II SA/Ke 744/16

WyrokWSA w Kielcach2016-12-07

Skład orzekający: Dorota Chobian, Jacek Kuza, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny w sprawie dotyczącej przywrócenia stosunków wodnych na gruncie, w szczególności czy doszło do szkody w rozumieniu art. 29 Prawa wodnego i czy zmiana stosunków wodnych pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z działaniami inwestora?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji z powodu istotnych naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Kluczowe braki dotyczyły niekompletności akt sprawy, braku analizy wszystkich dowodów (w tym opinii biegłych), niewłaściwego uzasadnienia decyzji oraz niejasności co do legalności budowy drogi i jej wpływu na stosunki wodne. Sąd wskazał na konieczność ponownego zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia wszystkich przesłanek prawnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która utrzymała w mocy decyzję nakazującą Gminie przebudowę drogi w celu odwrócenia spadku poprzecznego nawierzchni asfaltowej i odprowadzenia wód opadowych z jezdni do bruzdy ściekowej, zamiast na działkę sąsiednią. Gmina zarzucała naruszenie przepisów Prawa wodnego i Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa), w szczególności dotyczące niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego, zaistnienia szkody oraz związku przyczynowo-skutkowego. Strona skarżąca kwestionowała również legalność nakazanej przebudowy drogi.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi Gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Gminy kwotę 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną przez Gminę decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...], nakazującą gminie Ć. inwestorowi i zarządcy rozbudowanej drogi gminnej nr 000577 T relacji Jastków – Kolonia Krzczonowice etap I, Gminy Ćmielów, przebudowę drogi w km 0+000 do 0+070 na szerokości jezdni, wzdłuż działki nr [...] będącej własnością J. K. i P. K. , polegającą na odwróceniu spadku poprzecznego nawierzchni asfaltowej w stosunku do działki nr [...], powodując spływ wód opadowych i roztopowych powierzchniowo z jezdni do istniejącej bruzdy ściekowej zlokalizowanej w pasie drogi gminnej po przeciwnej stronie, pomiędzy jezdnią, a działkami nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji wyjaśnił, że odwołanie od przywołanej decyzji organu I instancji złożyła Gmina Ć. zarzucając naruszenie art. 29 Prawa wodnego przez błędną jego wykładnię oraz art. 28 kpa przez niewłaściwe ustalenia stron postępowania. Odwołująca się gmina zarzuciła również, że tylko organy nadzoru budowlanego są właściwe w ramach posiadanych kompetencji do oceny związanej z naruszonymi stosunkami wodnymi w zakresie związanym z obiektami budowlanymi. Po przytoczeniu treści art. 29 ust. 1, 2 i 3 Prawa wodnego, SKO stwierdziło, że wydanie decyzji w oparciu o art. 29 Prawa wodnego wymaga ustalenia, czy właściciel dokonał zmiany stosunków wodnych na swoim gruncie, czy zmiany te szkodzą gruntom sąsiednim, jak również w przypadku zastosowania art. 29 ust. 3 dokładnego i bezspornego ustalenia tego stanu. Następnie SKO stwierdziło, że już dwukrotnie orzekało w tej sprawie. Biorąc pod uwagę pierwsze wskazania Kolegium, organ I instancji rozpoczął prowadzenie postępowania od wyłonienia nowego biegłego do dokładnego i bezspornego ustalenia stanu faktycznego. W ramach ponownego rozpatrzenia sprawy na zlecenie organu I instancji została opracowana opinia przez powołanego biegłego S. Ś. posiadającego niezbędne przygotowanie zawodowe. Biegły dokonał analizy porównawczej spływu wód powierzchniowych sprzed przebudowy drogi gminnej Jastków – Krzczonowice ze stanem po jej przebudowie. Stwierdził, że przed przebudową nawierzchnia tej drogi nie posiadała spadków poprzecznych, na początku drogi nie było przepustu odprowadzającego wody opadowe i roztopowe z drogi powiatowej 0689T relacji Ć.– Przeuszki na działkę nr [...], a wody opadowe częściowo infiltrowały w nawierzchnię tłuczniową, a częściowo stagnowały w lokalnych zagłębieniach nawierzchni drogowej. Po przebudowie natomiast na początku drogi został wybudowany przepust odprowadzający wody opadowe i roztopowe na działkę nr [...], nawierzchnia drogi została zmieniona na szczelną asfaltową wyprofilowaną ze spadkiem w kierunku działki nr [...], a nasyp drogowy w rejonie tej działki został podwyższony od 21 do 49 cm. Zdaniem biegłego doszło w ten sposób do zmiany stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu wody opadowej i roztopowej ze szkodą w postaci bruzd erozyjnych i przymulisk na działce nr [...]. Zakłócenie to można według biegłego uregulować tylko wykonaniem rowów przydrożnych, ponieważ przywrócenie terenu do stanu pierwotnego nie jest możliwe. Po zwróceniu się do biegłego o określenie parametrów urządzeń odwadniających, ich długości, szerokości, głębokości, średnicy, kierunku i miejsca odprowadzenia wód opadowych z nawierzchni jezdni pasa drogowego oraz wskazanie konkretnych danych umożliwiających wykonanie decyzji, biegły sporządził uzupełnienie opinii. S. Ś. stwierdził w nim, że jednak brak jest miejsca na wybudowanie na wysokości działki nr [...] w pasie drogowym urządzeń odwadniających, zabezpieczających działkę należącą do J. i P. K. przed spływem wód opadowych z drogi gminnej, powierzchniowo z jezdni do istniejącej bruzdy ściekowej zlokalizowanej w pasie drogi gminnej a działkami nr [...], wg załączonych rysunków. Zakres robót objętych przebudową w/w drogi gminnej obejmuje: długość przebudowy – 350 m, spadek nawierzchni – 0,2%. Mając na uwadze takie ustalenia Kolegium uznało, iż organ I instancji zasadnie nakazał wykonanie wobec Gminy Ć.– inwestora i zarządcy rozbudowanej drogi gminnej nr 000577T relacji Jastków – Kolonia Krzczonowice etap I, Gminy Ć., przebudowę określoną w sentencji decyzji tego organu. SKO uznało również, że podział działki nr [...]na dwie działki, tj. [...] należącą obecnie do J. K. i [...] należącą do P. K. , nie ma wpływu na prawidłowość ustalenia stron postępowania, albowiem strony dalej pozostają te same, a ponadto podział dotyczy działki, ze szkodą dla której zostały zmienione stosunki wodne. W skardze na decyzję SKO z [...], Gmina Ć. wniosła o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta z [...] i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. W skardze zarzucono naruszenie: 1. art. 29 ust 1 i 3 prawa wodnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, gdyż okoliczności sprawy nie wskazują jednoznacznie faktu zaistnienia pozostającej w następstwie zmiany kierunku odpływu wody przez Gminę, co winno skutkować umorzeniem postępowania; 2. art. 7 kpa, art. 77 kpa w związku z art. 80 kpa poprzez niewszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego leżącego u podstaw wydania kwestionowanej decyzji, gdyż organ zupełnie pominął kwestię zaistnienia szkody, o której mowa w art. 29 prawa wodnego uznając błędnie, że ta szkoda zaistniała na działce [...] i pozostaje ona w związku przyczynowo-skutkowym ze zmianą kierunku odpływu wód, co jednak nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 3. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego zastosowanie w sytuacji, kiedy zgromadzony materiał dowodowy w sprawie nie pozwalał na wydanie przez organ drugiej instancji decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, albowiem nie została toku postępowania wykazana szkoda w rozumieniu art. 29 prawa wodnego, która pozostawałaby w związku przyczynowo-skutkowym ze zmianą kierunku odpływu wód; 4. art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego niezastosowanie, albowiem brak wykazania szkody w rozumieniu art. 29 prawa wodnego, która pozostawałaby w związku przyczynowo-skutkowym ze zmianą kierunku odpływu wód, za co odpowiedzialny byłby skarżący, obligował organ drugiej instancji do uchylenia decyzji organu I instancji w całości i umorzenia postępowania, gdyż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy został przez organ pierwszej instancji zrealizowany, ale nie stwierdzono zaistnienia szkody po stronie właścicieli działki [...], co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 5. naruszenie art. 107 § 1 i 3 kpa, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, albowiem sentencja decyzji organu pierwszej instancji, jak i utrzymującej ją w mocy decyzja organu odwoławczego, nakazująca Skarżącemu podjęcie określonych czynności, na podstawie art. 29 ust 3 prawa wodnego, nie jest spójna z treścią uzasadnienia faktycznego tych decyzji, gdyż w tymże uzasadnieniu faktycznym zarówno organ pierwszej instancji, jak i drugiej, całkowicie pominął kwestię szkodliwego wpływu zmian na gruncie dokonanych przez Skarżącego na działkę [...]: a ta przesłanka materialno prawna (czyli szkoda) i jej związek przyczynowo – skutkowy, determinuje dopiero możliwość nałożenia sankcji wskazanej w sentencji w/w decyzji, w oparciu o art. 29 ust 3 prawa wodnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 6. naruszenie art. 28 kpa przez niewłaściwe ustalenie stron postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że kluczowa dla sprawy kwestia szkody została w sprawie potraktowana w sposób co najmniej nienależyty. O ile jeden ze współwłaścicieli działki nr [...]- P. K. stwierdził, że szkoda taka miała miejsce, to drugi z nich, tj. J. K. nie widział żadnego powodu zalewania posesji wodami opadowymi z drogi gminnej i do prowadzonej sprawy nie wnosi żadnych uwag. Oględziny miejsca zaistnienia rzekomej szkody nie pozwoliło na poczynienie takich ustaleń, gdyż biegły S. S. w swej opinii nie dochodzi do konstatacji faktu zaistnienia szkód w efekcie zmiany kierunku spływu wody, zaś biegły S. Ś. stwierdził jedynie, że na działce nr [...] powstały szkody w postaci "bruzd erozyjnych i przymulisk". Takie suche stwierdzenie, bez głębszej analizy przyczyn powstania tych "bruzd erozyjnych i przymulisk" nie pozwala na uznanie, że szkoda faktycznie zaistniała. Takie bruzdy i przymuliska mogą bowiem powstać przy bardzo intensywnych opadach nawet w sytuacji, gdyby nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie. Inwestor realizujący inwestycję drogową miał obowiązek zapewnić należyte odwodnienie przy normalnych zjawiskach pogodowych. Jak z tego widać w kwestii faktu zaistnienia szkody na działce nr [...]w efekcie zmiany kierunku spływu wody z drogi są istotne rozbieżności, co w konsekwencji nie pozwala stwierdzić, że fakt takiej szkody miał miejsce, zwłaszcza w kontekście rozbieżności oświadczeń dwóch współwłaścicieli tej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji nie znalazło się wyjaśnienie, jakie dowody okazały się dla organów przesądzające i dlaczego oraz dlaczego innym dowodom odmówiono wiarygodności. Kolejnym istotnym uchybieniem jest to, że organ, bez słowa odniesienia się do propozycji biegłego w zakresie przebudowy drogi przyjął je za własne, choć zostały przedstawione przez biegłego z zakresu melioracji, co do którego można mieć wątpliwości, czy jest osobą właściwą do ferowania rozstrzygnięć w zakresie ukształtowania drogi gminnej. Konieczność wyjaśnienia tej kwestii jest zdaniem skarżącej tym bardziej nieodzowna, że przedmiotowa droga została wykonana zgodnie z obowiązującym prawem w oparciu o pozwolenie na budowę, a także wydano co do niej pozwolenie na użytkowanie. Skoro więc droga została zbudowana zgodnie ze sztuką budowlaną i spełnia wszystkie wymagania techniczne, to nie ma podstaw do nakazywania jej przebudowy. W uzasadnieniu skargi podniesiono również, że odrzucając ustalenia biegłego S. S. organ I instancji nie wyjaśnił, dlaczego nie dał wiary jego opinii. Nie wyjaśnił też, dlaczego opinia drugiego biegłego S. Ś. znalazła uznanie organów i stała się podstawą decyzji. W uzasadnieniu ostatniego zarzutu skargi stwierdzono, że podział działki nr [...] na dwie niezależne działki ewidencyjne i brak roszczeń względem skarżącej gminy ze strony właściciela jednej z tych działek, tj. J. K., winien znaleźć odzwierciedlenie w treści decyzji organu I instancji, tj. przedmiotowo winna się ona ograniczać do działki nr [...]/2 należącej do P. K. , jeżeli oczywiście spełnione zostałyby wszystkie przesłanki określone w art. 29 Prawa wodnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i powtórzyło niemal w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 24 listopada 2016 r. uczestnik P. K. stwierdził, że szkody na działce nr [...] K. zaistniały, a ich przyczyną jest wadliwie wybudowana droga przez gminę Ć. Jako szkody te wskazał: zanieczyszczenie i zamulenie studni kopanej na działce nr [...] latem 2011 roku, co spowodowało zatrucie się G. K. ej, stan ich piwnicy, którego nie chce zbadać Gmina Ć. oraz podtapianie po każdym deszczu. W związku z tym, że przedstawione Sądowi akta sprawy toczącej się od 20 maja 2011 r. zawierają tylko 37 kart, rozpoczynają się od pisma z 17 grudnia 2015 r. skierowanego przez organ I instancji do biegłego S. Ś. o uzupełnienie jego opinii wraz załączoną do niego kopią decyzją organu I instancji z [...] i nie zawierają ani tej opinii, ani jakichkolwiek innych dokumentów sprzed 1 grudnia 2015 r., Sąd podjął działania w celu uzupełnienia przedstawionych mu akt sprawy. W odpowiedzi uzyskano najpierw informację, że SKO nie posiada żadnych innych akt administracyjnych oprócz 1 teczki, którą nadesłano do Sądu wraz ze skargą (notatka z 2 grudnia 2016 r.). W dniu 5 grudnia 2016 r. Kierownik Biura SKO przekazał informację, że z rejestrów SKO wynika, iż wcześniej toczyły się inne postępowania w tej sprawie, w których powoływano się m. in. na opinie biegłych, a całość akt administracyjnych dotyczących niniejszego postępowania znajduje się w Urzędzie Miasta. Z kolei w dniu 6 grudnia 2016 r. Kierownik Biura SKO poinformował, że akta administracyjne dotyczące zaskarżonej decyzji zostaną skompletowane i dostarczone Sądowi w najszybszym terminie (notatki urzędowe z 5 i 6 grudnia 2016 r. – k. 44 i 45). Do dnia rozprawy, na której zapadł wyrok, żadne dodatkowe dokumenty mające stanowić część akt administracyjnych nie zostały jednak Sądowi przedstawione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, częściowo z przyczyn w niej wskazanych. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016.718 t.j.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr, 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016.718 t.j., z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Według art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba, że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Ten przepis z kolei nakłada na organ obowiązek przesłania, wraz ze skargą i odpowiedzią na nią, akt sprawy. Akta sprawy, o których mowa w obu tych przepisach oznaczają dokumentację sprawy, na podstawie której organ ustalił stan faktyczny sprawy i wydał rozstrzygnięcie będące przedmiotem kontroli Sądu Administracyjnego. Należy, zatem przyjąć, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do Sądu. (por. wyroku NSA z dnia 1 lutego 2008 r. sygn. akt I OSN 1548/06). Na podstawie tych właśnie przekazanych przy skardze akt sprawy, Sąd wydaje wyrok, a tylko w sytuacji, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, w trybie art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. Ww. przepisy nie nakładają na Sąd obowiązku zgromadzenia kompletnych akt postępowania w sprawie toczącej się przed nim, a tylko dokonanie oceny na podstawie akt przesłanych przez organ, a wyjątkowo uzupełnianych dodatkowymi istotnymi dowodami. Obowiązek natomiast skompletowania akt sprawy administracyjnej ma organ ją prowadzący z mocy art. 7 i art. 77 k.p.a., a jeśli tego w postępowaniu toczącym się przed nim nie uczyni, to nie może na Sąd przerzucać tego obowiązku. Postępowanie administracyjne zamyka się orzeczeniem ostatecznym, podlegającym skardze do Sądu Administracyjnego, zaś postępowanie sądowoadministracyjne jest postępowaniem odrębnym, mającym na celu kontrolę legalności postępowania i rozstrzygnięcia organu, a nie uzupełnianie postępowania administracyjnego. Sąd oczywiście może wezwać organ do uzupełnienia akt sprawy, jeśli przez niedopatrzenie organu akta zawierają braki, ale to uzupełnienie dotyczy tych akt, które organ posiadał wydając rozstrzygnięcie. Uzupełnienie to nie może natomiast oznaczać kompletowania przez Sąd akt znajdujących się poza organem, gdyż to nie należy do obowiązków Sądu, ale organu. Sąd może nawet dołączyć akta innych spraw znajdujących się w jego posiadaniu, ale w sytuacji, gdy np. w sprawie będącej przedmiotem oceny, akta przesłane przez organ są kopiami, a oryginały znajdują się w innych aktach sprawy itp., natomiast takie czynności Sądu nie mogą zastępować działań organu zobligowanego do dostarczenia akt sprawy. Wydając, zatem wyrok po zamknięciu rozprawy, Sąd rozstrzyga na podstawie tych akt, na podstawie, których orzekał organ, wyjątkowo po uzupełnieniu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. Takie akta są tymi, o których mowa w art. 133 § 1 p.p.s.a. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności sprawy należy zauważyć, że przedstawione Sądowi akta administracyjne były niekompletne, a podjęta przez Sąd próba ich uzupełnienia nie dała rezultatu oraz pokazała, że wydając zaskarżoną decyzję organ II instancji dysponował jedynie tymi właśnie niekompletnymi aktami. Wniosek taki wynika zdaniem Sądu wprost z informacji uzyskanych od Kierownika Biura SKO oraz pracownika SKO M. K., którzy stwierdzili, że organ ten nie posiada żadnych innych akt, oprócz przesłanych Sądowi wraz ze skargą, a całość akt administracyjnych dotyczących niniejszego postępowania znajduje się w Urzędzie Miasta (notatki urzędowe z 2, 5 i 6 grudnia 2016 r. k. 43 – 45). Stwierdzone braki w przedstawionych Sądowi aktach administracyjnych dotyczyły szeregu dokumentów koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji, jak i przede wszystkim przez Sąd. Przekonuje o tym treść zarzutów skargi. Skoro przedmiotem zasadniczego zarzutu skargi, jest istnienie, bądź nieistnienie koniecznej przesłanki wydania decyzji z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, tj. szkodliwego wpływu na działkę nr [...]jako następstwa spowodowanej przez właściciela drogi gminnej relacji Jastków – Kolonia Krzczonowice zmiany stanu wody na gruncie, a ustalenia w tym zakresie organ oparł na opinii biegłego S. Ś., z pominięciem odmiennej opinii biegłego S. S. sporządzonej wcześniej w tej samej sprawie, a ponadto miedzy współwłaścicielami działki nr [...], na której miało wystąpić szkodliwe oddziaływanie zmiany stanu wody na gruncie, istnieje – według twierdzeń skargi – zasadnicza rozbieżność co do faktu zaistnienia tej szkody, to konieczność dołączenia do akt sprawy obu tych opinii oraz pism zawierających oświadczenia współwłaścicieli w tej kwestii, nie podlega dyskusji. Bez analizy obu wspomnianych opinii, a także oświadczeń współwłaścicieli w tej kwestii, nie jest możliwe rozstrzygnięcie przez Sąd zasadności wspomnianego zarzutu. Brak w aktach wspomnianych opinii nie pozwala również Sądowi na ocenę zasadności drugiego zarzutu skargi dotyczącego dopuszczalności nałożenia przez organ I instancji zaakceptowanego przez SKO obowiązku przebudowy legalnie (według twierdzeń skargi) wybudowanej drogi gminnej, na podstawie opinii biegłego z zakresu melioracji wodnych, bez zasięgnięcia opinii biegłego z innej dziedziny. Również brak w aktach dokumentacji dotyczącej budowy tej drogi, (o ile została przedstawiona), uniemożliwia odniesienie się do wspomnianego zarzutu, a także do zasadności szczegółowych rozwiązań technicznych narzuconych przez organy administracji w kontrolowanym postępowaniu, w którym nałożono obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Bez dokumentacji geodezyjnej, a także podziałowej i ewentualnie własnościowej, co do której nie wiadomo, czy w ogóle została w sprawie przedstawiona, nie jest też możliwa ocena, czy rzeczywiście sygnalizowany w sprawie podział nieruchomości nr [...]na dwie nieruchomości należące obecnie do J. K. i P. K. , miał wpływ na wynik sprawy. Nie da się bowiem wykluczyć, że przy domniemanym braku ze strony J. K. jakichkolwiek roszczeń dotyczących zmiany stosunków wodnych na gruncie wobec Gminy, w zależności od sposobu podziału nieruchomości oznaczonej numerem [...], możliwość prowadzenia postępowania z udziałem J. K. , czy też w ogóle – nie jest oczywista. Ponadto aktualny stan prawny nieruchomości, na którą według wnioskodawcy szkodliwie oddziałuje przedmiotowa zmiana stanu wody na gruncie, powinien mieć odzwierciedlenie w treści rozstrzygnięcia. Nie jest przy tym prawdą, że podział działki nr [...]nie ma znaczenia dla sprawy, skoro dotyczy działki, ze szkodą dla której zostały zmienione stosunki wodne. Czym innym jest bowiem domniemane szkodliwe oddziaływanie na działkę nr [...]/2, niż na działkę nr [...]o innej powierzchni i innych granicach. Informacji na temat sposobu podziału nieruchomości oznaczonej numerem [...] nie ma w przedstawionych Sądowi aktach sprawy, a informacje, jakie w tym zakresie uzyskano na rozprawie w dniu 7 grudnia 2016 r. od pełnomocnika uczestnika P. K. nie mogą być wykorzystane, z powodu pominięcia czynności tego pełnomocnika wynikłego z niezłożenia w zakreślonym terminie brakującego dokumentu pełnomocnictwa (art. 44 § 2 zd. 2 p.p.s.a.). Brak kompletnych akt nie pozwala też Sądowi na ocenę, czy w toku postępowania administracyjnego zakończonego kontrolowaną decyzją, respektowane były ogólne zasady postępowania administracyjnego określone w art. 6 do 14 kpa oraz czy organy administracji zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący. Poza wskazanym wyżej naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy, Sąd stwierdził również naruszenie art. 107 § 3 kpa. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wbrew nakazowi wynikającemu z tego przepisu, organ II instancji nie tylko nie wyjaśnił, dlaczego odmówił wiarygodności innym niż opinia biegłego S. Ś. dowodom na okoliczność szkodliwego wpływu na działkę nr [...]jako następstwa spowodowanej przez właściciela drogi gminnej relacji Jastków – Kolonia Krzczonowice zmiany stanu wody na gruncie, ale nawet jakichkolwiek innych dowodów na tę okoliczność nie wskazał. Kolegium nie odniosło się też do sygnalizowanych już w odwołaniu wątpliwości co do tego, czy można w sprawie mówić o zmianie stanu wody na gruncie zabronionej w myśl art. 29 ust. 1 Prawa wodnego i sankcjonowanej na podstawie art. 29 ust. 3 tej ustawy, skoro kwestionowany przez P. K. stan wynikły z wybudowania drogi gminnej na wysokości jego działki, był efektem legalnie – według twierdzeń skarżącego - przeprowadzonych robót budowlanych. Kwestie te nie zostały też dostrzeżone, ani wyjaśnione w decyzji organu I instancji. Zasygnalizowana wątpliwość nie mogła być pominięta z uwagi na występujący w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd definiujący stan wody na gruncie, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 Prawa wodnego nie tylko jako naturalny stan wody, ale również jako stan wody powstały w wyniku legalnego zagospodarowania terenu – np. w wyniku budowy określonych obiektów budowlanych (por. wyroki NSA z 25 lipca 2012 r., II OSK 799/11 i z 18 sierpnia 2016 r., II OSK 2918/14). Brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a także decyzji Prezydenta Miasta jakichkolwiek rozważań na ten temat znamionujący prawdopodobny brak również jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie, stanowi naruszenie art. 107 § 3 oraz 7 i 77 § 1 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei w uzasadnieniu decyzji organu I instancji brak jest jakichkolwiek ustaleń odnośnie przejawów domniemanego szkodliwego wpływu na działkę nr [...], zmiany stanu wody na gruncie wynikłej z wybudowania drogi, a także na temat związku przyczynowego pomiędzy wybudowaniem tej drogi, a szkodami, jakie miały z tej zmiany stosunków wodnych wyniknąć dla działki nr [...]. Braki te wskazują na naruszenie przez Prezydenta Miasta przepisów art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane wyżej istotne naruszenia przepisów postępowania spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, bez możliwości odniesienia się do sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. W ponownym postępowaniu organ I instancji przede wszystkim zgromadzi kompletny materiał dowodowy, niezbędny do wydania decyzji, obejmujący całe postępowanie poczynając od jego wszczęcia. W oparciu o wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy organ dokona ustalenia stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. pozwalającego na stwierdzenie, czy w sprawie zachodzą wszystkie określone w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego przesłanki wydania decyzji określonej w tym przepisie. Organ wyjaśni przy tym, czy droga gminna relacji Jastków – Krzczonowice została wybudowana legalnie, a jeśli tak, to jaki to ma wpływ na możliwość zastosowania w sprawie dyspozycji art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Przy pomocy pozyskanej stosownej dokumentacji podziałowej oraz wyraźnych oświadczeń stron organ ustali, czy ujawniony w sprawie podział działki nr [...]na dwie odrębne nieruchomości, ma wpływ na niniejszą sprawę. Na koniec organ wyda stosowne rozstrzygnięcie eliminując dotychczasowe naruszenia prawa i uwzględniając powyższe uwagi. Organ będzie też pamiętał o tym, by treść uzasadnienia jego decyzji w pełni odpowiadała wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje natomiast oparcie w art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a., w związku z § 2 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221,poz. 2193) oraz w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. Nr 2015.1804 ze zm.). Na zasądzoną kwotę złożył się zwrot wpisu od skargi oraz wynagrodzenie reprezentującego skarżącą gminę radcy prawnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło