II SA/Ke 735/11
WyrokWSA w Kielcach2011-12-01
Skład orzekający: Beata Ziomek, Dorota Chobian, Renata Detka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ wojskowy może skierować osobę do wojskowej komisji lekarskiej w celu zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, jeśli wcześniej została ona ostatecznie zaliczona do kategorii E (trwale niezdolny do służby wojskowej w czasie wojny, mobilizacji i pokoju)?Ratio decidendi
Organ wojskowy nie może skierować osoby do wojskowej komisji lekarskiej w celu zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, jeśli została ona już ostatecznie zaliczona do kategorii D lub E. Przepisy ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej jednoznacznie stanowią, że w czasie pokoju takie skierowanie jest niedopuszczalne. Nawet późniejsze orzeczenie stwierdzające inną kategorię nie uchyla wcześniejszego orzeczenia ostatecznego, a ewentualne wątpliwości co do prawidłowości wydania orzeczenia o kategorii E powinny być rozpatrywane w trybie właściwym dla zmiany kategorii, a nie przez organy rozpatrujące wniosek o skierowanie do komisji lekarskiej.Stan faktyczny
Skarżący K.W. zwrócił się o skierowanie na badania lekarskie w celu zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, gdyż orzeczona w 2002 r. kategoria E (trwale niezdolny) dyskwalifikuje go w procesie rekrutacji do Policji. Wojskowy Komendant Uzupełnień odmówił skierowania, powołując się na przepis zakazujący kierowania osób z kategorią E do komisji lekarskiej. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i zasady zaufania obywateli do państwa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 roku sprawy ze skargi K.W. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie celem zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego po rozpatrzeniu odwołania K. W. od decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w S. z dnia [...] odmawiającej skierowania do właściwej wojskowej komisji lekarskiej celem zmiany orzeczonej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 29 ust. 3a i 58 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ( tekst jedn. Dz. U. Nr 241 z 2004, poz. 2416 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję zaskarżoną decyzję.
Do wydania tego rozstrzygnięcia doszło na tle następujących okoliczności.
We wniosku z dnia 27 lipca 2011r. skierowanym do Wojskowej Komendy Uzupełnień w S. K. W. zwrócił się o skierowanie go na badania lekarskie w celu sprawdzenia jego stanu zdrowia i wydania zaświadczenia określającego kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej zgodnie z jego stanem zdrowia. Wskazał, że orzeczeniem z dnia 21.02.2002r. określono go jako trwale niezdolnego do służby wojskowej w czasie wojny, mobilizacji i pokoju i zaliczono do kat. E. Kolejnym orzeczeniem nr [...] stwierdzono, że przeprowadzone konsultacje nie potwierdziły wady wzroku kwalifikującej do kat. E. Obecnie stara się o przyjęcie do Policji, zaś orzeczona kat. N jako niezdolny do służby wojskowej dyskwalifikuje go już na wstępie rekrutacji.
Wojskowy Komendant Uzupełnień decyzją z dnia [...] odmówił skierowania K. W. do Wojskowej Komisji Lekarskiej, wskazując jako podstawę swego rozstrzygnięcia art. 29 ust. 3a ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej – dalej w skrócie ustawy, zgodnie z którym w czasie pokoju nie kieruje się do wojskowej komisji lekarskiej osoby, wobec której wydano orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D albo E. Jednocześnie organ ten wskazał, że kat. E została ustalona na podstawie § 13 pkt 6 (ostrość oka prawego 0,3, oka lewego 0,4 z optymalną korekcją szkłami).
W odwołaniu od tej decyzji K. W. powtórzył treść zawartą we wniosku, a nadto wskazał, że uważa, iż określenie kategorii zdrowia nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa, tym samym istnieją jego zdaniem podstawy do skierowania go do Wojskowej Komisji Lekarskiej w celu zmiany kategorii zdrowia.
Organ II instancji uznając odwołanie za niezasadne podtrzymał stanowisko, iż brak jest podstaw do skierowania K. W. do wojskowej komisji lekarskiej. Dodatkowo wskazał, że z inicjatywy skarżącego został wszczęty proces orzeczniczy, w wyniku którego stwierdzono kat. N. Okoliczność, że skarżący nie zgłosił się na kolejne z wyznaczonych badań nie stanowiła przeszkody do utrzymania w mocy orzeczenia TWK L. Nr [...] z dnia 21 kwietnia 2009. Orzeczenie to weszło do obrotu prawnego i wywiera stały skutek. Organ powołał się także na orzeczenia NSA z 9 grudnia 2008r. II OSK 1606/07 oraz WSA z dnia 1.10.2008 II SA/Ke 341/08.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze na tę decyzję K. W. zarzucił naruszenie:
1/ art. 80 kpa poprzez błędne rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego oraz przekroczenie swobodnej oceny dowodów przy rozpatrywaniu sprawy,
2/ art. 145 § 1 i 5 kpa poprzez brak ich zastosowania,
3/ art. 8 kpa poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do Państwa.
W związku z tak sformułowanymi zarzutami domagał się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i skierowania go na badania lekarskie w celu ustalenia zdolności do służby wojskowej. W uzasadnieniu wskazał, że kat. E została ustalona z uwagi na stwierdzoną wadę wzroku. Po kilku latach podjął próbę dalszego kształcenia się w szkole wojskowej. Wówczas to podczas przeprowadzonych badań lekarskich okulista stwierdził, że wada wzroku jest mniejsza niż określona w 2002r. Uzyskując takie zaświadczenie był pewien, że pozwoli mu to na ubieganie się o przyjęcie do służb mundurowych (Policji). Jednak po zgłoszeniu się do komisji rekrutacyjnej uzyskał odpowiedź, że taka kategoria dyskwalifikuje go mimo posiadanego zaświadczenia lekarza okulisty.
W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew zawartym w niej zarzutom brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem powołanych w niej przepisów procesowych. Stan faktyczny w tej sprawie jest niesporny i wynika ze znajdujących się dokumentów w postaci: orzeczenia Nr [...] Powiatowej Komisji lekarskiej w S. z dnia [...] uznającej K. W. za trwale niezdolnego do służby wojskowej w czasie wojny, mobilizacji i pokoju z powodu wady wzroku i zaliczającej go do kat. zdrowia E, orzeczenia Nr [...] Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. z dnia [...] zaliczającej K. W. do kat. N – niezdolny do zawodowej służby wojskowej z tym, że z innych powodów (cech osobowości i przewlekłego nieżytowego zapalenia zatok), utrzymanego w mocy orzeczeniem Rejonowej Komisji Lekarskiej w K. Nr [...] z dnia [...].
Na wstępie stwierdzić należy, iż generalnie organom orzekającym w niniejszej sprawie przysługują kompetencje do kierowania osób na badania celem wydania orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej. Jednakże z woli ustawodawcy stosownie do art. 29 ust. 3a ustawy w czasie pokoju nie kieruje się do wojskowej komisji lekarskiej osoby, wobec której wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D albo E. Również nie jest możliwe skierowanie takiej osoby do powiatowej komisji lekarskiej, o czym stanowi art. 28 ust. 4c ustawy. Tymczasem wobec skarżącego taka właśnie kategoria została ustalona. Wydane później orzeczenie, stwierdzające zaliczenie do kat. N (a więc innej niż D lub E, ale także stwierdzające niezdolność do służby wojskowe) nie uchyliły wcześniejszego orzeczenia, gdyż określały jedynie zdolność ( czy też jej brak) do zawodowej służby wojskowej i zostały wydane w trybie przepisów ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179 poz. 1750 ze zm.). Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że w czasie badania przeprowadzanego w 2009r. lekarz okulista nie potwierdził takiej wady wzroku, jaka została stwierdzona w 2002r. nie daje, wbrew twierdzeniom skarżącego, uprawnienia do skutecznego domagania się skierowania go na badania do wojskowej komisji lekarskiej. O ile zdaniem skarżącego orzeczenie uznające go za trwale niezdolnego do służby i zaliczające go w związku z tym do kat. E zostało wydane z naruszeniem prawa ( taki zarzut po raz pierwszy został sformułowany w odwołaniu od decyzji organu I instancji), to w takim wypadku, stosownie do art. 28 ust. 4d, powinien ewentualnie zwrócić się do przewodniczącego powiatowej komisji lekarskiej o rozważenie możliwości wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. Ani Wojskowy Komendant Uzupełnień ani też Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego nie są uprawnieni w takiej sytuacji do kierowania osoby do komisji lekarskiej.
Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów art. 145 § 1 i § 5 to zauważyć należy, iż po pierwsze przed organami skarżący nie składał wniosku o wznowienie postępowania; po drugie orzeczenie zaliczające go do kat. E nie zostało wydane przez organy orzekające w niniejszej sprawie, do których K. W. skierował swój wniosek i następnie odwołanie, ale przez Powiatową Komisję Lekarską w S. Dlatego też zarzut naruszenia tych przepisów jest zupełnie niezrozumiały.
Jeszcze raz podkreślić należy, iż wobec jednoznacznej treści przepisów obowiązujących od dnia 8 grudnia 2008r., a mianowicie art. 28 ust. 4c ustawy, zgodnie z którym do powiatowej komisji lekarskiej nie kieruje się osób, wobec których wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E i art. 29 ust. 3a ustawy, zgodnie z którym w czasie pokoju nie kieruje się do wojskowej komisji lekarskiej osoby, wobec której wdano ostateczne orzeczenie ustalające zdolność do czynnej służby wojskowej D albo E brak jest podstaw do uznania, że zaskarżone orzeczenie narusza prawo, przy niekwestionowanej i wynikającej z dołączonych dokumentów okoliczności, że K. W. został zaliczony do kat. E.
Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r,. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło