie przyznawania tego świadczenia w stosunku do wszystkich poszkodowanych posiadających tytuł prawny do lokalu innego niż zniszczony. W konsekwencji pomoc finansową otrzymały osoby, które oprócz zniszczonych domów posiadały również inne lokale mieszkalne. W konsekwencji, zdaniem wnioskodawczyni, posiadanie innego lokalu mieszkalnego oprócz zniszczonego domu nie stanowiło przeszkody w przyznaniu im pomocy na remont domu. Natomiast Kolegium orzekając w niniejszej sprawie odmiennie niż we wskazanych przypadkach naruszyło nie tylko wiążące je ustalenia organów rządowych, ale przede wszystkim konstytucyjną zasadę równości podmiotów wobec prawa.
Mając na względzie powyższe postanowieniem z dnia 24.10.2015r. Kolegium wznowiło z urzędu postępowanie w sprawie zakończone ww. decyzją własną z dnia [...] – na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 149 § 1 K.p.a.
Decyzją z dnia [...] Kolegium, działając na podstawie art. 150 § 1 oraz art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., odmówiło uchylenia decyzji własnej z dnia [...], utrzymującej w mocy ww. decyzję z dnia [...], wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta a, o odmowie przyznania zasiłku celowego.
Pismem z dnia 5.03.2015r. O. W. wniosła o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy, zarzucając organowi brak przeprowadzenia postępowania co do istoty sprawy. W tym zakresie strona wskazała, że weryfikacja przesłanki wznowienia wymagała podjęcia czynności niezbędnych do ustalenia, czy powoływane przezeń decyzje przyznające pomoc finansową na odbudowę lub remont domów konkretnym osobom – które posiadały inne lokale mieszkalne niż zniszczone – zostały wydane i funkcjonują w obrocie prawnym. Zdaniem O. W. należało zażądać kopii tych rozstrzygnięć – w celu ustalenia, jaką zawierają argumentację, skoro posiadanie innego lokalu nie miało wpływu na pozytywne rozstrzygnięcie. Odnosząc się do twierdzeń Kolegium o tym, że decyzje te nie mają waloru nowej okoliczności faktycznej i nowego dowodu w sprawie, strona podniosła, że rozstrzygnięcia te przedstawiają stan faktyczny i prawny istniejący w chwili wydawania decyzji ostatecznej – który nie był organowi znany, a miał wpływ na uprawnienia strony, a w konsekwencji na merytoryczne rozstrzygnięcie. Wskazano przy tym, że decyzje te odwoływały się do wymagań rządowego programu pomocy dla powodzian na odbudowę domów – wiążących dla organów i nieformułujących warunku braku posiadania przez poszkodowanego innego lokalu mieszkalnego. W konsekwencji Kolegium nie mogło wykazać, że decyzja nie narusza zasady równości podmiotów wobec prawa. O. W. wskazała, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśniania sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Natomiast ustalenie faktu posiadania mieszkania nie podlegało ocenie organu, gdyż okoliczność ta nie miała wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Końcowo strona wniosła o uzupełnienie postępowania dowodowego i dołączenie do akt sprawy wskazanych decyzji oraz oświadczeń majątkowych.
Kolegium, utrzymując w mocy – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. – decyzję własną z dnia [....], wskazało że w rozpoznawanej sprawie nie została spełniona określona w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. przesłanka wznowienia postępowania. W tym zakresie podkreślono, że nowe okoliczności i nowe dowody muszą być podstawą do wydania decyzji odmiennej treści. Natomiast powołane przez stronę decyzje o przyznaniu pomocy finansowej osobom posiadającym inny lokal mieszkalny, wydane z powołaniem się na ustalenia i wymagania programu rządowego (które nie były znane organowi w chwili orzekania), nie stanowią o spełnieniu ww. przesłanki. Decyzja wydana danemu podmiotowi (nawet w podobnym stanie faktycznym) nie może bowiem wiązać w sprawie dotyczącej skarżącej – ze względu na brak tożsamości stron i brak możliwości wzięcia przez skarżącą udziału w postępowaniu wobec innego podmiotu. Rozstrzygnięcia te, zdaniem Kolegium, nie stanowią nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w sprawie dotyczącej O. W., lecz stanowią niezależne oceny zastosowane przez organ I instancji, co do stanu faktycznego w innej sprawie.
Powołując się na pismo z dnia 12.06.2014r., pozyskane od służb Wojewody, wskazano, że świadczenia z tytułu strat powstałych w następstwie powodzi w 2010r. otrzymały osoby, które w czasie wystąpienia klęski żywiołowej prowadziły w uszkodzonych budynkach gospodarstwa domowe, a miejsca te stanowiły centrum ich codziennego życia i planów życiowych, pomimo np. innego zameldowania lub posiadania więcej niż jednej nieruchomości. Wyjaśniono ponadto, że gdy wnioskodawca był właścicielem lub współwłaścicielem uszkodzonego budynku oraz innej nieruchomości, a jego przebywanie w miejscu zniszczonym przez powódź nie miało charakteru stałego, Dyrektor Ośrodka wydawał decyzję odmowną. W skontrolowanych aktach znajdowały się m. in. dokumenty potwierdzające prawo własności budynku, oświadczenia sąsiadów, zgoda właściciela na remont i otrzymanie środków finansowych przez najemcę oraz oświadczenia o zrzeczeniu się pomocy na rzecz wnioskodawcy.
Ustosunkowując się do zarzutów strony o nierównym potraktowaniu jej przez organy pomocy społecznej (w porównaniu z innymi mieszkańcami ul. [...] w [...]) Kolegium podkreśliło, że argumentacja ta była już podnoszona w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – który jej nie uwzględnił w uzasadnieniu wyroku z dnia 13.10.2011r. o sygn. akt II SA/Ke 506/11. Orzeczenia tego nie zakwestionował również Naczelny Sąd Administracyjny.
Odnosząc się do powołanego w kwestionowanej decyzji z dnia 12.02.2015r. art. 151 K.p.a., Kolegium stwierdziło, że do merytorycznej oceny sprawy w trybie wznowieniowym można przystąpić dopiero po jednoznacznym ustaleniu, że wystąpiła przesłanka wznowienia – do czego nie doszło w niniejszej sprawie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła O. W., zarzucając decyzji Kolegium rażące naruszenie prawa procesowego, to jest:
1. art. 149 § 2 K.p.a., polegające na zaniechaniu przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia, pomimo że czynności wyjaśniające w tym zakresie są obligatoryjne, co wynika z brzmienia tego przepisu, a co miało wpływ na rozstrzygnięcie;
2. art. 75 § 1 i art. 78 § 1 i 2 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego skarżącej o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez zażądanie od Wojewody
i dołączenie do akt sprawy kilku decyzji Burmistrza a przyznających pomoc finansową wskazanym przez skarżącą osobom poszkodowanym powodzią posiadającym inne niż zniszczone przez powódź lokale mieszkalne lub udziały w nich – na okoliczność, że decyzje te są dowodem na to, że posiadanie innego lokalu mieszkalnego nie stanowiło przeszkody w przyznaniu pomocy finansowej na odbudowę domu (takie były ustalenia rządowego programu pomocy dla powodzian), o czym Kolegium w dacie wydania decyzji w niniejszej sprawie nie wiedziało i przyjęło, że jest to okoliczność wykluczająca przyznanie pomocy, twierdząc, że takich decyzji nie ma, a to miało wpływ na rozstrzygnięcie;
3. naruszenie prawa do obrony poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do przyczyn wznowienia i nie uwzględnienie wniosku dowodowego, o czym skarżąca nie wiedziała – przez co została pozbawiona dowodów obronnych dla wykazania, że decyzje przyznające pomoc finansową poszkodowanym posiadającym inne lokale mieszkalne niż zniszczone funkcjonowały w obrocie prawnym w dacie wydania decyzji w niniejszej sprawie, choć Kolegium twierdziło, że takich decyzji nie ma, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że skoro Kolegium nie ustaliło czy ww. decyzje istnieją i nie zapoznało się z ich treścią, to jakakolwiek ich ocena jest nieuprawniona i nie można też stwierdzić, że są nieistotne i nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Odnosząc się do powoływania przez organ uzasadnienia wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 506/11 O. W. oceniła takie działanie jako błędne, jako że postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem odrębnym, samodzielnym i ocena wyrażona w wyroku nie ma na nie żadnego znaczenia. Strona wskazała zarazem, że Sąd miał wątpliwości, gdyż dostrzegł potrzebę dokonania analizy decyzji przyznających pomoc poszkodowanym, którzy posiadali inne lokale mieszkalne. Ponadto Sąd zarzucał skarżącej, że takich decyzji nie dostarczyła na rozprawę, ale nie wziął pod uwagę, że było to niemożliwe. W konsekwencji Sąd winien był wówczas zobowiązać Kolegium do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez dołączenie tychże decyzji i dokonać ich oceny pod kątem zgodności z prawem i dopiero wówczas ewentualnie stwierdzić, że pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie. Końcowo skarżąca wskazała, że skoro w uzasadnieniu decyzji Kolegium brak jest wykazania, że wskazane przez skarżąca okoliczności nie stanowią przesłanki wznowieniowej, to rozstrzygnięcie te – wydane bez uzasadnienia – nie może być oceniane jako odpowiadające prawu. Nie jest bowiem uzasadnieniem przytoczenie fragmentów komentarza do K.p.a. i tez orzeczeń wyrwanych z kontekstu bez ich przetransponowania na stan faktyczny niniejszej sprawy. Natomiast ogólnikowe stwierdzenie, że nie są to okoliczności nowe, ani nowe dowody – a jedynie odmienna ocena stanu faktycznego przez organy – niczego nie wyjaśnia.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie wydanych w niniejszej sprawie decyzji Kolegium z dnia [....].
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.
Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w ramach tak zakreślonej właściwości Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach, utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia [...], utrzymującej w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta z dnia [...] o odmowie przyznania O. W. zasiłku celowego do wysokości 100 tys. zł na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego położonego w [...]. Jako uzasadnienie ostatnich dwóch z wymienionych rozstrzygnięć wskazano, że stałe funkcjonowanie skarżącej koncentruje się w Warszawie, gdzie pracuje i jest współwłaścicielką mieszkania. Tymczasem, jak wynika z wytycznych zawartych w piśmie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24.06.2010r., jeżeli w zniszczonym w wyniku powodzi domu lub lokalu mieszkalnym gospodarstwo domowe nie było prowadzone przed powodzią, to nie zachodzą przesłanki do przyznania zasiłku na remont takiego obiektu.
Po wydaniu w 2011 i 2012r. ww. rozstrzygnięć, nieskuteczności ich zaskarżenia do tut. Sądu oraz oddalenia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, O. W. w kierowanych do Kolegium pismach konsekwentnie podnosiła, że w obrocie prawnym funkcjonują decyzje administracyjne organu I instancji, przyznające pomoc finansową osobom poszkodowanym przez powódź, które (podobnie jak skarżąca) w dacie wydania decyzji posiadały również tytuł prawny do lokalu mieszkalnego innego niż zniszczony przez powódź. Zestawiając powyższe z decyzjami ostatecznymi wydanymi w jej sprawie O. W. wskazuje, że są to nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję ostateczną – w wyniku których wyjścia na jaw wznawia się postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.).
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie, czy Kolegium prawidłowo rozstrzygnęło – na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. – że w niniejszej sprawie nie została spełniona powoływana przez stronę przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
W tym miejscu wskazać trzeba, że wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 1 K.p.a.). Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.). To właśnie w odniesieniu do ostatniego z cyt. przepisów skarżąca formułuje stawiany Kolegium zarzut zaniechania przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia, powołując się również na naruszenie:
- art. 75 § 1 K.p.a., stanowiącego że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem; w szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny;
- art. 78 § 1 i 2 K.p.a., zgodnie z którym żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.
Wyjaśnić przy tym trzeba, że składany przez stronę wniosek dowodowy dotyczył uzyskania przez Kolegium od Wojewody akt spraw, w których wydano powoływane przezeń decyzje, rozstrzygające sprawy zasiłku celowego odmiennie niż w jej sprawie wraz z oświadczeniami majątkowymi beneficjentów tej pomocy.
Ustosunkowując się do ww. zarzutów brak podstaw by uznać je za zasadne, jako że pismem z dnia 9.05.2014r. (K-II-42) Kolegium zwróciło się do Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego z prośbą o rozważenie możliwości przeprowadzenia kontroli decyzji wydanych w 2010r. przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] – przyznających bezzwrotne zasiłki celowe w wysokości do 100 tys. zł na remont lub odbudowę budynków mieszkalnych zniszczonych przez powódź, która miała miejsce w 2010r. Uzasadniając powyższy wniosek organ wskazał na potrzebę ustalenia, czy miały miejsce wskazywane przez O. W. przypadki przyznania przez organ I instancji prawomocnymi decyzjami ww. pomocy finansowej osobom posiadającym inne lokale mieszkanie inne niż zniszczone na skutek powodzi lub udział w takich nieruchomościach.
W rezultacie w odpowiedzi z dnia 12.06.2014r. (K-II-56) Zastępca Dyrektora ww. Wydziału poinformował Kolegium o wynikach przeprowadzonej w dniach 9-10.06.2014r. kontroli akt dotyczących decyzji przyznających zasiłki celowe do 100 tys. zł oraz odmawiających przyznania tej formy pomocy. W tym zakresie wskazano, że "ze sprawdzonych dokumentów wynika, że świadczenia z tytułu strat powstałych w następstwie powodzi w 2010r. otrzymały osoby, które w czasie wystąpienia klęski żywiołowej prowadziły w uszkodzonych budynkach gospodarstwa domowe oraz miejsca te stanowiły centrum ich codziennego życia i planów życiowych, pomimo np. innego zameldowania lub posiadania więcej niż jednej nieruchomości. Przykład: wnioskodawca był właścicielem kilku budynków i wszystkie zostały zalane. Zamieszkiwał w jednym z nich i wyłącznie na jego remont otrzymał pomoc finansową. W pozostałych budynkach były prowadzone odrębne gospodarstwa domowe, którym przyznano zasiłki celowe za zgodą właściciela. W przypadkach, gdy wnioskodawca był właścicielem lub współwłaścicielem uszkodzonego budynku oraz innej nieruchomości, a jego przebywanie w miejscu zniszczonym przez powódź nie miało charakteru stałego, Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej wydawał decyzję odmowną. W skontrolowanych aktach znajdowały się m.in. dokumenty potwierdzające prawo własności budynku, oświadczenia sąsiadów, zgoda właściciela na remont i otrzymanie środków finansowych przez najemcę, oświadczenia współwłaścicieli o zrzeczeniu się pomocy na rzecz wnioskodawcy. Ponadto zespół kontrolujący ustalił, że kontrolę w zakresie udzielania pomocy poszkodowanym w wyniku powodzi występujących w 2010r. przeprowadziła Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w [...]. Inspektorzy zapoznali się z wystąpieniem pokontrolnym z 15.04.2011r., w którym NIK pozytywnie oceniła działalność Dyrektora OPS w zakresie objętym kontrolą. Ocenę tę uzasadniło m.in. wydawanie decyzji o przyznaniu zasiłków dla powodzian zasadnie i celowo, na podstawie obowiązujących wytycznych Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) i przepisów prawa oraz właściwie skompletowanej dokumentacji". W związku z powyższym "zespół inspektorów na podstawie zanalizowanych akt nie stwierdził nieprawidłowości w sposobie przyznawania lub odmowy przyznania zasiłków celowych do 100 tys. zł na remont lub odbudowę budynku/lokalu mieszkalnego uszkodzonego w wyniku powodzi w 2010r."
Mając na względzie powyższe należy wyjaśnić, że uruchomienie nadzwyczajnego środka odwoławczego uzasadniać może ujawnienie okoliczności lub dowodu istotnego dla sprawy, przez co rozumieć należy okoliczność lub dowód, których istnienie lub brak bezpośrednio wpływać będzie na treść wydanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2009-01-26 o sygn. akt IV SA/Gl 740/08, LEX nr 519822). Tymczasem właściwie przeprowadzone przez Kolegium w trybie art. 149 § 2 K.p.a. postępowanie wznowieniowe nie ujawniło dowodu, którego istnienie mogłoby bezpośrednio wpływać na treść wydanego w sprawie orzeczenia. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że fakt wznowienia postępowania nie pociąga za sobą konieczności przeprowadzenia od początku i w całości postępowania wyjaśniającego w sprawie, łącznie z powtórzeniem wszystkich czynności dowodowych. Konieczność taka zaistniałaby dopiero wówczas, gdyby materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania zwykłego został skutecznie zakwestionowany (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15.12.2008r. o sygn. akt IV SA/Wa 1641/08, LEX nr 529558). Natomiast, jak wynika z art. 151 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150 K.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2, wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie – co uprawniało Kolegium do wydania, po wznowieniu postępowania, kwestionowanych przez skarżącą decyzji przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Prawidłowo przy tym wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. – że decyzja wydana innemu podmiotowi nie jest nową okolicznością faktyczną ani nowym dowodem, mającym znaczenie w sprawie O. W. – lecz inną oceną w innej sprawie. W tym zakresie Kolegium właściwie stwierdziło, że decyzja wydana innemu podmiotowi (nawet w podobnym stanie faktycznym) nie może wiązać w sprawie dotyczącej skarżącej – ze względu na brak tożsamości stron i brak możliwości wzięcia przez skarżąca udziału w postępowaniu wobec innego podmiotu. W odniesieniu do powyższego należy także przytoczyć wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16.05.1997r. o sygn. akt III SA 1549/95, LEX nr 29921, zgodnie z którym nawet "w przypadku ustalenia w judykaturze wykładni przepisu prawnego, która - gdyby była zastosowana w sprawie - spowodowałaby odmienną decyzję, nie mamy do czynienia ani z nowym dowodem, ani z nową okolicznością faktyczną w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.". Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny Oddział Zamiejscowy w Szczecinie w wyroku z dnia 7.05.1997r. o sygn. akt SA/Sz 275/96, LEX nr 30780 wskazał, że "nowa wykładnia przepisu prawnego, zarówno dokonana przez organ stosujący prawo, jak i ustalona w judykaturze, nie są nowymi faktami i dowodami, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.". Błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi bowiem podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. Stanowi ją natomiast wadliwe ustalenie stanu faktycznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Oddział Zamiejscowy w Łodzi z dnia 24.07.1997r. o sygn. akt I SA/Łd 674/96, LEX nr 30328, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Oddział Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 15.10.1997r. o sygn. akt I SA/Wr 1838/96, LEX nr 31587, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Oddział Zamiejscow w Łodzi z dnia 16.10.1998r. o sygn. akt I SA/Łd 29/97, LEX nr 34920). W świetle powyższego nie sposób czynić Kolegium zarzutu z kwestionowanego przez skarżącą cytowania fragmentów komentarza do K.p.a. oraz orzeczeń sądów administracyjnych – które potwierdzają wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko, podjęte z uwzględnieniem zaistniałego w niniejszej sprawie i odpowiednio przeanalizowanego stanu faktycznego.
Co się zaś tyczy zarzucanego przez skarżącą powoływania przez organ uzasadnienia wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 506/11, to działania tego również nie można ocenić jako błędnego. Jak wynika bowiem z art. 170 ustawy P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z tego też względu Kolegium, ustosunkowując się do zarzutu naruszenia konstytucyjnej zasady równości podmiotów wobec prawa, prawidłowo sięgnęło do ww. orzeczenia, w którym odniesiono się do podniesionej w tym zakresie argumentacji. Mianowicie tut. Sąd wskazał, cyt: "bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy były zarzuty skargi dotyczące nierównego potraktowania skarżącej przez organy pomocy społecznej w porównaniu z innymi mieszkańcami ul. [...] w [...], z których niektórzy posiadają mieszkania lub udziały w innych mieszkaniach, a mimo to wszyscy otrzymali zasiłki na odbudowę lub remont domu. O ile istotnie takie sytuacje miały miejsce (gdyż skarżąca w żaden sposób ich nie skonkretyzowała ani nie udokumentowała), to należy zauważyć, że ewentualne naruszenia prawa w innych, nawet podobnych sprawach administracyjnych nie uzasadniają naruszania go w kolejnej sprawie". Co się zaś tyczy podnoszonej obecnie przez stronę argumentacji o tym, że Sąd winien był wówczas "zobowiązać Kolegium do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez dołączenie tychże decyzji i dokonać ich oceny pod kątem zgodności z prawem i dopiero wówczas ewentualnie stwierdzić, że pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie", to zarzuty te nie zostały przedstawione w wywiedzionej od ww. orzeczenia skardze kasacyjnej, która została przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalona wyrokiem z dnia 30.03.2012r. sygn. akt I OSK 115/12. Jednocześnie w uzasadnieniu tego ostatniego orzeczenia wyjaśniono stronie, że pomoc, o której przyznanie się ubiegała "nie stanowi rekompensaty, odszkodowania, czy zadośćuczynienia ze strony Państwa, ma zaś służyć obywatelom w najcięższych dla nich sytuacjach życiowych, kiedy ich podstawowe potrzeby egzystencjalne nie mogą być przez nich zaspokojone we własnym zakresie. Oznacza to, że w przypadku, gdy osoba ubiegająca się o zasiłek celowy na pokrycie skutków powodzi ma zapewnione warunki bytowe we własnym zakresie w innym miejscu czy w innej miejscowości, niż dotknięte żywiołem, uznać należy, że ma zabezpieczone minimum egzystencji, co wskazuje i świadczy zarazem, że pomoc socjalna ze strony Państwa nie jest jej niezbędna".
Mając na uwadze, że Kolegium prawidłowo przeprowadziło postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, a następnie w sposób niewadliwy stwierdziło brak podstaw do uchylenia kwestionowanej decyzji na podstawie art. 151 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. brak podstaw by przyjąć, że wieńczące ten proces decyzyjny zaskarżone rozstrzygnięcie było wadliwe.
Skoro zatem podniesione w skargach zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło