II SA/Ke 748/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Detka po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.P. na postanowienie Starosty K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy uczestniczenia na prawach strony w postępowaniu administracyjnym postanawia: odrzucić skargę. Postanowieniem z [...], znak: [...], Starosta K. na podstawie art. 123 w zw. z art. 28 kpa odmówił R.P. uczestniczenia na prawach strony w postępowaniu administracyjnym wszczętym 27 grudnia 2011 r. na wniosek E. S.A. Bielany Wrocławskie o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na przebudowę układu torowego stacji na terenie kopalni kwarcytu w Wiśniówce k. Kielc. Pismem z 8 sierpnia 2012 r. skarżący wezwał Starostę K. do usunięcia naruszenia prawa podnosząc, że ww. postanowienie zostało oparte na błędnej podstawie prawnej. W ocenie skarżącego kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje uprawnienia organu administracji publicznej do wydania postanowienia w przedmiocie odmowy uznania danego podmiotu za stronę postępowania i winno to nastąpić w rozstrzygnięciu finalizującym to postępowanie – decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na to wezwanie organ poinformował, że nie stwierdził naruszenia prawa w związku z wydanym postanowieniem. Wskazał, że zgodnie z art. 31 § 2 kpa odmowa dopuszczenia organizacji społecznej następuje w drodze postanowienia, lecz kwestia ta nie jest uregulowana wobec innych podmiotów. Rozstrzygnięcie odnośnie dopuszczenia innego podmiotu do udziału w postępowaniu w charakterze strony następuje, zdaniem Starosty, również w drodze postanowienia, na które nie służy zażalenie, albowiem jest to kwestia wynikła w toku postępowania. Skargę na postanowienie Starosty K. z [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył R.P. zarzucając naruszenie art. 123 kpa poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że przepis ten pozwala na wydanie przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie uczestniczenia w postępowaniu w charakterze strony. Wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia w całości oraz zasądzenie od organu kosztów procesu wg. norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zaskarżone postanowienie nie jest oparte na żadnej podstawie prawnej. Nie mogą być za nią uznane art. 28 kpa jako odnoszący się do statusu prawnego strony postępowania ani też art. 123 kpa, który jedynie ogólnie odnosi się do zagadnienia postanowień jako kategorii rozstrzygnięć organu administracji publicznej. Zdaniem skarżącego ww. ustawa nie przepisuje uprawnienia organu do wydania postanowienia w przedmiocie odmowy uznania danego podmiotu za stronę postępowania, a przesądzenie o statusie prawnym tego podmiotu jako strony powinno nastąpić w rozstrzygnięciu finalizującym to postępowanie – decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że nie można skutecznie zarzucać organowi naruszenia zasady praworządności w sytuacji, gdy odmowa dopuszczenia wnioskodawcy do udziału w postępowaniu już wszczętym i prowadzonym na wniosek innej strony nastąpiła w drodze postanowienia. Nie stoi temu na przeszkodzie brak wyraźnej regulacji kodeksowej. Starosta stwierdził, że postanowienie takie nie jest zaskarżalne w drodze zażalenia, gdyż kodeks o tym nie stanowi. Nie rozstrzyga ono ani nie kończy sprawy będącej przedmiotem postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do jej istoty. Zaskarżone postanowienie Starosty K. z [...] zostało wydane w przedmiocie odmowy m.in. R.P. uczestniczenia na prawach strony w postępowaniu administracyjnym. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego kwestię formy rozstrzygnięcia o dopuszczeniu do udziału w sprawie lub też odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu regulują jedynie w odniesieniu do organizacji społecznej przyznając takiemu rozstrzygnięciu formę postanowienia (art. 31 § 2 kpa). Równocześnie przepis ten przewiduje, że na postanowienie takie organizacji społecznej służy zażalenie. Brak jest natomiast w przepisach kodeksu podobnego uregulowania w odniesieniu do innych podmiotów. Stosownie natomiast do treści art. 141 § 1 kpa na wydane w toku postępowania postanowienie stronie służy zażalenie jedynie w przypadku, gdy kpa tak stanowi. Skoro art. 31 § 2 kpa przewiduje możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu jedynie organizacji społecznej, to postanowienia dotyczące innych podmiotów nie podlegają zaskarżeniu w drodze zażalenia. Pouczenie w tym zakresie znalazło się w treści zaskarżonego postanowienia. W konsekwencji stwierdzić należy, że postanowienia o jakich mowa wyżej nie mogą być zaskarżone również skargą do sądu administracyjnego, gdyż taka skarga jest dopuszczalna jedynie w wypadku, gdy przepisy przewidują możliwość wcześniejszego wniesienia zażalenia. Nie ulega także wątpliwości, że zaskarżone postanowienie nie może być uznane za kończące postępowanie ani rozstrzygające sprawę co do istoty, bowiem toczące się z wniosku E. S.A. B. postępowanie dotyczy zupełnie innego przedmiotu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2009 r. sygn. I OSK 1523/09, z dnia 24 lipca 2007 r. sygn. II OSK 988/07, z dnia 2 lutego 2007 r. sygn. II OSK 293/06 dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnieść ubocznie należy, że o tyle ma rację skarżący, gdy zarzuca, że przesądzenie o statusie prawnym danego podmiotu jako strony postępowania winno co do zasady nastąpić w rozstrzygnięciu kończącym to postępowanie, jednak nie zmienia to faktu, że postanowienie objęte skargą (skoro już organ takie wydał) nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.