II SA/Ke 762/11

WyrokWSA w Kielcach2011-12-28

Skład orzekający: Anna Żak, Dorota Chobian, Teresa Kobylecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany, z którego usunięto dach, ale pozostały ściany i fundamenty, nadal stanowi budynek w rozumieniu Prawa budowlanego, a tym samym czy postępowanie w sprawie samowoli budowlanej nie stało się bezprzedmiotowe?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że usunięcie dachu z obiektu budowlanego, przy zachowaniu ścian i fundamentów, nie powoduje utraty cech budynku w rozumieniu Prawa budowlanego. W związku z tym postępowanie w sprawie samowoli budowlanej nie stało się bezprzedmiotowe, a organ nadzoru budowlanego był zobowiązany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej C.S. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Skarżący twierdził, że obiekt ten, po usunięciu dachu w wyniku wichury, przestał być budynkiem i stał się ogrodzeniem, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że obiekt został wybudowany bez pozwolenia na budowę, a częściowa rozbiórka dachu nie zmieniła jego charakteru jako budynku. Skarżący nie podjął kroków do legalizacji samowoli budowlanej w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę C.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 grudnia 2011r. sprawy ze skargi C.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania C. S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nakazującą C. S. dokonanie rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach w rzucie 4,55 x 8,35m z prefabrykowanych elementów betonowych, znajdujących się na działce nr ewid. 111 w m. Z. 54, gm. Z. oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce. W powołanej decyzji organ I instancji jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołał przepisy art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. W odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego C. S., wnosząc o jej uchylenie zarzucił naruszenie art. 3 pkt 2, art. 48 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że ogrodzenie z prefabrykowanych elementów stanowi część budynku gospodarczego oraz naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący dowodów w celu ustalenia, czy istniejący obiekt jest budynkiem, czy też ogrodzeniem oraz niepodjęcie wszystkich kroków niezbędnych do wyjaśniania tej okoliczności. W uzasadnieniu odwołania skarżący podnosił, że decyzja organu I instancji nakazuje rozbiórkę w istocie nie istniejącego obiektu, ponieważ budynek o określonych w decyzji parametrach, w chwili obecnej nie posiada dachu i nie odpowiada już cechom budynku w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Istniejące w chwili obecnej ogrodzenie nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Skarżący twierdził, że postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe, ponieważ nie ma już obiektu spełniającego definicję budynku gospodarczego. Brak jest zatem przedmiotu postępowania, a tym samym konieczne jest wydanie decyzji o umorzeniu postępowania. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Przeprowadzona w dniu 21 czerwca 2010r. przez organ I instancji kontrola na działce nr ewid. 111 w m. Z., gm. Z. wykazała, że na przedmiotowej działce znajduje się budynek gospodarczy o wymiarach w rzucie 4,55 x 8,35m, usytuowany ok. 1,0m od bocznego ogrodzenia z siatki i ok. 1,6m od drewnianej stodoły, usytuowanej na sąsiedniej działce nr ewid. 115. Obiekt wykonany z prefabrykowanych elementów betonowych. Słupy betonowe, zabetonowane w ziemi, ściany wypełnione prefabrykowanymi płytami ogrodzeniowymi. Konstrukcja dachu drewniana, dwuspadowa, pokryta blachą. Obecna podczas kontroli S. S. oświadczyła do protokołu, że inwestorem przedmiotowego budynku był jej mąż - C. S. Oświadczyła ponadto, że w miejscu gdzie znajduje się przedmiotowy obiekt budowlany poprzednio istniał budynek gospodarczy konstrukcji drewniano - stalowej, który z powodu złego stanu technicznego został rozebrany w 2009r. i w tym samym roku C. S. wybudował obecnie istniejący budynek bez dopełnienia czynności formalno - prawnych. Pismem z dnia 30 czerwca 2010r., organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego z prefabrykowanych elementów betonowych na działce nr ewid. 111 w m. Z., gm. Z. W dniu 7 lipca 2010r. C. S. złożył oświadczenie w siedzibie organu I instancji, w którym potwierdził oświadczenie złożone przez S. S., do protokołu kontroli z dnia 21 czerwca 2010r. Postanowieniem z dnia [...], wydanym w trybie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał "roboty budowlane związane z budową budynku gospodarczego o wymiarach w rzucie 4,55 x 8,35m, wybudowanego na działce nr ewid. 111 w m. Z., gm. Z., z powodu ich realizacji bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, w sytuacji, gdy budowa nie została zakończona pod względem prawnym" oraz nałożył na C. S. obowiązek przedłożenia: zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, tj.: czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu, przy czym przedłożony projekt budowlany winien być sprawdzony w trybie art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - w terminie do dnia 1 marca 2011r. W postanowieniu pouczono, że niedopełnienie w/w obowiązków w określonym terminie skutkować będzie wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego (art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4). Podaniem z dnia 16 lutego 2011r. C. S.zwrócił się do organu I instancji o umorzenie postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie, argumentując to faktem, iż w wyniku wichury uszkodzeniu uległ dach przedmiotowego budynku i w związku z tym należało go rozebrać. Obecnie obiekt ten nie jest już budynkiem w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, tylko pełni funkcję bocznego ogrodzenia, którego wysokość nie przekracza 2,20m, a na budowę takiego ogrodzenia nie jest wymagane pozwolenie na budowę, ani zgłoszenie organowi administracji architektoniczno - budowlanej. W dniu 30 czerwca 2011r. pracownicy organu I instancji przeprowadzili kontrolę w celu weryfikacji twierdzeń zawartych w powyższym piśmie, w wyniku której stwierdzono, że rozebrany został dach budynku, będącego przedmiotem postępowania, natomiast ściany z prefabrykowanych elementów betonowych pozostały bez zmian. Wykonano dokumentację fotograficzną, obrazującą stan faktyczny na dzień kontroli. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał C. S. dokonanie rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach w rzucie 4,55 x 8,35m z prefabrykowanych elementów betonowych, znajdujących się na działce nr ewid. 111 w m. Z. 54, gm. Z. oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce. W toku postępowania odwoławczego na zlecenie organu II instancji pracownicy organu I instancji dokonali w dniu 31 sierpnia 2011r. na przedmiotowej działce kontroli, która potwierdziła ustalenia dokonane podczas kontroli w dniu 30 czerwca 2011r. Dokonując na podstawie art. 138 k.p.a. ponownej oceny zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zasadna i zgodna z prawem. Ustalenia dokonane przez organ I instancji znajdują potwierdzenie w przeprowadzonych dowodach, zebranych i ocenionych stosownie do przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a.. Przepis art. 7 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zgodnego z rzeczywistością oraz do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Natomiast przepisy art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zobowiązują organy administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał przy tym prawidłowej subsumpcji zebranego w akrach sprawy materiału dowodowego. W ocenie organu odwoławczego przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany samowolnie, bez dopełnienia czynności formalno - prawnych, tj. bez uprzedniego uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę w 2009r. Fakt ten wynika z oświadczeń złożonych w toku postępowania przez inwestora oraz jego żonę, które uznać należy za wiarygodne i odpowiadające rzeczywistości. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31, której inwestor przed rozpoczęciem robót budowlanych nie posiadał. Organ odwoławczy podtrzymał przy tym argumentację poczynioną w tym zakresie przez organ I instancji. Za prawidłowe również Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, uznał stanowisko organu I instancji o braku podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie. Stosownie do przepisu art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Nie ma przy tym mowy o żadnym uznaniu administracyjnym, dyspozycja normy prawnej zawarta w powyższym przepisie zawiera obowiązek organu administracji publicznej do wydania takiego rozstrzygnięcia w przypadku zaistnienia ku temu przesłanek. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której jest mowa w art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. wyrok NSA z dnia 25.03.2010r., sygn. akt: I OSK 789/09). W ocenie organu odwoławczego w sprawie niniejszej przesłanki, o których mowa powyżej nie wystąpiły. Obiekt budowlany, będący przedmiotem niniejszego postępowania nie został do chwili obecnej w całości rozebrany. Fakt rozebrania dachu przedmiotowego budynku nie przesądza o tym, że postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Nie są zasadne podniesione w odwołaniu argumenty, jakoby decyzja organu I instancji dotyczyła budynku o innych parametrach, niż określone w sentencji decyzji organu I instancji. Postępowanie dotyczy bowiem w dalszym ciągu tego samego budynku, którego nierozebrane do chwili obecnej ściany posiadają wymiary, określone w sentencji zaskarżonego rozstrzygnięcia, co wynika z protokołów kontroli dokonanych przez pracowników organu I instancji w dniu 30 czerwca 2011r. i 31 sierpnia 2011r. i dokumentacji fotograficznej, stanowiącej załącznik do protokołów. Niezasadne są również argumenty wskazujące, iż ściana obiektu budowlanego, usytuowana najbliżej granicy z działką nr ewid. 115, stanowi część bocznego ogrodzenia między działkami nr ewid. 111 i 115. Podnieść należy, iż w odległości ok. 1,0m od ściany, o której mowa powyżej usytuowane jest ogrodzenie boczne z siatki, które w ocenie organu odwoławczego należy uznać za ogrodzenie wyznaczające granicę pomiędzy działkami nr ewid. 111 i 115. Organy nadzoru budowlanego nie są władne do badania rzeczywistego przebiegu granicy miedzy działkami, a tym bardziej do rozstrzygania zaistniałych na tym polu sporów, do czego są właściwe odpowiednie organy jednostek samorządu terytorialnego oraz sądy powszechne. W świetle zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego nie można stwierdzić, iż ściana przedmiotowego obiektu budowlanego, usytuowana najbliżej granicy z działką nr ewid. 115 stanowi część ogrodzenia bocznego między działkami nr ewid. 111 i 115. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wskazał, że organ I instancji umożliwił inwestorowi zalegalizowanie przedmiotowej samowoli budowlanej w trybie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, nakładając na niego obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie stosownych dokumentów, niezbędnych do legalizacji. Z uwagi zaś na fakt, że zobowiązany nie przedłożył w wyznaczonym terminie żądanych dokumentów organ I instancji był obowiązany wydać nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Stosownie do przepisu art. 48 ust. 4, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis art. 48 ust. 1, który stanowi, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Decyzja wydana przez organ nadzoru budowlanego w trybie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że stwierdzenie niewykonania w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych wcześniejszym postanowieniem wydanym w trybie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego pociąga za sobą obowiązek wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji orzekającej o rozbiórce samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego (wyrok NSA z dnia 23.05.2007r., sygn. akt: II OSK 841/06). Legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora (por. wyrok NSA z dnia 20.01.2009r., Sygn. akt: II OSK 1879/07). C. S. z uprawnienia tego nie skorzystał. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję z dnia [...] wniósł C. S., zarzucając: 1. naruszenie art. 48 w zw. z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że ogrodzenie z prefabrykowanych elementów stanowi część budynku gospodarczego, 2. naruszenie art. 50 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez wydanie decyzji o rozbiórce budynku po upływie dwumiesięcznego terminu przewidzianego w art. 50 ust. 4, 3. naruszenie art. 77 oraz art. 80 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wystarczający dowodów w celu ustalenia czy istniejący obiekt jest budynkiem czy ogrodzeniem oraz niepodjęcie wszystkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia w/w okoliczności, 4. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi, powołując się na treść art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane podkreślono, że przez budynek, także budynek gospodarczy, należy rozumieć obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadający fundament oraz dach. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja nakazuje rozbiórkę nieistniejącego obiektu, ponieważ na działce oznaczonej w decyzji nie ma obiektu budowlanego o określonych w decyzji parametrach, który posiadałby dach. Istniejące w chwili obecnej ogrodzenie nie wymagało zgłoszenia ani pozwolenia na budowę, dlatego nie stanowi samowoli budowlanej, wymagającej podjęcia decyzji na podstawie art. 48 prawa budowlanego. Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie i literaturze stanowiskiem "bezprzedmiotowość postępowania łączyć należy z którymkolwiek z elementów materialnych stosunku prawnego, co uniemożliwia wydanie decyzji załatwiającej sprawę, co do istoty (brak podmiotu, przedmiotu lub podstawy prawnej)". Ponieważ w przedmiotowej sprawie nie ma już obiektu spełniającego definicję budynku gospodarczego brak jest przedmiotu postępowania tym samym koniecznym jest wydanie decyzji o umorzeniu postępowania. Skarżący podniósł, że stosownie do art. 50 ust. 4 prawa budowlanego postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie dwóch miesięcy od dnia doręczenia. Zatem decyzja z dnia 15 lutego 2011r. została wydana po utracie ważności przez postanowienie z dnia 16 października 2010r., co więcej organ I instancji naruszył zarazem termin określony w art. 51 ust. 1 prawa budowlanego, w świetle którego decyzję m.in. nakazującą rozbiórkę obiektu można wydać przed upływem dwóch miesięcy od dnia wydania wspomnianego postanowienia. Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego skarżący wskazał niedokonanie ustalenia, czy znajdujący się obecnie na działce o nr ewid. 111 jest budynkiem, czy też nie spełnia kryteriów przewidzianych dla tej definicji, co uzasadniałoby umorzenie postępowania. Zasadny jest zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., gdyż organ w uzasadnieniu swojej decyzji nie odniósł się do zarzutu skarżącego, że skoro istniejące obecnie elementy ogrodzenia nie wymagają ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia prac brak jest przedmiotu postępowania. W ocenie skarżącego nie sposób przyjąć, że dokonanie rozbiórki budynku polegać ma na kompletnej rozbiórce budynku. Celem postępowania, przewidzianego w art. 48 prawa budowlanego jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Ponieważ pewne elementy obiektu budowlanego, których budowa nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia na budowę mogą być użyteczne gospodarczo dla właściciela gruntu i tak pozostała po rozbiórce budynku część ściany może stanowić ogrodzenie wydzielonej części podwórza, zaś pozostała po budynku wylewka może być w inny sposób gospodarczo użyteczna. Wymóg, by w miejscu gdzie istniał samowolnie wybudowany obiekt budowlany pozostał jedynie trawnik jest niczym nieuzasadnionym ograniczeniem konstytucyjnej ochrony własności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty w niej zawarte. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zasady słuszności, czy też celowości nie mogą być brane pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy. Badając legalność zaskarżonego aktu sąd administracyjny dokonuje jego oceny w odniesieniu do przepisów obowiązujących w dacie jego wydania i w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dacie jego wydawania. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa. W myśl przepisu art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118), zwanej dalej "ustawą", roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30, które w sprawie niniejszej nie mają zastosowania. Podczas oględzin w dniu 21 czerwca 2010r. organ nadzoru budowlanego stwierdził, że na nieruchomości skarżącego w miejscowości Z. 54, gm. Z. znajduje się budynek gospodarczy o wymiarach w rzucie 4,55 x 8,35m, usytuowany ok. 1,0m od bocznego ogrodzenia z siatki i ok. 1,6m od drewnianej stodoły, usytuowanej na sąsiedniej działce nr ewid. 115, wykonany z prefabrykowanych elementów betonowych. Słupy betonowe, zabetonowane w ziemi, ściany wypełnione prefabrykowanymi płytami ogrodzeniowymi. Konstrukcja dachu drewniana, dwuspadowa, pokryta blachą. Bezspornym w sprawie jest fakt wykonania przedmiotowego obiektu budowlanego przez C. S. w maju 2009r. bez pozwolenia na budowę. Organ nadzoru budowlanego słusznie uznał, że wykonanie przedmiotowego obiektu budowlanego wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, w związku z czym na podstawie art. 48 ustawy wszczął procedurę w celu zalegalizowania samowoli budowlanej. Postanowieniem z dnia [...], wydanym w trybie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy wstrzymał roboty budowlane i nałożył na skarżącego określone obowiązki do wykonania - w terminie do dnia 1 marca 2011r., pouczając, że niedopełnienie obowiązków w terminie skutkować będzie wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego (art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4). Bezspornym jest, że C. S. nie spełnił żadnego z nałożonych na niego obowiązków. Dokonał jedynie częściowej rozbiórki tego obiektu, polegającej na usunięciu dachu i pozostawieniu ścian z prefabrykowanych elementów betonowych. Zostało to stwierdzone podczas oględzin organu nadzoru budowlanego w dniu 30 czerwca 2011r. oraz 31 sierpnia 2011r. W związku z powyższym za zasadne należy uznać, że organ nadzoru budowlanego zobligowany był, przepisem art. 48 ust. 4 ustawy, do zastosowania ust. 1 tego przepisu, tj. nakazania w drodze decyzji rozbiórki obiektu budowlanego, wybudowanego bez pozwolenia na budowę. W decyzji wskazano do rozbiórki - budynek gospodarczy o wymiarach w rzucie 4,55 x 8,35m z prefabrykowanych elementów betonowych. Skarżący w skardze stwierdza, że dokonał usunięcia dachu i "pozostała po rozbiórce budynku część ściany może stanowić ogrodzenie wydzielonej części podwórza, zaś pozostała po budynku wylewka może być w inny sposób gospodarczo użyteczna", co oznacza brak przedmiotu postępowania legalizacyjnego i konieczność umorzenia postępowania. Z takim poglądem nie można się zgodzić. Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 2 ustawy przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, jest trwale związany z gruntem. Będący przedmiotem postępowania w sprawie niniejszej obiekt stanowił budynek w dacie wszczęcia postępowania, spełniał bowiem wymogi powołanego przepisu. Fakt, że skarżący dokonał już w toku prowadzonego postępowania częściowej rozbiórki tego budynku poprzez rozebranie konstrukcji dachu, nie zmienia faktu, że decyzja o rozbiórce dotyczy nadal tego budynku. Rozebranie dachu budynku nie zmieniło zakwalifikowania tego obiektu budowlanego do "budynku", można uznać że stanowiło wybieg mający na celu uniknięcie nakazu rozbiórki. Nie można pominąć faktu, że pozostały cztery ściany z prefabrykowanych elementów betonowych, słupy betonowe, zabetonowane w ziemi, wylewka betonowa, co potwierdza dokumentacja fotograficzna z oględzin. Cechy te nadal stanowią o tym, że obiekt nie utracił cech budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy. Trudno podzielić stwierdzenie skarżącego, że jedna ze ścian stanowi ogrodzenie działki, a to już wyklucza uznanie obiektu za budynek. Nie można w związku z powyższym zarzucić organowi naruszenia art. 48 w zw. z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego "poprzez przyjęcie, że ogrodzenie z prefabrykowanych elementów stanowi część budynku gospodarczego". To "ogrodzenie" jak określa skarżący, stanowi jedną z czterech istniejących nadal ścian budynku gospodarczego. Ogrodzenie działki z siatki, wyznaczające granicę z działką sąsiednią nr 115 usytuowane jest w odległości ok. 1,0m od ściany budynku, co organ stwierdził podczas oględzin. Nie jest zasadny także zarzut naruszenia art. 77 oraz art. 80 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wystarczający dowodów w celu ustalenia czy istniejący obiekt jest budynkiem, czy ogrodzeniem oraz niepodjęcie wszystkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia w/w okoliczności. Z akt sprawy wynika, że organ nadzoru budowlanego dokładnie sprawę wyjaśnił, przeprowadził w dniu 30 czerwca 2011r. oględziny obiektu i nieruchomości po pisemnym zawiadomieniu przez skarżącego o rozebraniu dachu, a także 31 sierpnia 2011r. Z oględzin sporządzony został protokół, wykonano także dokumentację fotograficzną. Rzeczą organu było dokonanie subsumcji, czyli ustalenia czy stwierdzony stan faktyczny odpowiada stanowi przewidzianemu w przepisie, w tym przypadku art. 48 prawa budowlanego. Organ uznał, że nie można uznać, że istniejący obiekt jest ogrodzeniem, czemu dał wyraz w decyzji i jej uzasadnieniu. Organ odniósł się także do wniosku skarżącego o umorzenie postępowania na podstawie art. 105 k.p.a.. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której jest mowa w art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2010r., sygn. akt IOSK 789/09). Gdy postępowanie staje się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Za prawidłowe uznać należy stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz organu I instancji o braku podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie. Obiekt budowlany, będący przedmiotem niniejszego postępowania nie został do chwili obecnej w całości rozebrany. Fakt rozebrania dachu przedmiotowego budynku w toku postępowania legalizacyjnego nie przesądza o tym, że postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Prawidłowo organ uznał, że podniesione w odwołaniu argumenty, jakoby decyzja organu I instancji dotyczyła budynku o innych parametrach, niż określone w sentencji decyzji organu I instancji, przez co brak jest przedmiotu sprawy administracyjnej są niezasadne. Postępowanie dotyczyło pomimo rozebrania dachu w dalszym ciągu tego samego budynku, którego nierozebrane do chwili obecnej ściany posiadają wymiary, określone w sentencji zaskarżonego rozstrzygnięcia, co wynika z protokołów kontroli dokonanych przez pracowników organu I instancji w dniu 30 czerwca 2011r. i 31 sierpnia 2011r. i dokumentacji fotograficznej, stanowiącej załącznik do protokołów. Należy podkreślić, że ani organ nadzoru budowlanego, ani Sąd orzekający w sprawie niniejszej nie twierdzą, że istnieje "wymóg, by w miejscu gdzie istniał samowolnie wybudowany obiekt budowlany pozostał jedynie trawnik". Postępowanie w sprawie oraz zastosowane przepisy mają na celu usunięcie samowoli budowlanej, czyli stanu niezgodnego z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. W sprawie niniejszej zastosowanie przepisu art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 powoduje orzeczenie nakazu rozbiórki wykonanego samowolnie obiektu budowlanego, co nie oznacza, jak twierdzi skarżący, ograniczenia konstytucyjnej ochrony własności. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego naruszenie art. 50 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez wydanie decyzji o rozbiórce budynku po upływie dwumiesięcznego terminu przewidzianego w art. 50 ust. 4, wyjaśnić należy, że samowolne wykonanie obiektu budowlanego przez skarżącego spowodowało prowadzenie postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, co wykluczało możliwość zastosowania wskazanych przepisów art. 50 i 51 tej ustawy. Przepis art. 51 ustawy stanowi kontynuację rozwiązań legalizacyjnych przyjętych w art. 50, wobec czego powinien być interpretowany i stosowany razem z przepisem art. 50. Przepis art. 50 stanowi zaś, że stosuje się go w przypadkach innych niż wymienione w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1, tj. w przypadkach wykonywania robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego. W związku z tym w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 48 ustawy organ nadzoru budowlanego nie jest związany obowiązkiem wydania decyzji administracyjnej przed upływem dwóch miesięcy od dnia wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło