II SA/Ke 725/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2013r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody z dnia 12 czerwca 2013r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. Decyzją z dnia 12 czerwca 2013 r. znak: [...] Wojewoda , po rozpatrzeniu odwołania K. K., utrzymał w mocy wydaną z upoważnienia Starosty S. decyzję z dnia 15 kwietnia 2013 r. znak: [...] zobowiązującą do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od 1.08.2012r. do 31.10.2012r. w kwocie 1496,70 zł, w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji. Jak wynika z akt sprawy w dniu 12.03.2012r. K. K. został zarejestrowany jako bezrobotny w Powiatowym Urzędzie Pracy (PUP) w S. z prawem do zasiłku od dnia 20.03.2012r. W dniu 5.11.2012r. pouczony o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 k.k. oświadczył, że w okresie od marca do października 2012 r. nie uzyskał dochodu. W dniu 12.11.2012r. do PUP wpłynęło pismo bezrobotnego, w którym oświadczył, że w sierpniu 2012 r. otrzymał w formie gotówkowej dywidendę w wysokości 2066,07 zł brutto (1673,81 netto), przysługującą z tytułu posiadanych akcji. W związku z powyższym organ I instancji wydał w dniu 16 listopada 2012 r. decyzję nr 1126/awolska/11/12 orzekającą o utracie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku z dniem 1.08.2012r. z powodu uzyskania przychodu z innego tytułu niż zasiłek lub inne świadczenie z Funduszu Pracy, podlegającego opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. K. K. nie odwołał się od tej decyzji. Następnie organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 15 kwietnia 2013 r., powołując w podstawie prawnej art. 76 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 6 oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W odwołaniu K. K. zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania poprzez nieprecyzyjne wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonej decyzji. Podniósł, że z istoty dywidendy wynika, iż jest ona wypłacana w danym roku za rok ubiegły, a zatem w niniejszej sprawie dywidenda dotyczyła roku 2011. Ponadto, gdyby przychód z dywidendy powstał w roku 2012, to uzyskane środki w wysokości 2066 zł brutto w rozrachunku okresu, na jaki został przyznany zasiłek, tj. 9 miesięcy, dawałyby kwotę 229,55 zł miesięcznie. Dodatkowo dywidenda została obciążona podatkiem od dochodów kapitałowych, co realnie obniżyło jej wysokość. Wojewoda utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że K. K. rejestrując się w PUP został pouczony o treści art. 2 ust. 1 pkt 2 lit h ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym bezrobotnym nie może być osoba uzyskująca miesięcznie przychód w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. W związku z powyższym został zobowiązany do złożenia pod rygorem odpowiedzialności karnej pisemnego oświadczenia o przychodach oraz innych dokumentów niezbędnych do ustalenia uprawnień przewidzianych w ustawie, w terminie 7 dni od dnia uzyskania przychodów (Informacja dla bezrobotnych, część I pkt 17 i część III pkt 8). Organ odwoławczy wyjaśnił, że uzyskanie przez K. K. w sierpniu 2012 r. przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę oznacza, iż zasiłek wypłacony mu w okresie do 1.08.2012r. do 31.10.2012r. był świadczeniem nienależnym i podlegał zwrotowi, stosownie do art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ww. ustawy. Dodatkowo wyjaśnił, że stosownie do art. 76 ust. 7 ustawy starosta może na wniosek strony odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty albo umorzyć świadczenie w całości lub części. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach K. K. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 156 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w I instancji przez Zastępcę Dyrektora Urzędu Pracy zamiast Starosty S., art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, art. 10 § 2 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o zamiarze wydania decyzji przez organ II instancji. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. skarżący powołał się na wyrok NSA w sprawie SA/Lu 692/95 oraz wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim w sprawie II SA/Go 265/09. Podniósł, że w niniejszej sprawie decyzję mógł wydać jedynie Starosta, a nie Dyrektor PUP ani jego Zastępca, którzy nie są pracownikami Starostwa Powiatowego. Odnośnie naruszenia przepisów postępowania skarżący zarzucił organom nieuzasadnione przyjęcie, że dywidenda dotyczy okresu, w którym był on zarejestrowany jako bezrobotny z prawem do zasiłku. Tymczasem z istoty dywidendy wynika, że jest ona wypłacana za rok ubiegły. W związku z tym zysk spółki, który został przeznaczony na dywidendę powstał w 2011 r., a nie w roku 2012. Pierwotna podstawa do wypłaty dywidendy znajduje swoje umocowanie w sprawozdaniu finansowym spółki za rok 2011 i stosownych uchwał władz spółki. Organ jednakże nie poczynił w tym zakresie żadnych ustaleń. Ponadto uzyskanie dywidendy w sierpniu 2012 r. nie było możliwe, gdyż datę wypłaty dywidendy akcjonariusze ustalili na dzień 6.09.2012r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, że umocowanie Zastępcy Dyrektora PUP do wydania zaskarżonej decyzji wynika z art. 9 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r., nr 69, poz. 415 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", zgodnie z którym osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Z kolei z ust. 2 powyższego przepisu wynika, że za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się, między innymi, świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach (pkt 1). W przepisie tym chodzi zatem o sytuację, w której bezrobotnemu przyznano prawo do świadczenia pieniężnego, jednak w okresie jego pobierania pojawiły się okoliczności powodujące ustanie prawa do jego otrzymywania, o czym bezrobotny ma obowiązek poinformować urząd pracy. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji decyzją z dnia 16 listopada 2012 r. orzekł o utracie przez skarżącego statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku od dnia 1.08.2012r. Wobec nie wniesienia odwołania decyzja ta stała się ostateczna i nadal funkcjonuje w obrocie prawnym. Wynika z niej w sposób jednoznaczny, że od dnia 1.08.2012r. skarżącemu nie przysługiwało prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja orzekająca zwrot świadczenia jest konsekwencją wydania ww. decyzji z dnia 16 listopada 2012 r. W ocenie Sądu skarżący w żaden sposób skutecznie nie podważył stanowiska organu, zgodnie z którym objęte zaskarżoną decyzją świadczenie było nienależne. Bezsporne jest, że w sierpniu 2012 r. skarżący otrzymał w formie gotówkowej kwotę 2066,07 zł brutto (1673,81 netto) z tytułu dywidendy od posiadanych akcji. Powyższe wynika w sposób jednoznaczny z oświadczenia strony nadesłanego do PUP w dniu 12.11.2012r. Dywidenda została wypłacona w sierpniu 2012 r., a zatem w okresie pobierania przez skarżącego zasiłku dla bezrobotnych. Nie ma przy tym znaczenia, że dotyczyła ona zysku spółki za rok 2011. Faktem jest, że została wypłacona w sierpniu 2012 r. i w tej dacie stanowiła przychód. W rozumieniu bowiem ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy za przychód uważa się przychody z tytułu innego niż zatrudnienie, inna praca zarobkowa, zasiłek lub inne świadczenie wypłacane z Funduszu Pracy, podlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 2 pkt 24 cyt. ustawy). Dywidenda jako przychód z kapitałów pieniężnych podlega zryczałtowanemu podatkowi dochodowemu ( art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – Dz.U. 2012, poz. 361). Z tego względu dywidenda podlegająca opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi przychód w rozumieniu art. 2 pkt 24 ustawy. Pozostałe zawarte w skardze wywody dotyczące charakteru i terminu wypłaty dywidendy pozostają zaś w sprzeczności z oświadczeniem z dnia 12.11.2012r., w którym skarżący stwierdził wprost, że otrzymał ją w sierpniu 2012 r. w formie gotówkowej. Z tego względu uznać je należy za nie wnoszącą nic do sprawy próbę polemiki z ustaleniami organu. W tym miejscu trzeba wyjaśnić, że polski ustawodawca przyjął założenie, zgodnie z którym dla statusu bezrobotnego decydujące znaczenie ma (o ile spełnione są inne warunki) brak środków utrzymania, a nie utrata zarobków związanych z brakiem możliwości wykonywania pracy. Zatem w każdej sytuacji bezrobotny, który uzyskuje środki pozwalające na utrzymanie, powinien to zgłosić w PUP i utracić na odpowiedni okres status bezrobotnego oraz związany z nim zasiłek. W realiach niniejszej sprawy, ponieważ kwota uzyskanej w sierpniu 2012 r. dywidendy stanowiła przychód w wysokości przekraczającej połowę minimalnego miesięcznego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit h ustawy, skarżący powinien utracić status bezrobotnego i zasiłek na okres 1.08.2012r. – 31.08.2012 r. Po upływie tego okresu nie byłoby jednak przeszkód aby ponownie zarejestrował się jako bezrobotny z prawem do zasiłku. Zgodnie bowiem z art. 73 ust. 5 ustawy bezrobotny, który utracił status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu m.in. uzyskiwania przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie i zarejestrował się w urzędzie pracy jako bezrobotny w okresie 14 dni od dnia zaprzestania osiągania ww. przychodu, posiada prawo do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego oraz o okresy, o których mowa w ust. 4. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie podjął wskazanych wyżej czynności, natomiast o otrzymanej dywidendzie poinformował dopiero w listopadzie 2012 r. W konsekwencji przez cały okres od 1.08.2012r. do 31.10.2012r. pobierał nie przysługujący mu w świetle cytowanych przepisów zasiłek dla bezrobotnych. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 9 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy starosta może, w formie pisemnej, upoważnić dyrektora powiatowego urzędu pracy lub na jego wniosek innych pracowników tego urzędu do załatwiania w imieniu starosty spraw, w tym do wydawania decyzji, postanowień oraz zaświadczeń w trybie przepisów o postępowaniu administracyjnym. W niniejszej sprawie decyzja organu I instancji została podpisana przez Zastępcę Dyrektora PUP w S. i opatrzona pieczątką z informacją, że została wydana z upoważnienia starosty. Zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. jest w tej sytuacji chybiony. Ustosunkowując się zaś do zarzutu naruszenia art. 10 § 2 k.p.a. to istotnie w aktach sprawy brak jest informacji o tym, aby organ II instancji zawiadamiał skarżącego o prawie wypowiedzenia się co do zebranych rodowód i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest jednolity pogląd, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się, co do tego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. II OSK 1490/11, publ. http://www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie skarżący nie wskazał żadnych czynności, których mógłby dokonać przed organami administracji, gdyby został zawiadomiony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego i składania wniosków, co czyni wniesiony zarzut naruszenia art. 10 § 2 k.p.a. niezasadnym. W tym stanie rzeczy, ponieważ zawarte w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.