II SA/Ke 743/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lutego 2011r. sprawy ze skargi F.D. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokata M.H. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT - tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Wojewoda , po rozpoznaniu odwołania F. D., utrzymał w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzję Starosty K. z dnia [...] o odmowie wznowienia na wniosek F. D., postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty K. z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia B. i J. małż. K. pozwolenia na budowę. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta i Gminy K. na wniosek B. i J. małż. K. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie istniejącego budynku mieszkalnego o pomieszczenia mieszkalne, kotłownię i klatkę schodową oraz budowie zbiornika do gromadzenia nieczystości ciekłych wraz z przyłączem kanalizacji sanitarnej na działce nr 3534 w miejscowości N.. Decyzję tę inwestorzy przedłożyli do organu wraz z wnioskiem o udzielenie im pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę przedmiotowej inwestycji. Decyzją z dnia [...] Starosta K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. i J. małż. K. pozwolenia na rozbudowę oraz nadbudowę w/w budynku mieszkalnego jednorodzinnego o pomieszczenia mieszkalne, klatkę schodową i kotłownię wraz z urządzeniami towarzyszącymi: zbiornikiem na ścieki, przyłączem kanalizacyjnym i wewnętrznymi instalacjami: kanalizacyjną, wodociągową, elektryczną i c.o. Budynek ten zaprojektowano w odległości 1,00-1,60 m od granicy z działką nr 3535, stanowiącą własność F. D.. Następnie, decyzją z dnia [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło – w sprawie wszczętej na wniosek F. D. z dnia 4 czerwca 2007r. – nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] w części, dotyczącej ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na rozbudowie istniejącego budynku o kotłownię i klatkę schodową. W podstawie prawnej decyzji powołano przepisy art. 157 § 1 w zw. z art. 17 pkt 1, art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 158 § 1 i 2 kpa. F. D. wystąpił następnie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Starosty K. z dnia [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę i w trakcie prowadzonego tego postępowania wystąpił w dniu 25 listopada 2007r. także z wnioskiem o wznowienie postępowania, zakończonego powyższą decyzją Starosty K. z dnia [...] W uzasadnieniu wniosku o wznowienie postępowania F. D. wskazał jako przesłanki wznowienia przyczyny, określone w art. 145 § 1 pkt 1 i 8 k.p.a., to jest: - sfałszowanie upoważnienia Ministra Budownictwa z dnia 17 sierpnia 2006r., dotyczącego odstępstwa od przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.) – pkt 1, . - sfałszowanie na mapie do celów projektowych przebiegu granicy między działkami nr 3534 inwestorów i nr 3535 F. D. – pkt 1, - stwierdzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze częściowej nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowe inwestycji, - pkt 8. Starosta K. postanowieniem z dnia [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej w/w decyzją ostateczną z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę – na podstawie art. 145 § 1 pkt 8, art. 147 i art. 149 § 2 k.p.a. Jako powód takiego rozstrzygnięcia organ podał stwierdzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze częściowej nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. We wznowionym postępowaniu Starosta K. decyzją z dnia [...] uchylił decyzję własną z dnia [...] w części dotyczącej rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego o klatkę schodową oraz kotłownię i odmówił wydania pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w części dotyczącej klatki schodowej i kotłowni oraz zatwierdzenia projektu budowlanego w części kotłowni i klatki schodowej. Wojewoda decyzją z dnia [...] uchylił w/w decyzję Starosty K. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, argumentując ją m. in. tym, że Starosta K. nie rozpatrzył wniosku F. D. z dnia 25 listopada 2007r. o wznowienie postępowania. Pismem z dnia 27 stycznia 2010r. Starosta K. wezwał wnioskodawcę – w trybie art. 64 § 2 k.p.a. – do uzupełnienia wniosku o wznowienie postępowania poprzez wskazanie daty, w której powziął wiadomość o powołanych we wniosku okolicznościach, stanowiących podstawę wznowienia postępowania. W odpowiedzi z dnia 2 lutego 2010r. F. D. poinformował organ, że o stwierdzeniu nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] w części dotyczącej klatki schodowej i kotłowni dowiedział się z decyzji Starosty K. z dnia [...] (o uchyleniu decyzji własnej z dnia [...] w części dotyczącej rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego o klatkę schodową i kotłownię i odmowie wydania pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w części dotyczącej klatki schodowej i kotłowni oraz zatwierdzenia projektu budowlanego w części kotłowni i klatki schodowej). Natomiast jako datę powzięcia informacji o sfałszowaniu upoważnienia Ministra Budownictwa wskazał 15 maja 2007r., zaś o sfałszowaniu mapy do celów projektowych wskazał dzień 10 maja 2007r. Rozpoznając ponownie sprawę Starosta K. decyzją z dnia [...] rozstrzygnął o istocie sprawy kończąc postępowanie wznowieniowe prowadzone z urzędu (pkt I i II) oraz "odmówił wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie na wniosek F. D. z dnia 25.11.2007r., z uwagi na uchybienie terminu wskazanego w art. 148 § 1 k.p.a" (pkt III). Wojewoda decyzją z dnia [...] uchylił decyzję Starosty K. z dnia [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując między innymi, że przepisy k.p.a. nie przewidują zakończenia jedną decyzją dwóch postępowań – postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek strony oraz postępowania wznowionego z urzędu postanowieniem, wydanym na podstawie art. 149 § 1 kpa. Zdaniem organu odwoławczego najpierw należało rozpatrzyć wniosek F. D. z dnia 25 listopada 2007r. i wydać stosowną decyzję. Decyzją z dnia [...] Starosta K., po rozpoznaniu wniosku F. D. z dnia 25 listopada 2007r., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją własną z dnia [...], z uwagi na uchybienie przez stronę terminu wskazanego w art. 148 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że wskazana przez F. D. data powzięcia przez niego wiadomości o decyzji SKO w przedmiocie stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] ustalającej warunki zabudowy, tj. [...] jest nieprawdziwa. Wynika to z faktu, że już we wniosku o wznowienie postępowania z dnia 25 listopada 2007r. F. D. wskazywał na częściowe stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] Natomiast wskazywana data powzięcia przez stronę wiedzy o sfałszowaniu upoważnienia Ministra Budownictwa (15 maja 2007r.) oraz mapy do celów projektowych (10 maja 2007r.) świadczy o uchybieniu 1 – miesięcznego terminu do złożeniu wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, wynikającego z art. 145 § 1 k.p.a. Wniosek złożony został 25 listopada 2007r. (data wpływu do organu 26 listopada 2007r.). W odwołaniu od powyższej decyzji F. D. wniósł o jej uchylenie i o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie, wskazując te same daty powzięcia wiadomości o przyczynach wznowienia postępowania, które podał w piśmie z dnia 2 lutego 2010r. Wojewoda decyzją z dnia [...] – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] Uznał, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone przez organ I instancji prawidłowo i podzielił stanowisko, że określony w przepisie art. 148 kpa termin nie został przez wnioskodawcę zachowany. Organ ma obowiązek z urzędu zbadać dochowanie terminu, wynikającego z przepisu art. 148 § 1 i 2 kpa, przy czym zachowanie terminu, musi być udowodnione przez stronę. Organ nie miał podstaw prawnych w sprawie niniejszej do wznowienia postępowania na wniosek F. D.. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody z dnia [...] wniósł F. D., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący wskazał na naruszenie, polegające na niezastosowaniu art. 7 kpa, gdyż organy administracji publicznej nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego do załatwienia sprawy oraz art. 107 § 1 i § 3 kpa poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podanych w odwołaniu. Ponadto zarzucono naruszenie art. 9 kpa poprzez to, że strona nie została poinformowana wyczerpująco o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie został zachowany ustawowy termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. F. D. podniósł również, że zgoda Ministra Budownictwa z dnia 17 sierpnia 2006r. na odstępstwo od przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz mapa, na której sporządzono projekt budowlany, zatwierdzony decyzją Starosty K. z dnia [...], zostały sfałszowane. Ponadto wniosek strony o wznowienie postępowania z dnia 25 listopada 2007r. został rozpatrzony dopiero w 2009r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną. Rozpatrując skargę w ramach tak ustalonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja odmawiająca wznowienia na wniosek F. D. postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą B. i J. małż. K. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę istniejącego budynku mieszkalnego o pomieszczenia mieszkalne, kotłownię i klatkę schodową wraz z urządzeniami towarzyszącymi na działce Nr 3534, położonej przy ulicy Kopcowej w miejscowości N.. Decyzja ta wydana została w postępowaniu wznowieniowym, będącym trybem nadzwyczajnym umożliwiającym ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ją wydano było dotknięte którąkolwiek z wad, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a. Stosownie do treści art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania administracyjnego następuje z urzędu lub na żądanie strony z tym, że wznowienie postępowanie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz w art. 145a następuje wyłącznie na żądanie strony. Przed przeprowadzeniem takiego postępowania organ administracji publicznej jest zobowiązany do zbadania, czy wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony przez stronę w terminie, przewidzianym w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a., a także czy zawiera przyczynę wznowienia, określoną w art. 145 § 1 k.p.a. Brak jednej z wymienionych okoliczności skutkuje wydaniem przez właściwy organ decyzji odmawiającej wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 149 § 3 kpa. Podkreślenia wymaga, że w świetle powyższych uregulowań właściwy organ administracji, do którego wpłynął wniosek o wznowienie postępowania, jest obowiązany z urzędu zbadać zachowanie ustawowego terminu, gdyż wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony – mimo uchybienia terminu do złożenia wniosku – stanowi rażące naruszenie prawa. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). W przypadku uchybienia przez wnioskodawcę terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania obowiązkiem organu administracji jest wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W niniejszej sprawie istota sprawy sprowadza się do ustalenia, czy skarżący – składając wniosek w dniu 25 listopada 2007r. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty K. z dnia [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu B i J. K. pozwolenia na rozbudowę oraz nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o pomieszczenia mieszkalne, klatkę schodową i kotłownię wraz z urządzeniami towarzyszącymi zachował ustawowo określony termin do jego złożenia. Jak wynika bowiem z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Podkreślenia wymaga, że to strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o tych okolicznościach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26.03.2010r., sygn. akt: I OSK 99/09 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31.03.2008r., sygn. akt: I SA/Wa 1235/07, LEX nr 517145). Jakkolwiek organ swobodnie ocenia przedstawione w tym zakresie dowody, to musi ocenić je i przedstawić swoje stanowisko w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Analizując pod tym kątem niniejszą sprawę Sąd uznał, że organ prawidłowo, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego uznał, że przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez F. D. po upływie ustawowego, 1 – miesięcznego terminu od dnia w którym dowiedział się o istnieniu okoliczności, które wskazuje jako podstawy do wznowienia postępowania. W piśmie z dnia 2 lutego 2010r. F. D., odnosząc się żądania organu wskazania daty, w jakiej dowiedział się o stwierdzeniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze częściowej nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji (która to okoliczność stanowi powołaną we wniosku podstawę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.) wskazał, że o powyższym dowiedział się dopiero z decyzji Starosty K. z dnia [...], uchylającej decyzję z dnia [...] Ze stwierdzeniem takim nie można się zgodzić. Jak słusznie bowiem zauważyły organy orzekające, na powyższą okoliczność F. D. powołał się już znacznie wcześniej – w swoim podaniu z dnia 25 listopada 2007r. o wznowienie postępowania. Z kolei, jako datę powzięcia przez stronę wiedzy o sfałszowaniu upoważnienia Ministra Budownictwa z dnia 17 sierpnia 2006r., dotyczącego odstępstwa od przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz mapy do celów projektowych (podstawy do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.) skarżący wskazał odpowiednio daty – 15 maja 2007r. oraz 10 maja 2007r. Tymczasem wniosek o wznowienie postępowania skarżący złożył w dniu 25 listopada 2007r. Powyższe świadczy, zdaniem Sądu o uchybieniu przez F. D. terminu do złożeniu wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Oznacza to, że organ rozpatrując wniosek skarżącego o wznowienie postępowania administracyjnego prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny sprawy oraz zasadnie odmówił wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 149 § 3 kpa. Wydane rozstrzygnięcie oparte zostało o prawidłowo zinterpretowane przepisy prawa oraz właściwą analizę zgromadzonego w sprawie materiału, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W niniejszej sprawie skarga nie może więc być uwzględniona, ponieważ kontrola zaskarżonego orzeczenia nie wykazała ani naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, w tym wskazanych w skardze art. 7, art. 9 i art. 107 § 3 k.p.a. Ubocznie zauważyć należy, że podnoszona przez skarżącego w sprawie niniejszej podstawa wznowienia postępowania, zakończonego ostateczną decyzją Starosty K. z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, przewidziana w art. 145 § 1 pkt 8 kpa, tj. okoliczność stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] o warunkach zabudowy, była podstawą wznowienia tego postępowania z urzędu (postanowienie z dnia [...]), w którym F. D. jest stroną. Wznowione postępowanie nie zostało jeszcze ukończone. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.