II SA/Ke 780/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Magdalena Niźnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lipca 2016 r., znak: [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi oddala skargę. Decyzją z dnia 11 lipca 2016 r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia 4 maja 2016 r. znak: [...] w przedmiocie cofnięcia B. O., posiadającemu prawo jazdy kat. B. wydane w dniu 17 maja 2005 r., uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w związku z istnieniem przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi stwierdzonymi na podstawie orzeczenia lekarskiego z dnia 10 marca 2016 r. nr [...] wydanego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że w dniu 5 października 2015 r. do Starostwa Powiatowego, w związku z zastrzeżeniami co do stanu zdrowia wynikającymi z opinii sądowo-psychiatrycznej sporządzonej na potrzeby postępowania karnego, wpłynął wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej o skierowanie B. O. na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzją z dnia 18 listopada 2015 r. znak: [...] organ I instancji skierował B. O. na badania lekarskie. Uprawniony lekarz po przeprowadzeniu badania wydał orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 10 marca 2016 r. Strona, we wskazanym w pouczeniu terminie, nie wystąpiła z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego. W tym stanie rzeczy organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 4 marca 2016 r., powołując w podstawie prawnej art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. W odwołaniu B. O. zarzucił ww. decyzji naruszenia art. 10 i art. 107 § 3 Kpa, a nadto błąd w ustaleniach faktycznych wynikający z niewłaściwej oceny orzeczenia lekarskiego. Organ odwoławczy, przywołując treść art. 75 ust. 1 pkt 5, art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 79 ust. 2 i art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, a nadto powołując się na wyrok WSA w Łodzi w sprawie o sygn. III SA/Łd 911/13, wyjaśnił, że w tego rodzaju sprawach orzeczenie lekarskie wiąże organy administracji, stanowi bowiem dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 Kpa. Kwestionowanie na tym etapie postępowania orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami jest więc bezprzedmiotowe. Sformułowanie zawarte w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy wskazuje na obowiązek organu wydania decyzji o cofnięciu uprawnień, w razie stwierdzenia przez uprawnionego lekarza ww. przeciwskazań. Organ wskazał również na prewencyjny charakter decyzji wydawanej w tym trybie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach B. O. podniósł, że badanie lekarskie w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy przeprowadzone zostało po 9-dniowej hospitalizacji w SPZOZ w K., spowodowanej zapaleniem oskrzeli i płuc oraz dysfunkcją narządu ruchu po złamaniu kompresyjnym. Podczas hospitalizacji i po niej leczony był antybiotykami, które bardzo go osłabiły. Okoliczności te miały więc wpływ na wynik badania lekarskiego w WOMP. Antybiotyki, którymi był leczony mogą powodować przemijające zaburzenia widzenia, zdolności obsługiwania maszyn, zawroty głowy, zmęczenie i inne objawy. Badanie w ogóle więc nie powinno być przeprowadzone, o co zresztą skarżący wnioskował. Ponadto, okres poprzedzający chorobę, hospitalizacja oraz rekonwalescencja spowodowały, że skarżący nie miał możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i zgłoszenia uwag. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. skarżący wniósł o umożliwienie przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa). Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2016 r., poz. 627 ze zm.), dalej jako "ustawa", zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Skarżący zakwestionował prawidłowość przeprowadzonego w dniu 10 marca 2016r. w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy (WOMP) badania lekarskiego, podnosząc, że badanie zostało przeprowadzone w okresie rekonwalescencji po odbytej hospitalizacji, kiedy zażywane leki powodowały zaburzenia widzenia, zdolności obsługiwania maszyn, zawroty głowy, zmęczenie i inne objawy. W związku z tak sformułowanym zarzutem podkreślić należy, że ustawodawca sformalizował tryb badania kierowcy i wydawania orzeczeń lekarskich. Jak wynika z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Badanie to przeprowadza się na podstawie skierowania (pkt 2). Zgodnie z art. 79 ust. 2 ustawy uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie. Osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81 ustawy (ust. 4 zd. 1). Wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego składa się pisemnie, w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem lekarza, który je wydał. Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (ust. 6 i 7). Ponadto, szczegółowe warunki, tryb i zakres przeprowadzania badań lekarskich określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. poz. 949). W niniejszej sprawie uprawniony lekarz WOMP w orzeczeniu z dnia 10 marca 2016 r. stwierdził istnienie przeciwskazań do kierowania przez skarżącego pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T. Skarżący natomiast w stosownym terminie nie wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego. W konsekwencji Starosta zobowiązany był do wydania decyzji, o której mowa w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy, jest prowadzone przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje, a organy prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji, o której mowa w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy, nie mają prawnej możliwości weryfikacji wydanego orzeczenia lekarskiego, zarówno pod względem jego treści, jak i procedury, w której zapadło. Innymi słowy, organy są związane orzeczeniem lekarskim i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych jego treścią. Orzeczenie lekarskie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 Kpa, a więc jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Jako taki dowód korzysta z domniemania autentyczności i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim zaświadczone (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 października 2011 r., sygn. I OSK 1859/10; z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. I OSK 547/10). W świetle powyższego nie mogły odnieść zamierzonego skutku podniesione w skardze zarzuty zmierzające do zakwestionowania prawidłowości orzeczenia lekarskiego z dnia 10 marca 2016 r. Okoliczności te nie mogły bowiem stanowić przedmiotu badania ze strony organu w ramach niniejszej sprawy. Skarżący nie może zatem skutecznie zarzucić organowi, że nie wziął pod uwagę faktu, iż jego problemy zdrowotne spowodowane były przeprowadzeniem badania w okresie rekonwalescencji po odbytej hospitalizacji. Ani organ administracji, ani Sąd nie mają odpowiednich kwalifikacji do kwestionowania wiedzy medycznej lekarzy WOMP i przyjmowania, że okres rekonwalescencji po hospitalizacji wyklucza prawidłowość wyników badań w odniesieniu do przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Dla wyniku sprawy treść i wnioski badań lekarskich przeprowadzanych przez uprawnione ośrodki medycyny pracy są rozstrzygające. Rzetelność tych badań zapewnia możliwość złożenia przez stronę wniosku o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego przez odpowiedni instytut medycyny pracy, z której to możliwości skarżący nie skorzystał. Z uwagi na postawienie określonych wymagań dokumentowi urzędowemu, jakim jest orzeczenie lekarskie, przeprowadzenie dowodu przeciwko jego treści jest możliwe wyłącznie poprzez przedstawienie innego "orzeczenia lekarskiego" spełniającego kryteria ww. rozporządzenia. Przeciwdowodem mogłoby być więc jedynie uzyskane przez skarżącego, w wyniku poddania się badaniom, zaświadczenie lekarskie odpowiadające kryteriom rozporządzenia, a więc wydane przez lekarza mającego kwalifikacje określone w § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia, a nadto funkcjonującego w jednym z ośrodków, o jakich mowa w § 9 ust. 1, względnie § 12 ust. 3 rozporządzenia (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2016 r., sygn. I OSK 2646/14). Ubocznie należy wskazać, że wynik badania lekarskiego z dnia 10 marca 2016 r. koresponduje z wnioskami zawartymi w opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia 22 czerwca 2015 r. sporządzonej do sprawy [...]. Przepisy, na podstawie których cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi mają na celu ochronę bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a nie ulega wątpliwości, że osoby wobec których stwierdzono przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami stanowią potencjalne zagrożenie dla siebie i innych uczestników ruchu drogowego. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.